ତତଃ ସର୍ଵସ୍ଯ ରଙ୍ଗସ୍ଯ ସମୁତ୍ପିଞ୍ଜଲକୋଽଭଵତ୍। ପ୍ରାଵାଦ୍ଯନ୍ତ ଚ ଵାଦ୍ଯାନି ସଶଙ୍ଖାନି ସମନ୍ତତଃ
ତାପରେ ସମଗ୍ର ରଙ୍ଗମଞ୍ଚରେ ବଡ଼ ଉତ୍ତେଜନା ହେଲା; ବାଦ୍ୟୟନ୍ତ୍ର ଓ ଶଂଖ ଚାରିପାଖରେ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ ବଜିଉଠିଲା।
ଏଷ କୁନ୍ତୀସୁତଃ ଶ୍ରୀମାନେଷ ମଧ୍ଯମପାଣ୍ଡଵଃ। ଏଷ ପୁତ୍ରୋ ମହେନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ କୁରୂଣାମେଷ ରକ୍ଷିତା
ଏହି କୁନ୍ତୀଙ୍କ ଗୌରବମୟ ପୁଅ, ମଧ୍ୟମ ପାଣ୍ଡବ; ଏହି ବଡ଼ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପୁଅ, କୁରୁମାନଙ୍କ ରକ୍ଷକ।
ଏଷୋଽସ୍ତ୍ରଵିଦୁଷାଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଏଷ ଧର୍ମଭୃତାଂ ଵରଃ। ଏଷ ଶୀଲଵତାଂ ଚାପି ଶୀଲଜ୍ଞାନନିଧିଃ ପରଃ
ଏହି ଅସ୍ତ୍ରବିଦ୍ୟାରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଧର୍ମରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଶିଳ୍ପ ଓ ଜ୍ଞାନରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଏବଂ ଶିଳ୍ପବାନ୍ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ଧନ।
ଇତ୍ଯେଵଂ ତୁମୁଲା ଵାଚଃ ଶୁଶ୍ରୁଵୁଃ ପ୍ରେକ୍ଷକେରିତାଃ। କୁନ୍ତ୍ଯାଃ ପ୍ରସ୍ରଵସଂଯୁକ୍ତୈରସ୍ରୈଃ କ୍ଲିନ୍ନମୁରୋଽଭଵତ୍
ଏଭଳି ଉତ୍ତେଜନାପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା ଦର୍ଶକମାନେ କହିଲେ; କୁନ୍ତୀଙ୍କ ଛାତି ଅଶ୍ରୁରେ ଭିଜିଗଲା।
ତେନ ଶବ୍ଦେନ ମହତା ପୂର୍ଣଶ୍ରୁତିରଥାବ୍ରଵୀତ୍। ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରୋ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ଵିଦୁରଂ ହୃଷ୍ଟମାନସଃ
ଏହି ବଡ଼ ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶ୍ରବଣଶକ୍ତି ଥିବା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଆନନ୍ଦିତ ହୃଦୟରେ ବିଦୁରଙ୍କୁ କହିଲେ।
କ୍ଷତ୍ତଃ କ୍ଷୁବ୍ଧାର୍ଣଵନିଭଃ କିମେଷ ସୁମହାସ୍ଵନଃ। ସହସୈଵୋତ୍ଥିତୋ ରଙ୍ଗେ ଭିନ୍ଦନ୍ନିଵ ନଭସ୍ତଲମ୍
ହେ କ୍ଷତ୍ତା, ଏହି ଭୟଙ୍କର ଗର୍ଜନ କଣ, ଯାହା ଉତ୍ତେଜିତ ସମୁଦ୍ର ପରି ହଠାତ୍ ରଙ୍ଗମଞ୍ଚରେ ଉଠିଛି, ମନେ ହେଉଛି ଆକାଶକୁ ଫାଟିଦେଉଛି?
ଏଷ ପାର୍ଥୋ ମହାରାଜ ଫାଲ୍ଗୁନଃ ପାଣ୍ଡୁନନ୍ଦନଃ। ଅଵତୀର୍ଣଃ ସକଵଚସ୍ତତ୍ରୈଵ ସୁମିହାସ୍ଵନଃ
ଏଠି ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ପୁଅ, ପାର୍ଥ, ଫାଲ୍ଗୁନ ଆସିଛନ୍ତି, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କବଚ ପିନ୍ଧି, ଭୟଙ୍କର ଗର୍ଜନା କରୁଛନ୍ତି।
ଧନ୍ଯୋଽସ୍ମ୍ଯନୁଗୃହୀତୋଽସ୍ମି ରକ୍ଷିତୋଽସ୍ମି ମହାମତେ। ପୃଥାରଣିସମୁଦ୍ଭୂତୈସ୍ତ୍ରିଭିଃ ପାଣ୍ଡଵଵହ୍ନିଭିଃ
ମୁଁ ଧନ୍ୟ, ମୁଁ କୃପାପ୍ରାପ୍ତ, ମୁଁ ରକ୍ଷିତ, ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନ, ପୃଥା ଜନ୍ମାଇଥିବା ତିନି ପାଣ୍ଡବ ଅଗ୍ନିମାନେ ମୋତେ ରକ୍ଷା କରୁଛନ୍ତି।
ତସ୍ମିନ୍ପ୍ରମୁଦିତେ ରଙ୍ଗେ କଥଂଚିତ୍ପ୍ରତ୍ଯୁପସ୍ଥିତେ। ଦର୍ଶଯାମାସ ବୀଭତ୍ସୁରାଚାର୍ଯାଯାସ୍ତ୍ରଲାଘଵମ୍
ସେଇ ମହୋତ୍ସବ ମଞ୍ଚରେ ଆନନ୍ଦ ଛାଇଥିଲା, ଭୀମର ଭାଇ ଅର୍ଜୁନ ଆସି, ତାଙ୍କର ଶିକ୍ଷକଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ର ଦକ୍ଷତା ଦେଖାଇଲେ।
ଆଗ୍ନେଯେନାସୃଜଦ୍ଵହ୍ନିଂ ଵାରୁଣେନାସୃଜତ୍ପଯଃ। ଵାଯଵ୍ଯେନାସୃଜଦ୍ଵହ୍ନିଂ ପାର୍ଜନ୍ଯେନାସୃଜଦ୍ଧନାନ୍
ଅଗ୍ନି ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଅଗ୍ନି ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ, ଜଳ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପାଣି ଦେଲେ, ବାୟୁ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଅଗ୍ନି ଦେଲେ, ବର୍ଷା ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଧନ ଦେଲେ।
ଭୌମେନ ପ୍ରାସୃଜଦ୍ଭୂମିଂ ପାର୍ଵତେନାସୃଜଦ୍ଗିରୀନ୍। ଅନ୍ତର୍ଧାନେନ ଚାସ୍ତ୍ରେଣ ପୁନରନ୍ତର୍ହିତୋଽଭଵତ୍
ଭୂମି ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଭୂମି ତିଆରି କଲେ, ପାହାଡ଼ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପାହାଡ଼ ଦେଲେ, ଅଦୃଶ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଆଉଥରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ।
କ୍ଷଣାତ୍ପ୍ରାଂଶୁଃ କ୍ଷଣାଦ୍ଧ୍ରସ୍ଵଃ କ୍ଷଣାଚ୍ଚ ରଥଧୂର୍ଗତଃ। କ୍ଷଣେନ ରଥମଧ୍ଯସ୍ଥଃ କ୍ଷଣେନାଵତରନ୍ମହୀମ୍
କେବଳ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ସେ ଉଚ୍ଚ, ପୁଣି ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଛୋଟ, ଆଉ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ରଥର ଧ୍ୱଜରେ, ପୁଣି ରଥ ମଧ୍ୟରେ, ଆଉ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଭୂମିକୁ ଅବତରିଲେ।
ସୁକୁମାରଂ ଚ ସୂକ୍ଷ୍ମଂ ଚ ଗୁରୁ ଚାପି ଗୁରୁପ୍ରିଯଃ। ସୌଷ୍ଠଵେନାଭିସଂଯୁକ୍ତଃ ସୋଽଵିଧ୍ଯଦ୍ଵିଵିଧୈଃ ଶରୈଃ
ସେ ନରମ ଓ ସୂକ୍ଷ୍ମ, ଭାରୀ ଓ ଭାରୀଙ୍କ ପ୍ରିୟ, ଦକ୍ଷତାରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ବିଭିନ୍ନ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ଆକ୍ରମଣ କଲେ।
ଭ୍ରମତଶ୍ଚ ଵରାହସ୍ଯ ଲୋହସ୍ଯ ପ୍ରମୁଖେ ସମମ୍। ପଞ୍ଚବାଣାନସଂକ୍ତାନ୍ସଂମୁମୋଚୈକବାଣଵତ୍
ଏକ ଲୋହା ଶୂକର ଘୁରୁଥିବା ବେଳେ, ସେ ପାଞ୍ଚଟି ବାଣ ଏକାସାଥିରେ ଛାଡ଼ିଲେ, ମନେ ହେଉଥିଲା ଏକ ବାଣ ଭଳି।
ଗଵ୍ଯେ ଵିଷାଣକୋଶେ ଚ ଚଲେ ରଜ୍ଜ୍ଵଵଲମ୍ବିନି। ନିଚଖାନ ମହାଵୀର୍ଯଃ ସାଯକାନେକଵିଂଶତିମ୍
ଗାଈର ଶିଙ୍ଗର ଖୋଲ ଓ ଚଳିତ ଦୋରୀରେ, ସେ ଏକୋଇଶଟି ବାଣ ଗାଢ଼ିଦେଲେ, ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଅପାର।
ଇତ୍ଯେଵମାଦି ସୁମହତ୍ଖଡ୍ଗେ ଧନୁଷି ଚାନଘ। ଗଦାଯାଂ ଶସ୍ତ୍ରକୁଶଲୋ ମଣ୍ଡଲାନି ହ୍ଯଦର୍ଶଯତ୍
ଏଭଳି ଭାବେ, ବଡ଼ ତଳୱାର, ଧନୁଷ ଓ ଗଦାରେ, ଅସ୍ତ୍ରକୁଶଳ ଅର୍ଜୁନ ମଣ୍ଡଳ ଦେଖାଇଲେ।
ତତଃ ସମାପ୍ତଭୂଯିଷ୍ଠେ ତସ୍ମିନ୍କର୍ମଣି ଭାରତ। ମନ୍ଦୀଭୂତେ ସମାଜେ ଚ ଵାଦିତ୍ରସ୍ଯ ଚ ନିଃସ୍ଵନେ
ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଶେଷ ହେବାକୁ ଯାଉଥିବା ବେଳେ, ସମାବେଶ ଶାନ୍ତ ହେଲା, ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ରର ଧ୍ୱନି ମନ୍ଦ ହେଲା।
ଦ୍ଵାରଦେଶାତ୍ସମୁଦ୍ଭୂତୋ ମାହାତ୍ମ୍ଯବଲସୂଚକଃ। ଵଜ୍ରନିଷ୍ପେଷସଦୃଶଃ ଶୁଶ୍ରୁଵେ ଭୁଜନିଃସ୍ଵନଃ
ଦ୍ୱାର ଦିଗରୁ ବଡ଼ ଶକ୍ତି ଓ ମହତ୍ତ୍ୱର ଚିହ୍ନ ଥିବା ଏକ ଶବ୍ଦ ଉଠିଲା, ବଜ୍ର ଭଙ୍ଗିବା ଭଳି, ବାହୁର ଧ୍ୱନି ଶୁଣାଗଲା।
ଦୀର୍ଯନ୍ତେ କିଂ ନୁ ଗିରଯଃ କିଂସ୍ଵିଦ୍ଭୂମିର୍ଵିଦୀର୍ଯତେ। କିଂସ୍ଵିଦାପୂର୍ଯତେ ଵ୍ଯୋମ ଜଲଧାରାଘନୈର୍ଘନୈଃ
ପାହାଡ଼ ଭାଙ୍ଗିଯାଉଛି କି? ଭୂମି ଫାଟୁଛି କି? ଆକାଶ ଘନ ମେଘରେ ପୂରିଯାଉଛି କି?
ରଙ୍ଗସ୍ଯୈଵଂ ମତିରଭୂତ୍କ୍ଷଣେନ ଵସୁଧାଧିପ। ଦ୍ଵାରଂ ଚାଭିମୁଖାଃ ସର୍ଵେ ବଭୂଵୁଃ ପ୍ରେକ୍ଷକାସ୍ତଦା
ଏଭଳି ଚିନ୍ତା ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପାଇଁ ଭୂମିର ରାଜାଙ୍କ ମନରେ ଆସିଲା, ସେଇବେଳେ ସମସ୍ତ ଦର୍ଶକ ଦ୍ୱାର ପାଖକୁ ଦେଖିଲେ।
ପଞ୍ଚଭିର୍ଭ୍ରାତୃଭିଃ ପାର୍ଥୈର୍ଦ୍ରୋଣଃ ପରିଵୃତୋ ଵଭୌ। ପଞ୍ଚତାରେଣ ସଂଯୁକ୍ତଃ ସାଵିତ୍ରେଣେଵ ଚନ୍ଦ୍ରମାଃ
ପାଞ୍ଚ ପାଣ୍ଡବ ଭାଇମାନେ ଚାରିପାଖରେ ରହି, ଦ୍ରୋଣ ଚମକୁଥିଲେ, ପାଞ୍ଚ ତାରା ସହିତ ସାବିତ୍ରୀ ନକ୍ଷତ୍ର ଭଳି ଚନ୍ଦ୍ରମା ଯେପରି।
ଅଶ୍ଵତ୍ଥାମ୍ନା ଚ ସହିତଂ ଭ୍ରାତୄଣାଂ ଶତମୂର୍ଜିତମ୍। ଦୁର୍ଯୋଧନମମିତ୍ରଘ୍ନମୁତ୍ଥିତଂ ପର୍ଯଵାରଯତ୍
ଅଶ୍ୱଥ୍ଥାମା ଓ ଶତମାନ୍ୟ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାଇମାନେ ମିଶି, ଶତ୍ରୁ ନାଶକ ଦୁର୍ୟୋଧନ ଉଠିଥିବା ବେଳେ ତାଙ୍କୁ ଘେରି ରହିଲେ।
ସ ତୈସ୍ତଦା ଭ୍ରାତୃଭିରୁଦ୍ଯତାଯୁଧୈ- ର୍ଗଦାଗ୍ରପାଣିଃ ସମଵସ୍ଥିତୈର୍ଵୃତଃ। ବଭୌ ଯଥା ଦାନଵସଂକ୍ଷଯେ ପୁରା ପୁନନ୍ଦରୋ ଦେଵଗଣୈଃ ସମାଵୃତଃ
ସେ ସମୟରେ, ତାଙ୍କର ଭାଇମାନେ ଅସ୍ତ୍ର ତୁଳି, ଗଦା ହାତରେ ଧରି, ତାଙ୍କୁ ଘେରି ରହିଥିଲେ। ସେ ଏଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ଯେପରି ପୁରୁଣା ଦିନରେ ଦେବମାନେ ଦାନବ ନାଶ କରିବା ବେଳେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଘେରି ରହିଥିଲେ।
ଏତସ୍ମିନ୍ନେଵ କାଲେ ତୁ ତସ୍ମିଞ୍ଜନସମାଗମେ।' ଦତ୍ତେଽଵକାଶେ ପୁରୁଷୈର୍ଵିସ୍ମଯୋତ୍ଫୁଲ୍ଲଲୋଚନଃ। ଵିଵେଶ ରଙ୍ଗଂ ଵିସ୍ତୀର୍ଣଂ କର୍ଣଃ ପରପୁରଞ୍ଜଯଃ
ଏହି ସମୟରେ, ଲୋକମାନେ ଏକଠା ହୋଇଥିବା ବେଳେ, ପୁରୁଷମାନେ ଅବକାଶ ଦେଲେ, ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଚକିତ ଦୃଷ୍ଟି ସହ କର୍ଣ୍ଣ, ଶତ୍ରୁ ନଗର ବିଜେତା, ବିସ୍ତୃତ ମଞ୍ଚରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ସହଜଂ କଵଚଂ ବିଭ୍ରତ୍କୁଣ୍ଡଲୋଦ୍ଦ୍ଯୋତିତାନନଃ। ସ ଧନୁର୍ବଦ୍ଧନିସ୍ତ୍ରିଂଶଃ ପାଦଚାରୀଵ ପର୍ଵତଃ
ସ୍ୱାଭାବିକ କବଚ ପିନ୍ଧି, କଣ୍ଠରେ ଝଲମଲାଉଥିବା କୁଣ୍ଡଳରେ ମୁହଁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଧନୁଷ ଓ ତଳୱାର ବାନ୍ଧି, ସେ ପାହାଡ଼ ଚାଲିଥିବା ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।
କନ୍ଯାଗର୍ଭଃ ପୃଥୁଯଶାଃ ପୃଥାଯାଃ ପୃଥୁଲୋଚନଃ। ତୀକ୍ଷ୍ଣାଂଶୋର୍ଭାସ୍କରସ୍ଯାଂଶଃ କର୍ଣୋଽରିଗଣସୂଦନଃ
କନ୍ୟାର ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା, ପୃଥାଙ୍କ ପୁଅ, ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଓ ବଡ଼ ଆଖିଅଳି କର୍ଣ୍ଣ, ତୀବ୍ର ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଅଂଶ ଓ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ନାଶକ।
ସିଂହର୍ଷଭଗଜେନ୍ଦ୍ରାଣାଂ ବଲଵୀର୍ଯପରାକ୍ରମଃ। ଦୀପ୍ତିକାନ୍ତିଦ୍ଯୁତିଗୁଣୈଃ ସୂର୍ଯେନ୍ଦୁଜ୍ଵଲନୋପମଃ
ଶକ୍ତି, ପ୍ରତାପ ଓ ପ୍ରାକ୍ରମରେ ସେ ସିଂହ, ବୃଷ୍ଵ ଓ ମହାହାତୀ ହାତୀ ପରି; ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା, ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ଓ ତେଜରେ ସେ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନି ସମାନ।
ପ୍ରାଂଶୁଃ କନକତାଲାଭଃ ସିଂହସଂହନନୋ ଯୁଵା। ଅସଙ୍ଖ୍ଯେଯଗୁଣଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ଭାସ୍କରସ୍ଯାତ୍ମସଂଭଵଃ
ଲମ୍ବା ଦେହ, ସୁନା ରଙ୍ଗ, ସିଂହ ପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଯୁବକ, ଅସଂଖ୍ୟ ଗୁଣର ଧନୀ, ମହିମାମୟ, ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଅଂଶରୁ ଜନ୍ମିତ।
ସ ନିରୀକ୍ଷ୍ଯ ମହାବାହୁଃ ସର୍ଵତୋ ରଙ୍ଗମଣ୍ଡଲମ୍। ପ୍ରଣାମଂ ଦ୍ରୋଣକୃପଯୋର୍ନାତ୍ଯାଦୃତମିଵାକରୋତ୍
ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାହୁବାନ୍ ସମସ୍ତ ରଙ୍ଗମଞ୍ଚକୁ ଚାଲି ଦେଖିଲେ, ଡ୍ରୋଣ ଓ କୃପାଙ୍କୁ ଅଧିକ ଭକ୍ତି ସହିତ ନୁହେଁ, କିଛି ଅଭିବାଦନ କଲେ।
ସ ସମାଜଜନଃ ସର୍ଵୋ ନିଶ୍ଚଲଃ ସ୍ଥିରଲୋଚନଃ। କୋଽଯମିତ୍ଯାଗତକ୍ଷୋଭଃ କୌତୂହଲପରୋଽଭଵତ୍
ସମସ୍ତ ଦର୍ଶକ ନିର୍ମଳ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଚୁପ୍ଚାପ ରହିଗଲେ; ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଭରିଯାଇ, 'ଏହି କିଏ?' ବୋଲି ଜିଜ୍ଞାସାରେ ମନ ଭରିଗଲା।