ତସ୍ମାନ୍ମୁକ୍ତା ଵଯଂ ଦାହାଦିମଂ ଵୃକ୍ଷମୁପାଶ୍ରିତାଃ। କାଂ ଦିଶଂ ପ୍ରତିପତ୍ସ୍ଯାମଃ ପ୍ରାପ୍ତାଃ କ୍ଲେଶମନୁତ୍ତମମ୍
ଏହିପରି ଭୟଙ୍କର ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇ, ଆମେ ଏହି ଗଛ ତଳେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଛୁ; ଏବେ ଏତେ ଦୁଃଖ ଭୋଗି, କେଉଁ ଦିଗକୁ ଯିବାଉଚିତ୍?
ସକାମୋ ଭଵ ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧେ ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରାଲ୍ପଦର୍ଶନ। ନୂନଂ ଦେଵାଃ ପ୍ରସନ୍ନାସ୍ତେ ନାନୁଜ୍ଞାଂ ମେ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ମୂର୍ଖ ଓ ଅଦୂରଦର୍ଶୀ ପୁଅ, ତୁମେ ଆପଣ ଇଚ୍ଛାରେ ଖୁସି ହେଉ; ନିଶ୍ଚୟ ଦେବତାମାନେ ତୁମେ ଉପରେ ପ୍ରସନ୍ନ, କାରଣ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ମୋତେ ଅନୁମତି ଦେଲେ ନାହିଁ।
ପ୍ରଯଚ୍ଛତି ଵଧେ ତୁଭ୍ଯଂ ତେନ ଜୀଵସି ଦୁର୍ମତେ। ନନ୍ଵଦ୍ଯ ସସୁତାମାତ୍ଯଂ ସକର୍ଣାନୁଜସୌବଲମ୍
ସେ ତୁମକୁ ମୃତ୍ୟୁରୁ ରକ୍ଷା କରି ଜୀବନ ଦେଉଛନ୍ତି; ଏହିପରି ଦୁଷ୍ଟ ମନ ଥିବା ତୁମେ, ତୁମ ପୁଅ, ମନ୍ତ୍ରୀ, କର୍ଣ୍ଣ, ଭାଇ ଓ ସୌବଳ ସହିତ ଜୀବିତ ଅଛ।
ଗତ୍ଵା କ୍ରୋଧସମାଵିଷ୍ଟଃ ପ୍ରେଷଯିଷ୍ଯେ ଯମକ୍ଷଯମ୍। କିଂ ନୁ ଶକ୍ଯଂ ମଯା କର୍ତୁଂ ଯତ୍ତେନ କ୍ରୁଧ୍ଯତେ ନୃପଃ
ମୁଁ ଯାଇ, କ୍ରୋଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ତୁମକୁ ଯମର ଗୃହକୁ ପଠାଇଦେବି; କିନ୍ତୁ ରାଜା ଏହି କାରଣରେ କ୍ରୁଧ୍ଧ ହେଉଛନ୍ତି, ତେଣୁ ମୋର କଣ କରିବା ସମ୍ଭବ?
ଧର୍ମାତ୍ମା ପାଣ୍ଡଵଶ୍ରେଷ୍ଠଃ ପାପାଚାର ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ। ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ମହାବାହୁଃ କ୍ରୋଧସନ୍ଦୀପ୍ତମାନସଃ
ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ, ଏପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାଇ କ୍ରୋଧରେ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ଅନ୍ୟାୟ କରିଲେ।
କରଂ କରେଣ ନିଷ୍ପିଷ୍ଯ ନିଃଶ୍ଵସନ୍ଦୀନମାନସଃ। ପୁନର୍ଦୀନମନା ଭୂତ୍ଵା ଶାନ୍ତାର୍ଚିରିଵ ପାଵକଃ
ସେ ନିଜ ହାତରେ ହାତ ଚାପି, ଗଭୀର ଶ୍ୱାସ ନେଇ, ଦୁଃଖିତ ହୃଦୟ ସହିତ ପୁଣି ଦୁଃଖରେ ଡୁବିଗଲେ, ଯେପରି ଶାନ୍ତ ଅଗ୍ନି।
ଭ୍ରାତୄନ୍ମହୀତଲେ ସୁପ୍ତାନଵୈକ୍ଷତ ଵୃକୋଦରଃ। ଵିଶ୍ଵସ୍ତାନିଵ ସଂଵିଷ୍ଟାନ୍ପୃଥଗ୍ଜନସମାନିଵ
ଭୀମ ତଳେ ଶୋଇଥିବା ତାଙ୍କର ଭାଇମାନେକୁ ଦେଖିଲେ, ଯେପରି ସାଧାରଣ ଲୋକମାନେ ଏକାଠି ଶୋଇଥାନ୍ତି, ଏବଂ ସେମାନେ ଭରସାରେ ଅଛନ୍ତି।
ନାତିଦୂରେଣ ନଗରଂ ଵନାଦସ୍ମାଦ୍ଧି ଲକ୍ଷଯେ। ଜାଗର୍ତଵ୍ଯେ ସ୍ଵପନ୍ତୀମେ ହନ୍ତ ଜାଗର୍ମ୍ଯହଂସ୍ଵଯମ୍
ଏହି ଜଙ୍ଗଲଠାରୁ ଅତି ଦୂରରେ ନୁହେଁ ଏକ ନଗର ଦେଖୁଛି; ଏମାନେ ଶୁଅଛନ୍ତି, ତେଣୁ ମୁଁ ନିଜେ ଜାଗି ରହିବି।
ପ୍ରାଶ୍ଯନ୍ତୀମେ ଜଲଂ ପଶ୍ଚାତ୍ପ୍ରତିବୁଦ୍ଧା ଜିତକ୍ଲମାଃ। ଇତି ଭୀମୋ ଵ୍ଯଵସ୍ଯୈଵ ଜଜାଗାର ସ୍ଵଯଂ ତଦା
ପାଣି ପିଇବା ପରେ, ସେମାନେ ଜାଗିବେ ଏବଂ କ୍ଲାନ୍ତି ହରିବେ; ଏଭଳି ଭାବି, ସେ ସମୟରେ ଭୀମ ନିଜେ ଜାଗି ରହିଲେ।
ତତ୍ର ତେଷୁ ଶଯାନେଷୁ ହିଡିମ୍ବୋ ନାମ ରାକ୍ଷସଃ। ଅଵିଦୂରେ ଵନାତ୍ତସ୍ମାଚ୍ଛାଲଵୃକ୍ଷଂ ସମାଶ୍ରିତଃ
ସେମାନେ ଶୁଇଥିବାବେଳେ, ଏହି ଜଙ୍ଗଲଠାରୁ ଅତି ଦୂରରେ ନୁହେଁ, ଏକ ଶାଳ ଗଛ ତଳେ ହିଡିମ୍ବ ନାମକ ଏକ ରାକ୍ଷସ ଥିଲା।
କ୍ରୂରୋ ମାନୁଷମାଂସାଦୋ ମହାଵୀର୍ଯପରାକ୍ରମଃ। ପ୍ରାଵୃଡ୍ଜଲଧରଶ୍ଯାମଃ ପିଙ୍ଗାକ୍ଷୋ ଦାରୁଣାକୃତିଃ
ସେ ଏକ କ୍ରୁର, ମାନବ ମାଂସ ଖାଉଥିବା, ବିପୁଳ ଶକ୍ତି ଓ ପ୍ରଭାବ ଥିବା, ବର୍ଷା ମେଘ ପରି କଳା, ପିଙ୍ଗଳ ଚକ୍ଷୁ ଓ ଭୟଙ୍କର ଦେହ ଥିବା।
ଦଷ୍ଟ୍ରାକରାଲଵଦନଃ କରାଲୋ ଭୀମଦର୍ଶନଃ। ଲମ୍ବସ୍ଫିଗ୍ଲମ୍ବଜଠରୋ ରକ୍ତଶ୍ମଶ୍ରୁଶିରୋରୁହଃ
ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଦାନ୍ତ ଓ ଭୟଙ୍କର ମୁହଁ, ଦେଖିବାକୁ ଭୟଙ୍କର, ଲଟକୁଥିବା ପିଛା ଓ ପେଟ, ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣ ଦାଢ଼ି ଓ କେଶ ଥିଲା।
ମହାଵୃକ୍ଷଗଲସ୍କନ୍ଧଃ ଶଙ୍କର୍ଣୋ ଵିଭୀଷଣଃ। ଯଦୃଚ୍ଛଯା ତାନପଶ୍ଯତ୍ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରାନ୍ମହାରଥାନ୍
ବଡ଼ ଗଛର ଡାଲି ପରି ମଜବୁତ କାନ୍ଧ ଥିବା ଶଙ୍କର୍ଣ୍ଣ ବିଭୀଷଣ, ଏକାଏକି ଶୂରବୀର ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରମାନେଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
ଵିରୂପରୂପଃ ପିଙ୍ଗାକ୍ଷଃ କରାଲୋ ଘୋରଦର୍ଶନଃ। ପିଶିତେପ୍ସୁଃ କ୍ଷୁଧାର୍ତଶ୍ଚ ଜିଘ୍ରନ୍ଗନ୍ଧଂ ଯଦୃଚ୍ଛଯା
ଭୟଙ୍କର ଆକୃତି, ପିତା ଆଖି, ଭୟଜନକ ଚେହେରା, ମାଂସ ଖାଇବାକୁ ଚାହୁଁଥିବା ଏବଂ ଭୋକରେ ପୀଡ଼ିତ, ସେ ଏକାଏକି ମାଂସର ଗନ୍ଧ ଧରିଲା।
ଊର୍ଧ୍ଵାଙ୍ଗୁଲିଃ ସ କଣ୍ଡୂଯନ୍ଧୁନ୍ଵନ୍ରୂକ୍ଷାଞ୍ଶିରୋରୁହାନ୍। ଜୃମ୍ଭମାଣୋ ମହାଵକ୍ତ୍ରଃ ପୁନଃପୁନରଵେକ୍ଷ୍ଯ ଚ
ଉଠାଇଥିବା ଆଠି, କଣ୍ଟାଳିଆ କେଶ ଚୁଲିଁଉଥିବା, ବଡ଼ ମୁହଁ ଫାଟି ହାଡ଼ୁଥିବା, ସେ ବାରମ୍ବାର ଚାରିପାଖକୁ ଦେଖୁଥିଲା।
ହୃଷ୍ଟୋ ମାନୁଷମାଂସସ୍ଯ ମହାକାଯୋ ମହାବଲଃ। ଆଘ୍ରାଯ ମାନୁଷଂ ଗନ୍ଧଂ ଭଗିନୀମିଦମବ୍ରଵୀତ୍
ମାନବ ମାଂସର ଗନ୍ଧ ଉପରେ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ, ବଡ଼ ଦେହ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିବା ସେ, ଗଭୀର ଶ୍ୱାସ ନେଇ ଭଉଣୀଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଉପପନ୍ନଂ ଚିରସ୍ଯାଦ୍ଯ ଭକ୍ଷ୍ଯଂ ମମ ମନଃପ୍ରିଯମ୍। ଜିଘ୍ରତଃ ପ୍ରସ୍ରୁତା ସ୍ନେହାଜ୍ଜିହ୍ଵା ପର୍ଯେତି ମେ ମୁଖାତ୍
ଏତେ ଦିନ ପରେ ଆଜି ମୋ ପାଇଁ ଇଚ୍ଛାମତ ଭୋଜ୍ୟ ମିଳିଛି; ମୁଁ ଗନ୍ଧ ନେଉଥିବାବେଳେ, ଆଗ୍ରହରେ ମୋ ଜିଭ ମୁହଁରୁ ବାହାରିଯାଉଛି।
ଅଷ୍ଟୌ ଦଂଷ୍ଟ୍ରାଃ ସୁତୀକ୍ଷ୍ଣାଗ୍ରାଶ୍ଚିରସ୍ଯାପାତଦୁଃସହାଃ। ଦେହେଷୁ ମଜ୍ଜଯିଷ୍ଯାମି ସ୍ନିଗ୍ଧେଷୁ ପିଶିତେଷୁ ଚ
ମୋ ଆଠଟି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଦାଁତ, ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ଅସହ୍ୟ, ମୁଁ ସେମାନଙ୍କ ଦେହ ଓ ମୃଦୁ ମାଂସରେ ଗାଡ଼ିଦେବି।
ଆକ୍ରମ୍ଯ ମାନୁଷଂ କଣ୍ଠମାଚ୍ଛିଦ୍ଯ ଧମନୀମପି। ଉଷ୍ଣଂ ନଵଂ ପ୍ରପାସ୍ଯାମି ଫେନଲିଂ ରୁଧିରଂ ବହୁ
ମୁଁ ମାନବ ଗଳାକୁ ଧରି, ଶିରା କାଟି, ତାଜା ଓ ଉଷ୍ଣ ଫେନାଉଠୁଥିବା ରକ୍ତ ବହୁତ ପରିମାଣରେ ପିଇବି।
ଗଚ୍ଛ ଜାନୀହି କେ ତ୍ଵେତେ ଶେରତେ ଵନମାଶ୍ରିତାଃ। ମାନୁଷୋ ବଲଵାନ୍ଗନ୍ଧୋ ଘ୍ରାଣଂ ତର୍ପଯତୀଵ ମେ
ଯା, ଜାଣିଆ କିଏ ଏମାନେ, ଜଙ୍ଗଲରେ ଶୁଇଛନ୍ତି; ମାନବ ଗନ୍ଧ ମୋ ନାକକୁ ବଡ଼ ସନ୍ତୁଷ୍ଟି ଦେଉଛି।
ହତ୍ଵୈତାନ୍ମାନୁଷାନ୍ସର୍ଵାନାନଯସ୍ଵ ମମାନ୍ତିକମ୍। ଅସ୍ମଦ୍ଵିଷଯସୁପ୍ତେଭ୍ଯୋ ନୈତେଭ୍ଯୋ ଭଯମସ୍ତି ତେ
ଏମାନେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ମାରି, ମୋ ପାଖକୁ ଆଣିଦେ; ଆମ ଅଞ୍ଚଳରେ ଶୁଇଥିବା ଲୋକମାନେ ପାଇଁ ତୁମେ କୌଣସି ଭୟ କରିବାକୁ ଦରକାର ନାହିଁ।
ଏଷାମୁତ୍କୃତ୍ଯ ମାଂସାନି ମାନୁଷାଣାଂ ଯଥେଷ୍ଟତଃ। ଭକ୍ଷଯିଷ୍ଯାଵ ସହିତୌ କୁରୁ ପୂର୍ଣଂ ଵଚୋ ମମ
ଏମାନଙ୍କ ମାଂସ ଇଚ୍ଛାମତ ଚିରି, ଦୁଇଜଣେ ମିଶି ଖାଇବା; ମୋ କଥା ପୂରା କର।
ଭକ୍ଷଯିତ୍ଵା ଚ ମାଂସାନି ମାନୁଷାଣାଂ ପ୍ରକାମତଃ। ନୃତ୍ଯାଵ ସହିତାଵାଵାଂ ଦତ୍ତତାଲାଵନେକଶଃ
ମାନବ ମାଂସ ଆପଣମନେ ମନମତା ଖାଇସାରି, ଦୁଇଜଣେ ମିଶି ହାତ ତାଳି ଦେଇ ଦେଇ ନାଚିବା।
ଏଵମୁକ୍ତା ହିଡିମ୍ବା ତୁ ହିଡିମ୍ବେନ ମହାଵନେ। ଭ୍ରାତୁର୍ଵଚନମାଜ୍ଞାଯ ତ୍ଵରମାଣେଵ ରାକ୍ଷସୀ
ବଡ଼ ଜଙ୍ଗଲରେ ହିଡିମ୍ବଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଭଉଣୀ ହିଡିମ୍ବୀ ଭାଇଙ୍କ ଆଦେଶ ଶୀଘ୍ର ସ୍ୱୀକାର କଲେ।
ଆପ୍ଲୁତ୍ଯାପ୍ଲୁତ୍ଯ ଚ ତରୂନଗଚ୍ଛତ୍ପାଣ୍ଡଵାନ୍ପ୍ରତି।' ଜଗାମ ତତ୍ର ଯତ୍ର ସ୍ମ ଶେରତେ ପାଣ୍ଡଵା ଵନେ
ଗଛରୁ ଗଛକୁ ଲାଫି ଲାଫି, ସେ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ଦିଗକୁ ଗଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ପାଣ୍ଡବମାନେ ଜଙ୍ଗଲରେ ଶୁଇଥିଲେ।
ଦଦର୍ଶ ତତ୍ର ସା ଗତ୍ଵା ପାଣ୍ଡଵାନ୍ପୃଥଯା ସହ। ଶଯାନାନ୍ଭୀମସେନଂ ଚ ଜାଗ୍ରତଂ ତ୍ଵପରାଜିତମ୍
ସେଠାରେ ସେ ପୃଥା ସହିତ ପାଣ୍ଡବମାନେ ଶୁଇଥିବାକୁ ଦେଖିଲେ, ଏବଂ ଅଜୟ ଭୀମସେନ ଜାଗିଥିଲେ।
ଉପାସ୍ଯମାନାନ୍ଭୀମେନ ରୂପଯୌଵନଶାଲିନଃ। ସୁକୁମାରାଂଶ୍ଚ ପାର୍ଥାନ୍ସା ଵ୍ଯାଯାମେନ ଚ କର୍ଶିତାନ୍
ସେ ଦେଖିଲେ, ଭୀମଙ୍କ ସେବାରେ ଥିବା, ରୂପଶୀଳୀ ଓ ଯୁବକ ପାର୍ଥମାନେ, ମୃଦୁ ଓ କ୍ଳାନ୍ତି ଦେଖାଉଥିବା।
ଦୁଃଖେନ ସଂପ୍ରଯୁକ୍ତାଂଶ୍ଚ ସହଜ୍ଯେଷ୍ଠାନ୍ପ୍ରମାଥିନଃ। ରୌଦ୍ରୀ ସତୀ ରାଜପୁତ୍ରଂ ଦର୍ଶନୀଯପ୍ରଦର୍ଶନମ୍
ଦୁଃଖରେ ଅନ୍ୱିତ, ସହଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାଇମାନେ, ରୌଦ୍ରୀ ହୋଇ ରାଜପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ଯିଏ ଦେଖିବାକୁ ଅତି ଆକର୍ଷଣୀୟ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵୈଵ ଭୀମସେନଂ ସା ସାଲସ୍କନ୍ଧମିଵୋଦ୍ଯତମ୍। ରାକ୍ଷସୀ କାମଯାମାସ ରୂପେଣାପ୍ରତିମଂ ଭୁଵି
ଭୀମସେନଙ୍କୁ ଗଛର ଡାଲି ପରି ଉଁଚ ଦେଖି, ସେ ରାକ୍ଷସୀ ତାଙ୍କ ପ୍ରତି ଆକର୍ଷିତ ହେଲେ, ତାଙ୍କର ରୂପ ପୃଥିବୀରେ ଅଦ୍ୱିତୀୟ।
ଅନ୍ତର୍ଗତେନ ମନସା ଚିନ୍ତଯାମାସ ରାକ୍ଷସୀ'। ଅଯଂ ଶ୍ଯାମୋ ମହାବାହୁଃ ସିଂହସ୍କନ୍ଧୋ ମହାଦ୍ଯୁତିଃ
ମନରେ ଲୁଚାଇ ରାକ୍ଷସୀ ଭାବିଲେ: 'ଏହି କଳା, ଦୀର୍ଘ ବାହୁ, ସିଂହ ପରି କାନ୍ଧ, ଦୀପ୍ତିମାନ ପୁରୁଷ...'