ପ୍ରତିଵାକ୍ଯଂ ତୁ ନେଚ୍ଛାମି ଆଵଯୋର୍ଵଚନଂ କୁରୁ
"ମୁଁ ବିରୋଧ କରିବାକୁ ଚାହେଁନି, ଆମେ ଯାହା କହିଛୁ, ତାହା କର।"
ଶାସନଂ ତେ କରିଷ୍ଯାମି ଵେଦଶାସନମିତ୍ଯପି। ସମକ୍ଷଂ ଭ୍ରାତୃମଧ୍ଯେ ତୁ ତାଂ ଚୋଵାଚ ସ ରାକ୍ଷସୀମ୍
"ମୁଁ ତୁମ ଆଦେଶ ମାନିବି, ଯେପରି ବେଦର ଆଦେଶ ମାନିଥାଏ।" ଭାଇମାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ସେ ରାକ୍ଷସୀଙ୍କୁ ଏଭଳି କହିଲେ।
ଶୃଣୁ ରାକ୍ଷସି ସତ୍ଯେନ ସମଯଂ ତେ ଵଦାମ୍ଯହମ୍।' ଯାଵତ୍କାଲେନ ଭଵତି ପୁତ୍ରସ୍ଯୋତ୍ପାଦନଂ ଶୁଭେ
"ହେ ରାକ୍ଷସୀ, ମୁଁ ସତ୍ୟ କହି ତୁମ ସହିତ ଏକ ଚୁକ୍ତି କରୁଛି—ଯେତେ ଦିନ ପୁଅ ହେବା ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ, ହେ ଶୁଭେ,"
ତାଵତ୍କାଲଂ ଚରିଷ୍ଯାମି ତ୍ଵଯା ସହ ସୁମଧ୍ଯମେ। `ଵିଶେଷତୋ ମତ୍ସକାଶେ ମା ପ୍ରକାଶଯ ନୀଚତାମ୍
"ସେତେ ଦିନ ମୁଁ ତୁମ ସହିତ ରହିବି, ହେ ସୁସୂମ୍ନା। କିନ୍ତୁ ମୋ ନିକଟରେ ତୁମ ନିମ୍ନ ଜନ୍ମ କଥା କାହାକୁ କହିବା ନାହିଁ।"
ସା ତଥେତି ପ୍ରତିଜ୍ଞାଯ ହିଡିମ୍ବା ରାକ୍ଷସୀ ତଥା
ହିଡିମ୍ବା ରାକ୍ଷସୀ ଏହିପରି ଅଞ୍ଜଳି ଦେଇ ସମ୍ମତି ଦେଲେ।
ଗତାଽହନି ନିଵେଶେଷୁ ଭୋଜ୍ଯଂ ରାଜାର୍ହମାନଯତ୍। ସା କଦାଚିଦ୍ଵିହାରାର୍ଥଂ ହିଡିମ୍ବା କାମରୂପିଣୀ
ଦିନେ ସେ ଗ୍ରାମଗୁଡ଼ିକୁ ଯାଇ, ରାଜା ପାଇଁ ଯେମିତି ଖାଦ୍ୟ ଆଣିଥାଏ, ସେପରି ଖାଦ୍ୟ ଆଣୁଥିଲେ। କେବେ କେବେ ମନୋରଞ୍ଜନ ପାଇଁ ହିଡିମ୍ବା ଇଚ୍ଛାମତେ ରୂପ ବଦଳାଇଥିଲେ।
ଭୀମସେନମୁପାଦାଯ ଊର୍ଧ୍ଵମାଚକ୍ରମଂ ତଦା। ଶୈଲଶୃଙ୍ଗେଷୁ ରମ୍ଯେଷୁ ଦେଵତାଯତନେଷୁ ଚ
ସେ ଭୀମସେନଙ୍କୁ ନେଇ, ଶୁଭ୍ର ପାହାଡ଼ ଶିଖର ଓ ଦେବତାଙ୍କ ମନ୍ଦିରକୁ ଯାଉଥିଲେ।
ମୃଗପକ୍ଷିଵିଘୃଷ୍ଟେଷୁ ରମଣୀଯେଷୁ ସର୍ଵେଷୁ। କୃତ୍ଵା ସା ପରମଂ ରୂପଂ ସର୍ଵାଭରଣଭୂଷିତା
ପଶୁପକ୍ଷୀ ଘୁଞ୍ଚିବା ଶୁଭ୍ର ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକରେ, ସେ ସମସ୍ତ ଆଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ ହୋଇ, ଅତି ରୂପବତୀ ହେଉଥିଲେ।
ସଂଜଲ୍ପନ୍ତୀ ସୁମଧୁରଂ ରମଯାମାସ ପାଣ୍ଡଵମ୍। ତଥୈଵ ଵନଦୁର୍ଗେଷୁ ପର୍ଵତଦ୍ରୁମସାନୁଷୁ
ସେ ମଧୁର ଓ ଆନନ୍ଦଦାୟକ କଥା କହି ଭୀମଙ୍କୁ ଖୁସି କରିଥିଲେ, ଏହିପରି ଭାବରେ ଅଟବାର ଗଭୀର ଅଞ୍ଚଳରେ, ପାହାଡ଼ ଓ ଗଛମାନଙ୍କ ଛାୟାରେ ସେ ତାଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିଲେ।
ସରସ୍ତୁ ରମଣୀଯେଷୁ ପଦ୍ମୋତ୍ପଲଵନେଷୁ ଚ। ନଦୀଦ୍ଵୀପପ୍ରଦେଶେଷୁ ଵୈଡୂର୍ଯସିକତେଷୁ ଚ
ସୁନ୍ଦର ହିଲା ଓ ଅପରୁପ ଗୋଲାପ ଓ ପଦ୍ମ ଜଙ୍ଗଲରେ, ନଦୀ ଓ ଦ୍ୱୀପ ଅଞ୍ଚଳରେ, ବୈଡୂର୍ୟ ମଣି ପରି ଚମକୁଥିବା ବାଳୁକା ଉପରେ ସେ ତାଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିଲେ।
ଦେଵାରଣ୍ଯେଷୁ ପୁଣ୍ଯେଷୁ ତଥା ପର୍ଵତସାନୁଷୁ। ସୁତୀର୍ଥଵନତୋଯାସୁ ତଥା ଗିରିନଦୀଷୁ ଚ
ଦେବତାମାନଙ୍କର ପବିତ୍ର ଅଟବାରେ, ପାହାଡ଼ର ପବିତ୍ର ଛାୟାରେ, ପବିତ୍ର ତୀର ଓ ଅଟବା ଝରଣାରେ, ଏବଂ ପାହାଡ଼ ନଦୀମାନେ ମଧ୍ୟ ସେ ତାଙ୍କୁ ଖୁସି କରିଥିଲେ।
ସାଗରସ୍ଯ ପ୍ରଦେଶେଷୁ ଭଣିହେମଯୁତେଷୁ ଚ। ଗୁହ୍ଯକାନାଂ ନିଵାସେଷୁ କୁଲପର୍ଵତସାନୁଷୁ
ସମୁଦ୍ର କୂଳରେ, ସୁନା ଓ ମଣିରେ ଶୋଭିତ ଅଞ୍ଚଳରେ, ଗୁପ୍ତ ଦେବତାମାନଙ୍କ ନିବାସରେ, ଏବଂ ବଡ଼ ପାହାଡ଼ର ଶିଖରରେ ସେ ତାଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିଲେ।
ସର୍ଵର୍ତୁଫଲଵୃକ୍ଷେଷୁ ମାନସେଷୁ ଵନେଷୁ ଚ। ବିଭ୍ରତୀ ପରମଂ ରୂପଂ ରମଯାମାସ ପାଣ୍ଡଵମ୍
ସମସ୍ତ ଋତୁରେ ଫଳ ଦେଉଥିବା ଗଛମାନେ ଓ ଆନନ୍ଦ ଦାୟକ ଅଟବାରେ, ସେ ନିଜର ଅତି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରୂପ ଦେଖାଇ ଭୀମଙ୍କୁ ଖୁସି କରିଥିଲେ।
ଯଥା ସୁମୋଦତେ ସ୍ଵର୍ଗେ ସୁକୃତ୍ଯପ୍ସରସା ସହ। ସୁତରାଂ ପରମପ୍ରୀତସ୍ତଥା ରେମେ ମହାଦ୍ଯୁତିଃ
