ତତୋ ଵିଦୁରଵାକ୍ଯେନ ନାଵଂ ଵିକ୍ଷିପ୍ଯ ପାଣ୍ଡଵାଃ। ଧନଂ ଚାଦାଯ ତୈର୍ଦତ୍ତମରିଷ୍ଟଂ ପ୍ରାଵିଶନ୍ଵନମ୍
ତାପରେ ବିଦୁରଙ୍କର ଉପଦେଶ ଅନୁସାରେ, ପାଣ୍ଡବମାନେ ନାଉକୁ ଚାଲାଇଲେ, ତାଙ୍କୁ ଦିଆ ଧନ ନେଇ, ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବେ ଜଙ୍ଗଲକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ନିଷାଦୀ ପଞ୍ଚପୁତ୍ରା ତୁ ଜାତେଷୁ ତତ୍ର ଵେଶ୍ମନି। କାରଣାଭ୍ଯାଗତା ଦଗ୍ଧା ସହ ପୁତ୍ରୈରନାଗସା
ସେଠାରେ, ଏହି ଘରରେ, ନିଷାଦୀ ଓ ତାଙ୍କର ପାଞ୍ଚ ପୁଅ, କିଛି କାରଣରେ ଆସିଥିଲେ, ତାଙ୍କୁ ଦୁଃଖରେ ଏବଂ ଅପରାଧ ନଥିଲେ, ତଥାପି ସେମାନେ ଦହିଗଲେ।
ସ ଚ ମ୍ଲେଚ୍ଛାଧମଃ ପାପୋ ଦଗ୍ଧସ୍ତତ୍ର ପୁରୋଚନଃ। ଵଞ୍ଚିତାଶ୍ଚ ଦୁରାତ୍ମାନୋ ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରାଃ ସହାନୁଗାଃ
ସେଠାରେ, ପୁରୋଚନ ନାମକ ଦୁଷ୍ଟ ଓ ମନ୍ଦ ଜନ, ଦହିଗଲା; ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ଦୁଷ୍ଟମନସ୍କ ଓ ତାଙ୍କ ସହଯୋଗୀମାନେ ଠକିଗଲେ।
ଅଵିଜ୍ଞାତା ମହାତ୍ମନୋ ଜନାନାମକ୍ଷତାସ୍ତଥା। ଜନନ୍ଯା ସହ କୌନ୍ତେଯା ମୁକ୍ତା ଵିଦୁରମନ୍ତ୍ରିତାଃ
ଲୋକମାନେ ଜଣାନଥିଲେ, କୁନ୍ତୀଙ୍କ ପୁଅମାନେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ମାଆ ସହିତ, ବିଦୁରଙ୍କର ମନ୍ତ୍ରଣାରେ ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବେ ମୁକ୍ତ ହେଲେ।
ତତସ୍ତସ୍ମିନ୍ପୁରେ ଲୋକା ନଗରେ ଵାରଣାଵତେ। ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଜତୁଗୃହଂ ଦଗ୍ଧମନ୍ଵଶୋଚନ୍ତ ଦୁଃଖିତାଃ
ତାପରେ, ଭାରଣାବତ ନଗରରେ, ଲୋକମାନେ ଜତୁ ଘର ଦହିଯାଇଥିବା ଦେଖି, ଦୁଃଖରେ ଶୋକ କରିଲେ।
ପ୍ରେଷଯାମାସୂ ରାଜାନଂ ଯଥାଵୃତ୍ତଂ ନିଵେଦିତୁମ୍। ସଂଵୃତସ୍ତେ ମହାନ୍କାମଃ ପାଣ୍ଡଵାନ୍ଦଗ୍ଧଵାନସି
ସେମାନେ ଘଟିଥିବା କଥା ରାଜାଙ୍କୁ ଜଣାଇବାକୁ ଜଣେ ଲୋକକୁ ପଠାଇଲେ; ପାଣ୍ଡବମାନେ ଦହିଯାଇଛନ୍ତି ବୋଲି ଭାବି, ବଡ଼ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହେଲା।
ସକାମୋ ଭଵ କୌରଵ୍ଯ ଭୁଙ୍କ୍ଷ୍ଵ ରାଜ୍ଯଂ ସପୁତ୍ରକଃ। ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରସ୍ତୁ ସହପୁତ୍ରେଣ ଶୋଚଯନ୍
‘କୌରବ, ତୁମେ ଆପଣଙ୍କ ପୁଅମାନେ ସହିତ ରାଜ୍ୟର ଉପଭୋଗ କର;’ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ତାଙ୍କ ପୁଅ ସହିତ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ।
ପ୍ରେତକାର୍ଯାଣି ଚ ତଥା ଚକାର ସହ ବାନ୍ଧଵୈଃ। ପାଣ୍ଡଵାନାଂ ତଥା କ୍ଷତ୍ତା ଭୀଷ୍ମଶ୍ଚ କୁରୁସତ୍ତମଃ
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ତାଙ୍କ ଆତ୍ମୀୟମାନେ ସହିତ ପାଣ୍ଡବମାନେ ପାଇଁ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ; ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କ୍ଷତ୍ତା ଓ କୁରୁମାନେ ମଧ୍ୟ, ଭୀଷ୍ମ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, କରିଥିଲେ।
ପୁନର୍ଵିସ୍ତରଶଃ ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛାମି ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମ। ଦାହଂ ଜତୁଗୃହସ୍ଯୈଵ ପାଣ୍ଡଵାନାଂ ଚ ମୋକ୍ଷଣମ୍
ଏହି ଘଟଣା, ଜତୁ ଘର ଦହିଯିବା ଓ ପାଣ୍ଡବମାନେ ମୁକ୍ତ ହେବା, ଆଉ ଏକଥା ଆପଣ ଠାରୁ ବିସ୍ତାରରେ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହେଁ, ଦ୍ୱିଜ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ସୁନୃଶଂସମିଦଂ କର୍ମ ତେଷାଂ କ୍ରୂରୋପସଂହିତମ୍। କୀର୍ତଯସ୍ଵ ଯଥାଵୃତ୍ତଂ ପରଂ କୌତୂହଲଂ ମମ
ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ, ଦୁଷ୍ଟ ଭାବରେ ଯୋଜିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ମିଳିଲା ଦୟାଳୁ ଫଳ; ଯାହା ଯେପରି ଘଟିଛି, ଦୟାକରି କହ, ମୋ ଜିଜ୍ଞାସା ବହୁତ।
ଶୃଣୁ ଵିସ୍ତରଶୋ ରାଜନ୍ଵଦତୋ ମେ ପରନ୍ତପ। ଦାହଂ ଜତୁଗୃହସ୍ଯୈତତ୍ପାଣ୍ଡଵାନାଂ ଚ ମୋକ୍ଷଣମ୍
ରାଜା, ମୋ କଥା ଶୁଣ, ଏହି ଘଟଣାର ବିସ୍ତାର ଜଣାଇବି: ଜତୁ ଘର ଦହିଯିବା ଓ ପାଣ୍ଡବମାନେ ମୁକ୍ତ ହେବା।
ତତୋ ଦୁର୍ଯୋଧନୋ ରାଜା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରମଭାଷତ। ପାଣ୍ଡଵେଭ୍ଯୋ ଭଯଂ ନଃ ସ୍ଯାତ୍ତାନ୍ଵିଵାସଯତାଂ ଭଵାନ୍। ନିପୁଣେନାଭ୍ଯୁପାଯେନ ନଗରଂ ଵାରଣାଵତମ୍
ତାପରେ ଦୁର୍ଯୋଧନ ରାଜା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ପାଣ୍ଡବମାନେ ଠାରୁ ଆମେ ଭୟରେ ରହିବା ଦରକାର ନାହିଁ; ଆପଣ ଚତୁର ଉପାୟରେ ସେମାନେ ଭାରଣାବତ ନଗରରୁ ଦୂର କରନ୍ତୁ।'
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରସ୍ତୁ ପୁତ୍ରେଣ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵଚନମୀରିତମ୍। ମୁହୂର୍ତମିଵ ସଂଚିନ୍ତ୍ଯ ଦୁର୍ଯୋଧନମଥାବ୍ରଵୀତ୍
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ତାଙ୍କ ପୁଅଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, କିଛି ଖଣ୍ଡ ଚିନ୍ତା କରି, ପରେ ଦୁର୍ୟୋଧନଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଧର୍ମନିତ୍ଯଃ ସଦା ପାଣ୍ଡୁସ୍ତଥା ଧର୍ମପରାଯଣଃ। ସର୍ଵେଷୁ ଜ୍ଞାତିଷୁ ତଥା ମଯି ତ୍ଵାସୀଦ୍ଵିଶେଷତଃ
ପାଣ୍ଡୁ ସଦା ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠା ଥିଲେ, ସେ ନିଜେ ଧର୍ମପଥରେ ଅଟୁଟ ଥିଲେ; ସମସ୍ତ ଆତ୍ମୀୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ବିଶେଷକରି ମୋ ପ୍ରତି ସେ ଏଭଳି ଭାବରେ ଆସକ୍ତ ଥିଲେ।
ନାସୌ କିଂଚିଦ୍ଵିଜାନାତି ଭୋଜନାଦିଚିକୀର୍ଷିତମ୍। ନିଵେଦଯତି ନିତ୍ଯଂ ହି ମମ ରାଜ୍ଯଂ ଧୃତଵ୍ରତଃ
ସେ କେବେ କିଛି କାମ, ଖାଇବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମଧ୍ୟ, ମୋତେ ଜଣେଇ ନଥିଲେ ନାହିଁ; ନିଜ ପ୍ରତିଜ୍ଞାରେ ଅଟୁଟ ଥିଲେ, ସେ ସଦା ରାଜ୍ୟର କଥା ମୋତେ ଦେଖାଉଥିଲେ।
ତସ୍ଯ ପୁତ୍ରୋ ଯଥା ପାଣ୍ଡୁସ୍ତଥା ଧର୍ମପରାଯଣଃ। ଗୁଣଵାନ୍ଲୋକଵିଖ୍ଯାତଃ ପୌରଵାଣାଂ ସୁସଂମତଃ
ତାଙ୍କର ପୁଅ ମଧ୍ୟ, ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ପରି ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠା, ଗୁଣବାନ୍, ଲୋକମାନେ ଯାହାକୁ ଚିନ୍ହନ୍ତି, କୁରୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବହୁତ ସମ୍ମାନିତ।
ସ କଥଂ ଶକ୍ଯତେଽସ୍ମାଭିରପାକର୍ତୁଂ ବଲାଦିତଃ। ପିତୃପୈତାମାହାଦ୍ରାଜ୍ଯାତ୍ସସହାଯୋ ଵିଶେଷତଃ
ତାଙ୍କୁ ଏହି ପିତୃପୁରୁଷ ରାଜ୍ୟରୁ, ବଳଦ୍ୱାରା, ବାହାର କରିବା କିପରି ସମ୍ଭବ? ବିଶେଷକରି, ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସହଯୋଗୀ ଥିବାବେଳେ।
ଭୃତା ହି ପାଣ୍ଡୁନାଽମାତ୍ଯା ବଲଂ ଚ ସତତଂ ଭୃତମ୍। ଭୃତାଃ ପୁତ୍ରାଶ୍ଚ ପୌତ୍ରାଶ୍ଚ ତେଷାମପି ଵିଶେଷତଃ
ପାଣ୍ଡୁ ନିଜେ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ଓ ସେନାକୁ ସଦା ପାଳନ କରୁଥିଲେ; ତାଙ୍କ ପୁଅ ଓ ପଉତାମାନେ ମଧ୍ୟ ବିଶେଷ ଭାବେ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷା ପାଉଥିଲେ।
ତେ ପୁରା ସତ୍କୃତାସ୍ତାତ ପାଣ୍ଡୁନା ନାଗରା ଜନାଃ। କଥଂ ଯୁଧିଷ୍ଠିରସ୍ଯାର୍ଥେ ନ ନୋ ହନ୍ଯୁଃ ସବାନ୍ଧଵାନ୍
ହେ ପୁତ୍ର, ସେହି ନଗରବାସୀ ଓ ଲୋକମାନେ ପୂର୍ବେ ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହୋଇଥିଲେ; ଏହିପରି ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ପାଇଁ, ସେମାନେ କିପରି ଆମେ ଓ ଆମ ପରିବାରକୁ ମାରିଦେବେ ନାହିଁ?
ଏଵମେତନ୍ମଯା ତାତ ଭାଵିତଂ ଦୋଷମାତ୍ମନି। ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପ୍ରକୃତଯଃ ସର୍ଵା ଅର୍ଥମାନେନ ପୂଜିତାଃ
ଏଭଳି, ମୁଁ ଏହି ଦୋଷକୁ ନିଜର ଭାବିଛି, ହେ ପୁତ୍ର; ସମସ୍ତ ଲୋକ ଧନ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ, ତାଙ୍କ ପ୍ରତି ଆସକ୍ତ ଅଛନ୍ତି।
ଧ୍ରୁଵମସ୍ମତ୍ସହାଯାସ୍ତେ ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ପ୍ରଧାନତଃ। ଅର୍ଥଵର୍ଗଃ ସହାମାତ୍ଯୋ ମତ୍ସଂସ୍ଥୋଽଦ୍ଯ ମହୀପତେ
ନିଶ୍ଚୟ, ସେମାନେ ତାଙ୍କ ସହଯୋଗୀ ହେବେ, ବିଶେଷକରି ପ୍ରଧାନମାନେ; ଧନୀମାନେ ଓ ତାଙ୍କର ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ବର୍ତ୍ତମାନ ତାଙ୍କ ପକ୍ଷରେ ଅଛନ୍ତି, ହେ ରାଜା।
ସ ଭଵାନ୍ପାଣ୍ଡଵାନାଶୁ ଵିଵାସଯିତୁମର୍ହତି। ମୃଦୁନୈଵାଭ୍ଯୁପାଯେନ ନଗରଂ ଵାରଣାଵତମ୍
ଏହି କାରଣରୁ, ତୁମେ ମୃଦୁ ଉପାୟରେ ପାଣ୍ଡବମାନେକୁ ଶୀଘ୍ର ଭାବେ ବାରଣାବତ ନଗରକୁ ପଠାଇବା ଉଚିତ।
ଯଦା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତଂ ରାଜ୍ଯଂ ମଯି ରାଜନ୍ଭଵିଷ୍ଯତି। ତଦା କୁନ୍ତୀ ସହାପତ୍ଯା ପୁନରେଷ୍ଯତି ଭାରତ
ଯେତେବେଳେ ରାଜ୍ୟ ମୋରେ ଦୃଢ଼ ହେବ, ହେ ରାଜା, ସେତେବେଳେ କୁନ୍ତୀ ତାଙ୍କ ପୁଅମାନେ ସହିତ ପୁଣି ଫେରିଆସିବେ, ହେ ଭାରତ।
ଦୁର୍ଯୋଧନ ମମାପ୍ଯେତଦ୍ଧୃଦି ସଂପରିଵର୍ତତେ। ଅଭିପ୍ରାଯସ୍ଯ ପାପତ୍ଵାନ୍ନୈଵଂ ତୁ ଵିଵୃଣୋମ୍ଯହମ୍
ଦୁର୍ୟୋଧନ, ଏହି କଥା ମୋ ମନରେ ମଧ୍ୟ ଘୁରୁଛି; କିନ୍ତୁ ଏହି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଖରାପ ଥିବାରୁ, ମୁଁ ଏହାକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ କହୁନାହିଁ।
ନ ଚ ଭୀଷ୍ମୋ ନ ଚ ଦ୍ରୋଣୋ ନ ଚ କ୍ଷତ୍ତା ନ ଗୌତମଃ। ଵିଵାସ୍ଯମାନାନ୍କୌନ୍ତେଯାନନୁମଂସ୍ଯନ୍ତି କର୍ହିଚିତ୍
ଭୀଷ୍ମ, ଦ୍ରୋଣ, ବିଦୁର କିମ୍ବା କୃପାଚାର୍ଯ୍ୟ, କେହି ମଧ୍ୟ କେବେ ପାଣ୍ଡବମାନେକୁ ବାହାର କରିବାକୁ ସମ୍ମତି ଦେବେ ନାହିଁ।
ସମା ହି କୌରଵେଯାଣାଂ ଵଯଂ ତେ ଚୈଵ ପୁତ୍ରକ। ନୈତେ ଵିଷମମିଚ୍ଛେଯୁର୍ଧର୍ମଯୁକ୍ତା ମନସ୍ଵିନଃ
ହେ ପୁତ୍ର, ଆମେ ଓ ସେମାନେ, କୁରୁମାନେ ସମାନ; ଏହି ଉଚ୍ଚମନା ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଲୋକମାନେ କେବେ ଅନ୍ୟାୟ କାମନା କରିବେ ନାହିଁ।
ତେ ଵଯଂ କୌରଵେଯାଣାମେତେଷାଂ ଚ ମହାତ୍ମନାମ୍। କଥଂ ନ ଵଧ୍ଯତାଂ ତାତ ଗଚ୍ଛାମ ଜଗତସ୍ତଥା
ଆମେ ଓ ସେମାନେ, ଏହି ମହାତ୍ମାମାନେ, ସମସ୍ତେ କୁରୁ; ଏପରି କାମରେ, ହେ ପୁତ୍ର, ଆମେ କିପରି ଜଗତରେ ନଷ୍ଟ ହେବୁ ନାହିଁ?
ମଧ୍ଯସ୍ଥଃ ସତତଂ ଭୀଷ୍ମୋ ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ରୋ ମଯି ସ୍ଥିତଃ। ଯତଃ ପୁତ୍ରସ୍ତତୋ ଦ୍ରୋଣୋ ଭଵିତା ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ
ଭୀଷ୍ମ ସଦା ମଧ୍ୟସ୍ଥ ଅଛନ୍ତି, ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ପୁଅ ମୋ ପକ୍ଷରେ ଅଛନ୍ତି; ଯେଉଁଠାରେ ପୁଅ ଯିବେ, ଦ୍ରୋଣ ସେଠି ଯିବେ—ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
କୃପଃ ଶାରଦ୍ଵତଶ୍ଚୈଵ ଯତ ଏତୌ ତତୋ ଭଵେତ୍। ଦ୍ରୋଣଂ ଚ ଭାଗିନେଯଂ ଚ ନ ସ ତ୍ଯକ୍ଷ୍ଯତି କର୍ହିଚିତ୍
ଶାରଦ୍ୱତଙ୍କ ପୁଅ କୃପା, ଏହି ଦୁଇଜଣଙ୍କ ସହିତ ଯେଉଁଠାରେ ଯିବେ; ଦ୍ରୋଣ ତାଙ୍କ ଭାଗିନେଇକୁ କେବେ ଛାଡ଼ିବେ ନାହିଁ।
କ୍ଷତ୍ତାଽର୍ଥବଦ୍ଧସ୍ତ୍ଵସ୍ମାକଂ ପ୍ରଚ୍ଛନ୍ନଂ ସଂଯତଃ ପରୈଃ। ନ ଚୈକଃ ସ ସମର୍ଥୋଽସ୍ମାନ୍ପାମ୍ଡଵାର୍ଥେଽଧିବାଧିତୁମ୍
ବିଦୁର ଆମ ସହିତ ଲାଭରେ ବନ୍ଧା, ଅନ୍ୟମାନେ ତାଙ୍କୁ ଗୁପ୍ତ ଭାବେ ରୋକିଛନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ସେ ଏକା ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ପାଣ୍ଡବମାନେ ପାଇଁ ଆମକୁ ଜିତିପାରିବେ ନାହିଁ।