ଅମୋକ୍ଷଣୀଯଂ ଦୈଵଂ ହି ଭାଵି ମତ୍ଵା ମହାମତିଃ। ତଥା ତତ୍କୃତଵାନ୍ଦ୍ରୋଣ ଆତ୍ମକୀର୍ତ୍ଯନୁରକ୍ଷଣାତ୍
ଭାଗ୍ୟକୁ କେହି ରୋକିପାରିବେ ନାହିଁ ବୋଲି ବୁଝି, ଜ୍ଞାନୀ ଦ୍ରୋଣ ତାଙ୍କର ନିଜ ମାନ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଏହିପରି କରିଥିଲେ।
ସର୍ଵାସ୍ତ୍ରାଣି ସ ତୁ କ୍ଷିପ୍ରମାପ୍ତଵାନ୍ପରଯା ଧିଯା
ସେ ଅତ୍ୟୁତ୍ତମ ବୁଦ୍ଧିରେ ସମସ୍ତ ଶସ୍ତ୍ର ଶୀଘ୍ର ଅଧିଗ୍ରହଣ କଲେ।
ଦ୍ରୁପଦସ୍ଯାପି ଵିପ୍ରର୍ଷେ ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛାମି ସଂଭଵମ୍। କଥଂ ଚାପି ସମୁତ୍ପନ୍ନଃ କଥମସ୍ତ୍ରାଣ୍ଯଵାପ୍ତଵାନ୍
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଋଷି, ମୁଁ ଦ୍ରୁପଦଙ୍କ ଜନ୍ମ ବିଷୟରେ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହେଁ। ସେ କିପରି ଜନ୍ମ ନେଲେ ଏବଂ କିପରି ଶସ୍ତ୍ର ଅଧିଗ୍ରହଣ କଲେ, ଏହି କଥା ମତେ କୁହ।
ଏତଦିଚ୍ଛାମି ଭଗଵଂସ୍ତ୍ଵତ୍ତଃ ଶ୍ରୋତୁଂ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ। କୌତୂହଲଂ ଜନ୍ମସୁ ମେ କୀର୍ତ୍ଯମାନେଷ୍ଵନେକଶଃ
ହେ ଭଗବନ, ମୁଁ ଏହି କଥା ଆପଣଙ୍କଠାରୁ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହେଁ, ହେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ବ୍ରାହ୍ମଣ। ଏହି ଅନେକ ପ୍ରକାର ଜନ୍ମ କଥା ନେଇ ମୋର ଅତି ଉତ୍ସୁକତା ଅଛି।
ରାଜା ବଭୂଵ ପାଞ୍ଚାଲଃ ପୁତ୍ରାର୍ଥୀ ପୁତ୍ରକାରଣାତ୍। ଵନଂ ଗତୋ ମହାରାଜସ୍ତପସ୍ତେପେ ସୁଦାରୁଣମ୍
ପାଞ୍ଚାଳ ରାଜା, ପୁଅ ପାଇବା ଆଶାରେ, ଅଟବାରେ ଗଲେ ଏବଂ ତିବ୍ର ତପସ୍ୟା କଲେ।
ଆରାଧଯନ୍ପ୍ରଯତ୍ନେନ ମହର୍ଷୀନ୍ସଂଶିତଵ୍ରତାନ୍। ତସ୍ଯ ସଂତପ୍ଯମାନସ୍ଯ ଵନେ ମୃଗଗଣାଯୁତେ
ସେ ବଡ଼ ପ୍ରୟାସରେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍ ମହାର୍ଷିମାନଙ୍କୁ ପୂଜା କରୁଥିଲେ। ଅଟବାରେ ମୃଗମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥିବାବେଳେ ସେ ଦୁଃଖ ଭୋଗୁଥିଲେ।
କାଲସ୍ତୁ ସୁମହାନ୍ରାଜନ୍ନତ୍ଯଯାତ୍ସୁତକାରଣାତ୍। ସ ତୁ ରାଜା ମହାତେଜାସ୍ତପସ୍ତୀଵ୍ରଂ ସମାଦଦେ
ହେ ରାଜା, ପୁଅ ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିବାବେଳେ ବହୁତ ବର୍ଷ କଟିଗଲା। ସେ ମହାପ୍ରଭାବଶାଳୀ ରାଜା ତିବ୍ର ତପସ୍ୟା ଆରମ୍ଭ କଲେ।
କଂଚିତ୍କାଲଂ ଵାଯୁଭକ୍ଷୋ ନିରାହାରସ୍ତଥୈଵ ଚ। ତଥୈଵ ତୁ ମହାବାହୋର୍ଵର୍ତମାନସ୍ଯ ଭାରତ
କିଛି ଦିନ ସେ କେବଳ ପବନ ଖାଇ ରହିଲେ, ଖାଦ୍ୟ ନ ଖାଇ। ଏଭଳି ମହାବାହୁ ଦ୍ରୁପଦ ତପସ୍ୟା କରୁଥିଲେ, ହେ ଭାରତ।
କାଲସ୍ତସ୍ଯ ମହାରାଜ ଯାତୋ ଵୈ ନୃପସତ୍ତମ। ତତୋ ନାତିଚିରାତ୍କାଲେ ଵସନ୍ତେ କାମଦୀପନେ
ହେ ମହାରାଜ, ସେ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସମୟ ଆସିଗଲା, ଓ ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସ୍ରେଷ୍ଠ। ତାପରେ, ବହୁ ଦିନ ହେବା ପୂର୍ବରୁ, ଚେତନା ଜଗାଇଦେଇଥିବା ବସନ୍ତ ଋତୁ ଆସିଲା।
ଫୁଲ୍ଲାଶୋକଵନେ ଚୈଵ ପ୍ରାଣିନାଂ ସୁମନୋହରେ। ନଦ୍ଯାସ୍ତୀରଂ ତତୋ ଗତ୍ଵା ଗଙ୍ଗାଯାଃ ପଦ୍ମଲୋଚନଃ
ଫୁଲିଥିବା ଅଶୋକ ଗଛର ଉଦ୍ୟାନରେ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିବା ସେଠାରେ, ସେ ପଦ୍ମନୟନୀ ଗଙ୍ଗା ନଦୀର ତୀରକୁ ଗଲେ।
ନିଯମସ୍ଥଶ୍ଚ ରାଜାସୀତ୍ତଦା ଭରତସତ୍ତମ। ତତୋ ନାତିଚିରାତ୍କାଲେ ଵନଂ ତନ୍ମନୁଜେଶ୍ଵର
ସେ ସମୟରେ ରାଜା ନିୟମରେ ଅଟୁଟ ଥିଲେ, ଓ ଭରତବଂଶୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସ୍ରେଷ୍ଠ। ତାପରେ, ବହୁ ଦିନ ହେବା ପୂର୍ବରୁ, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ନାଥ, ସେ ଅରଣ୍ୟରେ ଥିଲେ।
ସଂପ୍ରାପ୍ତା ହ୍ଯପ୍ସରା ରାଜନ୍ମେନକେତ୍ଯଭିଵିଶ୍ରୁତା। ପୁଷ୍ପଦ୍ରୁମାନ୍ସଜ୍ଜମାନା ରାଜ୍ଞୋ ଦର୍ଶନମାଗମତ୍
ସେଠାକୁ, ହେ ରାଜନ୍, ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଅପ୍ସରା ମେନକା ଆସିଲେ। ସେ ଫୁଲ ଓ ଗଛର ଶୋଭାରେ ଅଳଙ୍କୃତ ହୋଇ, ରାଜାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ପ୍ରକଟ ହେଲେ।
ନ ଦଦର୍ଶ ତୁ ସା ରାଜଂସ୍ତତ୍ର ସ୍ଥାନଗତଂ ନୃପମ୍। ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଚାପ୍ସରସଂ ତାଂ ତୁ ଶୁକ୍ରଂ ରାଜ୍ଞୋଽପତଦ୍ଭୁଵି
କିନ୍ତୁ ସେଠାରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ରାଜାଙ୍କୁ ମେନକା ଦେଖିପାରିଲେ ନାହିଁ। ଯେତେବେଳେ ରାଜା ସେ ଅପ୍ସରାକୁ ଦେଖିଲେ, ତାଙ୍କର ବୀର୍ୟ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲା।
ତତଃ ସ ରାଜା ରାଜେନ୍ଦ୍ର ଲଜ୍ଜଯା ନୃପତିଃ ସ୍ଵଯମ୍। ପଦ୍ଭ୍ଯାମାକ୍ରମତାଯୁଷ୍ମଂସ୍ତତସ୍ତୁ ଦ୍ରୁପଦୋଽଭଵତ୍
ତାପରେ, ହେ ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ଲଜ୍ଜାରେ ରାଜା ନିଜେ ତାହାକୁ ପାଦରେ ଦବାଇଦେଲେ। ସେଠାରୁ ଡ୍ରୁପଦ ଜନ୍ମ ନେଲେ।
ତତସ୍ତୁ ତପସା ତସ୍ଯ ରାଜର୍ଷେର୍ଭାଵିତାତ୍ମନଃ। ପୁତ୍ରଃ ସମଭଵଚ୍ଛୀଘ୍ରଂ ପଦୋସ୍ତସ୍ଯ କ୍ରମେଣ ତୁ
ଏଭଳି ଭାବେ, ସେ ରାଜାଋଷିଙ୍କ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା, ଶୁଦ୍ଧ ହୃଦୟ ଥିବା ତାଙ୍କ ପାଦର ଛାପରୁ ଶୀଘ୍ର ଏକ ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଲା।
ତେନାସ୍ଯ ଋଷଯଃ ସର୍ଵେ ସମାଗମ୍ଯ ତପୋଧନାଃ। ନାମ ଚୁକ୍ରୁର୍ହି ଵିଦ୍ଵାଂସୋ ଦ୍ରୁପଦୋଽସ୍ତ୍ଵିତି ଭାରତ
ତାପରେ, ସମସ୍ତ ତପସ୍ୟାଶୀଳ ଋଷିମାନେ ସେଠାକୁ ଆସି, ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଏହି ଶିଶୁଙ୍କୁ 'ଡ୍ରୁପଦ' ନାମ ଦେଲେ, ହେ ଭାରତ।
ସ ତସ୍ଯୈଵାଶ୍ରମେ ରାଜନ୍ଭରଦ୍ଵାଜସ୍ଯ ଭାରତ। ଵଵୃଧେ ସୁମୁଖଂ ତତ୍ର କାମୈଃ ସର୍ଵୈର୍ନୃପୋତ୍ତମ
ସେ ଡ୍ରୁପଦ, ହେ ରାଜନ୍, ଭରଦ୍ୱାଜଙ୍କ ଆଶ୍ରମରେ ରହି, ସୁନ୍ଦର ମୁହଁ ନେଇ, ସମସ୍ତଙ୍କ ଇଚ୍ଛାରେ ପ୍ରିୟ ହୋଇ ବଢ଼ିଲେ।
ପାଞ୍ଚାଲୋଽପି ହି ରାଜେନ୍ଦ୍ର ସ୍ଵରାଜ୍ଯଂ ଗତଵାନ୍ପ୍ରଭୁଃ। ଭରଦ୍ଵାଜସ୍ଯ ଵିଦ୍ଯାର୍ଥଂ ସୁତଂ ଦତ୍ଵା ମହାତ୍ମନଃ
ପାଞ୍ଚାଳ ରାଜା, ହେ ରାଜନ୍, ନିଜ ସ୍ଵରାଜ୍ୟ ପାଇଁ, ତାଙ୍କ ପୁଅକୁ ଶିକ୍ଷା ପାଇଁ ମହାତ୍ମା ଭରଦ୍ୱାଜଙ୍କ ନିକଟକୁ ଦେଇଦେଲେ।
ସ କୁମାରସ୍ତତୋ ରାଜନ୍ଦ୍ରୋଣେନ ସହିତୋ ଵନେ। ଵେଦାଂଶ୍ଚାଧିଜଗେ ସାଙ୍ଗାନ୍ଧନୁର୍ଵେଦାଂଶ୍ଚ ଭାରତ
ତାପରେ, ସେ କୁମାର, ହେ ରାଜନ୍, ଡ୍ରୋଣଙ୍କ ସହିତ ଅରଣ୍ୟରେ ରହି, ସମସ୍ତ ବେଦ ଓ ଧନୁର୍ବିଦ୍ୟା ଶିଖିଲେ, ହେ ଭାରତ।
ପରଯା ସ ମୁଦା ଯୁକ୍ତୋ ଵିଚଚାର ଵନେ ସୁଖମ୍। ତସ୍ଯୈଵଂ ଵର୍ତମାନସ୍ଯ ଵନେ ଵନଚରୈଃ ସହ
ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ଅରଣ୍ୟରେ ଅନ୍ୟ ଅରଣ୍ୟବାସୀମାନେ ସହିତ ସୁଖରେ ଘୁଞ୍ଚିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
କାଲେନାତିଚିରାଦ୍ରାଜନ୍ପିତା ସ୍ଵର୍ଗମୁପେଯିଵାନ୍। ସ ସମାଗମ୍ଯ ପାଞ୍ଚାଲୈଃ ପାଞ୍ଚାଲେଷ୍ଵଭିଷେଚିତଃ
ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପରେ, ହେ ରାଜନ୍, ତାଙ୍କ ବାପା ଚଳିଗଲେ। ତାପରେ, ପାଞ୍ଚାଳମାନେ ସହିତ ମିଶି, ସେ ପାଞ୍ଚାଳମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରାଜା ହେଲେ।
ପ୍ରାପ୍ତଶ୍ଚ ରାଜ୍ଯଂ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ସୁହୃଦାଂ ପ୍ରୀତିଵର୍ଧନଃ। ରାଜ୍ଯଂ ରରକ୍ଷ ଧର୍ମେଣ ଯଥା ଚେନ୍ଦ୍ରସ୍ତ୍ରିଵିଷ୍ଟପମ୍
ସେ ରାଜ୍ୟ ପାଇଲେ, ହେ ରାଜନ୍, ଏବଂ ମିତ୍ରମାନଙ୍କ ଆନନ୍ଦ ବଢ଼ାଇଲେ। ଧର୍ମରେ ରହି, ଇନ୍ଦ୍ର ଯେପରି ତାଙ୍କ ସ୍ଵର୍ଗକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି, ସେପରି ରାଜ୍ୟକୁ ରକ୍ଷା କଲେ।
ଏତନ୍ମଯା ତେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ଯଥାଵତ୍ପରିକୀର୍ତିତମ୍। ଦ୍ରୁପଦସ୍ଯ ଚ ରାଜର୍ଷେର୍ଧୃଷ୍ଟଦ୍ଯୁମ୍ନସ୍ଯ ଜନ୍ମ ଚ
ଏଭଳି ଭାବେ, ହେ ରାଜନ୍, ମୁଁ ତୁମକୁ ଯଥାଯଥ ଭାବେ ଡ୍ରୁପଦ ରାଜାଋଷି ଓ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କ ଜନ୍ମ କଥା କହିଦେଲି।
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରସ୍ତୁ ରାଜନ୍ଦ୍ରେ ଯଦା କୌରଵନନ୍ଦନମ୍। ଯୁଧିଷ୍ଠିରଂ ଵିଜାନନ୍ଵୈ ସମର୍ଥଂ ରାଜ୍ଯରକ୍ଷଣେ
ଯେତେବେଳେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର, ହେ ରାଜନ୍, କୌରବମାନଙ୍କ ଆନନ୍ଦ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟର ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ବୋଲି ଜାଣିଲେ—
ଯୌଵରାଜ୍ଯାଭିଷେକାର୍ଥମମନ୍ତ୍ରଯତ ମନ୍ତ୍ରିଭିଃ। ତେ ତୁ ବୁଦ୍ଧ୍ଵାନ୍ଵତପ୍ଯନ୍ତ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରାତ୍ମଜାସ୍ତଦା
