କମ୍ବୁଗ୍ରୀଵଃ ପୁଷ୍କରାକ୍ଷୋ ଭର୍ତା ଯୁକ୍ତୋ ଭଵେନ୍ମମ। ନାହଂ ଭ୍ରାତୃଵଚୋ ଜାତୁ କୁର୍ଯାଂ କ୍ରୂରମସାଂପ୍ରତମ୍
ମୋର ସ୍ୱାମୀ କମ୍ବୁ ଗଳା, ପଦ୍ମ ନୟନ ଓ ଯୋଗ୍ୟ ହେଉନ୍ତୁ; ମୁଁ କେବେ ମୋ ଭାଇଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ୟାତନାଦାୟକ ଆଦେଶ ପାଳନ କରିବି ନାହିଁ।
ପତିସ୍ନେହୋଽତିବଲଵାନ୍ନ ତଥା ଭ୍ରାତୃସୌହୃଦମ୍। ମୁହୂର୍ତମିଵ ତୃପ୍ତିଶ୍ଚ ଭଵେଦ୍ଧାତୁର୍ମମୈଵ ଚ
ସ୍ତ୍ରୀର ନିଜ ସ୍ୱାମୀ ପାଇଁ ଭଲପାଇବା ବହୁତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଭାଇ ସହ ଏମିତି ନୁହେଁ; ମୋର ରକ୍ଷକଙ୍କ ଦୟା ମଧ୍ୟ କେବଳ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥାଏ।
ହତୈରେତୈରହତ୍ଵା ତୁ ମୋଦିଷ୍ଯେ ଶାଶ୍ଵତୀଃ ସମାଃ। `ନିଶ୍ଚିତ୍ଯେତ୍ଥଂ ହିଡିମ୍ବା ସା ଭୀମଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମହାଭୁଜଂ
ଏମାନେ ମୋତେ ମାରିନଥିଲେ ବା ମୁଁ ଏମାନେଙ୍କୁ ମାରିନଥିଲେ, ମୁଁ ଅନେକ ବର୍ଷ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରିପାରିବି। ଏଭଳି ନିଶ୍ଚୟ କରି, ହିଡିମ୍ବା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭୀମଙ୍କୁ ଦେଖି କହିଲେ।
ଉତ୍ସୃଜ୍ଯ ରାକ୍ଷସଂ ରୂପଂ ମାନୁଷଂ ରୂପମାସ୍ଥିତା।' ସା କାମରୂପିଣୀ ରୂପଂ କୃତ୍ଵା ମଦନମୋହିତା
ସେ ତାଙ୍କର ରାକ୍ଷସୀ ରୂପ ଛାଡ଼ି ମାନବୀ ରୂପ ଧାରଣ କଲେ; ଇଚ୍ଛା ଅନୁଯାୟୀ ରୂପ ନେଇ, କାମରେ ମୋହିତ ହେଲେ।
ଉପତସ୍ଥେ ମହାତ୍ମାନଂ ଭୀମସେନମନିନ୍ଦିତା। `ଇଙ୍ଗିତାକାରକୁଶଲା ସୋପାସର୍ପଚ୍ଛନୈଃ ଶନୈଃ
ସେ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷା, ଇଙ୍ଗିତ ଓ ଭାବ ଜଣାରେ ପାରଙ୍ଗତ, ଶାନ୍ତ ଓ ଧୀରେ ଧୀରେ ଭୀମସେନଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ।
ଵିନମ୍ଯମାନେଵ ଲତା ଦିଵ୍ଯାଭରଣଭୂଷିତା। ଶନୈଃ ଶନୈଶ୍ଚ ତାଂ ଭୀମଃ ସମୀପମୁପସର୍ପତୀମ୍
ଦିବ୍ୟ ଗହନା ପିନ୍ଧି, ଲତା ଭଳି ବାଙ୍କି ଚାଲିଥିଲେ; ଭୀମ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ନିକଟକୁ ଆସୁଥିବା ଦେଖି ଧୀରେ ଧୀରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ।
