ଆତ୍ମନଶ୍ଚ ତଥା କୁନ୍ତ୍ଯା ଏକୋଦ୍ଦେଶେ ଚକାର ସା। ପାଣ୍ଡଵାସ୍ତୁ ତତଃ ସ୍ନାତ୍ଵା ଶୁଦ୍ଧାଃ ସନ୍ଧ୍ଯାମୁପାସ୍ଯ ଚ
କୁନ୍ତୀ ମଧ୍ୟ ଏକାକି ଅଳଗା ଭାବେ ସ୍ନାନ କଲେ। ପାଣ୍ଡବମାନେ ସ୍ନାନ କରି, ସନ୍ଧ୍ୟାବନ୍ଦନା କରି ଶୁଦ୍ଧ ହେଲେ।
ତୃଷିତାଃ କ୍ଷୁତ୍ପିପାସାର୍ତା ଜଲମାତ୍ରେଣ ଵର୍ତଯନ୍। ଶାଲିହୋତ୍ରସ୍ତତୋ ଜ୍ଞାତ୍ଵା କ୍ଷୁଧାର୍ତାନ୍ପାଣ୍ଡଵାଂସ୍ତଦା
ତାଙ୍କର ତିବ୍ର ତ୍ରୁଷ୍ଣା ଓ ଭୋକରେ, ସେମାନେ କେବଳ ପାଣି ପିଇ ଦେହ ଚାଲାଇଲେ। ଏହା ଦେଖି, ଶାଲିହୋତ୍ର ପାଣ୍ଡବମାନେ ଭୋକରେ କଷ୍ଟ ପାଉଛନ୍ତି ବୋଲି ବୁଝିଲେ।
ମନସା ଚିନ୍ତଯାମାସ ପାନୀଯଂ ଭୋଜନଂ ମହତ୍। ତତସ୍ତେ ପାଣ୍ଡଵାଃ ସର୍ଵେ ଵିଶ୍ରାନ୍ତାଃ ପୃଥଯା ସହ
ସେ ମନେମନେ ବଡ଼ ପରିମାଣର ପାଣି ଓ ଖାଦ୍ୟ କିପରି ମିଳିବ, ଏହି ଭାବନା କରିଲେ। ତାପରେ ପାଣ୍ଡବମାନେ ସମେତ ପୃଥା ଅରାମ କଲେ।
ଯଥା ଜତୁଗୃହେ ଵୃତ୍ତଂ ରାକ୍ଷସେନ କୃତଂ ଚ ଯତ୍। କୃତ୍ଵା କଥା ବହୁଵିଧାଃ କଥାନ୍ତେ ପାଣ୍ଡୁନନ୍ଦନମ୍
ସେମାନେ ଜତୁଗୃହରେ ଯେଉଁ ଘଟଣା ଘଟିଥିଲା ଓ ରାକ୍ଷସଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ବିଷୟରେ ବିସ୍ତୃତ କଥା କହିଲେ। ଏଭଳି ଅନେକ କଥା କହିବା ପରେ, ପାଣ୍ଡୁନନ୍ଦନ...
