ଵର୍ତମାନଃ ସତାଂ ଵୃତ୍ତେ ପୁତ୍ରଲାଭମଵାପ ଚ। ପିତୃଲୋକଂ ଗତଃ ପାଣ୍ଡୁରିତଃ ସପ୍ତଦଶେଽହନି
ସତ୍ପୁରୁଷମାନେଙ୍କ ଆଚରଣରେ ଚାଲି, ସେ ପୁଅ ପାଇଲେ। ପାଣ୍ଡୁ ସତରହତମ ଦିନରେ ପିତୃଲୋକକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ତଂ ଚିତାଗତମାଜ୍ଞାଯ ଵୈଶ୍ଵାନରମୁଖେ ହୁତମ୍। ପ୍ରଵିଷ୍ଟା ପାଵକଂ ମାଦ୍ରୀ ହିତ୍ଵା ଜୀଵିତମାତ୍ମନଃ
ସେ ଅଗ୍ନିକୁ ଅର୍ପିତ ହୋଇ ଚିତାରେ ପ୍ରବେଶ କରିଛନ୍ତି ବୋଲି ଜାଣି, ମାଦ୍ରୀ ନିଜ ଜୀବନ ତ୍ୟାଗ କରି ଅଗ୍ନିକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ସା ଗତା ସହ ତେନୈଵ ପତିଲୋକମନୁଵ୍ରତା। ତସ୍ଯାସ୍ତସ୍ଯ ଚ ଯତ୍କାର୍ଯଂ କ୍ରିଯତାଂ ତଦନନ୍ତରମ୍
ସେ, ପତିପ୍ରତିବ୍ରତା ଥିବାରୁ, ତାଙ୍କ ପତିଙ୍କ ସହିତ ପତିଙ୍କ ଲୋକକୁ ଚାଲିଗଲେ। ଏବେ ତାଙ୍କ ଓ ତାଙ୍କ ପତିଙ୍କ ପାଇଁ ଯେଉଁ ନିୟମିତ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଦରକାର, ସେସବୁ ପରେ କରାଯାଉ।
ପୃଥାଂ ଚ ଶରଣଂ ପ୍ରାପ୍ତାଂ ପାଣ୍ଡଵାଂଶ୍ଚ ଯଶସ୍ଵିନଃ। ଯଥାଵଦନୁମନ୍ଯନ୍ତାଂ ଧର୍ମୋ ହ୍ଯେଷ ସନାତନଃ
ଯେ କୁନ୍ତୀ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଛନ୍ତି ଏବଂ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପାଣ୍ଡବମାନେ, ସେମାନେ ଯଥାଯଥ ଆଦର ପାଉନ୍ତୁ; କାରଣ ଏହି ହେଉଛି ଚିରନ୍ତନ ଧର୍ମ।
ଇମେ ତଯୋଃ ଶରୀରେ ଦ୍ଵେ ପୁତ୍ରାଶ୍ଚେମେ ତଯୋର୍ଵରାଃ। କ୍ରିଯାଭିରନୁଗୃହ୍ଯନ୍ତାଂ ସହ ମାତ୍ରା ପରଂତପାଃ
ଏଠି ତାଙ୍କ ଦୁଇ ଦେହ ଅଛି, ଏବଂ ଏହି ସନ୍ତାନମାନେ ତାଙ୍କ ବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ଏମାନେ ମାଆ ସହିତ ଯଥାଯଥ କ୍ରିୟା କରି ସମ୍ମାନିତ ହେଉନ୍ତୁ।
ପ୍ରେତକାର୍ଯେ ନିଵୃତ୍ତେ ତୁ ପିତୃମେଧଂ ମହାଯଶାଃ। ଲଭତାଂ ସର୍ଵଧର୍ମଜ୍ଞଃ ପାଣ୍ଡୁଃ କୁରୁକୁଲୋଦ୍ଵହଃ
ଶବକାର୍ଯ୍ୟ ସମାପ୍ତ ହେଲାପରେ, ସମସ୍ତ ଧର୍ମକୁ ଜାଣିଥିବା ଏବଂ କୁରୁବଂଶର ଗର୍ବ ପାଣ୍ଡୁଙ୍କୁ ପିତୃତର୍ପଣ ଦିଆଯାଉ।
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା କୁରୂନ୍ସର୍ଵାନ୍କୁରୂଣାମେଵ ପଶ୍ଯତାମ୍। କ୍ଷଣେନାନ୍ତର୍ହିତାଃ ସର୍ଵେ ତାପସା ଗୁହ୍ଯକୈଃ ସହ
ଏଭଳି କହି ସମସ୍ତ କୁରୁମାନେ ଦେଖୁଥିବାବେଳେ, ସମସ୍ତ ତପସ୍ବୀ ଏବଂ ଗୁହ୍ୟକମାନେ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଗଲେ।
ଗନ୍ଧର୍ଵନଗରାକାରଂ ତଥୈଵାନ୍ତର୍ହିତଂ ପୁନଃ। ଋଷିସିଦ୍ଧଗଣଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଵିସ୍ମଯଂ ତେ ପରଂ ଯଯୁଃ
ଗନ୍ଧର୍ବନଗରୀ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା ଋଷି ଏବଂ ସିଦ୍ଧମାନେ ପୁଣି ଅଦୃଶ୍ୟ ହେବାକୁ ଦେଖି, ସେମାନେ ଅତି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପଡ଼ିଗଲେ।
ପାଣ୍ଡୋର୍ଵିଦୁର ସର୍ଵାଣି ପ୍ରେତକାର୍ଯାଣି କାରଯ। ରାଜଵଦ୍ରାଜସିଂହସ୍ଯ ମାଦ୍ର୍ଯାଶ୍ଚୈଵ ଵିଶେଷତଃ
ବିଦୁର, ରାଜାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସିଂହ ପାଣ୍ଡୁ ଓ ବିଶେଷକରି ମାଦ୍ରୀଙ୍କ ପାଇଁ, ରାଜାଙ୍କ ପରି ସମସ୍ତ ଶବକାର୍ଯ୍ୟ କରାଅ।
ପଶୂନ୍ଵାସାଂସି ରତ୍ନାନି ଧନାନି ଵିଵିଧାନି ଚ। ପାଣ୍ଡୋଃ ପ୍ରଯଚ୍ଛ ମାଦ୍ର୍ଯାଶ୍ଚ ଯେଭ୍ଯୋ ଯାଵଚ୍ଚ ଵାଞ୍ଛିତମ୍
ପାଣ୍ଡୁ ଓ ମାଦ୍ରୀଙ୍କ ଗୋଧନ, ପୋଶାକ, ମଣିମାଣିକ୍ୟ ଓ ବିଭିନ୍ନ ଧନସମ୍ପତ୍ତି ଯେଉଁଠାରେ ଯେଉଁଠାରେ ଯେଉଁମାନେ ଚାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ଯେତେ ଚାହିଁବେ ଦିଅ।
ଯଥା ଚ କୁନ୍ତୀ ସତ୍କାରଂ କୁର୍ଯାନ୍ମାଦ୍ର୍ଯାସ୍ତଥା କୁରୁ। ଯଥା ନ ଵାଯୁର୍ନାଦିତ୍ଯଃ ପଶ୍ଯେତାଂ ତାଂ ସୁସଂଵୃତାମ୍
ଯେପରି କୁନ୍ତୀଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦିଆଯିବ, ସେପରି ମାଦ୍ରୀଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ କର। ସେଉଁଠି ଏପରି ରକ୍ଷା କର, ଯେଉଁଠି ପବନ ବା ସୂର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିପାରିବେ ନାହିଁ।
ନ ଶୋଚ୍ଯଃ ପାଣ୍ଡୁରନଘଃ ପ୍ରଶସ୍ଯଃ ସ ନରାଧିପଃ। ଯସ୍ଯ ପଞ୍ଚ ସୁତା ଵୀରା ଜାତାଃ ସୁରସୁତୋପମାଃ
ପାଣ୍ଡୁ ନିର୍ମଳ ଏବଂ ପ୍ରଶଂସାଯୋଗ୍ୟ ରାଜା, ତାଙ୍କୁ ଶୋକ କରିବା ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ; କାରଣ, ତାଙ୍କୁ ପଞ୍ଚ ଶୂରବୀର ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ, ଯେଉଁମାନେ ଦେବସନ୍ତାନ ସମାନ।
ଵିଦୁରସ୍ତଂ ତଥେତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ଭୀଷ୍ମେଣ ସହ ଭାରତ। ପାଣ୍ଡୁଂ ସଂସ୍କାରଯାମାସ ଦେଶେ ପରମପୂଜିତେ
ବିଦୁର 'ଏମିତି ହେଉ' ବୋଲି କହି, ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ସହ ଉଚ୍ଚ ସମ୍ମାନ ଥିବା ସ୍ଥାନରେ ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ଶବକାର୍ଯ୍ୟ କରାଇଲେ।
ତତସ୍ତୁ ନଗରାତ୍ତୂର୍ଣମାଜ୍ଯଗନ୍ଧପୁରସ୍କୃତାଃ। ନିର୍ହୃତାଃ ପାଵକା ଦୀପ୍ତାଃ ପାଣ୍ଡୋ ରାଜନ୍ପୁରୋହିତୈଃ
ତାପରେ, ସହରରୁ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ ଓ ଘୃତସୁଗନ୍ଧି ଥିବା ଅଗ୍ନିମାନେ ପ୍ରାଜ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ଦ୍ୱାରା ଶୀଘ୍ର ଆଣାଯାଇଲା।
ଅଥୈନାମାର୍ତଵୈଃ ପୁଷ୍ପୈର୍ଗନ୍ଧୈଶ୍ଚ ଵିଵିଧୈର୍ଵରୈଃ। ଶିବିକାଂ ତାମଲଙ୍କୃତ୍ଯ ଵାସସାଽଽଚ୍ଛାଦ୍ଯ ସର୍ଵଶଃ
ତାପରେ, ଶବବାହନକୁ ବସନ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଢାକି, ବସନ ଓ ବସନ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭା ଦେଇ, ବସନ ଓ ବିଭିନ୍ନ ସୁଗନ୍ଧି ଓ ରୁତୁର ଫୁଲରେ ଅଲଙ୍କୃତ କରାଗଲା।
ତାଂ ତଥା ଶୋଭିତାଂ ମାଲ୍ଯୈର୍ଵାସୋଭିଶ୍ଚ ମହାଧନୈଃ। ଅମାତ୍ଯା ଜ୍ଞାତଯଶ୍ଚୈନଂ ସୁହୃଦଶ୍ଚୋପତସ୍ଥିରେ
ଏପରି ମାଳା, ଉତ୍ତମ ବସନ ଓ ବହୁ ଧନରେ ଶୋଭିତ ହୋଇ, ମନ୍ତ୍ରୀ, ଆତ୍ମୀୟ ଓ ବନ୍ଧୁମାନେ ତାଙ୍କୁ ଘେରି ରହିଲେ।
ନୃସିଂହଂ ନରଯୁକ୍ତେନ ପରମାଲଙ୍କୃତେନ ତମ୍। ଅଵହନ୍ ଯାନମୁଖ୍ଯେନ ସହ ମାଦ୍ର୍ଯା ସୁସଂଵୃତମ୍
ମଣିଷମାନେ ଦ୍ୱାରା ଚଳିତ ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯାନରେ, ସେହି ରାଜାସିଂହ ପାଣ୍ଡୁଙ୍କୁ ମାଦ୍ରୀ ସହିତ ଭଲଭାବେ ଢାକି ନେଇଯାଉଥିଲେ।
ପାଣ୍ଡୁରେଣାତପତ୍ରେଣ ଚାମରଵ୍ଯଜନେନ ଚ। ସର୍ଵଵାଦିତ୍ରନାଦୈଶ୍ଚ ସମଲଞ୍ଚକ୍ରିରେ ତତଃ
ଧଳା ଛତା ଓ ଚାମରା ପଙ୍ଖା ସହିତ, ସମସ୍ତ ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ରର ଧ୍ୱନି ମଧ୍ୟରେ, ସେଠାରେ ତାଙ୍କୁ ଆଦର ଦିଆଯାଇଲା।
ରତ୍ନାନି ଚାପ୍ଯୁପାଦାଯ ବହୂନି ଶତଶୋ ନରାଃ। ପ୍ରଦଦୁଃ କାଙ୍କ୍ଷମାଣେଭ୍ଯଃ ପାଣ୍ଡୋସ୍ତସ୍ଯୌର୍ଧ୍ଵଦେହିକେ
ପୁରୁଷମାନେ ଶତଶଃ ମଣିମାଣିକ୍ୟ ଆଣି, ଯେଉଁମାନେ ଚାହିଁଥିଲେ ସେମାନେ ପାଇଁ, ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ଶବକାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ବଣ୍ଟନ କଲେ।
ଅଥ ଚ୍ଛତ୍ରାଣି ଶୁଭ୍ରାଣି ଚାମରାଣି ବୃହନ୍ତି ଚ। ଆଜହ୍ରୁଃ କୌରଵସ୍ଯାର୍ଥେ ଵାସାଂସି ରୁଚିରାଣି ଚ
ତାପରେ, କୌରବଙ୍କ ପାଇଁ ଧଳା ଛତା, ବଡ଼ ଚାମରା ପଙ୍ଖା ଏବଂ ରୂପସ୍ୱରୂପ ବସନ ଆଣାଯାଇଲା।
ଯାଜକୈଃ ଶୁକ୍ଲଵାସୋଭିର୍ହୂଯମାନା ହୁତାଶନାଃ। ଅଗଚ୍ଛନ୍ନଗ୍ରତସ୍ତସ୍ଯ ଦୀପ୍ଯମାନାଃ ସ୍ଵଲଙ୍କୃତାଃ
ଧଳା ପୋଷାକ ପିନ୍ଧିଥିବା ପୁରୋହିତମାନେ ଯେଉଁଠାରେ ହବନ କରୁଥିଲେ, ସେଠାରେ ଆଗ୍ନିକୁଣ୍ଡଗୁଡ଼ିକ ତାଙ୍କୁ ଅଗ୍ରଭାଗରେ ଚାଲିଯାଉଥିଲା, ତେବେ ସେମାନେ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଏବଂ ଶୋଭାମୟ ହେଉଥିଲେ।
ବ୍ରାହ୍ମଣାଃ କ୍ଷତ୍ରିଯା ଵୈଶ୍ଯାଃ ଶୂଦ୍ରାଶ୍ଚୈଵ ସହସ୍ରଶଃ। ରୁଦନ୍ତଃ ଶୋକସଂତପ୍ତା ଅନୁଜଗ୍ମୁର୍ନରାଧିପମ୍
ହଜାର-ହଜାର ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବୈଶ୍ୟ ଓ ଶୂଦ୍ରମାନେ ଦୁଃଖ ଓ ଶୋକରେ ଭାସି, ରୁହୁ-ରୁହୁ କାନ୍ଦି କାନ୍ଦି ରାଜାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରୁଥିଲେ।
ଅଯମସ୍ମାନପାହାଯ ଦୁଃଖେ ଚାଧାଯ ଶାଶ୍ଵତେ। କୃତ୍ଵା ଚାସ୍ମାନନାଥାଂଶ୍ଚ କ୍ଵ ଯାସ୍ଯତି ନରାଧିପଃ
ଏମିତି ଆମକୁ ଛାଡ଼ି, ଆମକୁ ଚିରକାଳର ଦୁଃଖରେ ରଖି, ଆମକୁ ଅନାଥ କରି, ଏହିବେ ରାଜା କେଉଁଠି ଯିବେ?
କ୍ରୋଶନ୍ତଃ ପାଣ୍ଡଵାଃ ସର୍ଵେ ଭୀଷ୍ମୋ ଵିଦୁର ଏଵ ଚ। `ବାହ୍ଲୀକଃ ସୋମଦତ୍ତଶ୍ଚ ତଥା ଭୂରିଶ୍ରଵା ନୃପଃ
ସମସ୍ତ ପାଣ୍ଡବ, ଭୀଷ୍ମ ଓ ବିଦୁର, ଏହିପରି କାନ୍ଦି କାନ୍ଦି ଚିତ୍କାର କରୁଥିଲେ; ଏହିପରି ବାହ୍ଲିକ, ସୋମଦତ୍ତ ଓ ଭୂରିଶ୍ରବା ରାଜା ମଧ୍ୟ।
ଅନ୍ଯୋନ୍ଯଂ ଵୈ ସମାଶ୍ଲିଷ୍ଯ ଅନୁଜଗ୍ମୁଃ ସହସ୍ରଶଃ।' ରମଣୀଯେ ଵନୋଦ୍ଦେଶେ ଗଙ୍ଗାତୀରେ ସମେ ଶୁଭେ
ସେମାନେ ପରସ୍ପରକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ହଜାର-ହଜାର ଲୋକ ଏକାଠି ହୋଇ, ଶୋଭାମୟ ଓ ସମତଳ ଗଙ୍ଗାତୀରର ରମଣୀୟ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ନ୍ଯାସଯାମାସୁରଥଂ ତାଂ ଶିବିକାଂ ସତ୍ଯଵାଦିନଃ। ସଭାର୍ଯସ୍ଯ ନୃସିଂହସ୍ଯ ପାଣ୍ଡୋରକ୍ଲିଷ୍ଟକର୍ମଣଃ
ସତ୍ୟବାଦୀମାନେ ସେହି ସିଂହସଦୃଶ ଓ ନିର୍ମଳ କର୍ମ କରିଥିବା ପାଣ୍ଡୁ ଓ ତାଙ୍କର ଭାର୍ଯ୍ୟାଙ୍କର ଶିବିକାକୁ ସମ୍ମାନର ସହିତ ରଖିଦେଲେ।
ତତସ୍ତସ୍ଯ ଶରୀରଂ ତୁ ସର୍ଵଗନ୍ଧାଧିଵାସିତମ୍। ଶୁଚିକାଲୀଯକାଦିଗ୍ଧଂ ଦିଵ୍ଯଚନ୍ଦନରୂଷିତମ୍
ତାଙ୍କର ଦେହକୁ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଗନ୍ଧ ଦ୍ୱାରା ମନ୍ଦମାନ୍ଦ କରାଗଲା, ଶୁଦ୍ଧ କଳିକା ତେଲ ଲଗାଯାଇଲା ଓ ଦିବ୍ୟ ଚନ୍ଦନ ଘସାଯାଇଲା।
ପର୍ଯଷିଞ୍ଚଞ୍ଜଲେନାଶୁ ଶାତକୁମ୍ଭମଯୈର୍ଘଟୈଃ। ଚନ୍ଦନେନ ଚ ଶୁକ୍ଲେନ ସର୍ଵତଃ ସମଲେପଯନ୍
ସେମାନେ ସୁନାର ଘଡ଼ାରୁ ଜଳ ନେଇ ତାଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ସିଞ୍ଚିଦେଲେ ଓ ଶୁଭ୍ର ଚନ୍ଦନ ଲଗାଇ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ମୁଡ଼ିଦେଲେ।
କାଲାଗୁରୁଵିମିଶ୍ରେଣ ତଥା ତୁଙ୍ଗରସେନ ଚ। ଅଥୈନଂ ଦେଶଜୈଃ ଶୁକ୍ଲୈର୍ଵାସୋଭିଃ ସମଯୋଜଯନ୍
କଳା ଅଗୁରୁ ଓ ତୁଙ୍ଗ ରସ ମିଶାଇ, ସେଉଁଠାରେ ଦେଶୀ ଧଳା ପୋଷାକ ପିନ୍ଧାଇଦେଲେ।
ସଂଛନ୍ନଃ ସ ତୁ ଵାସୋଭିର୍ଜୀଵନ୍ନିଵ ନରାଧିପଃ। ଶୁଶୁଭେ ସ ନଵ୍ଯାଘ୍ରୋ ମହାର୍ହଶଯନୋଚିତଃ
ସେହି ପୋଷାକରେ ଢାକାଯାଇ, ରାଜା ଜୀବନ୍ତ ମନେ ହେଉଥିଲେ, ଏବଂ ନୂତନ ବାଘ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ଯେଉଁଠି ସେ ମହାମୂଲ୍ୟବାନ ଶୟନରେ ଶୋଇଥିଲେ।