ତତଃ ସର୍ଵାଃ ପ୍ରକୃତଯୋ ନଗରାଦ୍ଵାରଣାଵତାତ୍। ସର୍ଵମଙ୍ଗଲସଂଯୁକ୍ତା ଯଥାଶାସ୍ତ୍ରମତନ୍ଦ୍ରିତାଃ
ତାପରେ ବାରଣାବତ ସହରର ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତାମାନେ ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଶୁଭ ଚିହ୍ନରେ ଶୋଭିତ ହୋଇ ଦୃଢ଼ତାର ସହିତ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ ।
ଶ୍ରୁତ୍ଵାଽଗତାନ୍ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରାନ୍ନାନାଯାନୈଃ ସହସ୍ରଶଃ। ଅଭିଜଗ୍ମୁର୍ନରଶ୍ରେଷ୍ଠାଞ୍ଶ୍ରୁତ୍ଵୈଵ ପରଯା ମୁଦା
ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରମାନେ ଆସିଛନ୍ତି ବୋଲି ଶୁଣି, ହଜାର ହଜାର ଲୋକ ବିଭିନ୍ନ ଯାନରେ ଆସିଲେ ଓ ସମସ୍ତେ ଅତି ଆନନ୍ଦରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷମାନେ ଆଗକୁ ଯାଇଲେ ।
ତେ ସମାସାଦ୍ଯ କୌନ୍ତେଯାନ୍ଵାରଣାଵତକା ଜନାଃ। କୃତ୍ଵା ଜଯାଶିଷଃ ସର୍ଵେ ପରିଵାର୍ଯୋପତସ୍ଥିରେ
ବାରଣାବତର ଲୋକମାନେ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ରମାନେକୁ ଭେଟି, ସମସ୍ତେ ଜୟାଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ, ଚାରିପଟେ ଘେରି ଉଭୟ ଦିଗରେ ଦଢ଼ି ରହିଲେ ।
ତୈର୍ଵୃତଃ ପୁରୁଷଵ୍ଯାଘ୍ରୋ ଧର୍ମରାଜୋ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ। ଵିବଭୌ ଦେଵସଙ୍କାଶୋ ଵଜ୍ରପାଣିରିଵାମରୈଃ
ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇ ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବାଘ ଭଳି, ଦେବତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବଜ୍ରଧାରୀ ଭଳି ଦୀପ୍ତିମାନ ଲାଗିଲେ ।
ସତ୍କୃତାଶ୍ଚୈଵ ପୌରୈସ୍ତେ ପୌରାନ୍ସତ୍କୃତ୍ଯ ଚାନଘ। ଅଲଙ୍କୃତଂ ଜନାକୀର୍ଣଂ ଵିଵିଶୁର୍ଵାରଣାଵତମ୍
ପୌରଜନମାନେ ଯେପରି ବନ୍ଦନା କଲେ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ପୌରଜନମାନେକୁ ସମ୍ମାନ କଲେ । ଶୋଭାଯୁକ୍ତ ଏବଂ ଲୋକେ ଭରିଥିବା ବାରଣାବତ ସହରକୁ ସେମାନେ ପ୍ରବେଶ କଲେ ।
ତେ ପ୍ରଵିଶ୍ଯ ପୁରୀଂ ଵୀରାସ୍ତୂର୍ଣଂ ଜଗ୍ମୁରଥୋ ଗୃହାନ୍। ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ ମହୀପାଲ ରତାନାଂ ସ୍ଵେଷୁ କର୍ମସୁ
ସେ ଶୂରମାନେ ସହରକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ତୁରନ୍ତ ନିଜ ଘରକୁ ଗଲେ । ବ୍ରାହ୍ମଣ, ରାଜା ଓ ନିଜ କାମରେ ଲାଗିଥିବା ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ଏଭଳି କଲେ ।
ନଗରାଧିକୃତାନାଂ ଚ ଗୃହାଣି ରଥିନାଂ ଵରାଃ। ଉପତସ୍ଥୁର୍ନରଶ୍ରେଷ୍ଠା ଵୈଶ୍ଯଶୂଦ୍ରଗୃହାଣ୍ଯପି
ସହରର କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତାମାନଙ୍କ ଘରକୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥୀମାନେ ଗଲେ, ଏବଂ ବ୍ୟବସାୟୀ ଓ ଶୂଦ୍ରମାନଙ୍କ ଘରକୁ ମଧ୍ୟ ଯାଇଲେ ।
ଅର୍ଚିତାଶ୍ଚ ନରୈଃ ପୌରୈଃ ପାଣ୍ଡଵା ଭରତର୍ଷଭ। ଜଗ୍ମୁରାଵସଥଂ ପଶ୍ଚାତ୍ପୁରୋଚନପୁରଃସରାଃ
ଲୋକମାନେ ଓ ପୌରଜନମାନେ ପାଣ୍ଡବମାନେକୁ ସମ୍ମାନ କଲେ । ଏହା ପରେ ପୁରୋଚନ ଆଗରେ ରହି, ସେମାନେ ନିଜ ଆଶ୍ରୟସ୍ଥଳକୁ ଗଲେ ।
ତେଭ୍ଯୋ ଭକ୍ଷ୍ଯାଣି ପାନାନି ଶଯନାନି ଶୁଭାନି ଚ। ଆସନାନି ଚ ମୁଖ୍ଯାନି ପ୍ରଦଦୌ ସ ପୁରୋଚନଃ
ପୁରୋଚନ ସେମାନଙ୍କୁ ଖାଦ୍ୟ, ପାନୀୟ, ଶୁଭ ଶୟନ ଓ ଉତ୍ତମ ଆସନ ଦେଲେ ।
ତତ୍ର ତେ ସତ୍କୃତାସ୍ତେନ ସୁମହାର୍ହପରିଚ୍ଛଦାଃ। ଉପାସ୍ଯମାନାଃ ପୁରୁଷୈରୂଷୁଃ ପୁରନିଵାସିଭିଃ
ସେଠାରେ ପୁରୋଚନ ଦ୍ୱାରା ମହାମୂଲ୍ୟବାନ ସାମଗ୍ରୀ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ, ସେମାନେ ସହରବାସୀମାନଙ୍କ ସେବା ନେଇ ସେଠି ରହିଲେ ।
ଦଶରାତ୍ରୋଷିତାନାଂ ତୁ ତତ୍ର ତେଷାଂ ପୁରୋଚନଃ। ନିଵେଦଯାମାସ ଗୃହଂ ଶିଵାଖ୍ଯମଶିଵଂ ତଦା
ସେଠାରେ ଦଶ ରାତି କାଟିବା ପରେ, ପୁରୋଚନ ତାଙ୍କୁ 'ଶିବ' ନାମକ ଘର ଦେଖେଇଲେ, ଯାହା ସେ ସମୟରେ କିଛିମଧ୍ୟ ଶୁଭ ଥିଲା ନାହିଁ।
ତତ୍ର ତେ ପୁରୁଷଵ୍ଯାଘ୍ରା ଵିଵିଶୁଃ ସପରିଚ୍ଛଦାଃ। ପୁରୋଚନସ୍ଯ ଵଚନାତ୍କୈଲାସମିଵ ଗୁହ୍ଯକାଃ
ସେଠାରେ ସେହି ପୁରୁଷସିଂହମାନେ ସମସ୍ତ ସହଯୋଗୀମାନେ ସହିତ, ପୁରୋଚନଙ୍କ କଥାରେ, କୈଳାସକୁ ଯାଉଥିବା ଯକ୍ଷମାନେ ପରି ଘରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ତଚ୍ଚାଗାରମଭିପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯ ସର୍ଵଧର୍ମଭୃତାଂ ଵରଃ। ଉଵାଚାଗ୍ନେଯମିତ୍ଯେଵଂ ଭୀମସେନଂ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ
ସେଠାରେ ସେଇ ଘରକୁ ଭଲଭାବେ ଦେଖି, ଧର୍ମରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଭୀମସେନଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ଏହା ନିଶ୍ଚୟ ଅଗ୍ନିର ଘର ଅଟେ।'
ଜିଘ୍ରାଣୋଽସ୍ଯ ଵସାଗନ୍ଧଂ ସର୍ପିର୍ଜତୁଵିମିଶ୍ରିତମ୍। କୃତଂ ହି ଵ୍ଯକ୍ତମାଗ୍ନେଯମିଦଂ ଵେଶ୍ମ ପରନ୍ତପ
ଘରରେ ଚର୍ବି, ଘିଅ ଓ ଲାକ୍ ମିଶିଥିବା ଗନ୍ଧ ଶୁଘି, ସେ କହିଲେ, 'ଏହି ଘର ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ପୋଡ଼ିବା ପାଇଁ ତିଆରି ହୋଇଛି, ଶତ୍ରୁ ଦଳାଇବା ଭୟଙ୍କର।'
ଶଣସର୍ଜରସଂ ଵ୍ଯକ୍ତମାନୀଯ ଗୃହକର୍ମଣି। ମୁଞ୍ଜବଲ୍ଵଜଵଂଶାଦିଦ୍ରଵ୍ଯଂ ସର୍ଵଂ ଘୃତୋକ୍ଷିତମ୍
ଘର ତିଆରି ପାଇଁ ଆଣାଯାଇଥିବା ଶଣ ଓ ସର୍ଜ ଗୁମ୍ମି ଚିହ୍ନଟ ହେଉଛି, ଏବଂ ସମସ୍ତ ସାମଗ୍ରୀ—ମୁଞ୍ଜ ଘାସ, ବଲ୍ବଜ, ବାଁସ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ—ସବୁ ଘିଅରେ ଭିଜାଯାଇଛି।
ତୃଣବଲ୍ଵଜକାର୍ପାସଵଂଶଦାରୁକଟାନ୍ଯପି। ଆଗ୍ନେଯାନ୍ଯତ୍ର କ୍ଷିପ୍ତାନି ପରିତୋ ଵେଶ୍ମନସ୍ତଥା
ଘାସ, ବଲ୍ବଜ, କପାସ, ବାଁସ, କାଠ ଓ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଲକଡ଼ି—ଏହି ସମସ୍ତ ଅଗ୍ନିଦାହ୍ୟ ଜିନିଷ ଘରର ସବୁଠାରେ ରଖାଯାଇଛି।
ଶିଲ୍ପିଭିଃ ସୁକୃତଂ ହ୍ଯାପ୍ତୈର୍ଵିନୀତୈର୍ଵେଶ୍ମକର୍ମଣି। ଵିଶ୍ଵସ୍ତଂ ମାମଯଂ ପାପୋ ଦଗ୍ଧୁକାମଃ ପୁରୋଚନଃ
ବିଶ୍ୱାସଯୋଗ୍ୟ ଓ ଶିଷ୍ଟ କାରିଗରମାନେ ଦ୍ୱାରା ଏହି ଘର ଚତୁରତାରେ ତିଆରି ହୋଇଛି, ମୋତେ ଭୁଲାଇବାକୁ; ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ପୁରୋଚନ ମୋତେ ପୋଡ଼ିବାକୁ ଚାହେ।
ତଥା ହି ଵର୍ତତେ ମନ୍ଦଃ ସୁଯୋଧନଵଶେ ସ୍ଥିତଃ। ଇମାଂ ତୁ ତାଂ ମହାବୁଦ୍ଧିର୍ଵିଦୁରୋ ଦୃଷ୍ଟଵାଂସ୍ତଥା
ଏହି ମୂର୍ଖ ପୁରୋଚନ ସୁୟୋଧନଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଏପରି କରୁଛି; କିନ୍ତୁ ମହାବୁଦ୍ଧିମାନ ବିଦୁର ଏହି ସବୁ ଦେଖିପାରିଛନ୍ତି।
ଆପଦଂ ତେନ ମାଂ ପାର୍ଥ ସ ସଂବୋଧିତଵାନ୍ପୁରା। ତେ ଵଯଂ ବୋଧିତାସ୍ତେନ ନିତ୍ଯମସ୍ମଦ୍ଧିତୈଷିଣା
ପୂର୍ବରୁ ବିଦୁର ଏହି ବିପଦ ବିଷୟରେ ମୋତେ ସଚେତନ କରିଥିଲେ, ପାର୍ଥ; ସେ ସଦା ଆମ ଭଲ ପାଇଁ ଆମକୁ ସତର୍କ କରିଥିଲେ।
ପିତ୍ରା କନୀଯସା ସ୍ନେହାଦ୍ବୁଦ୍ଧିମନ୍ତୋ ଶିଵଂ ଗୃହମ୍। ଅନାର୍ଯୈଃ ସୁକୃତଂ ଗୂଢୈର୍ଦୁର୍ଯୋଧନଵଶାନୁଗୈଃ
ପିତାଙ୍କ ଛୋଟ ଭାଇ, ଆମ ସୁବୁଦ୍ଧିମାନ ଚାଚା, ସ୍ନେହବଶତଃ ଆମ ପାଇଁ ଏକ ନିରାପଦ ଘର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିଥିଲେ, ଯଦ୍ୟପି ଏହା ଦୁର୍ଯୋଧନଙ୍କ ଅନୁଗାମୀ ଅନାର୍ୟ ଲୋକମାନେ ଲୁଚାଇ ତିଆରି କରିଥିଲେ।
ଯଦୀଦଂ ଗୃହାମାଗ୍ନେଯଂ ଵିହିତଂ ମନ୍ଯତେ ଭଵାନ୍। ତତ୍ରୈଵ ସାଧୁ ଗଚ୍ଛାମୋ ଯତ୍ର ପୂର୍ଵୋଷିତା ଵଯମ୍
ଯଦି ଆପଣ ଭାବନ୍ତି ଯେ ଏହି ଘର ପୋଡ଼ିବା ପାଇଁ ତିଆରି, ତେବେ ଆମେ ପୂର୍ବେ ଯେଉଁଠାରେ ରହୁଥିଲୁ, ସେଠାକୁ ଫେରିଯିବା ଭଲ।
ଦର୍ଶଯିତ୍ଵା ପୃଥଗ୍ଗନ୍ତୁଂ ନ କାର୍ଯଂ ପ୍ରତିଭାତି ମେ। ଅଶୁଭଂ ଵା ଶୁଭଂ ଵା ସ୍ଯାତ୍ତୈର୍ଵସାମ ସହୈଵ ତୁ
ଆମେ ଦେଖାଦେଇ ଆଲଗା ହୋଇ ଚାଲିଯିବା ଠିକ୍ ମନେ ହୁଏନାହିଁ; ଭଲ କି ଖରାପ ଯାହା ହେଉ, ସମସ୍ତେ ଏକାଠି ରହିବା ଉଚିତ।
ଅଦ୍ଯପ୍ରଭୃତି ଚାସ୍ମାସୁ ଗତେଷୁ ଭଯଵିହ୍ଵଲଃ। ରୂଢମୂଲୋ ଭଵେଦ୍ରାଜ୍ଯେ ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରୋ ଜନେଶ୍ଵରଃ
ଆଜିଠାରୁ ଯଦି ଆମେ ଚାଲିଯିବା, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁଅ ଭୟରେ ରାଜ୍ୟରେ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହେଇଯିବେ, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ।
ତଦୀଯଂ ତୁ ଭଵେଦ୍ରାଜ୍ଯଂ ତଦୀଯାଶ୍ଚ ଜନା ଇମେ। ତସ୍ମାତ୍ସହୈଵ ଵତ୍ସ୍ଯାମୋ ଗଲନ୍ଯସ୍ତପଦା ଵଯମ୍
ତେବେ ରାଜ୍ୟ ତାଙ୍କର ହେଇଯିବ, ଏହି ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କର ହେବେ; ତେଣୁ ଆମେ ଏକାଠି ରହିବା, ଦୃଢ଼ ଭାବେ ପଦ ରଖି।
ଅସ୍ମାକଂ କାଲମାସାଦ୍ଯ ରାଜ୍ଯମାଚ୍ଛିଦ୍ଯ ଶତ୍ରୁତଃ। ଅର୍ଥଂ ପୈତୃକମସ୍ମାକଂ ସୁଖଂ ଭୋକ୍ଷ୍ଯାମ ଶାଶ୍ଵତମ୍
ଆମର ସମୟ ଆସିଲେ, ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ହଟାଇ ରାଜ୍ୟ ଦଖଳ କରି, ପିତୃପାର୍ଯ୍ୟ ଧନ ଓ ଚିରସ୍ଥାୟୀ ସୁଖ ଉପଭୋଗ କରିବା।
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଵଚୋଽସ୍ମାଭିଃ କିମର୍ଥମନୁପାଲ୍ଯତେ। ତେଭ୍ଯୋ ଭିତ୍ତ୍ଵାଽନ୍ଯଥାଗନ୍ତୁଂ ଦୌର୍ବଲ୍ଯଂ ତେ କୁତୋ ନୃପ
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ କଥା ଆମେ କାହିଁକି ଶୁଣିବା? ରାଜା, ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟପଥେ ଯିବାକୁ କାହିଁକି ଦୁର୍ବଳତା ଭାବୁଛ?
ଆପତ୍ସୁ ରକ୍ଷିତାଽସ୍ମାକଂ ଵିଦୁରୋଽସ୍ତି ମହାମତିଃ। ମଧ୍ଯସ୍ଥ ଏଵ ଗାଙ୍ଗେଯୋ ରାଜ୍ଯଭୋଗପରାଙ୍ମୁଖଃ
ବିପଦରେ ଆମ ପାଖରେ ବିଦୁର ଅଛନ୍ତି, ମହାବୁଦ୍ଧିମାନ ଓ ରକ୍ଷାକାରୀ; ଏବଂ ଭୀଷ୍ମ, ସଦା ନିର୍ପେକ୍ଷ, ରାଜ୍ୟ ସୁଖରୁ ଦୂରେ।
ବାହ୍ଲୀକପ୍ରମୁଖା ଵୃଦ୍ଧା ମଧ୍ଯସ୍ଥା ଏଵ ସର୍ଵଦା। ଅସ୍ମଦୀଯୋ ଭଵେଦ୍ଦ୍ରୋଣଃ ଫଲ୍ଗୁନପ୍ରେମସଂଯୁତଃ
ବାହ୍ଲୀକ ଆଦି ବୃଦ୍ଧମାନେ ସଦା ନିର୍ପେକ୍ଷ; ଏବଂ ଦ୍ରୋଣ ଆମ ପକ୍ଷରେ, ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ପ୍ରେମରେ ବନ୍ଧା।
ତସ୍ମାତ୍ସହୈଵ ଵସ୍ତଵ୍ଯଂ ନ ଗନ୍ତଵ୍ଯଂ କଥଂ ନୃପ। ଅଥଵାସ୍ମାସୁ ତେ କୁର୍ଯୁଃ କିମଶକ୍ତାଃ ପରାକ୍ରମୈଃ
ସେଥିପାଇଁ, ରାଜା, ଆମେ ସମସ୍ତେ ଏକଠି ରହିବା ଉଚିତ, ବିଛିନ୍ନ ହେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ନାହିଁଲେ, ସେମାନେ ଆମେଠାରେ କଣ କରିପାରିବେ, ଯେଉଁମାନେ କିଛି କରିବାରେ ଅସମର୍ଥ?
କ୍ଷୁଦ୍ରାଃ କପଟିନୋ ଧୂର୍ତା ଜାଗ୍ରତ୍ସୁ ମନୁଜେଶ୍ଵର। କିଂ ନ କୁର୍ଯୁଃ ପୁରା ମହ୍ଯଂ କିଂ ନ ଦତ୍ତଂ ମହାଵିଷମ୍
ଏହି ଛୋଟ ମନର, ଚତୁର ଓ ଦୁଷ୍ଟ ଲୋକମାନେ, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କର ମହାରାଜ, ଆମେ ସଚେତନ ଥିଲେ କଣ କରିନପାରନ୍ତି? ସେମାନେ ମୋତେ ମହାବିଷ ଦେଇନଥିଲେ କାହିଁକି?