ଆସନାନି ଚ ଦିଵ୍ଯାନି ଯାନାନି ଶଯନାନି ନ। ନିଘାତଵ୍ଯାନି ପାଣ୍ଡୂନାଂ ଯଥା ତୁଷ୍ଯେଚ୍ଚ ମେ ପିତା
ସେମାନଙ୍କୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଆସନ, ଯାନ ଓ ଶୋଇବା ଜିନିଷ ଦିଅ, କିନ୍ତୁ ଏହାମାନେ ପାଣ୍ଡବମାନେ ପାଇଁ ହାନିକାରକ ହେଉ, ଯାହାକି ମୋର ବାପା ଖୁସି ହେବେ।
ଯଥା ଚ ତନ୍ନ ଜାନନ୍ତି ନଗରେ ଵାରଣାଵତେ। `ଯଥା ରମେରନ୍ଵିସ୍ରବ୍ଧା ନଗରେ ଵାରଣାଵତେ।' ତଥା ସର୍ଵଂ ଵିଧାତଵ୍ଯଂ ଯାଵତ୍କାଲସ୍ଯ ପର୍ଯଯଃ
ସବୁ କାମ ଏଭଳି କର, ଯାହାରେ ଭାରଣାବତର ଲୋକମାନେ କିମ୍ବା ପାଣ୍ଡବମାନେ ଏହି କଥା ଜାଣିପାରିବେ ନାହିଁ, ଏବଂ ସେମାନେ ନିର୍ଭୟ ଭାବରେ ସେଇ ସହରରେ ରହିପାରିବେ, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସମୟ ଆସିନାହିଁ।
ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଚ ତାନ୍ସୁଵିଶ୍ଵସ୍ତାଞ୍ଶଯାନାନକୁତୋଭଯାନ୍। ଅଗ୍ନିସ୍ତ୍ଵଯା ତତୋ ଦେଯୋ ଦ୍ଵାରତସ୍ତସ୍ଯ ଵେଶ୍ମନଃ
ଯେତେବେଳେ ଦେଖିବୁ ସେମାନେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭରସାରେ ଭୟ ଛାଡ଼ି ଶୁଅଛନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ଘରର ଦ୍ୱାରରୁ ତୁମେ ଅଗ୍ନି ଲଗାଇଦିଅ।
ଦଗ୍ଧାନେଵଂ ସ୍ଵକେ ଗେହେ ଦାହିତାଃ ପାଣ୍ଡଵା ଇତି। ନ ଗର୍ହଯେଯୁରସ୍ମାନ୍ଵୈ ପାଣ୍ଡଵାର୍ଥାଯ କର୍ହିଚିତ୍
ଏଭଳି ନିଜ ଘରରେ ପାଣ୍ଡବମାନେ ପୁଡ଼ିଗଲେ, ଲୋକମାନେ କହିବେ ସେମାନେ ପୁଡ଼ିଗଲେ, ଏବଂ ପାଣ୍ଡବମାନେ ପାଇଁ କେହି କେବେ ଆମକୁ ଦୋଷ ଦେବେ ନାହିଁ।
ସ ତଥେତି ପ୍ରତିଜ୍ଞାଯ କୌରଵାଯ ପୁରୋଚନଃ। ପ୍ରାଯାଦ୍ରାସଭଯୁକ୍ତେନ ସ୍ଯନ୍ଦନେନାଶୁଗାମିନା
ପୁରୋଚନ ଏହି କଥାକୁ ମନେ ରଖି, ତୁରନ୍ତ ଖଚ୍ଛର ଜୋଡ଼ା ରଥରେ ବେଗରେ କୌରବଙ୍କ ପାଖକୁ ଚଲିଗଲା।
ସ ଗତ୍ଵା ତ୍ଵରିତଂ ରାଜନ୍ଦୁର୍ଯୋଧନମତେ ସ୍ଥିତଃ। ଯଥୋକ୍ତଂ ରାଜପୁତ୍ରେଣ ସର୍ଵଂ ଚକ୍ରେ ପୁରୋଚନଃ
ସେ ତ୍ୱରିତ ଭାବେ ଯାଇ, ଦୁର୍ୟୋଧନଙ୍କ ଆଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ ସମସ୍ତ କାମ ପୁରୋଚନ କରିଦେଲା।
ତେଷାଂ ତୁ ପାଣ୍ଡଵେଯାନାଂ ଗୃହଂ ରୌଦ୍ରମକଲ୍ପଯତ୍