ହର୍ଷମାଣାଂ ତଦା ପଶ୍ଯତ୍ତନ୍ଵୀଂ ପୀନପଯୋଧରାମ୍। ଚନ୍ଦ୍ରାନନାଂ ପଦ୍ମନେତ୍ରାଂ ନୀଲକୁଞ୍ଚିତମୂର୍ଧଜାମ୍
ସେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ—ସୁସ୍ଲିମ, ଭରିପୁରା ଅଂକ, ଚାନ୍ଦ୍ରମୁଖୀ, ପଦ୍ମନୟନୀ, ନୀଳ କୁନ୍ଚିତ କେଶ।
କୃଷ୍ଣାଂ ସୁପାଣ୍ଡୁରୈର୍ଦନ୍ତୈର୍ବିମ୍ବୋଷ୍ଠୀଂ ଚାରୁଦର୍ଶନାମ୍। ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତାଂ ରୂପସଂପନ୍ନାଂ ଭୀମୋ ଵିସ୍ମଯମାଗତଃ
କଳାବର୍ଣ୍ଣ, ଧଳା ଦାନ୍ତ, ବିମ୍ବଫଳ ସଦୃଶ ଠୋଠ, ଦେଖିବାକୁ ଅତି ସୁନ୍ଦର; ଏଭଳି ରୂପ ଦେଖି, ଭୀମ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଚକିତ ହେଲେ।
ଉପଚାରଗୁଣୈର୍ଯୁକ୍ତାଂ ଲଲିତୈର୍ହାସସଂମିତୈଃ। ସମୀପମୁପସଂପ୍ରାପ୍ଯ ଭୀମଂ ସାଥ ଵରାନତା
ସୁନ୍ଦର ଆଚରଣ ଓ ମୃଦୁ ହାସ୍ୟରେ ଭରିଥିବା, ସେ ଭୀମଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସି, ମନେ ମନେ ଏକ ଦାୟିତ୍ୱ ଚାହିଁ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇଲେ।
ଵଚୋ ଵଚନଵେଲାଯାଂ ଭୀମଂ ପ୍ରୋଵାଚ ଭାମିନୀ।' ଲଜ୍ଜଯା ନମ୍ଯମାନେଵ ସର୍ଵାଭରଣଭୂଷିତା
ସମୟ ଆସିଲାବେଳେ, ସେ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ନାରୀ ଲଜ୍ଜାରେ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ, ସମସ୍ତ ଗହନାରେ ଶୋଭିତ ଭୀମଙ୍କୁ କଥା କହିଲେ।
ସ୍ମିତପୂର୍ଵମିଦଂ ଵାକ୍ଯଂ ଭୀମସେନମଥାବ୍ରଵୀତ୍। କୁତସ୍ତ୍ଵମସି ସଂପ୍ରାପ୍ତଃ କଶ୍ଚାସି ପୁରୁଷର୍ଷଭ
ମୃଦୁ ହାସ୍ୟ ସହିତ, ସେ ଭୀମସେନଙ୍କୁ କହିଲେ—'ତୁମେ କେଉଁଠୁ ଆସିଛ? କିଏ ତୁମେ, ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ?'
କ ଇମେ ଶେରତେ ଚେହ ପୁରୁଷା ଦେଵରୂପିଣଃ। କେଯଂ ଵୈ ବୃହତୀ ଶ୍ଯାମା ସୁକୁମାରୀ ତଵାନଘ
ଏଠାରେ ଯେଉଁ ପୁରୁଷମାନେ ଦେବତାମାନେ ପରି ଶୋଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ କିଏ? ଏହି ଉଚ୍ଚ, କଳାବର୍ଣ୍ଣ, କୋମଳା ନାରୀ କିଏ, ହେ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ?