ଯେପରି ଶ୍ରେଷ୍ଠ କର୍ମ କରିଥିବା ଏକ ଅପ୍ସରା ସହ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଜଣେ ମନୁଷ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦ ପାଏ, ସେପରି ମହାତ୍ମା ଭୀମ ମଧ୍ୟ ଅତ୍ୟଧିକ ଖୁସି ଅନୁଭବ କରିଥିଲେ।
ଶୁଭଂ ହି ଜଘନଂ ତସ୍ଯାଃ ସଵର୍ଣମଣିମେଖଲମ୍। ନ ତତର୍ପ ତଦା ମୃଦ୍ଗନ୍ଭୀମସେନୋ ମୁହୁର୍ମୁହୁଃ
ତାଙ୍କର ସୁନ୍ଦର କଟି, ସମାନ ରଙ୍ଗର ମଣି ମେଖଳାରେ ଶୋଭିତ, ଭୀମସେନ ଆବାର ଆବାର ଦେଖିଲେ ମଧ୍ୟ ତାହାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସନ୍ତୁଷ୍ଟି ପାଇପାରିଲେ ନାହିଁ।
ରମଯନ୍ତୀ ତତୋ ଭୀମଂ ତତ୍ରତତ୍ର ମନୋଜଵା। ସା ରେମେ ତେନ ସଂହର୍ଷାତ୍ତୃପ୍ଯନ୍ତୀ ଚ ମୁହୁର୍ମୁହୁଃ
ସେ ମନର ତୀବ୍ରତା ସହିତ ଭୀମଙ୍କୁ ପୁନିପୁନି ଭିନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳରେ ଖୁସି କରିଥିଲେ, ଏବଂ ସେ ନିଜେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ସହ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରି ଆଉ ଅଧିକ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଉଥିଲେ।
ଅହସ୍ସୁ ରମଯନ୍ତୀ ସା ନିଶାକାଲେଷୁ ପାଣ୍ଡଵମ୍। ଆନୀଯ ଵୈ ସ୍ଵକେ ଗେହେ ଦର୍ଶଯାମାସ ମାତରମ୍
ଦିନେ ସେ ଭୀମଙ୍କୁ ଖୁସି କରୁଥିଲେ, ରାତିରେ ତାଙ୍କୁ ନିଜ ଘରକୁ ନେଇଯାଇ, ମାଆଙ୍କୁ ଦେଖାଇଥିଲେ।
ଭ୍ରାତୃଭିଃ ସହିତୋ ନିତ୍ଯଂ ସ୍ଵପତେ ପାଣ୍ଡଵସ୍ତଥା। କୁନ୍ତ୍ଯାଃ ପରିଚରନ୍ତୀ ସା ତସ୍ଯାଃ ପାର୍ଶ୍ଵେଵସନ୍ନିଶାଂ
ପାଣ୍ଡବ ସଦା ତାଙ୍କ ଭାଇମାନଙ୍କ ସହିତ ଶୁଏ, ଏଠି ମାଧବୀ କୁନ୍ତୀଙ୍କୁ ସେବା କରି ଦିନ ଓ ରାତି ତାଙ୍କ ପାଖରେ ରହୁଥିଲେ।
କାମାଂଶ୍ଚ ମୁଖଵାସାଦୀନାନଯିଷ୍ଯତି ଭୋଜନମ୍। ତସ୍ଯାଂ ରାତ୍ର୍ଯାଂ ଵ୍ଯତୀତାଯାମାଜଗାମ ମହାଵ୍ରତଃ
ସେ ଯେପରି ଇଚ୍ଛା କରୁଥିଲେ, ମୁହଁର ମଧୁର ଖାଦ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଖାଦ୍ୟ ଆଣିଥିଲେ। ସେ ରାତି ଶେଷ ହେଲାପରେ, ମହାତ୍ମା ଋଷି ଆସିଥିଲେ।