କୁନ୍ତୀ ରାଜସୁତା ଵାକ୍ଯଂ ଭୀମସେନମଥାବ୍ରଵୀତ୍। ଯଥା ପାଣ୍ଡୁସ୍ତଥା ମାନ୍ଯସ୍ତଵ ଜ୍ଯେଷ୍ଠୋ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ
ତେବେ ରାଜପୁତ୍ରୀ କୁନ୍ତୀ ଭୀମସେନଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଯେପରି ତୁମ ପିତା ପାଣ୍ଡୁଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ, ସେପରି ତୁମ ବଡ଼ଭାଇ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସମ୍ମାନ କରିବା ଦରକାର।"
ଅହଂ ଧର୍ମଵିଦାଽନେନ ମାନ୍ଯା ଗୁରୁତରା ତଵ। ତସ୍ମାତ୍ପାଣ୍ଡୁହିତାର୍ଥଂ ମେ ଯୁଵରାଜ ହିତଂ କୁରୁ
"ଏହି ଧର୍ମଜ୍ଞ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ତୁମଠାରୁ ଅଧିକ ସମ୍ମାନ ଦେଖିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ। ତେଣୁ, ପାଣ୍ଡୁବଂଶର ଭଲ ପାଇଁ ଯୁବରାଜଙ୍କ ଉପକାର କର।"
ନିକୃତା ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରେଣ ପାପେନାକୃତବୁଦ୍ଧିନା। ଦୁଷ୍କୃତସ୍ଯ ପ୍ରତୀକାରଂ ନ ପଶ୍ଯାମି ଵୃକୋଦର
"ଦୁର୍ୟୋଧନ ଦ୍ୱାରା ଆମେ ଅନ୍ୟାୟ ଭାବେ ଦୁଃଖିତ ହେଲୁ, ସେ ଦୁଷ୍ଟ ଓ ମନ୍ଦବୁଦ୍ଧି। ଭୀମ, ତାଙ୍କ ଦୁଷ୍କୃତିର କୌଣସି ଉପାୟ ମୁଁ ଦେଖୁନାହିଁ।"
ତସ୍ମାତ୍କତିପଯାହେନ ଯୋଗକ୍ଷେମଂ ଭଵିଷ୍ଯତି। କ୍ଷେମଂ ଦୁର୍ଗମିମଂ ଵାସଂ ଵତ୍ସ୍ଯାମ ହି ଯଥା ଵଯମ୍
"ତେଣୁ, କିଛି ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆମର ରକ୍ଷା ଓ ଜୀବିକା ଏହିଠାରେ ନିର୍ଭର କରିବ। ଆମେ ଏହି ଦୁର୍ଗମ ସ୍ଥାନରେ ଯେପରି ହେଉ, ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବେ ବସିବାକୁ ପଡ଼ିବ।"
ଇଦମନ୍ଯନ୍ମହଦୁଃଖଂ ଧର୍ମକୃଚ୍ଛ୍ରଂ ଵୃକୋଦର। ଦୃଷ୍ଟ୍ଵୈଵ ତ୍ଵାଂ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ ଅନଙ୍ଗାଭିପ୍ରଚୋଦିତା
"ଏହା ଆଉ ଏକ ବଡ଼ ଦୁଃଖ, ଧର୍ମର ପରୀକ୍ଷା ଭୀମ। ତୁମକୁ ଦେଖି, ସେ ଅନୁରାଗରେ ପ୍ରେରିତ ହୋଇ ତୁମକୁ ବାଛିଛି।"
ଯୁଧିଷ୍ଠିରଂ ଚ ମାଂ ଚୈଵ ଵରଯାମାସ ଧର୍ମତଃ। ଧର୍ମାର୍ଥଂ ଦେହି ପୁତ୍ରଂ ତ୍ଵଂ ସ ନଃ ଶ୍ରେଯଃ କରିଷ୍ଯତି