ଶେତେ ଵନମିଦଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ଵିଶ୍ଵସ୍ତା ସ୍ଵଗୃହେ ଯଥା। ନେଦଂ ଜାନୀଥ ଗହନଂ ଵନଂ ରାକ୍ଷସସେଵିତମ୍
ଏଠି ଏମିତି ଗଭୀର ଅରଣ୍ୟକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ସେ ନିଜ ଘର ପରି ନିର୍ଭୟ ହୋଇ ଶୋଇଛନ୍ତି; ତୁମେ ଜାଣନାହା, ଏହି ଅରଣ୍ୟ ରାକ୍ଷସମାନେ ଦେଖାଯାଏ।
ଵସତି ହ୍ଯତ୍ର ପାପାତ୍ମା ହିଡିମ୍ବୋ ନାମ ରାକ୍ଷସଃ
ଏଠି ଦୁଷ୍ଟ ହୃଦୟ ଥିବା ହିଡିମ୍ବୋ ନାମକ ରାକ୍ଷସ ବସୁଛି।
ତେନାହଂ ପ୍ରେଷିତା ଭ୍ରାତ୍ରା ଦୁଷ୍ଟଭାଵେନ ରକ୍ଷସା। ବିଭକ୍ଷଯିଷତା ମାଂସଂ ଯୁଷ୍ମାକମମରୋପମାଃ
ମୋ ଭାଇ, ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ରାକ୍ଷସ, ମୋତେ ତୁମମାନେଙ୍କ ମାଂସ ଆଣିବାକୁ ପଠାଇଛି, ଯେଉଁଥିରେ ସେ ଭୋଜନ କରିବ।
ସାଽହଂ ତ୍ଵମଭିସଂପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯ ଦେଵଗର୍ଭସମପ୍ରଭମ୍। ନାନ୍ଯଂ ଭର୍ତାରମିଚ୍ଛାମି ସତ୍ଯମେତଦ୍ବ୍ରଵୀମି ତେ
କିନ୍ତୁ ତୁମକୁ ଦେଖି, ଦେବତାଙ୍କ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ମୁଁ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ପୁରୁଷକୁ ସ୍ୱାମୀ ଭାବେ ଚାହେଁ ନାହିଁ; ଏହି କଥା ସତ୍ୟ, ମୁଁ ତୁମକୁ କହୁଛି।
ଏତଦ୍ଵିଜ୍ଞାଯ ଧର୍ମଜ୍ଞ ଯୁକ୍ତଂ ମଯି ସମାଚର। କାମୋପହତଚିତ୍ତାଂ ହି ଭଜମାନାଂ ଭଜସ୍ଵ ମାମ୍
ଏହି କଥା ଜାଣି, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ତୁମେ ମୋତେ ଯଥାଯଥ ଆଚରଣ କର; ମୋର ମନ କାମନାରେ ମୋହିତ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଚାହୁଁଛି, ମୋତେ ଗ୍ରହଣ କର।
ତ୍ରାସ୍ଯାମି ତ୍ଵାଂ ମହାବାହୋ ରାକ୍ଷସାତ୍ପୁରୁଷାଦକାତ୍। ଵତ୍ସ୍ଯାଵୋ ଗିରିଦୁର୍ଗେଷୁ ଭର୍ତା ଭଵ ମମାନଘ
ହେ ମହାବାହୁ, ମୁଁ ତୁମକୁ ମାନବ ମାଂସ ଭୋଜନ କରୁଥିବା ରାକ୍ଷସରୁ ରକ୍ଷା କରିବି; ଆମେ ପାହାଡ଼ ଗୁହାରେ ବସିବା, ମୋ ସ୍ୱାମୀ ହେଉ, ହେ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ।
ଇଚ୍ଛାମି ଵୀର ଭଦ୍ରଂ ତେ ମା ମେ ପ୍ରାଣାନ୍ଵିହାସିଷଃ। ତ୍ଵଯା ହ୍ଯହଂ ପରିତ୍ଯକ୍ତା ନ ଜୀଵେଯମରିନ୍ଦମ
ହେ ବୀର, ମୁଁ ତୁମର ଭଲ ଚାହେଁ—ମୋ ଜୀବନକୁ ଛାଡ଼ି ଯିଅନି। ହେ ଶତ୍ରୁଦଳନ, ତୁମେ ମୋତେ ତ୍ୟାଗ କରିଦେଲେ, ମୁଁ ବଞ୍ଚିପାରିବିନି।
ଅନ୍ତରିକ୍ଷଚରୀ ହ୍ଯସ୍ମି କାମତୋ ଵିଚରାମି ଚ। ଅତୁଲାମାପ୍ନୁହି ପ୍ରୀତିଂ ତତ୍ର ତତ୍ର ମଯା ସହ
ମୁଁ ଆକାଶରେ ଘୁରିବି ଏବଂ ଇଚ୍ଛାମତେ ଚାଲିବି। ତୁମେ ମୋ ସହ ଏଠା ଓ ସେଠା ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କର।
ଏଷ ଜ୍ଯେଷ୍ଠୋ ମମ ଭ୍ରାତା ମାନ୍ଯଃ ପରମକୋ ଗୁରୁଃ। ଅନିଵିଷ୍ଟୋ ହି ତନ୍ନାହଂ ପରିଵିଦ୍ଯାଂ କଥଂଚନ
ଏହେଁ ମୋର ଜ୍ଯେଷ୍ଠ ଭାଇ, ସମ୍ମାନ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୁରୁ। ସେ ଥିବାବେଳେ, ମୁଁ କେବେ ଅନୁଚିତ କାମ କରିପାରିବିନି।
ମାତରଂ ଭ୍ରାତରଂ ଜ୍ଯେଷ୍ଠଂ କନିଷ୍ଠାନପରାନପି। ପରିତ୍ଯଜେତ କୋନ୍ଵଦ୍ଯ ପ୍ରଭଵନ୍ନିହ ରାକ୍ଷସି
ହେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାକ୍ଷସୀ, ଏଇ ସଂସାରରେ କିଏ ମା, ଜ୍ଯେଷ୍ଠ ଭାଇ, କନିଷ୍ଠ ଭାଇମାନେ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ଜଣଙ୍କୁ ତ୍ୟାଗ କରିପାରିବ?
କୋ ହି ସୁପ୍ତାନିମାନ୍ଭ୍ରାତୄନ୍ଦତ୍ତ୍ଵା ରାକ୍ଷସଭୋଜନମ୍। ମାତରଂ ଚ ନରୋ ଗଚ୍ଛେତ୍କାମାର୍ତ ଇଵ ମଦ୍ଵିଧଃ
ମୋ ପରି ଆସକ୍ତିରେ ପଡ଼ି, କିଏ ନିଦ୍ରାରତ ଭାଇମାନେକୁ ରାକ୍ଷସଙ୍କ ଖାଦ୍ୟ କରିଦେଇବ ଏବଂ ମାକୁ ମଧ୍ୟ ଛାଡ଼ିଦେବ?
ଏକଂ ତ୍ଵାଂ ମୋକ୍ଷଯିଷ୍ଯାମି ସହ ମାତ୍ରା ପରନ୍ତପ। ସୋଦରାନୁତ୍ସୃଜୈନାଂସ୍ତ୍ଵମାରୋହ ଜଘନଂ ମମ
ହେ ଶତ୍ରୁଦଳନ, ମୁଁ ମାତାଙ୍କ ସହ ତୁମକୁ ଏକାକି ରକ୍ଷା କରିବି। ତୁମେ ଭାଇମାନେକୁ ଛାଡ଼ି ଯିଅନି—ମୋର କମରେ ଚଢ଼।
ନାହଂ ଜୀଵିତୁମାଶଂସେ ଭ୍ରାତୄନୁତ୍ସୃଜ୍ଯ ରାକ୍ଷସି। ଯଥାଶ୍ରଦ୍ଧଂ ଵ୍ରଜୈକା ହି ଵିପ୍ରିଯଂ ମେ ପ୍ରଭାଷସେ
ହେ ରାକ୍ଷସୀ, ମୁଁ ଭାଇମାନେକୁ ଛାଡ଼ି ଜୀବନ ଆଶା କରେନି। ତୁମ ଇଚ୍ଛାମତେ ଯାଅ, କାରଣ ତୁମ କଥା ମୋତେ ଅପ୍ରିୟ।
ଯତ୍ତେ ପ୍ରିଯଂ ତତ୍କରିଷ୍ଯେ ସର୍ଵାନେତାନ୍ପ୍ରବୋଧଯ। ମୋକ୍ଷଯିଷ୍ଯାମ୍ଯହଂ କାମଂ ରାକ୍ଷସାତ୍ପୁରୁଷାଦକାତ୍
ତୁମେ ଯାହା ଚାହଁ, ମୁଁ ସେହି କଥା କରିବି। ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଜଗାଅ, ମୁଁ ନିଶ୍ଚୟ ରାକ୍ଷସ ମାନବଖାଦକରୁ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବି।
ସୁଖସୁପ୍ତାନ୍ଵନେ ଭ୍ରାତୄନ୍ମାତରଂ ଚୈଵ ରାକ୍ଷସି। ନ ଭଯାଦ୍ବୋଧଯିଷ୍ଯାମି ଭ୍ରାତୁସ୍ତଵ ଦୁରାତ୍ମନଃ
ହେ ରାକ୍ଷସୀ, ମୁଁ ଭୟରେ ତୁମ ଦୁଷ୍ଟ ଭାଇ ପାଇଁ ଅଟବରେ ସୁଖରେ ଶୁଅଥିବା ଭାଇମାନେ ଓ ମାତାଙ୍କୁ ଜଗାଇବିନି।
ନ ହି ମେ ରାକ୍ଷସା ଭୀରୁ ସୋଢୁଂ ଶକ୍ତାଃ ପରାକ୍ରମମ୍। ନ ମନୁଷ୍ଯା ନ ଗନ୍ଧର୍ଵା ନ ଯକ୍ଷାଶ୍ଚାରୁଲୋଚନେ
ହେ ଭୟଭୀତ ସୁନ୍ଦରନୟନି, ରାକ୍ଷସ, ମଣିଷ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଯକ୍ଷ—କେହି ମଧ୍ୟ ମୋର ପ୍ରଭାବକୁ ସହିପାରିବେନି।
ଗଚ୍ଛ ଵା ତିଷ୍ଠ ଵା ଭଦ୍ରେ ଯଦ୍ଵା ପୀଚ୍ଛସି ତତ୍କୁରୁ। ତଂ ଵା ପ୍ରେଷଯ ତନ୍ଵଙ୍ଗି ଭ୍ରାତରଂ ପୁରୁଷାଦକମ୍
ଭଲ, ତୁମେ ଯାଅ କିମ୍ବା ରୁହ, କିମ୍ବା ଯାହା ଇଚ୍ଛା କର, ସେ କର। କିମ୍ବା ତୁମର ମାନବଖାଦକ ଭାଇକୁ ପଠାଅ, ହେ ସୁକୁମାରୀ।
ତାଂ ଵିଦିତ୍ଵା ଚିରଗତାଂ ହିଡିମ୍ବୋ ରାକ୍ଷସେଶ୍ଵରଃ। ଅଵତୀର୍ଯ ଦ୍ରୁମାତ୍ତସ୍ମାଦାଜଗାମାଶୁ ପାଣ୍ଡଵାନ୍
ତାଙ୍କୁ ଦେରି ହେବାକୁ ଜାଣି, ରାକ୍ଷସମାନେର ମୁଖ୍ୟ ହିଡିମ୍ବ ଗଛରୁ ଅବତରି, ଶୀଘ୍ରେ ପାଣ୍ଡବମାନେଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସିଲେ।