ତଚ୍ଚାପି ଭୁକ୍ତ୍ଵାଽଜରଦॉଯଦଵିକାରୋ ଵୃକୋଦରଃ। ଵିକାରଂ ନାଭ୍ଯଜନଯତ୍ସୁତୀକ୍ଷ୍ଣମପି ତଦ୍ଵିଷମ୍
ଭୀମ ଏହି ଭୟଙ୍କର ବିଷ ଖାଇଲେ ମଧ୍ୟ, ତାଙ୍କର ଶରୀରରେ କୌଣସି ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେଲା ନାହିଁ; ବିଷ ଅତି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଥିଲା ମଧ୍ୟ, କିଛି ହେଲା ନାହିଁ।
ଭୀମସଂହନନୋ ଭୀମସ୍ତ୍ସମାଦଜରଯଦ୍ଵିଷମ୍। ତତୋଽନ୍ଯଦିଵସେ ରାଜନ୍ହନ୍ତୁକାମୋ ଵୃକୋଦରମ୍
ଭୀମଙ୍କ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ବିଷ ପଚାଇଦେଲେ; ତାପରେ ଅନ୍ୟ ଦିନ, ରାଜା, ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ପୁନି ଭୀମକୁ ମାରିବା ଚେଷ୍ଟା କଲେ।
ସୌବଲେନ ସହାଯେନ ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରୋଽଭ୍ଯଚିନ୍ତଯତ୍। ଚିନ୍ତଯନ୍ନାଲଭନ୍ନିଦ୍ରାଂ ଦିଵାରାତ୍ରମତନ୍ଦ୍ରିତଃ
ସୌବଳଙ୍କୁ ସହଯୋଗୀ କରି ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁଅ ଦିନ ରାତି ଚିନ୍ତା କରିଥିଲେ; ସେ ଏତେ ଚିନ୍ତାରେ ଡୁବିଥିଲେ ଯେ, ଦିନ କିମ୍ବା ରାତି କେବେ ବି ଶୁଅନ୍ତି ନାହିଁ।
ଏଵଂ ଦୁର୍ଯୋଧନଃ କର୍ଣଃ ଶକୁନିଶ୍ଚାପି ସୌବଲଃ। ଅନେକୈରପ୍ଯୁପାଯୈସ୍ତାଞ୍ଜିଘାଂସନ୍ତି ସ୍ମ ପାଣ୍ଡଵାନ୍
ଏଭଳି ଦୁର୍ୟୋଧନ, କର୍ଣ୍ଣ ଓ ସୌବଳଙ୍କ ପୁଅ ଶକୁନି ଅନେକ ଉପାୟରେ ପାଣ୍ଡବମାନେଙ୍କୁ କ୍ଷତି କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିଲେ।
ଵୈଶ୍ଯା ପୁତ୍ରସ୍ତଦାଚଷ୍ଟ ପାର୍ଥାନାଂ ହିତକାମ୍ଯଯା। ପାଣ୍ଡଵା ହ୍ଯପି ତତ୍ସର୍ଵଂ ପ୍ରତ୍ଯଜାନନ୍ନରିନ୍ଦମାଃ। ଉଦ୍ଭାଵନମକୁର୍ଵନ୍ତୋ ଵିଦୁରସ୍ଯ ମତେ ସ୍ଥିତାଃ
ଏବେଳେ ଏକ ବଣିକ ପୁଅ, ପାଣ୍ଡବମାନେଙ୍କ ଭଲ ପାଇଁ ସେମାନେଙ୍କୁ ସବୁ କଥା କହିଦେଲା; କିନ୍ତୁ ରାଜା, ପାଣ୍ଡବମାନେ ସେସବୁ ଜାଣିଥିଲେ ମଧ୍ୟ କିଛି ଖୋଲିଲେ ନାହିଁ, ବିଦୁରଙ୍କ ଉପଦେଶ ଅନୁସାରେ ଶାନ୍ତ ରହିଲେ।
ତତସ୍ତେ ମନ୍ତ୍ରଯାମାସୁର୍ଦୁର୍ଯୋଧନପୁରୋଗମାଃ। ପ୍ରାଣଵାନ୍ଵିକ୍ରମୀ ଚାପି ଶୌର୍ଯେ ଚ ମହତି ସ୍ଥିତଃ
ତାପରେ ଦୁର୍ୟୋଧନଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ସେମାନେ ସମ୍ମିଳିତ ହେଲେ; ସେମାନେ ସାହସୀ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ବିରତାରେ ଦୃଢ଼ ଥିଲେ।
ସ୍ପର୍ଧତେ ଚାପି ସତତମସ୍ମାନେଵ ଵୃକୋଦରଃ। ତଂ ତୁ ସୁପ୍ତଂ ପୁରୋଦ୍ଯାନେ ଜଲେ ଶୂଲେ କ୍ଷିପାମହେ
ଭୀମସେନ ସବୁବେଳେ ଆମ ସହ ହଁସି ଲଢ଼େ; ଚଳାକିରେ, ଯେତେବେଳେ ସେ ଉଦ୍ୟାନରେ ଶୁଅଛନ୍ତି, ଆମେ ସେଠାରେ ତାଙ୍କୁ ପାଣି ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଶୂଳ ଉପରେ ପକେଇଦେବା।
ତତୋ ଜଲଵିହାରାର୍ଥଂ କାରଯାମାସ ଭାରତ। ପ୍ରମାଣକୋଟ୍ଯାମୁଦ୍ଦେଶେ ସ୍ଥଲଂ କିଂଚିଦୁପେତ୍ଯ ହ
ତାପରେ, ଜଳକ୍ରୀଡ଼ା ପାଇଁ, ଓ ଭାରତ, ସେମାନେ ଉଦ୍ୟାନ ନିକଟରେ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସ୍ଥାନରେ ଏକ ଆୟୋଜନ କଲେ।
ଭକ୍ଷ୍ଯଂ ଭୋଜ୍ଯଂ ଚ ପେଯଂ ଚ ଚୋଷ୍ଯଂ ଲେହ୍ଯମଥାପି ଚ। ଉପପାଦିତଂ ନରୈସ୍ତତ୍ର କୁଶଲୈଃ ସୂଦକର୍ମଣି
ସେଠାରେ, ଦକ୍ଷ ରନ୍ଧନା କରିବା ଲୋକମାନେ ଖାଇବା, ମଜା କରିବା, ପିଇବା, ଚୁଷିବା ଓ ଚାଟିବା ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ପଦାର୍ଥ ପ୍ରସ୍ତୁତ କଲେ।
ନ୍ଯଵେଦଯଂସ୍ତତ୍ପୁରୁଷା ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରାଯ ଵୈ ତଦା। ତତୋ ଦୁର୍ଯୋଧନସ୍ତତ୍ର ପାଣ୍ଡଵାନାହ ଦୁର୍ମତିଃ
ସେହି ସମୟରେ ସେମାନଙ୍କ ସେବକମାନେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁଅଙ୍କୁ ସମସ୍ତ କଥା ଜଣାଇଲେ; ତାପରେ ଦୁର୍ୟୋଧନ, ଦୁଷ୍ଟ ମନରେ, ସେଠାରେ ପାଣ୍ଡବମାନେଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଗଙ୍ଗାଂ ଚୈଵାନୁଯାସ୍ଯାମ ଉଦ୍ଯାନଵନଶୋଭିତାମ୍। ସହିତା ଭ୍ରାତରଃ ସର୍ଵେ ଜଲକ୍ରୀଡାମଵାପ୍ନୁମଃ
ଆସ, ଆମେ ସମସ୍ତେ ଭାଇମାନେ ଏକାଠି ଉଦ୍ୟାନ ଓ ଜଙ୍ଗଲ ଶୋଭିତ ଗଙ୍ଗା ନଦୀକୁ ଯିବା, ଏବଂ ଜଳକ୍ରୀଡ଼ା କରିବା।
ଏଵମସ୍ତ୍ଵିତି ତଂ ଚାପି ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ। ତେ ରଥୈର୍ନଗରାକାରୈର୍ଦେଶଜୈଶ୍ଚ ଗଜୋତ୍ତମୈଃ
‘ଠିକ୍ ଅଛି,’ ବୋଲି ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଉତ୍ତର ଦେଲେ; ତାପରେ ସେମାନେ ନଗର ଭଳି ରଥ ଓ ସ୍ଥାନୀୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହାତୀ ନେଇ ଯାତ୍ରା କଲେ।
ନିର୍ଯଯୁର୍ନଗରାଚ୍ଛୂରାଃ କୌରଵାଃ ପାଣ୍ଡଵୈଃ ସହ। ଉଦ୍ଯାନଵନମାସାଦ୍ଯ ଵିସୃଜ୍ଯ ଚ ମହାଜନମ୍
କୌରବ ବୀରମାନେ ପାଣ୍ଡବମାନେ ସହ ନଗରରୁ ବାହାରିଲେ; ଉଦ୍ୟାନ ଓ ଜଙ୍ଗଲ ପହଞ୍ଚି, ବଡ଼ ଭିଡ଼କୁ ଛାଡ଼ିଦେଲେ।
ଵିଶନ୍ତି ସ୍ମ ତଦା ଵୀରାଃ ସିଂହା ଇଵ ଗିରେର୍ଗୁହାମ୍। ଉଦ୍ଯାନମଭିପଶ୍ଯନ୍ତୋ ଭ୍ରାତରଃ ସର୍ଵ ଏଵ ତେ
ସେ ସମୟରେ ସେ ବୀରମାନେ ପାହାଡ଼ ଗୁହାକୁ ପ୍ରବେଶ କରୁଥିବା ସିଂହମାନେ ପରି ଉଦ୍ୟାନକୁ ଯାଇଲେ; ସମସ୍ତ ଭାଇମାନେ ଉଦ୍ୟାନକୁ ଦେଖୁଥିଲେ।
ଉପସ୍ଥାନଗୃହୈଃ ଶୁଭ୍ରୈର୍ଵଲଭୀଭିଶ୍ଚ ଶୋଭିତମ୍। ଗଵାକ୍ଷକୈସ୍ତଥା ଜାଲୈର୍ଯନ୍ତ୍ରୈଃ ସାଂଚାରିକୈରପି
ସେଠାରେ ଶୁଭ୍ର ଅତିଥି ଘର, ଚଉଁକ, ଜାଲି ଓ ଯନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଉଦ୍ୟାନ ଶୋଭିତ ହୋଇଥିଲା।
ସଂମାର୍ଜିତଂ ସୌଧକାରୈଶ୍ଚିତ୍ରକାରୈଶ୍ଚ ଚିତ୍ରିତମ୍। ଦୀର୍ଘିକାଭିଶ୍ଚ ପୂର୍ଣାଭିସ୍ତଥା ପୁଷ୍କରିଣୀଷୁ ଚ
ସେଠାକୁ ରାଜମହଳର କର୍ମଚାରୀମାନେ ସଫା କରିଥିଲେ, ଚିତ୍ରକଳାକାରମାନେ ଶୂଭା କରିଥିଲେ, ଏବଂ ତାଳାବ ଓ ପଦ୍ମପୁଷ୍କରିଣୀ ଭରିଥିଲା।
ଜଲଂ ତଚ୍ଛୁଶୁଭେ ଚ୍ଛନ୍ନଂ ଫୁଲ୍ଲୈର୍ଜଲରୁହୈସ୍ତଥା। ଉପଚ୍ଛନ୍ନା ଵସୁମତୀ ତଥା ପୁଷ୍ପୈର୍ଯଥର୍ତୁକୈଃ
ସେଠାର ଜଳ ଫୁଲିଥିବା ଜଳବିହାରୀ ଗଛରେ ଢାକା ଥିଲା; ଭୂମି ମଧ୍ୟ ବିଭିନ୍ନ ଋତୁର ଫୁଲରେ ଶୋଭିତ ହୋଇଥିଲା।
ତତ୍ରୋପଵିଷ୍ଟାସ୍ତେ ସର୍ଵେ ପାଣ୍ଡଵାଃ କୌରଵାଶ୍ଚ ହ। ଉପଚ୍ଛନ୍ନାନ୍ବହୂନ୍କାମାଂସ୍ତେ ଭୁଞ୍ଜନ୍ତି ତତସ୍ତତଃ
ସେଠାରେ ସମସ୍ତ ପାଣ୍ଡବ ଓ କୌରବ ବସିଥିଲେ; ସେମାନେ ଅନେକ ଇଚ୍ଛିତ ସୁଖ ଉପଭୋଗ କରୁଥିଲେ, ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଲୁଚିଥିଲେ।
ଅଥୋଦ୍ଯାନଵରେ ତସ୍ମିଂସ୍ତଥା କ୍ରୀଡାଗତାଶ୍ଚତେ। ପରସ୍ପରସ୍ଯ ଵକ୍ତ୍ରେଷୁ ଦଦୁର୍ଭକ୍ଷ୍ଯାଂସ୍ତତସ୍ତତଃ
ତାପରେ ସେଠି ଉତ୍ତମ ଉଦ୍ୟାନରେ ଖେଳ କରୁଥିବା ସମୟରେ, ସେମାନେ ପରସ୍ପରଙ୍କ ମୁହଁରେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଖାଦ୍ୟ ଖୁଆଇଲେ।
ତତୋ ଦୁର୍ଯୋଧନଃ ପାପସ୍ତଦ୍ଭକ୍ଷ୍ଯେ କାଲକୂଟକମ୍। ଵିଷଂ ପ୍ରକ୍ଷେପଯାମାସ ଭୀମସେନଜିଘାଂସଯା
ତାପରେ ଦୁଷ୍ଟ ଦୁର୍ୟୋଧନ ଭୀମସେନଙ୍କୁ ମାରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ସେଠି ଖାଦ୍ୟରେ ଘାତକ ବିଷ ମିଶାଇଦେଲେ।
ସ୍ଵଯମୁତ୍ଥାଯ ଚୈଵାଥ ହୃଦଯେନ କ୍ଷୁରୋପମଃ। ସ ଵାଚାଽମୃତକଲ୍ପଶ୍ଚ ଭ୍ରାତୃଵଚ୍ଚ ସୁହୃଦ୍ଯଥା
ସେ ନିଜେ ଉଠିଥିଲେ, ମନରେ ରେଜର୍ ପରି ତୀକ୍ଷ୍ଣ, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କର କଥା ମଧୁର ଓ ଆମୃତ ସମାନ ଥିଲା, ଏବଂ ସେ ଭାଇ ଓ ସଚ୍ଚା ବନ୍ଧୁ ପରି ମମତା ଦେଖାଉଥିଲେ।
ସ୍ଵଯଂ ପ୍ରକ୍ଷିପତେ ଭକ୍ଷ୍ଯଂ ବହୁ ଭୀମସ୍ଯ ପାକୃତ୍। ପ୍ରଭକ୍ଷିତଂ ଚ ଭୀମେନ ତଂ ଵୈ ଦୋଷମଜାନତା
ସେ ନିଜେ ଭୀମ ପାଇଁ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ଅନେକ ଖାଦ୍ୟ ରଖିଦେଉଥିଲେ, ଏବଂ ଭୀମ କୌଣସି ଦୋଷ ଅନୁଭବ କରିନଥିବାରୁ ଯାହା ଦିଆଯାଉଥିଲା ତାହା ଖାଉଥିଲେ।
ତତୋ ଦୁର୍ଯୋଧନସ୍ତତ୍ର ହୃଦଯେନ ହସନ୍ନିଵ। କୃତକୃତ୍ଯମୀଵାତ୍ମାନଂ ମନ୍ଯତେ ପୁରୁଷାଧମଃ
ତାପରେ ଦୁର୍ୟୋଧନ ମନରେ ହସୁଥିବା ପରି ଅନୁଭବ କରି, ନିଜକୁ ସଫଳ ଭାବିଲେ, ଯଦିଓ ସେ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସବୁଠାରୁ ଖରାପ ଥିଲେ।
ତତସ୍ତେ ସହିତାଃ ସର୍ଵେ ଜଲକ୍ରୀଡାମକୁର୍ଵତ। ପାଣ୍ଡଵା ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରାଶ୍ଚ ତଦା ମୁଦିତମାନସାଃ
ତାପରେ ସମସ୍ତେ, ଅର୍ଥାତ୍ ପାଣ୍ଡବ ଓ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁଅମାନେ, ଏକାଠି ହୋଇ ଆନନ୍ଦରେ ଜଳ କ୍ରୀଡା କରିଲେ।
ଵିହାରାଵସଥେଷ୍ଵେଵ ଵୀରା ଵାସମରୋଚଯନ୍। ଭୀମସ୍ତୁ ବଲଵାନ୍ଭୁକ୍ତ୍ଵା ଵ୍ଯାଯାମାଭ୍ଯଧିକଂ ଜଲେ
ସେହି ବିନୋଦ ଗୃହମାନେ ଭିତରେ ବୀରମାନେ ନିଜ ନିଜ ରହିବା ସ୍ଥାନ ଚୟନ କଲେ; କିନ୍ତୁ ଭୀମ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିବାରୁ, ଖାଇସାରି ପରେ ଜଳରେ ଅଧିକ ଖେଳ କଲେ।
ଵାହଯିତ୍ଵା କୁମାରାଂସ୍ତାଞ୍ଜଲକ୍ରୀଡାଗତାଂସ୍ତଦା। ପ୍ରମାଣକୋଟ୍ଯାଂ ଵାସାର୍ଥୀ ସୁଷ୍ଵାପାଵାପ୍ଯ ତତ୍ସ୍ଥଲମ୍
ସେ ସମୟରେ ଜଳ କ୍ରୀଡା ପାଇଁ ଆସିଥିବା ରାଜକୁମାରମାନେ ଭୀମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଉଠାଯାଇଥିଲେ; ପରେ ଭୀମ ବିଶ୍ରାମ ପାଇଁ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଗଲେ ଏବଂ ଏହି ସ୍ଥାନରେ ଶୁଇ ପଡ଼ିଲେ।
ଶୀତଂ ଵାତଂ ସମାସାଦ୍ଯ ଶ୍ରାନ୍ତୋ ମଦଵିମୋହିତଃ। ଵିଷେଣ ଚ ପରୀତାଙ୍ଗୋ ନିଶ୍ଚେଷ୍ଟଃ ପାଣ୍ଡୁନନ୍ଦନଃ
ଠଣ୍ଡା ପବନ ଲାଗିଲା, ଶରୀର ଦୁର୍ବଳ ହେଲା ଓ ବିଷରେ ମତି ହରାଇଗଲା; ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ପୁଅ ଶରୀରରେ ବିଷ ପ୍ରଭାବିତ ହେବାରୁ ସେ ଅଚଳ ହୋଇଗଲେ।
ତତୋ ବଦ୍ଧ୍ଵା ଲତାପାଶୈର୍ଭୀମଂ ଦୁର୍ଯୋଧନଃ ସ୍ଵଯମ୍। `ଶୂଲାନ୍ଯପ୍ସୁ ନିଖାଯାଶୁ ପ୍ରାଦେଶାଭ୍ଯନ୍ତରାଣି ଚ
ତାପରେ ଦୁର୍ୟୋଧନ ନିଜେ ଲତା ଦ୍ୱାରା ଭୀମଙ୍କୁ ଭଲଭାବେ ବାନ୍ଧିଲେ ଏବଂ ତୁରନ୍ତ ଜଳରେ ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ କଠି ଗାଡ଼ିଦେଲେ।
ଲତାପାଶୈର୍ଦୃଢଂ ବଦ୍ଧଂ ସ୍ଥଲାଜ୍ଜଲମପାତଯତ୍। ସଶେଷତ୍ଵାନ୍ନ ସଂପ୍ରାପ୍ତୋ ଜଲେ ଶୂଲିନି ପାଣ୍ଡଵଃ
ଲତା ଦ୍ୱାରା ଭଲଭାବେ ବାନ୍ଧି ଭୂମିରୁ ଭୀମଙ୍କୁ ଜଳରେ ଫିଙ୍ଗିଦେଲେ; କିନ୍ତୁ ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ପାଣ୍ଡବ ଜଳରେ ଗାଡ଼ିଥିବା କଠିକୁ ଛୁଁଇପାରିଲେ ନାହିଁ।
ପପାତ ଯତ୍ର ତତ୍ରାସ୍ଯ ଶୂଲଂ ନାସୀଦ୍ଯଦୃଚ୍ଛଯା।' ସ ନିଃସଂଜ୍ଞୋ ଜଲସ୍ଯାନ୍ତମଵାଗ୍ଵୈ ପାଣ୍ଡଵୋଽଵିଶତ୍। ଆକ୍ରାମନ୍ନାଗଭଵନେ ତଦା ନାଗକୁମାରକାନ୍
ଯେଉଁଠାରେ ସେ ପଡ଼ିଲେ, ସେଠାରେ ଯଦୃଚ୍ଛାବଶତଃ କୌଣସି କଠି ନଥିଲା; ସେ ଅଚେତନ ଅବସ୍ଥାରେ ଜଳର ଗଭୀରତାକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ସେ ନାଗବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ସହିତ ମିଶିଗଲେ।