"ସେ ଧର୍ମର ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଓ ମୋତେ ବାଛିଥିଲେ। ଧର୍ମ ପାଇଁ, ପୁଅ ଦେଉ, ସେ ଆମ ପରିବାରର ଭଲ କରିବ।"
ପ୍ରତିଵାକ୍ଯଂ ତୁ ନେଚ୍ଛାମି ଆଵଯୋର୍ଵଚନଂ କୁରୁ
"ମୁଁ ବିରୋଧ କରିବାକୁ ଚାହେଁନି, ଆମେ ଯାହା କହିଛୁ, ତାହା କର।"
ଶାସନଂ ତେ କରିଷ୍ଯାମି ଵେଦଶାସନମିତ୍ଯପି। ସମକ୍ଷଂ ଭ୍ରାତୃମଧ୍ଯେ ତୁ ତାଂ ଚୋଵାଚ ସ ରାକ୍ଷସୀମ୍
"ମୁଁ ତୁମ ଆଦେଶ ମାନିବି, ଯେପରି ବେଦର ଆଦେଶ ମାନିଥାଏ।" ଭାଇମାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ସେ ରାକ୍ଷସୀଙ୍କୁ ଏଭଳି କହିଲେ।
ଶୃଣୁ ରାକ୍ଷସି ସତ୍ଯେନ ସମଯଂ ତେ ଵଦାମ୍ଯହମ୍।' ଯାଵତ୍କାଲେନ ଭଵତି ପୁତ୍ରସ୍ଯୋତ୍ପାଦନଂ ଶୁଭେ
"ହେ ରାକ୍ଷସୀ, ମୁଁ ସତ୍ୟ କହି ତୁମ ସହିତ ଏକ ଚୁକ୍ତି କରୁଛି—ଯେତେ ଦିନ ପୁଅ ହେବା ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ, ହେ ଶୁଭେ,"
ତାଵତ୍କାଲଂ ଚରିଷ୍ଯାମି ତ୍ଵଯା ସହ ସୁମଧ୍ଯମେ। `ଵିଶେଷତୋ ମତ୍ସକାଶେ ମା ପ୍ରକାଶଯ ନୀଚତାମ୍
"ସେତେ ଦିନ ମୁଁ ତୁମ ସହିତ ରହିବି, ହେ ସୁସୂମ୍ନା। କିନ୍ତୁ ମୋ ନିକଟରେ ତୁମ ନିମ୍ନ ଜନ୍ମ କଥା କାହାକୁ କହିବା ନାହିଁ।"
ସା ତଥେତି ପ୍ରତିଜ୍ଞାଯ ହିଡିମ୍ବା ରାକ୍ଷସୀ ତଥା
ହିଡିମ୍ବା ରାକ୍ଷସୀ ଏହିପରି ଅଞ୍ଜଳି ଦେଇ ସମ୍ମତି ଦେଲେ।
ଗତାଽହନି ନିଵେଶେଷୁ ଭୋଜ୍ଯଂ ରାଜାର୍ହମାନଯତ୍। ସା କଦାଚିଦ୍ଵିହାରାର୍ଥଂ ହିଡିମ୍ବା କାମରୂପିଣୀ
ଦିନେ ସେ ଗ୍ରାମଗୁଡ଼ିକୁ ଯାଇ, ରାଜା ପାଇଁ ଯେମିତି ଖାଦ୍ୟ ଆଣିଥାଏ, ସେପରି ଖାଦ୍ୟ ଆଣୁଥିଲେ। କେବେ କେବେ ମନୋରଞ୍ଜନ ପାଇଁ ହିଡିମ୍ବା ଇଚ୍ଛାମତେ ରୂପ ବଦଳାଇଥିଲେ।
ଭୀମସେନମୁପାଦାଯ ଊର୍ଧ୍ଵମାଚକ୍ରମଂ ତଦା। ଶୈଲଶୃଙ୍ଗେଷୁ ରମ୍ଯେଷୁ ଦେଵତାଯତନେଷୁ ଚ
ସେ ଭୀମସେନଙ୍କୁ ନେଇ, ଶୁଭ୍ର ପାହାଡ଼ ଶିଖର ଓ ଦେବତାଙ୍କ ମନ୍ଦିରକୁ ଯାଉଥିଲେ।
ମୃଗପକ୍ଷିଵିଘୃଷ୍ଟେଷୁ ରମଣୀଯେଷୁ ସର୍ଵେଷୁ। କୃତ୍ଵା ସା ପରମଂ ରୂପଂ ସର୍ଵାଭରଣଭୂଷିତା
ପଶୁପକ୍ଷୀ ଘୁଞ୍ଚିବା ଶୁଭ୍ର ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକରେ, ସେ ସମସ୍ତ ଆଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ ହୋଇ, ଅତି ରୂପବତୀ ହେଉଥିଲେ।
ସଂଜଲ୍ପନ୍ତୀ ସୁମଧୁରଂ ରମଯାମାସ ପାଣ୍ଡଵମ୍। ତଥୈଵ ଵନଦୁର୍ଗେଷୁ ପର୍ଵତଦ୍ରୁମସାନୁଷୁ
ସେ ମଧୁର ଓ ଆନନ୍ଦଦାୟକ କଥା କହି ଭୀମଙ୍କୁ ଖୁସି କରିଥିଲେ, ଏହିପରି ଭାବରେ ଅଟବାର ଗଭୀର ଅଞ୍ଚଳରେ, ପାହାଡ଼ ଓ ଗଛମାନଙ୍କ ଛାୟାରେ ସେ ତାଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିଲେ।
ସରସ୍ତୁ ରମଣୀଯେଷୁ ପଦ୍ମୋତ୍ପଲଵନେଷୁ ଚ। ନଦୀଦ୍ଵୀପପ୍ରଦେଶେଷୁ ଵୈଡୂର୍ଯସିକତେଷୁ ଚ
ସୁନ୍ଦର ହିଲା ଓ ଅପରୁପ ଗୋଲାପ ଓ ପଦ୍ମ ଜଙ୍ଗଲରେ, ନଦୀ ଓ ଦ୍ୱୀପ ଅଞ୍ଚଳରେ, ବୈଡୂର୍ୟ ମଣି ପରି ଚମକୁଥିବା ବାଳୁକା ଉପରେ ସେ ତାଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିଲେ।
ଦେଵାରଣ୍ଯେଷୁ ପୁଣ୍ଯେଷୁ ତଥା ପର୍ଵତସାନୁଷୁ। ସୁତୀର୍ଥଵନତୋଯାସୁ ତଥା ଗିରିନଦୀଷୁ ଚ
ଦେବତାମାନଙ୍କର ପବିତ୍ର ଅଟବାରେ, ପାହାଡ଼ର ପବିତ୍ର ଛାୟାରେ, ପବିତ୍ର ତୀର ଓ ଅଟବା ଝରଣାରେ, ଏବଂ ପାହାଡ଼ ନଦୀମାନେ ମଧ୍ୟ ସେ ତାଙ୍କୁ ଖୁସି କରିଥିଲେ।
ସାଗରସ୍ଯ ପ୍ରଦେଶେଷୁ ଭଣିହେମଯୁତେଷୁ ଚ। ଗୁହ୍ଯକାନାଂ ନିଵାସେଷୁ କୁଲପର୍ଵତସାନୁଷୁ
ସମୁଦ୍ର କୂଳରେ, ସୁନା ଓ ମଣିରେ ଶୋଭିତ ଅଞ୍ଚଳରେ, ଗୁପ୍ତ ଦେବତାମାନଙ୍କ ନିବାସରେ, ଏବଂ ବଡ଼ ପାହାଡ଼ର ଶିଖରରେ ସେ ତାଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିଲେ।
ସର୍ଵର୍ତୁଫଲଵୃକ୍ଷେଷୁ ମାନସେଷୁ ଵନେଷୁ ଚ। ବିଭ୍ରତୀ ପରମଂ ରୂପଂ ରମଯାମାସ ପାଣ୍ଡଵମ୍
ସମସ୍ତ ଋତୁରେ ଫଳ ଦେଉଥିବା ଗଛମାନେ ଓ ଆନନ୍ଦ ଦାୟକ ଅଟବାରେ, ସେ ନିଜର ଅତି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରୂପ ଦେଖାଇ ଭୀମଙ୍କୁ ଖୁସି କରିଥିଲେ।
ଯଥା ସୁମୋଦତେ ସ୍ଵର୍ଗେ ସୁକୃତ୍ଯପ୍ସରସା ସହ। ସୁତରାଂ ପରମପ୍ରୀତସ୍ତଥା ରେମେ ମହାଦ୍ଯୁତିଃ
ଯେପରି ଶ୍ରେଷ୍ଠ କର୍ମ କରିଥିବା ଏକ ଅପ୍ସରା ସହ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଜଣେ ମନୁଷ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦ ପାଏ, ସେପରି ମହାତ୍ମା ଭୀମ ମଧ୍ୟ ଅତ୍ୟଧିକ ଖୁସି ଅନୁଭବ କରିଥିଲେ।
ଶୁଭଂ ହି ଜଘନଂ ତସ୍ଯାଃ ସଵର୍ଣମଣିମେଖଲମ୍। ନ ତତର୍ପ ତଦା ମୃଦ୍ଗନ୍ଭୀମସେନୋ ମୁହୁର୍ମୁହୁଃ
ତାଙ୍କର ସୁନ୍ଦର କଟି, ସମାନ ରଙ୍ଗର ମଣି ମେଖଳାରେ ଶୋଭିତ, ଭୀମସେନ ଆବାର ଆବାର ଦେଖିଲେ ମଧ୍ୟ ତାହାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସନ୍ତୁଷ୍ଟି ପାଇପାରିଲେ ନାହିଁ।
ରମଯନ୍ତୀ ତତୋ ଭୀମଂ ତତ୍ରତତ୍ର ମନୋଜଵା। ସା ରେମେ ତେନ ସଂହର୍ଷାତ୍ତୃପ୍ଯନ୍ତୀ ଚ ମୁହୁର୍ମୁହୁଃ
ସେ ମନର ତୀବ୍ରତା ସହିତ ଭୀମଙ୍କୁ ପୁନିପୁନି ଭିନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳରେ ଖୁସି କରିଥିଲେ, ଏବଂ ସେ ନିଜେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ସହ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରି ଆଉ ଅଧିକ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଉଥିଲେ।
ଅହସ୍ସୁ ରମଯନ୍ତୀ ସା ନିଶାକାଲେଷୁ ପାଣ୍ଡଵମ୍। ଆନୀଯ ଵୈ ସ୍ଵକେ ଗେହେ ଦର୍ଶଯାମାସ ମାତରମ୍
ଦିନେ ସେ ଭୀମଙ୍କୁ ଖୁସି କରୁଥିଲେ, ରାତିରେ ତାଙ୍କୁ ନିଜ ଘରକୁ ନେଇଯାଇ, ମାଆଙ୍କୁ ଦେଖାଇଥିଲେ।
ଭ୍ରାତୃଭିଃ ସହିତୋ ନିତ୍ଯଂ ସ୍ଵପତେ ପାଣ୍ଡଵସ୍ତଥା। କୁନ୍ତ୍ଯାଃ ପରିଚରନ୍ତୀ ସା ତସ୍ଯାଃ ପାର୍ଶ୍ଵେଵସନ୍ନିଶାଂ
ପାଣ୍ଡବ ସଦା ତାଙ୍କ ଭାଇମାନଙ୍କ ସହିତ ଶୁଏ, ଏଠି ମାଧବୀ କୁନ୍ତୀଙ୍କୁ ସେବା କରି ଦିନ ଓ ରାତି ତାଙ୍କ ପାଖରେ ରହୁଥିଲେ।
କାମାଂଶ୍ଚ ମୁଖଵାସାଦୀନାନଯିଷ୍ଯତି ଭୋଜନମ୍। ତସ୍ଯାଂ ରାତ୍ର୍ଯାଂ ଵ୍ଯତୀତାଯାମାଜଗାମ ମହାଵ୍ରତଃ
ସେ ଯେପରି ଇଚ୍ଛା କରୁଥିଲେ, ମୁହଁର ମଧୁର ଖାଦ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଖାଦ୍ୟ ଆଣିଥିଲେ। ସେ ରାତି ଶେଷ ହେଲାପରେ, ମହାତ୍ମା ଋଷି ଆସିଥିଲେ।
ପାରାଶର୍ଯୋ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞୋ ଦିଵ୍ଯଦର୍ଶୀ ମହାତପାଃ। ତେଽଭିଵାଦ୍ଯ ମହାତ୍ମାନଂ କୃଷ୍ଣଦ୍ଵୈପାଯନଂ ଶୁଭମ୍। ତସ୍ଥୁଃ ପ୍ରାଞ୍ଜଲଯଃ ସର୍ଵେ ସସ୍ନୁଷା ଚୈଵ ମାଧଵୀ
ପରାଶରଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଦୈବ ଦୃଷ୍ଟି ଓ ମହାତପସ୍ବୀ ବ୍ୟାସଙ୍କୁ ସମସ୍ତେ ହାତ ଜୋଡି ସମ୍ମାନ କଲେ, ମଧବୀ ନୁହେଁ କି, ସେ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି କଲେ।