ପାରାଶର୍ଯୋ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞୋ ଦିଵ୍ଯଦର୍ଶୀ ମହାତପାଃ। ତେଽଭିଵାଦ୍ଯ ମହାତ୍ମାନଂ କୃଷ୍ଣଦ୍ଵୈପାଯନଂ ଶୁଭମ୍। ତସ୍ଥୁଃ ପ୍ରାଞ୍ଜଲଯଃ ସର୍ଵେ ସସ୍ନୁଷା ଚୈଵ ମାଧଵୀ
ପରାଶରଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଦୈବ ଦୃଷ୍ଟି ଓ ମହାତପସ୍ବୀ ବ୍ୟାସଙ୍କୁ ସମସ୍ତେ ହାତ ଜୋଡି ସମ୍ମାନ କଲେ, ମଧବୀ ନୁହେଁ କି, ସେ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି କଲେ।
ମଯେଦଂ ମନସା ପୂର୍ଵଂ ଵିଦିତଂ ଭରତର୍ଷଭାଃ। ଯଥା ସ୍ଥିତୈରଧର୍ମେଣ ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରୌର୍ଵିଵାସିତାଃ
ହେ ଭାରତବଂଶୀମାନେ, ମୁଁ ପୂର୍ବରୁ ମନରେ ଜାଣିଥିଲି କିପରି ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ରମାନେ ଅନ୍ୟାୟରେ ତୁମକୁ ବନବାସ ଦେବେ।
ତଦ୍ଵିଦିତ୍ଵାଽସ୍ମି ସଂପ୍ରାପ୍ତଶ୍ଚିକୀର୍ଷ୍ଵୈ ପରଂ ହିତମ୍। ନ ଵିଷାଦୋ ହି ଵଃ କାର୍ଯଃ ସର୍ଵମେତତ୍ସୁଖାଯ ଵଃ
ଏହି କଥା ଜାଣି, ମୁଁ ଏଠାକୁ ତୁମ ପରମ ଭଲ ହେବା ପାଇଁ ଆସିଛି। ତୁମେ ଦୁଃଖିତ ହେଉନାହିଁ, ଏହି ସବୁ ତୁମ ପାଇଁ ଶୁଭ ହେବ।
ସୁହୃଦ୍ଵିଯୋଜନଂ କର୍ମ ପୁରାକୃତମରିନ୍ଦମାଃ। ତସ୍ଯ ସିଦ୍ଧିରିଯଂ ପ୍ରାପ୍ତା ମା ଶୋଚତ ପରନ୍ତପାଃ
ହେ ଶତ୍ରୁ ଦମନ କରୁଥିବାମାନେ, ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କୁ ଛାଡି ଯିବା ତୁମ ପୂର୍ବ କର୍ମ ଥିଲା; ଏହାର ଫଳ ଏବେ ମିଳିଛି, ଏହିପାଇଁ ଦୁଃଖ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ।
ସମାପ୍ତେ ଦୁଷ୍କୃତେ ଚୈଵ ଯୂଯଂ ତେ ଵୈ ନ ସଂଶଯଃ। ସ୍ଵରାଷ୍ଟ୍ରେ ଵିହରିଷ୍ଯନ୍ତୋ ଭଵିଷ୍ଯଥ ସବାନ୍ଧଵାଃ
ଏହି ଦୁଃଖ ଶେଷ ହେଲାପରେ, ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ତୁମେ ତୁମ ରାଜ୍ୟରେ ପୁଣି ନିଜ ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ସହ ଆନନ୍ଦରେ ବାସ କରିବ।
ଦୀନତୋ ବାଲତଶ୍ଚୈଵ ସ୍ନେହଂ କୁର୍ଵନ୍ତି ବାନ୍ଧଵାଃ। ତସ୍ମାଦଭ୍ଯଧିକଃ ସ୍ନେହୋ ଯୁଷ୍ମାସୁ ମମ ସଂପ୍ରତି
ଦୁଃଖିତ ବା ଶିଶୁ ହେବାରୁ ବନ୍ଧୁମାନେ ଅଧିକ ସ୍ନେହ ଦେଇଥାନ୍ତି; ଏହିପରି ଏବେ ମୋର ତୁମ ପ୍ରତି ସ୍ନେହ ଅଧିକ।
ସ୍ନେହପୂର୍ଵଂ ଚିକୀର୍ଷାମି ହିତଂ ଯତ୍ତନ୍ନିବୋଧତ। ଵସତେହ ପ୍ରତିଚ୍ଛନ୍ନା ମମାଗମନକାଙ୍କ୍ଷିଣଃ
ସ୍ନେହ ସହିତ ମୁଁ ତୁମ ପାଇଁ ଭଲ କାମ କରିବାକୁ ଚାହେଁ; ମୋ କଥା ଶୁଣ: ମୋ ଫେରିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏଠାରେ ଲୁଚି ରୁହ।
ଏତଦ୍ଵୈ ଶାଲିହୋତ୍ରସ୍ଯ ତପସା ନିର୍ମିତଂ ସରଃ। ରମଣୀଯମିଦଂ ତୋଯଂ କ୍ଷୁତ୍ପିପାସାଶ୍ରମାପହମ୍
ଏହି ଝିଲିକୁ ଶାଳିହୋତ୍ରଙ୍କ ତପସ୍ୟାର ଫଳରେ ସୃଷ୍ଟି କରାଯାଇଛି । ଏହି ମନୋହର ପାଣି ଭୋକ ଓ ତିଆସର କଷ୍ଟକୁ ଦୂର କରେ ।
କାର୍ଯାର୍ଥିନସ୍ତୁ ଷଣ୍ମାସାନ୍ଵିହରଧ୍ଵଂ ଯଥାସୁଖମ୍
ଯେଉଁମାନେ ନିଜ କାମ ସାଧନ କରିବାକୁ ଚାହାଁନ୍ତି, ସେମାନେ ଇଚ୍ଛାମତେ ଛଅ ମାସ ଏଠାରେ ରୁହନ୍ତୁ ।
ଏଵଂ ସ ତାନ୍ସମାଶ୍ଵାସ୍ଯ ଵ୍ଯାସଃ ପାର୍ଥାନରିନ୍ଦମାନ୍। ସ୍ନେହାଚ୍ଚ ସଂପରିଷ୍ଵଜ୍ଯ କୁନ୍ତୀମାଶ୍ଵାସଯତ୍ପ୍ରଭୁଃ
ଏଭଳି ଭାବେ ବ୍ୟାସଦେବ ଭାରତବଂଶୀ ଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେଙ୍କୁ ଆଶ୍ୱାସନ ଦେଲେ ଏବଂ ସ୍ନେହବଶତଃ କୁନ୍ତୀଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଲେ ।
ସ୍ନୁଷେ ମା ରୋଦ ମା ରୋଦେତ୍ଯେଵଂ ଵ୍ଯାସୋଽବ୍ରଵୀଦ୍ଵଚଃ। ଜୀଵପୁତ୍ରେ ସୁତସ୍ତେଽଯଂ ଧର୍ମନିତ୍ଯୋ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ
ବ୍ୟାସଦେବ କହିଲେ, 'ବହୁଁ, ତୁମେ କାନ୍ଦନି, ଦୁଃଖ କରନି । ତୁମର ପୁଅ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଜୀବିତ ଅଛନ୍ତି ।'