ଶ୍ଯାଲଶ୍ଚ ତେ ସଖା ଚାସୌ ତସ୍ଯ ତ୍ଵଂ ପ୍ରାଣଵଲ୍ଲଭଃ। ସ୍ନେହମଭ୍ଯଧିକଂ ତସ୍ଯ ତଵ ସଖ୍ଯମଵସ୍ଥିତମ୍
ସେ ତୁମର ଶ୍ୟାଳ ଓ ବନ୍ଧୁ, ତୁମେ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରାଣ ସମାନ ପ୍ରିୟ; ତାଙ୍କର ତୁମ ପ୍ରତି ସ୍ନେହ ଅଧିକ, ଓ ତୁମର ସଖ୍ୟତା ତାଙ୍କ ସହିତ ଦୃଢ଼।
ନ ତେନ ଭଵତୋ ଯୁଦ୍ଧଂ ଭଵିତା ନର୍ମତୋଽପି ଵା। ଅପିଚାର୍ଥେ ତଵ ପୁରା ଶକ୍ରେଣ କିଲ ଚୋଦିତଃ
ତୁମେ ଓ ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କେବେ ଯୁଦ୍ଧ ହେବ ନାହିଁ, ମଜାକରେ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ; ପୂର୍ବରୁ ତୁମ ପାଇଁ ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ସାହିତ କରିଥିଲେ।
ଗୋକୁଲେ ଵର୍ଧମାନସ୍ତୁ ନନ୍ଦଗୋପସ୍ଯ କାରଣାତ୍। ମମାଂଶଃ ପାଣ୍ଡଵୋ ଲୋକେ ପୃଥିଵ୍ଯାଂ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଃ
ଗୋକୁଳରେ ବଢ଼ିଉଠି, ନନ୍ଦ ଗୋପଙ୍କ ଦୟାରୁ, ମୋର ଅଂଶ ଭାବେ, ପୃଥିବୀରେ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ।
କୌନ୍ତେଯାଵରଜଃ ଶ୍ରୀମାନର୍ଜୁନୋ ନାମ ଵୀର୍ଯଵାନ୍। ଭୁଵୋ ଭାରାପହରଣେ ସାହାଯ୍ଯଂ ତେ କରିଷ୍ଯତି
କୁନ୍ତୀପୁତ୍ରମାନଙ୍କର ଛୋଟ ଭାଇ, ଶ୍ରୀମାନ୍ ଓ ପ୍ରବଳ ବୀର ଅର୍ଜୁନ, ପୃଥିବୀର ଭାର ହ୍ରାସ କରିବାରେ ତୁମକୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିବେ।
ତଦର୍ଥମଭଯଂ ଦେହି ପାହି ଚାସ୍ମତ୍କୃତେ ପ୍ରଭୋ। ଇତ୍ଯୁକ୍ତଃ ପୁଣ୍ଡରୀକାକ୍ଷସ୍ତଦା ଶକ୍ରେଣ ଫଲ୍ଗୁନ
ଏହି କାରଣରେ, ପ୍ରଭୁ, ତାଙ୍କୁ ଭୟମୁକ୍ତ କର ଓ ଆମ ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କର; ଏହିପରି ଶକ୍ର ଫଳ୍ଗୁନକୁ କହିଥିଲେ, ହେ କମଳନୟନ।
ତମୁଵାଚ ତତଃ ଶ୍ରୀମାଞ୍ଶଙ୍ଖଚକ୍ରଗଦାଧରଃ। ଜାନାମି ପାଣ୍ଡଵେ ଵଂଶେ ଜାତଂ ପାର୍ଥଂ ପିତୃଷ୍ଵସୁଃ
ତାପରେ ଶଂଖ, ଚକ୍ର ଓ ଗଦାଧାରୀ ଶ୍ରୀମାନ୍ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ମୁଁ ଜାଣେ, ପାଣ୍ଡବ ବଂଶରେ ମୋ ପିତୃସ୍ୱସାର ପୁଅ ପୃଥାପୁତ୍ର ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି, ହେ ପାର୍ଥ।'
ପୁତ୍ରଂ ପରମଧର୍ମିଷ୍ଠଂ ସର୍ଵଶସ୍ତ୍ରଭୃତାଂ ଵରମ୍। ପାଲଯାମି ତ୍ଵଦଂଶଂ ତଂ ସର୍ଵଲୋକମହାଭୁଜମ୍
ସେ ଅତି ଧର୍ମିକ ପୁଅ, ସମସ୍ତ ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ମୁଁ ତୁମ ଅଂଶ ଭାବେ ତାଙ୍କୁ, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ରକ୍ଷା କରିବି।
ଆଵଯୋଃ ସଖ୍ଯସଦୃଶଂ ନ ଚ ଲୋକେ ଭଵିଷ୍ଯତି। ଯସ୍ତଦ୍ଭକ୍ତଃ ସମଦ୍ଭକ୍ତୋ ଯସ୍ତଂ ଦ୍ଵେଷ୍ଟି ସ ମାମପି
ଆମର ସଖ୍ୟତା ପରି ଏହି ବିଶ୍ୱରେ ଆଉ କେହି ହେବ ନାହିଁ; ଯିଏ ତାଙ୍କୁ ଭକ୍ତି କରେ, ସେ ମୋତେ ମଧ୍ୟ ଭକ୍ତି କରେ; ଯିଏ ତାଙ୍କୁ ଦ୍ୱେଷ କରେ, ସେ ମୋତେ ମଧ୍ୟ ଦ୍ୱେଷ କରେ।
ଯନ୍ମେ ଵିତ୍ତଂ ତୁ ତତ୍ତସ୍ଯ ତଂ ଵିନାହଂ ନ ଜୀଵଯେ। ଇତି ପାର୍ଥ ପୁରା ଶକ୍ରମାହ ସର୍ଵେଶ୍ଵରୋ ହରିଃ
ମୋର ଯେଉଁଥିଲା, ସେ ତାଙ୍କର; ତାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ମୁଁ ବଞ୍ଚିପାରିବି ନାହିଁ; ପୂର୍ବରୁ ଏହିପରି ହରି, ସମସ୍ତଙ୍କ ନାଥ, ଶକ୍ରଙ୍କୁ କହିଥିଲେ, ହେ ପାର୍ଥ।
ତସ୍ମାତ୍ତଵାପି ସଦୃଶସ୍ତଂ ଵିନାଭ୍ଯଧିକଃ ପୁମାନ୍। ନ ଚେହ ଭଵିତା ଲୋକେ ତମେଵ ଶରଣଂ ଵ୍ରଜ
ତେଣୁ, ଏହି ଜଗତରେ ତାଙ୍କ ସମାନ କିମ୍ବା ତାଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରିପାରିବା କେହି ହେବେ ନାହିଁ; ତାଙ୍କୁ ଏକା ଶରଣ ନେ।
ଶରଣ୍ଯଃ ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ଦେଵଦେଵୋ ଜନାର୍ଦନଃ
ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ଶରଣ, ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦେବ, ଜନାର୍ଦ୍ଦନ।
ତଥେତି ଚ ପ୍ରତିଜ୍ଞାଯ ଦ୍ରୋଣାଯ କୁରୁପୁଙ୍ଗଵଃ। ଉପସଂଗୃହ୍ଯ ଚରଣୌ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଵଶୋଽଭଵତ୍
ଏଭଳି ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରି, କୁରୁବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ ଓ ତାଙ୍କର ପାଦ ଧରି, ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଅନୁଗତ ହେଲେ।
ସ୍ଵଭାଵାଦଗମଚ୍ଛବ୍ଦୋ ମହୀଂ ସାଗରମେଖଲାମ୍। ଅର୍ଜୁନସ୍ଯ ସମୋ ଲୋକେ ନାସ୍ତି କଶ୍ଚିଦ୍ଧନୁର୍ଧରଃ
ଅର୍ଜୁନଙ୍କର ଧନୁଷର ଶବ୍ଦ ତାଙ୍କର ନିଜ ଗୁଣରେ ସମୁଦ୍ର ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇଥିବା ପୃଥିବୀକୁ ଉଲ୍ଲାସିତ କରିଥିଲା। ସମସ୍ତ ସଂସାରରେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ସମାନ କୌଶଳୀ ଧନୁର୍ଧର କେହି ନାହାନ୍ତି।
ଗଦାଯୁଦ୍ଧେଽସିଯୁଦ୍ଧେ ଚ ରଥଯୁଦ୍ଧେ ଚ ପାଣ୍ଡଵଃ। ପାରଗଶ୍ଚ ଧନୁର୍ଯୁଦ୍ଧେ ବଭୂଵାଥ ଧନଞ୍ଜଯଃ
ଗଦା, ତଳୱାର ଓ ରଥଯୁଦ୍ଧରେ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ର ସବୁଠାରୁ ଅଗ୍ରଣୀ ଥିଲେ। ଧନୁର୍ବିଦ୍ୟାରେ ଧନଞ୍ଜୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପାରଙ୍ଗତ ହୋଇଥିଲେ।
ନୀତିମାନ୍ସକଲାଂ ନୀତିଂ ଵିବୁଧାଧିପତେସ୍ତଦା। `ଅସ୍ତ୍ରେ ଶସ୍ତ୍ରେ ଚ ଶାସ୍ତ୍ରେ ଚ ରଥନାଗାଶ୍ଵକର୍ମଣି।' ଅଵାପ୍ଯ ସହଦେଵୋଽପି ଭ୍ରାତୄଣାଂ ଵଵୃତେ ଵଶେ
ସହଦେବ ଦେବତାମାନଙ୍କର ରାଜାଙ୍କ ସମସ୍ତ ନୀତି ଓ ଜ୍ଞାନ ଅଧିଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ସେ ଅସ୍ତ୍ର, ଶସ୍ତ୍ର, ଶାସ୍ତ୍ର ଓ ରଥ, ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା ଚଳାଣରେ ପାରଦର୍ଶୀ ହୋଇ, ଭାଇମାନଙ୍କ ଆଜ୍ଞାକୁ ମାନିଥିଲେ।
ଦ୍ରୋଣେନୈଵଂ ଵିନୀତଶ୍ଚ ଭ୍ରାତୄଣାଂ ନକୁଲଃ ପ୍ରିଯଃ। ଚିତ୍ରଯୋଧୀ ସମାଖ୍ଯାତୋ ବଭୂଵାତିରଥୋଦିତଃ
ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶିକ୍ଷିତ ଏବଂ ଭାଇମାନଙ୍କ ପ୍ରିୟ ନକୁଳ ଏକ ଅତିଶୟ ପ୍ରତିଭାଶାଳୀ ଯୋଦ୍ଧା ଭାବେ ପରିଚିତ ହୋଇଥିଲେ ଓ ଅତିରଥ ଭାବରେ କ୍ୟାନ୍ଦିଥିଲେ।
ତ୍ରିଵର୍ଷକୃତଯଜ୍ଞସ୍ତୁ ଗନ୍ଧର୍ଵାଣାମୁପପ୍ଲଵେ। ଅର୍ଜୁନପ୍ରମୁଖୈଃ ପାର୍ଥୈଃ ସୌଵୀରଃ ସମରେ ହତଃ
ଗନ୍ଧର୍ବ ସଂଘର୍ଷରେ ତିନି ବର୍ଷ ଯଜ୍ଞ କରିଥିବା ସୌବୀର ରାଜା, ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ପାଣ୍ଡବମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ବଧ କରିଥିଲେ।
ନ ଶଶାକ ଵଶେ କର୍ତୁଂ ଯଂ ପାଣ୍ଡୁରପି ଵୀର୍ଯଵାନ୍। ସୋଽର୍ଜୁନେନ ଵଶଂ ନୀତୋ ରାଜାସୀଦ୍ଯଵନାଧିପଃ
ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପାଣ୍ଡୁ ମଧ୍ୟ ଯେଉଁ ଯବନ ରାଜାଙ୍କୁ ଅଧୀନ କରିପାରିଲେ ନାହିଁ, ସେଉଁଠି ଅର୍ଜୁନ ତାଙ୍କୁ ଅନୁଶାସନାଧୀନ କରିଥିଲେ।
ଅତୀଵ ବଲସଂପନ୍ନଃ ସଦା ମାନି କୁରୂନ୍ପ୍ରତି। ଵିପୁଲୋ ନାମ ସୌଵୀରଃ ଶସ୍ତଃ ପାର୍ଥେନ ଧୀମତା
ସୌବୀର ଦେଶର ବିପୁଳ ନାମକ ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏବଂ କୁରୁମାନେ ପ୍ରତି ଗର୍ବିତ ଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ବୁଦ୍ଧିମାନ ପାର୍ଥ ଯୁଦ୍ଧରେ ହରାଇଥିଲେ।
ଦତ୍ତାମିତ୍ର ଇତି ଖ୍ଯାତଂ ସଙ୍ଗ୍ରାମେ କୃତନିଶ୍ଚଯମ୍। ସୁମିତ୍ରଂ ନାମ ସୌଵୀରମର୍ଜୁନୋଽଦମଯଚ୍ଛରୈଃ
ଦତ୍ତମିତ୍ର ଭାବେ ପରିଚିତ ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପ ଧାରଣ କରିଥିବା ସୌବୀର ସୁମିତ୍ରଙ୍କୁ ଅର୍ଜୁନ ତାଙ୍କର ଅପରାଜିତ ବାଣରେ ବଶ କରିଥିଲେ।
ଭୀମସେନସହାଯଶ୍ଚ ରଥାନାମଯୁତଂ ଚ ସଃ। ଅର୍ଜୁନଃ ସମରେ ପ୍ରାଚ୍ଯାନ୍ସର୍ଵାନେକରଥୋଽଜଯତ୍
ଭୀମସେନଙ୍କ ସହଯୋଗରେ ଅର୍ଜୁନ ଏକା ରଥରେ ବସି ସମସ୍ତ ପୂର୍ବଦିଗର ରାଜାମାନେ ଓ ତାଙ୍କର ଦଶ ହଜାର ରଥକୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଜିତିଥିଲେ।
ତଥୈଵୈକରଥୋ ଗତ୍ଵା ଦକ୍ଷିଣାମଜଯଦ୍ଦିଶମ୍। ଧନୌଘଂ ପ୍ରାପଯାମାସ କୁରୁରାଷ୍ଟ୍ରଂ ଧନଞ୍ଜଯଃ
ଏହିପରି ଅର୍ଜୁନ ଏକା ରଥରେ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ଯାଇ ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ ଜିତି ଅପାର ଧନ କୁରୁ ରାଜ୍ୟକୁ ଆଣିଥିଲେ।
ଯତଃ ପଞ୍ଚଦଶେ ଵର୍ଷେ ସର୍ଵମେତଚ୍ଚକାର ସଃ। ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରାଣାଂ ତତୋ ଭଯମଜାଯତ
ଏହି ସବୁ କାର୍ଯ୍ୟ ସେ ପନ୍ଦର ବର୍ଷ ବୟସରେ କରିଥିଲେ। ଏହା ଦେଖି ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁଅମାନଙ୍କ ମନରେ ଭୟ ଜନ୍ମିଲା।
ଯଃ ସର୍ଵାନ୍ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରସ୍ଯ ପୁତ୍ରାନ୍ଵିପ୍ରଚକାର ହ। ଭୀମସେନୋ ମହାବାହୁର୍ବଲାଦ୍ବଲଵତାଂ ଵରଃ
ଭୀମସେନ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାହୁ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଗ୍ରଣୀ, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ସମସ୍ତ ପୁଅମାନଙ୍କୁ ବଳପୂର୍ବକ ବଶ କରିଥିଲେ।
ଅଦୁଷ୍ଟଭାଵଂ ତଂ ଦୋଷୈର୍ଜଗୃହୁର୍ଦୋଷବୁଦ୍ଧଯଃ। ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରାସ୍ତଥା ସର୍ଵେ ଭଯାଦ୍ଭୀମସ୍ଯ କର୍ମଣା
ଭୀମ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ମନଭାବ ରଖିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁଅମାନେ ଭୟରେ ଏବଂ ଦୁଷ୍ଟ ମନରେ ତାଙ୍କର ଦୋଷ ଖୋଜିଥିଲେ।
ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା କର୍ମଭିଃ ପାର୍ଥାନ୍ସର୍ଵାନାଗତଲକ୍ଷଣାନ୍। ବଲାଦ୍ବହୁଗୁଣାଂସ୍ତେଭ୍ଯୋ ବିଭିଯୁର୍ଦୋଷବୁଦ୍ଧଯଃ
ପାଣ୍ଡବମାନେ ଯେଉଁମାନେ କର୍ମରେ ଅଗ୍ରଣୀ, ବଳ ଓ ଗୁଣରେ ଅଧିକ, ସେମାନଙ୍କୁ ଦୁଷ୍ଟ ମନବୃତ୍ତି ଥିବାମାନେ ଦେଖି ଭୟଭୀତ ହେଉଥିଲେ।
ଏଵଂ ସର୍ଵେ ମହାତ୍ମାନଃ ପାଣ୍ଡଵା ମନୁଜୋତ୍ତମାଃ। ପରରାଷ୍ଟ୍ରାଣି ନିର୍ଜିତ୍ଯ ସ୍ଵରାଷ୍ଟ୍ରଂ ଵଵୃଧୁଃ ପୁରା
ଏଭଳି ମହାତ୍ମା ଓ ମନୁଷ୍ୟମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପାଣ୍ଡବମାନେ ପୂର୍ବକାଳରେ ବିଦେଶୀ ରାଜ୍ୟମାନେ ଜିତି, ନିଜ ଦେଶକୁ ସମୃଦ୍ଧ କରିଥିଲେ।
ତତୋ ବଲମତିଖ୍ଯାତଂ ଵିଜ୍ଞାଯ ଦୃଢଧନ୍ଵିନାମ୍। ଦୂଷିତଃ ସହସା ଭାଵୋ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରସ୍ଯ ପାଣ୍ଡୁଷୁ। ସ ଚିନ୍ତାପରମୋ ରାଜା ନ ନିଦ୍ରାମଲଭନ୍ନିଶି
ଏପରେ, ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଧନୁର୍ଧରମାନଙ୍କର ଅସାଧାରଣ ଶକ୍ତି ଦେଖି, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ମନରେ ପାଣ୍ଡବମାନେ ପ୍ରତି ହଠାତ୍ ଦ୍ୱେଷ ଜନ୍ମିଲା। ଅତି ଚିନ୍ତାରେ ତିନି ରାତିରେ ଶୁଇପାରୁନଥିଲେ।
ପ୍ରାଣାଧିକଂ ଭୀମସେନଂ କୃତଵିଦ୍ଯଂ ଧନଞ୍ଜଯମ୍। ଦୁର୍ଯୋଧନୋ ଲକ୍ଷଯିତ୍ଵା ପର୍ଯତପ୍ଯତ ଦୁର୍ମନାଃ
ଭୀମସେନଙ୍କୁ ପ୍ରାଣଠାରୁ ଅଧିକ ପ୍ରିୟ ଓ ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କୁ ସମସ୍ତ କଳାରେ ପାରଙ୍ଗତ ଦେଖି, ଦୁର୍ୟୋଧନ ମନରେ ଗଭୀର ଦୁଃଖ ଅନୁଭବ କରୁଥିଲେ।
ତତୋ ଵୈକର୍ତନଃ କର୍ଣଃ ଶକୁନିଶ୍ଚାପି ସୌବଲଃ। ଅନେକାରଭ୍ଯୁପାଯୈସ୍ତେ ଜିଘାଂସନ୍ତି ସ୍ମ ପାଣ୍ଡଵାନ୍
ତାପରେ ବୃକ୍ରପୁତ୍ର କର୍ଣ୍ଣ ଓ ସୁବଳପୁତ୍ର ଶକୁନି ବିଭିନ୍ନ ଉପାୟ ଦ୍ୱାରା ପାଣ୍ଡବମାନେକୁ ନଶ୍ଟ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ।