ଅବ୍ରଵୀତ୍ତଂ ଚ ନାଗେନ୍ଦ୍ରଃ କିମସ୍ଯ କ୍ରିଯତାଂ ପ୍ରିଯମ୍। ଧନୌଘୋ ରତ୍ନନିଚଯୋ ଵସୁ ଚାସ୍ଯ ପ୍ରଦୀଯତାମ୍
ତାପରେ ସର୍ପରାଜ କହିଲେ, 'ଏହା ପାଇଁ କଣ ଭଲ କାମ କରାଯିବ? ଏହାକୁ ଅନେକ ଧନ, ମୂଲ୍ୟବାନ ମଣି ଓ ଧନ-ଦୌଲତ ଦିଅ।'
ଏଵମୁକ୍ତସ୍ତଦା ନାଗୋ ଵାସୁକିଂ ପ୍ରତ୍ଯଭାଷତ। ଯଦି ନାଗେନ୍ଦ୍ର ତୁଷ୍ଟୋଽସି କିମସ୍ଯ ଧନସଂଚଯୈଃ
ଏପରି କଥା ଶୁଣି ସେ ସର୍ପ କହିଲେ, 'ଯଦି ଆପଣ ଖୁସି, ତେବେ ଏହି ପିଲା ପାଇଁ ଏତେ ଧନର କଣ ଦରକାର?'
ରସଂ ପିବେତ୍କୁମାରୋଽଯଂ ତ୍ଵଯି ପ୍ରୀତେ ମହାବଲଃ। ବଲଂ ନାଗସହସ୍ରସ୍ଯ ଯସ୍ମିନ୍କୁଣ୍ଡେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତମ୍
ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପିଲାଟି ଆପଣ ଖୁସି ଥିବାରୁ ସେହି ରସ ପିଉନ୍ତୁ। ସେହି କୁଣ୍ଡରେ ହଜାର ସର୍ପର ଶକ୍ତି ରହିଛି।
ଯାଵତ୍ପିବତି ବାଲୋଽଯଂ ତାଵଦସ୍ମୈ ପ୍ରଦୀଯତାମ୍। ଏଵମସ୍ତ୍ଵିତି ତଂ ନାଗଂ ଵାସୁକିଃ ପ୍ରତ୍ଯଭାଷତ
ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ପିଲା ରସ ପିଉଛି, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତାକୁ ଦିଅ। 'ଏହିପରି ହେଉ,' ବାସୁକି ସେ ସର୍ପକୁ କହିଲେ।
ତତୋ ଭୀମସ୍ତଦା ନାଗୈଃ କୃତସ୍ଵସ୍ତ୍ଯଯନଃ ଶୁଚିଃ। ପ୍ରାଙ୍ମୁଖଶ୍ଚୋପଵିଷ୍ଟଶ୍ଚ ରସଂ ପିବତି ପାଣ୍ଡଵଃ
ତାପରେ ସର୍ପମାନେ ଭୀମଙ୍କୁ ଶୁଭ କାମନା କରି ଶୁଦ୍ଧ କଲେ। ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ର ଭୀମ ପୂର୍ବଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି ବସି ରସ ପିଲେ।
ଏକୋଚ୍ଛ୍ଵାସାତ୍ତତଃ କୁଣ୍ଡଂ ପିବତି ସ୍ମ ମହାବଲଃ। ଏଵମଷ୍ଟୌ ସ କୁଣ୍ଡାନି ହ୍ଯପିବତ୍ପାଣ୍ଡୁନନ୍ଦନଃ
ଏକ ଶ୍ୱାସରେ ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭୀମ ଏକ କୁଣ୍ଡର ସମସ୍ତ ରସ ପିଲେ। ଏଭଳି ପାଣ୍ଡୁନନ୍ଦନ ଆଠଟି କୁଣ୍ଡର ରସ ପିଲେ।
ତତସ୍ତୁ ଶଯନେ ଦିଵ୍ଯେ ନାଗଦତ୍ତେ ମହାଭୁଜଃ। ଅଶେତ ଭୀମସେନସ୍ତୁ ଯଥାସୁଖମରିଂଦମଃ
ତାପରେ ସର୍ପମାନେ ଦେଇଥିବା ଦିବ୍ୟ ଶଯ୍ୟାରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭୀମସେନ ସୁଖରେ ଶୋଇଲେ, ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଦମନ କରିଥିବା।
ଦୁର୍ଯୋଧନସ୍ତୁ ପାପାତ୍ମା ଭୀମମାଶୀଵିଷହଦେ। ପ୍ରକ୍ଷିପ୍ଯ କୃତକୃତ୍ଯଂ ସ୍ଵମାତ୍ମାନଂ ମନ୍ଯତେ ତଦା
କିନ୍ତୁ ଦୁର୍ୟୋଧନ, ଦୁଷ୍ଟ ମନର ଲୋକ, ଭୀମକୁ ବିଷାକ୍ତ ସର୍ପମାନଙ୍କ ଗୁହାରେ ଫିଙ୍କି ଦେଇ, ନିଜକୁ ସଫଳ ଭାବିଲେ।
ପ୍ରଭାତାଯାଂ ରଜନ୍ଯାଂ ଚ ପ୍ରଵିଵେଶ ପୁରଂ ତତଃ। ବ୍ରୁଵାଣୋ ଭୀମସେନସ୍ତୁ ଯାତୋ ହ୍ଯଗ୍ରତ ଏଵ ନଃ
ରାତି ଶେଷ ହେବା ପରେ ସକାଳ ହେଲା, ସେ ସହରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, କହିଲେ, 'ଭୀମସେନ ଆମଠାରୁ ପୂର୍ବରୁ ଯାଇଛନ୍ତି।'
ଯୁଧିଷ୍ଠିରସ୍ତୁ ଧର୍ମାତ୍ମା ହ୍ଯଵିଦନ୍ପାପମାତ୍ମନି। ସ୍ଵେନାନୁମାନେନ ପରଂ ସାଧୁଂ ସମନୁପଶ୍ଯତି
ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ନିଜ ମନରେ କେବେ ମନ୍ଦ କାମନା ଭାବିଲେ ନାହିଁ। ସେ ସବୁବେଳେ ନିଜ ବୁଦ୍ଧିରେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କର ଭଲ ଦେଖନ୍ତି।
ସୋଽଭ୍ଯୁପେତ୍ଯ ତଦା ପାର୍ଥୋ ମାତରଂ ଭ୍ରାତୃଵତ୍ସଲଃ। ଅଭିଵାଦ୍ଯାବ୍ରଵୀତ୍କୁନ୍ତୀମମ୍ବ ଭୀମ ଇହାଗତଃ
ତାପରେ ପାର୍ଥ, ଭାଇମାନଙ୍କୁ ଭଲପାଉଥିବା, ତାଙ୍କର ମାଆଁଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ, ପ୍ରଣାମ କରି କହିଲେ, 'ମା କୁନ୍ତୀ, ଭୀମ ଏଠାକୁ ଆସିଛନ୍ତି।'
କ୍ଵ ଗତୋ ଭଵିତା ମାତର୍ନେହ ପଶ୍ଯାମି ତଂ ଶୁଭେ। ଉଦ୍ଯାନାନି ଵନଂ ଚୈଵ ଵିଚିତାନି ସମନ୍ତତଃ
'ମା, ସେ କେଉଁଠି ଗଲେ? ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଏଠାରେ ଦେଖୁନି, ଶୁଭେ। ମୁଁ ଉଦ୍ୟାନ ଓ ଜଙ୍ଗଲ ସବୁଠି ଖୋଜିଛି।'
ତଦର୍ଥଂ ନ ଚ ତଂ ଵୀରଂ ଦୃଷ୍ଟଵନ୍ତୋ ଵୃକୋଦରମ୍। ମନ୍ଯମାନାସ୍ତତଃ ସର୍ଵେ ଯାତୋ ନଃ ପୂର୍ଵମେଵ ସଃ
ଏହି କାରଣରେ ଆମେ କେହି ମଧ୍ୟ ସେହି ବୀର ଭୀମକୁ ଦେଖିପାରିଲୁନି। ଏଭଳି ଭାବି, ସମସ୍ତେ ଭଲିଲେ ସେ ଆମଠାରୁ ପୂର୍ବରୁ ଚାଲିଗଲେ।
ଆଗତାଃ ସ୍ମ ମହାଭାଗେ ଵ୍ଯାକୁଲେନାନ୍ତରାତ୍ମନା। ଇହାଗମ୍ଯ କ୍ଵ ନୁ ଗତସ୍ତ୍ଵଯା ଵା ପ୍ରେଷିତଃ କ୍ଵ ନୁ
'ମହାଭାଗେ, ଆମେ ଭିତରୁ ଚିନ୍ତାଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇ ଏଠାକୁ ଆସିଛୁ। ଏଠାକୁ ଆସି, ସେ କେଉଁଠି ଗଲେ, କିମ୍ବା ଆପଣ ତାଙ୍କୁ ପଠାଇଛନ୍ତି କି?'
କଥଯସ୍ଵ ମହାବାହୁଂ ଭୀମସେନଂ ଯଶସ୍ଵିନି। ନହି ମେ ଶୁଧ୍ଯତେ ଭାଵସ୍ତଂ ଵୀରଂ ପ୍ରତି ଶୋଭନେ
'ଯଶସ୍ବିନୀ, ଆମକୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭୀମସେନ ବିଷୟରେ କୁହନ୍ତୁ। ଶୋଭନେ, ସେ ବୀର ବିଷୟରେ ମୋର ମନ ଶାନ୍ତ ହେଉନାହିଁ।'
ଯତଃ ପ୍ରସୁପ୍ତଂ ମନ୍ଯେଽହଂ ଭୀମ୍ ନେତି ହତସ୍ତୁ ସଃ। ଇତ୍ଯୁକ୍ତା ଚ ତତଃ କୁନ୍ତୀ ଧର୍ମରାଜେନ ଧୀମତା
'ମୁଁ ଭାବୁଛି ସେ ଶୁଏଇଥିଲେ, ଭୀମ ଏଠାରେ ନାହାନ୍ତି, ନିଶ୍ଚୟ ସେ ମରିଗଲେ।' ଏଭଳି ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିର କୁନ୍ତୀଙ୍କୁ କହିଲେ।
ହାହେତି କୃତ୍ଵା ସଂଭ୍ରାନ୍ତା ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚ ଯୁଧିଷ୍ଠିରମ୍। ନ ପୁତ୍ର ଭୀମଂ ପଶ୍ଯାମି ନ ମାମଭ୍ଯେତ୍ଯସାଵିତି
ବଡ ଦୁଃଖରେ କୁନ୍ତୀ କହିଲେ, 'ମୋ ପୁଅ, ମୁଁ ଭୀମକୁ କେଉଁଠି ଦେଖୁନାହିଁ, ସେ ମୋ ପାଖକୁ ଆସିନାହାନ୍ତି.'
ଶୀଘ୍ରମନ୍ଵେଷଣେ ଯତ୍ନଂ କୁରୁ ତସ୍ଯାନୁଜୈଃ ସହ। ଦ୍ରୁତଂ ଗତ୍ଵା ପୁରୋଦ୍ଯାନଂ ଵିଚିନ୍ଵନ୍ତିସ୍ମ ପାଣ୍ଡଵାଃ
ତୁମେ ତମ ଛୋଟ ଭାଇମାନେ ସହିତ ଶୀଘ୍ର ଭଳି ଖୋଜିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କର, ବୋଲି କହି, ପାଣ୍ଡବମାନେ ଦୂରୁତ ରାଜବାଗକୁ ଗଲେ ଏବଂ ଖୋଜିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ।
ଭୀମଭୀମେତି ତେ ଵାଚା ପାଣ୍ଡଵାଃ ସମୁଦୈରଯନ୍। ଵିଚିନ୍ଵନ୍ତୋଽଥ ତେ ସର୍ଵେ ନ ସ୍ମ ପଶ୍ଯନ୍ତି ଭ୍ରାତରମ୍
ପାଣ୍ଡବମାନେ 'ଭୀମ! ଭୀମ!' ବୋଲି ଡାକିଲେ, ଏଠାଉଁ ସେଠାଉଁ ଖୋଜିଲେ, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କର ଭାଇଙ୍କୁ ଦେଖିପାରିଲେ ନାହିଁ।
ଆଗତାଃ ସ୍ଵଗୃହଂ ଭୂଯ ଇଦମୂଚୁଃ ପୃଥାଂ ତଦା। ନ ଦୃଶ୍ଯତେ ମହାବାହୁରମ୍ବ ଭୀମୋ ଵନେ ଚିତଃ
ପୁଣି ଘରକୁ ଫେରି, ସେମାନେ ପୃଥାଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ମା, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭୀମ ଉଦ୍ୟାନରେ କେଉଁଠି ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଉନାହିଁ।'
ଵିଚିତାନି ଚ ସର୍ଵାଣି ହ୍ଯୁଦ୍ଯାନାନି ନଦୀସ୍ତଥା
ସମସ୍ତ ଉଦ୍ୟାନ ଓ ନଦୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଭଲଭାବେ ତଲାଶ କରାଯାଇଛି।
ଉଵାଚ ବଲଵାନ୍କ୍ଷତ୍ତର୍ଭୀମସେନୋ ନ ଦୃଶ୍ଯତେ
ତେବେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବିଦୁର କହିଲେ, 'ଭୀମସେନ ଦେଖାଯାଉନାହିଁ।'
ଉଦ୍ଯାନାନ୍ନିର୍ଗତାଃ ସର୍ଵେ ଭ୍ରାତରୋ ଭ୍ରାତୃଭିଃ ସହ। ତତ୍ରୈକସ୍ତୁ ମହାବାହୁର୍ଭୀମୋ ନାଭ୍ଯେତି ମାମିହ