ସେ ପାଣ୍ଡବମାନେ ପାଇଁ ଏକ ଭୟଙ୍କର ଘର ତିଆରି କଲା।
ପାଣ୍ଡଵାସ୍ତୁ ରଥାନ୍ଯୁକ୍ତାନ୍ସଦଶ୍ଵୈରନିଲୋପମୈଃ। ଆରୋହମାଣା ଭୀଷ୍ମସ୍ଯ ପାଦୌ ଜଗୃହୁରାର୍ତଵତ୍
ପାଣ୍ଡବମାନେ ବାୟୁ ସମାନ ତୀବ୍ର ଘୋଡ଼ା ଯୋଗାଯୋଗିତ ରଥରେ ଚଢ଼ି, ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ଚରଣ ସମ୍ମାନରେ ଛୁଇଁଲେ।
ରାଜ୍ଞଶ୍ଚ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରସ୍ଯ ଦ୍ରୋଣସ୍ଯ ଚ ମହାତ୍ମନଃ। ଅନ୍ଯେଷାଂ ଚୈଵ ଵୃଦ୍ଧାନାଂ କୃପସ୍ଯ ଵିଦୁରସ୍ଯ ଚ
ସେମାନେ ରାଜା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର, ମହାତ୍ମା ଦ୍ରୋଣ, ଅନ୍ୟ ବୃଦ୍ଧ କୁରୁମାନେ, କୃପ ଓ ବିଦୁରଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ନମସ୍କାର କଲେ।
ଏଵଂ ସର୍ଵାନ୍କୁରୂନ୍ଵୃଦ୍ଧାନଭିଵାଦ୍ଯ ଯତଵ୍ରତାଃ। ସମାଲିଙ୍ଗ୍ଯ ସମାନାନ୍ଵୈ ବାଲୈଶ୍ଚାପ୍ଯଭିଵାଦିତାଃ
ଏଭଳି ନିୟମ ମାନି ସମସ୍ତ କୁରୁ ବୃଦ୍ଧମାନେଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ସମାନ ମିତ୍ରମାନେକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ ଏବଂ ଶିଶୁମାନେ ମଧ୍ୟ ସେମାନେକୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ।
ସର୍ଵା ମାତୄସ୍ତଥାଽଽପୃଚ୍ଛ୍ଯ କୃତ୍ଵା ଚୈଵ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣମ୍। ପ୍ରକୃତୀରପି ସର୍ଵାଶ୍ଚ ପ୍ରଯଯୁର୍ଵାରଣାଵତମ୍
ସମସ୍ତ ମାଆମାନେଙ୍କୁ ବିଦାୟ ନେଇ, ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରି, ସମସ୍ତ ଜନମାନେ ସହିତ ଭାରଣାବତକୁ ଚଲିଗଲେ।
ଵିଦୁରଶ୍ଚ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞସ୍ତଥାଽନ୍ଯେ କୁରୁପୁଙ୍ଗଵାଃ। ପୌରାଶ୍ଚ ପୁରୁଷଵ୍ଯାଘ୍ରାନନ୍ଵୀଯୁଃ ଶୋକକର୍ଶିତାଃ
ବିଦୁର, ଅନ୍ୟ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ଓ ସହରର ଲୋକମାନେ ଦୁଃଖିତ ହୃଦୟରେ ସେମାନଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କଲେ।
ତତ୍ର କେଚିଦ୍ବ୍ରୁଵନ୍ତି ସ୍ମ ବ୍ରାହ୍ମଣା ନିର୍ଭଯାସ୍ତଦା। ଦୀନାନ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପାଣ୍ଡୁସୁତାନତୀଵ ଭୃଶଦୁଃଖିତାଃ
ସେଠାରେ କିଛି ନିର୍ଭୟ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ପାଣ୍ଡବପୁତ୍ରମାନେ ଏତେ ଦୁଃଖିତ ଓ ଦୀନ ଦେଖି, ଏହିପରି କଥା କହିଲେ।
ଵିଷମଂ ପଶ୍ଯତେ ରାଜା ସର୍ଵଥା ସ ସୁମନ୍ଦଧୀଃ। କୌରଵ୍ଯୋ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରସ୍ତୁ ନ ଚ ଧର୍ମଂ ପ୍ରପଶ୍ଯତି
ରାଜା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅବିବେକୀ ଭାବରେ ଅନ୍ୟାୟ କରୁଛନ୍ତି; କୌରବ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଧର୍ମକୁ ଦେଖୁନାହାନ୍ତି।
ନ ହି ପାପମପାପାତ୍ମା ରୋଚଯିଷ୍ଯତି ପାଣ୍ଡଵଃ। ଭୀମୋ ଵା ବଲିନାଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠଃ କୌନ୍ତେଯୋ ଵା ଧନଞ୍ଜଯଃ
ପାଣ୍ଡବ ଶୁଭ ହୃଦୟ ଥିବା ଲୋକ, ସେ କେବେ ମଧ୍ୟ ଖରାପ କାମ କରିବେ ନାହିଁ। ବଳବାନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭୀମ କିମ୍ବା କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଅର୍ଜୁନ ମଧ୍ୟ ଏପରି କିଛି କରିବେ ନାହିଁ।
କୁତ ଏଵ ମହାତ୍ମାନୌ ମାଦ୍ରୀପୁତ୍ରୌ କରିଷ୍ଯତଃ। ତାନ୍ରାଜ୍ଯଂ ପିତୃତଃ ପ୍ରାପ୍ତାନ୍ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରୋ ନ ମୃଷ୍ଯତି
ତେବେ ମାଦ୍ରୀଙ୍କ ଦୁଇ ପୁଅ, ଏମିତି ଉତ୍ତମ ହୃଦୟ ଥିବା ଲୋକ, ସେମାନେ କିପରି ଏପରି କାମ କରିପାରିବେ? ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର, ପିତାଙ୍କ ଠାରୁ ରାଜ୍ୟ ପାଇଥିବା ଏହି ପାଣ୍ଡବମାନେ କଥା ସହିପାରୁନାହାନ୍ତି।
ଅଧର୍ମ୍ଯମିଦମତ୍ଯନ୍ତଂ କଥଂ ଭୀଷ୍ମୋଽନୁମନ୍ଯତେ। ଵିଵାସ୍ଯମାନାନସ୍ଥାନେ ନଗରେ ଯୋଽଭିମନ୍ଯତେ
ଏତେ ଅନ୍ୟାୟ ଘଟୁଛି, ଏହାକୁ କିପରି ଭୀଷ୍ମ ମନୋମନେ ମନ୍ଜୁର କରୁଛନ୍ତି? ଯେଉଁଠାରେ ଅଧିକାର ଥିବା ଲୋକମାନେ ନଗରରୁ ତାଡ଼ି ଦିଆଯାଉଛନ୍ତି, ସେଠି ଭୀଷ୍ମ କିପରି ସମ୍ମତି ଦେଉଛନ୍ତି?
ପିତେଵ ହି ନୃପୋଽସ୍ମାକମଭୂଚ୍ଛାନ୍ତନଵଃ ପୁରା। ଵିଚିତ୍ରଵୀର୍ଯୋ ରାଜର୍ଷିଃ ପାଣ୍ଡୁଶ୍ଚ କୁରୁନନ୍ଦନଃ
ଶାନ୍ତନୁ ରାଜା, ଆମ ପାଇଁ ପୂର୍ବେ ପିତା ପରି ଥିଲେ। ରାଜା ଋଷି ବିଚିତ୍ରବୀର୍ୟ ଓ କୁରୁବଂଶର ଆନନ୍ଦ ପାଣ୍ଡୁ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି ଥିଲେ।
ସ ତସ୍ମିନ୍ପୁରୁଷଵ୍ଯାଘ୍ରେ ଦେଵଭାଵଂ ଗତେ ସତି। ରାଜପୁତ୍ରାନିମାନ୍ବାଲାନ୍ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରୋ ନ ମୃଷ୍ଯତି
ଏହି ମହାପୁରୁଷ ଦେବତା ସ୍ଥିତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବା ପରେ, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଏହି ଅପରିପକ୍କ ରାଜପୁତ୍ରମାନେ, ତାଙ୍କ ଭାଉଜମାନେ, ଥିବା କଥା ସହିପାରୁନାହାନ୍ତି।
ଵଯମେତଦନିଚ୍ଛନ୍ତଃ ସର୍ଵ ଏଵ ପୁରୋତ୍ତମାତ୍। ଗୃହାନ୍ଵିହାଯ ଗଚ୍ଛାମୋ ଯତ୍ର ଗନ୍ତା ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ
ହେ ସ୍ଥାନରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ, ଆମେ ସମସ୍ତେ ଏହି ଅନିଚ୍ଛାରେ ଘର ଛାଡ଼ିବାକୁ ପଡ଼ିବ ଏବଂ ଯେଉଁଠାକୁ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଯିବେ, ସେଠାକୁ ଆମେ ମଧ୍ୟ ଯିବୁ।
ତାଂସ୍ତଥା ଵାଦିନଃ ପୌରାନ୍ଦୁଃକିତାନ୍ଦୁଃଖକର୍ଶିତଃ। ଉଵାଚ ମନସା ଧ୍ଯାତ୍ଵା ଧର୍ମରାଜୋ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ
ଏପରି ଦୁଃଖରେ ଥିବା ଏବଂ ଦୁଃଖରେ ଦୁର୍ବଳ ହୋଇଥିବା ପୌରମାନେ ଏପରି କଥା କହିବାକୁ ଲାଗିଲେ, ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ମନେ ଭାବି ତାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ପିତା ମାନ୍ଯୋ ଗୁରୁଃ ଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ଯଦାହ ପୃଥିଵୀପତିଃ। ଅଶଙ୍କମାନୈସ୍ତତ୍କାର୍ଯମସ୍ମାଭିରିତି ନୋ ଵ୍ରତମ୍
ରାଜା, ଆମ ପିତା, ସମ୍ମାନିତ ଏବଂ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଗୁରୁ। ସେଉଁଠିଏ କହିଥିବା କଥା, ଆମେ ନିର୍ଭୟ ହୋଇ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ—ଏହି ଆମର ପ୍ରତିଜ୍ଞା।
ଭଵନ୍ତଃ ସୁହୃଦୋଽସ୍ମାକଂ ଯାତ କୃତ୍ଵା ପ୍ରଦକ୍ଷିଣମ୍। ପ୍ରତିନନ୍ଦ୍ଯ ତଥାଽଽଶୀର୍ଭିର୍ନିଵର୍ତଧ୍ଵଂ ଯଥାଗୃହମ୍
ଆପଣମାନେ ଆମର ବନ୍ଧୁ। ଆମକୁ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରି ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ, ଆପଣମାନେ ନିଜ ଘରକୁ ଫେରିଯିବେ।
ଯଦା ତୁ କାର୍ଯମସ୍ମାକଂ ଭଵଦ୍ଭିରୁପପତ୍ସ୍ଯତେ। ତଦା କରିଷ୍ଯଥାସ୍ମାକଂ ପ୍ରିଯାଣି ଚ ହିତାନି ଚ
ଯେତେବେଳେ ଆମକୁ ଆପଣମାନଙ୍କ ସାହାଯ୍ୟ ଦରକାର ପଡ଼ିବ, ସେତେବେଳେ ଆପଣମାନେ ଆମ ପାଇଁ ଯାହା ଭଲ ଏବଂ ପ୍ରିୟ, ତାହା କରିବେ।
ଏଵମୁକ୍ତାସ୍ତଦା ପୌରାଃ କୃତ୍ଵା ଚାପି ପ୍ରଦକ୍ଷିଣମ୍। ଆଶୀର୍ଭିଶ୍ଚାଭିନନ୍ଦ୍ଯୈତାଞ୍ଜଗ୍ମୁର୍ନଗରମେଵ ହି
ଏପରି କଥା ଶୁଣି, ସେହି ପୌରମାନେ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରି ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ ଏବଂ ପୁଣି ନଗରକୁ ଫେରିଗଲେ।
ପୌରେଷୁ ଵିନିଵୃତ୍ତେଷୁ ଵିଦୁରଃ ସର୍ଵଧର୍ମଵିତ୍। ବୋଧଯନ୍ପାଣ୍ଡଵଶ୍ରେଷ୍ଠମିଦଂଵଚନମବ୍ରଵୀତ୍
ପୌରମାନେ ଯିବା ପରେ, ସମସ୍ତ ଧର୍ମ ଜାଣିଥିବା ବିଦୁର, ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବୋତ୍ତମଙ୍କୁ ଉପଦେଶ ଦେଇ ଏହି କଥା କହିଲେ।
ପ୍ରାଜ୍ଞଃ ପ୍ରାଜ୍ଞଂ ପ୍ରଲାପଜ୍ଞଃ ପ୍ରଲାପଜ୍ଞମିଦଂ ଵଚଃ। ଯୋ ଜାନାତି ପରପ୍ରଜ୍ଞାଂ ନୀତିଶାସ୍ତ୍ରାନୁସାରିଣୀମ୍। ଵିଜ୍ଞାଯେହ ତଥା କୁର୍ଯାଦାପଦଂ ନିସ୍ତରେଦ୍ଯଥା
ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକ ବୁଦ୍ଧିମାନଙ୍କ ସହ କଥା ହୁଏ, ଚତୁର ଲୋକ ଚତୁରଙ୍କ ସହ। ଯେଉଁଠି ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ମନ ଜାଣି, ନୀତି ଅନୁସାରେ କାମ କରିବା ଦରକାର, ସେଉଁଠି ଏଭଳି ଚାଲିଲେ ଆପଦ ଦୂର କରିପାରିବ।
ଅଲୋହଂ ନିଶିତଂ ଶସ୍ତ୍ରଂ ଶରୀପରିକର୍ତନମ୍। ଯୋ ଵେତ୍ତି ନ ତୁ ତଂ ଘ୍ନନ୍ତି ପ୍ରତିଘାତଵିଦଂ ଦ୍ଵିଷଃ
ଯିଏ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଲୋହାର ଅସ୍ତ୍ର ଦେଖିଥାଏ ଏବଂ ତାହାକୁ କିପରି ପ୍ରତିରୋଧ କରିବା ଜାଣେ, ସେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମରେନାହିଁ।
କକ୍ଷଘ୍ନଃ ଶିଶିରଘ୍ନଶ୍ଚ ମହାକକ୍ଷେ ବିଲୌକସଃ। ନ ଦହେଦିତି ଚାତ୍ମାନଂ ଯୋ ରକ୍ଷତି ସ ଜୀଵତି
ଯିଏ ବଡ଼ ଗୁହାରେ ରହି, ଗୁହା ଭଙ୍ଗ କରୁଥିବା ବା ଶୀତ ଦୂର କରୁଥିବା ବିପଦରୁ ରକ୍ଷା କରେ, ଏବଂ ନିଜକୁ ଅଗ୍ନିରୁ ରକ୍ଷା କରେ, ସେ ବଞ୍ଚିଯାଏ।
ନାଚକ୍ଷୁର୍ଵେତ୍ତି ପନ୍ଥାନଂ ନାଚକ୍ଷୁର୍ଵିନ୍ଦତେ ଦିଶଃ। ନାଧୃତିର୍ଭୂତିମାପ୍ନୋତି ବୁଧ୍ଯସ୍ଵୈଵଂ ପ୍ରବୋଧିତଃ
ଚକ୍ଷୁ ରାସ୍ତା ଜାଣେନାହିଁ, ଦିଗ ମଧ୍ୟ ଚିହ୍ନିପାରେନାହିଁ। ଧୃଡ଼ ଇଚ୍ଛା ଛାଡ଼ିଲେ କେହି ମଧ୍ୟ ସମୃଦ୍ଧି ପାଉନାହାନ୍ତି—ଏହି କଥା ଭଲଭାବେ ବୁଝ।