ସେ ତାଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହିତ ଯୁବରାଜ୍ୟାଭିଷେକ ପାଇଁ ଆଲୋଚନା କଲେ। କିନ୍ତୁ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁଅମାନେ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଚିନ୍ତିତ ହେଲେ।
ତତଃ ସଂଵତ୍ସରସ୍ଯାନ୍ତେ ଯୌଵରାଜ୍ଯାଯ ପାର୍ଥିଵ। ସ୍ଥାପିତୋ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରେଣ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରୋ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ
ତାପରେ, ବର୍ଷ ଶେଷରେ, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ଯୁବରାଜ୍ୟରେ ବସାଯାଇଲା।
ତତୋଽଦୀର୍ଘେଣ କାଲେନ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ରୋ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ। ପିତୁରନ୍ତର୍ଦଧେ କୀର୍ତିଂ ଶୀଲଵୃତ୍ତସମାଧିଭିଃ
ତାପରେ, କିଛି ସମୟ ମଧ୍ୟରେ, କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିର ତାଙ୍କର ଚରିତ୍ର, ଆଚରଣ ଓ ଧୈର୍ୟ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ପିତାଙ୍କର ନାମକୁ ପୁନିଥରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କରିଦେଲେ।
ଅସିଯୁଦ୍ଧେ ଗଦାଯୁଦ୍ଧେ ରଥଯୁଦ୍ଧେ ଚ ପାଣ୍ଡଵଃ। ସଂକର୍ଷଣାଦଶିକ୍ଷଦ୍ଵୈ ଶଶ୍ଵଚ୍ଛିକ୍ଷାଂ ଵୃକୋଦରଃ
ତଳୱାର, ଗଦା ଓ ରଥଯୁଦ୍ଧରେ, ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ର ଭୀମ ସଦା ସଂକର୍ଷଣଙ୍କଠାରୁ ଶିଖ୍ୟା ନେଉଥିଲେ।
ସମାପ୍ତଶିକ୍ଷୋ ଭୀମସ୍ତୁ ଦ୍ଯୁମତ୍ସେନସମୋ ବଲେ। ପରାକ୍ରମେଣ ସଂପନ୍ନୋ ଭ୍ରାତୄଣାମଚରଦ୍ଵଶେ
ଶିକ୍ଷା ସମାପ୍ତ କରି, ଭୀମ ବଳରେ ଦ୍ୟୁମତ୍ସେନଙ୍କ ସମାନ ହେଲେ, ପ୍ରଭାବ ଓ ପ୍ରତାପରେ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ, ଭାଇମାନଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଚାଲିଲେ।
ପ୍ରଗାଢଦୃଢମୁଷ୍ଟିତ୍ଵେ ଲାଘଵେ ଵେଧନେ ତଥା। କ୍ଷୁରନାରାଚଭଲ୍ଲାନାଂ ଵିପାଠାନାଂ ଚ ତତ୍ତ୍ଵଵିତ୍
ଭଲ ଧରିବାରେ ଦୃଢ଼, ଚଳାକିରେ ଦକ୍ଷ ଓ ବେଧନରେ ପାରଙ୍ଗତ, ସେ କ୍ଷୁର, ନାରାଚ ଓ ଭଲ୍ଲ ଆଦି ଶସ୍ତ୍ରର ନିପୁଣ ଜ୍ଞାନୀ ଥିଲେ।