ସମସ୍ତ ଭାଇମାନେ ଏକାଠି ଉଦ୍ୟାନରୁ ବାହାରିଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଏଠାରେ ମୋ ପାଖକୁ ମହାବଳୀ ଭୀମ ମାତ୍ର ଫେରିନାହାନ୍ତି।
ନ ଚ ପ୍ରୀଣଯତେ ଚକ୍ଷୁଃ ସଦା ଦୁର୍ଯୋଧନସ୍ଯ ସଃ। କ୍ରୂରୋଽସୌ ଦୁର୍ମତିଃ କ୍ଷୁଦ୍ରୋ ରାଜ୍ଯଲୁବ୍ଧୋଽନପତ୍ରପଃ
ସେ କେବେ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ୟୋଧନଙ୍କ ଚକ୍ଷୁକୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିପାରେନାହିଁ; ସେ ଦୁଷ୍ଟ, ଖରାପ ମନର, ଛୋଟ ମନର, ରାଜ୍ୟ ପାଇଁ ଲୋଭୀ ଓ ଲଜ୍ଜାହୀନ।
ନିହନ୍ଯାଦପି ତଂ ଵୀରଂ ଜାତମନ୍ଯୁଃ ସୁଯୋଧନଃ। ତେନ ମେ ଵ୍ଯାକୁଲଂ ଚିତ୍ତଂ ହୃଦଯଂ ଦହ୍ଯତୀଵ ଚ
ଯଦି ସେ କ୍ରୋଧିତ ହୁଏ, ଦୁର୍ୟୋଧନ ଏହି ବୀରକୁ ମାଡ଼ି ଦେଇପାରେ; ଏହି କଥା ଭାବି ମୋର ମନ ଅଶାନ୍ତ ଓ ହୃଦୟ ଜଳିଉଠୁଛି।
ମୈଵଂ ଵଦସ୍ଵ କଲ୍ଯାଣି ଶେଷସଂରକ୍ଷଣଂ କୁରୁ। ପ୍ରତ୍ଯାଦିଷ୍ଟୋ ହି ଦୁଷ୍ଟାତ୍ମା ଶେଷେଽପି ପ୍ରହରେତ୍ତଵ
ଏପରି କଥା କହନାହାଁ, ଶୁଭେ, ଅନ୍ୟ ସନ୍ତାନମାନେକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖ; କାରଣ ଦୁଷ୍ଟମନ ବ୍ୟକ୍ତି ସଚେତନ କରିଲେ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ୟ ପୁଅମାନେକୁ ଆକ୍ରମଣ କରିପାରେ।
ଦୀର୍ଘାଯୁଷସ୍ତଵ ସୁତା ଯଥୋଵାଚ ମହାମୁନିଃ। ଆଗମିଷ୍ଯତି ତେ ପୁତ୍ରଃ ପ୍ରୀତିଂ ଚୋତ୍ପାଦଯିଷ୍ଯତି
ମହାମୁନି ଯେପରି କହିଥିଲେ, ତୁମ ପୁଅମାନେ ଦୀର୍ଘାୟୁ ହେବେ; ତୁମ ପୁଅ ଫେରିଆସିବେ ଏବଂ ତୁମକୁ ଖୁସି ଦେଇବେ।
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ଯଯୌ ଵିଦ୍ଵାନ୍ଵିଦୁରଃ ସ୍ଵଂ ନିଵେଶନମ୍। କୁନ୍ତୀ ଚିନ୍ତାପରା ଭୂତ୍ଵା ସହାସୀନା ସୁତୈର୍ଗୃହେ
ଏପରି କହି, ବିଦୁର ନିଜ ଘରକୁ ଚାଲିଗଲେ; କୁନ୍ତୀ ଚିନ୍ତାରେ ଭରିଆ, ପୁଅମାନେ ସହିତ ଘରେ ବସି ରହିଲେ।
ତତୋଽଷ୍ଟମେ ତୁ ଦିଵସେ ପ୍ରତ୍ଯବୁଧ୍ଯତ ପାଣ୍ଡଵଃ। ତସ୍ମିଂସ୍ତଦା ରସେ ଜୀର୍ଣେ ସୋଽପ୍ରମେଯବଲୋ ବଲୀ
ତାପରେ ଅଷ୍ଟମ ଦିନରେ, ପାଣ୍ଡବ ଜାଗିଉଠିଲେ; ସେ ଅପାର ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଏହି ଔଷଧ ହଜମ ହୋଇଯାଇଥିଲା।
ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପ୍ରତିବୁଧ୍ଯନ୍ତଂ ପାଣ୍ଡଵଂ ତେ ଭୁଜଙ୍ଗମାଃ। ସାନ୍ତ୍ଵଯାମାସୁରଵ୍ଯଗ୍ରା ଵଚନଂ ଚେଦମବ୍ରୁଵନ୍
ପାଣ୍ଡବଙ୍କୁ ଜାଗିଥିବା ଦେଖି, ସେଠାରେ ଥିବା ସର୍ପମାନେ ଭୟଭିତ ହୋଇ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଲେ ଏବଂ କହିଲେ: