ଭୀମସେନଃ ପଞ୍ଚଦଶୋ ବୀଭତ୍ସୁର୍ଵୈ ଚତୁର୍ଦଶଃ। ତ୍ରଯୋଦଶାବ୍ଦୌ ଚ ଯମୌ ଜଗ୍ମତୁର୍ନାଗସାହ୍ଵଯମ୍
ଭୀମସେନ ପନ୍ଦର ବୟସରେ ଏବଂ ବିଭତ୍ସୁ ଚଉଦ ଥିଲେ। ଯମଉଁଝିଅ ତେର ବୟସରେ ହସ୍ତିନାପୁରକୁ ଗଲେ।
ତତ୍ର ତ୍ରଯୋଦଶାବ୍ଦାନି ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରୈଃ ସହୋଷିତାଃ। ଷଣ୍ମାସାଞ୍ଜାତୁଷଗୃହାନ୍ମୁକ୍ତା ଜାତୋ ଘଟୋତ୍କଚଃ
ସେଠାରେ ସେମାନେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁଅମାନଙ୍କ ସହିତ ତେର ବର୍ଷ ରହିଥିଲେ। ଲାକଡ଼ା ଘରରେ ଛଅ ମାସ ରହି, ଘଟୋତ୍କଚ ଜନ୍ମ ନେଲେ।
ଷଣ୍ମାସାନେକଚକ୍ରାଯାଂ ଵର୍ଷଂ ପାଞ୍ଚାଲକେ ଗୃହେ। ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରୈଃ ସହୋଷିତ୍ଵା ପଞ୍ଚ ଵର୍ଷାଣି ଭାରତ
ଏକଚକ୍ରାରେ ଛଅ ମାସ ଓ ପାଞ୍ଚାଳର ଘରେ ଏକ ବର୍ଷ ରହିଥିଲେ। ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁଅମାନଙ୍କ ସହିତ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ରହିଥିଲେ, ହେ ଭାରତ।
ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥେ ଵସନ୍ତସ୍ତେ ତ୍ରୀଣି ଵର୍ଷାଣି ଵିଂଶତିମ୍। ଦ୍ଵାଦଶାବ୍ଦାନଥୈକଂ ଚ ବଭୂଵୁର୍ଦ୍ଯୂତନିର୍ଜିତାଃ
ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥରେ ସେମାନେ ଏକୋଇଶି ଓ ତିନି ବର୍ଷ ରହିଥିଲେ। ପରେ, ଜୁଆରେ ହାରି, ଦ୍ୱାଦଶ ବର୍ଷ ଓ ଏକ ବର୍ଷ ଅଧିକ କାଳ ରହିଥିଲେ।
ଭୁକ୍ତ୍ଵା ଷଟ୍ତ୍ରିଂଶତଂ ରାଜନ୍ସାଗରାନ୍ତାଂ ଵସୁନ୍ଧରାମ୍। ମାସୈଃ ଷଡ୍ଭିର୍ମହାତ୍ମାନଃ ସର୍ଵେ କୃଷ୍ଣପରାଯଣାଃ
ସାଗର ସୀମାବଦ୍ଧ ପୃଥିବୀରେ ଛଅତିରିଶ ବର୍ଷ ରାଜ୍ୟ କରି, ସମସ୍ତ ମହାତ୍ମା, କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଅର୍ପିତ, ଛଅ ମାସରେ—
ରାଜ୍ଯେ ପରୀକ୍ଷିତଂ ସ୍ଥାପ୍ଯ ଦିଷ୍ଟାଂ ଗତିମଵାପ୍ନୁଵନ୍। ଏଵଂ ଯୁଧିଷ୍ଠିରସ୍ଯାସୀଦାଯୁରଷ୍ଟୋତ୍ତରଂ ଶତମ୍
ପରୀକ୍ଷିତଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟରେ ବସାଇ, ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଗତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ। ଏଭଳି ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ଆୟୁ ଏକ ଶତ ଅଠ ବର୍ଷ ଥିଲା।
ଅର୍ଜୁନାତ୍କେଶଵୋ ଜ୍ଯେଷ୍ଠସ୍ତ୍ରିଭିର୍ମାସୈର୍ମହାଦ୍ଯୁତିଃ। କୃଷ୍ଣାତ୍ସଂକର୍ଷଣୋ ଜ୍ଯେଷ୍ଠସ୍ତ୍ରିଭିର୍ମାସୈର୍ମହାବଲଃ
ଅର୍ଜୁନଠାରୁ କେଶବ ତିନି ମାସ ବଡ଼, ହେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ; କୃଷ୍ଣଠାରୁ ସଂକର୍ଷଣ ତିନି ମାସ ବଡ଼, ହେ ମହାବଳୀ।
ପାଣ୍ଡୁଃ ପଞ୍ଚମହାତେଜାସ୍ତାନ୍ପଶ୍ଯନ୍ପର୍ଵତେ ସୁତାନ୍। ରେମେ ସ କାଶ୍ଯପଯୁତଃ ପତ୍ନୀଭ୍ଯାଂ ସୁଭୃଶଂ ତଦା
ପାଞ୍ଚମ ଏବଂ ସବୁଠୁ ତେଜସ୍ବୀ ପାଣ୍ଡୁ, ପର୍ବତରେ ପୁଅମାନେକୁ ଦେଖି, କାଶ୍ୟପ ଋଷିଙ୍କ ସହିତ ଦୁଇ ଜଣ ପତ୍ନୀଙ୍କ ସହ ବହୁତ ଖୁସି ହେଲେ।
ସୁପୁଷ୍ପିତଵନେ କାଲେ ପ୍ରଵୃତ୍ତେ ମଧୁମାଧଵେ। ପୂର୍ଣେ ଚତୁର୍ଦଶେ ଵର୍ଷେ ଫଲ୍ଗୁନସ୍ଯ ଚ ଧୀମତଃ
ଫୁଲେଇଥିବା ଅରଣ୍ୟରେ, ମଧୁ ଓ ମାଧବ ବସନ୍ତ ଋତୁରେ, ବୁଦ୍ଧିମାନ ପାଣ୍ଡୁଙ୍କର ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶ ବର୍ଷର ବନବାସ ଶେଷ ହେଲା।
ଯସ୍ମିନ୍ନୃକ୍ଷେ ସମୁତ୍ପନ୍ନଃ ପାର୍ଥସ୍ତସ୍ଯ ଚ ଧୀମତଃ। ତସ୍ମିନ୍ନୁତ୍ତରଫଲ୍ଗୁନ୍ଯାଂ ପ୍ରଵୃତ୍ତେ ସ୍ଵସ୍ତିଵାଚନେ
ଯେ ନକ୍ଷତ୍ରରେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ପାର୍ଥ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ, ସେହି ଉତ୍ତରଫଳ୍ଗୁଣୀ ନକ୍ଷତ୍ରର ଶୁଭ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ,
ରକ୍ଷଣେ ଵିସ୍ମୃତା କୁନ୍ତୀ ଵ୍ଯଗ୍ରା ବ୍ରାହ୍ମଣଭୋଜନେ। ପୁରୋହିତେନ ସହିତାନ୍ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ପର୍ଯଵେଷଯତ୍
କୁନ୍ତୀ ଗୃହପୁରୋହିତଙ୍କ ସହ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଂକୁ ଖାଇବା ଦେଉଥିବାରେ, ସେ ରକ୍ଷାର ଦାୟିତ୍ୱ ଭୁଲିଗଲେ।
ଦର୍ଶନୀଯାଂସ୍ତତଃ ପୁତ୍ରାନ୍ପାଣ୍ଡୁଃ ପଞ୍ଚ ମହାଵନେ। ତାନ୍ପଶ୍ଯନ୍ପର୍ଵତେ ରମ୍ଯେ ସ୍ଵବାହୁବଲମାଶ୍ରିତଃ
ତାପରେ ପାଣ୍ଡୁ ନିଜ ବଳରେ ଭରସା କରି, ସୁନ୍ଦର ପାହାଡ଼ ଅଞ୍ଚଳରେ ତାଙ୍କର ପାଞ୍ଚ ପୁଅଁଠାରୁ ଦର୍ଶନ କଲେ।
ସୁପୁଷ୍ପିତଵନେ କାଲେ କଦାଚିନ୍ମଧୁମାଧଵେ। ଭୂତସଂମୋହନେ ରାଜା ସଭାର୍ଯୋ ଵ୍ଯଚରଦ୍ଵନମ୍
ଏକଥର, ଫୁଲେଇଥିବା ମଧୁ ଓ ମାଧବ ବସନ୍ତ ଋତୁରେ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆକର୍ଷିତ କରୁଥିବା ଅରଣ୍ୟରେ ରାଜା ତାଙ୍କ ରାଣୀ ସହ ଘୁରୁଥିଲେ।
ପଲାଶୈସ୍ତିଲକୈଶ୍ଚୂତୈଶ୍ଚମ୍ପକୈଃ ପାରିଭଦ୍ରକୈଃ। ଅନ୍ଯୈଶ୍ଚ ବହୁଭିର୍ଵୃକ୍ଷୈଃ ଫଲପୁଷ୍ପସମୃଦ୍ଧିଭିଃ
ପଳାଶ, ତିଲକ, ଆମ୍ବ, ଚମ୍ପକ, ପାରିଭଦ୍ର ଓ ଅନେକ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗଛ ଫଳ ଓ ଫୁଲରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲେ।
ଜଲସ୍ଥାନୈଶ୍ଚ ଵିଵିଧୈଃ ପଦ୍ମିନୀଭିଶ୍ଚ ଶୋଭିତମ୍। ପାଣ୍ଡୋର୍ଵନଂ ତତ୍ସଂପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯ ପ୍ରଜଜ୍ଞେ ହୃଦି ମନ୍ମଥଃ
ବିଭିନ୍ନ ଜଳାଶୟ ଓ ଖିଳିଥିବା ପଦ୍ମିନୀ ଦ୍ୱାରା ସୁଶୋଭିତ ସେହି ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ଅରଣ୍ୟକୁ ଦେଖି, ତାଙ୍କ ହୃଦୟରେ ପ୍ରେମ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା।
ପ୍ରହୃଷ୍ଟମନସଂ ତତ୍ର ଵିଚରନ୍ତଂ ଯଥାଽମରମ୍। ତଂ ମାଦ୍ର୍ଯନୁଜଗାମୈକା ଵସନଂ ବିଭ୍ରତୀ ଶୁଭମ୍
ସେଠାରେ ରାଜା ଆନନ୍ଦରେ ଦେବତା ପରି ଘୁରୁଥିଲେ, ମାଦ୍ରୀ ଏକା ତାଙ୍କ ପଛରେ ଚଲିଥିଲେ, ସୁନ୍ଦର ପୋଷାକ ପିନ୍ଧି।
ସମୀକ୍ଷମାଣଃ ସ ତୁ ତାଂ ଵଯଃସ୍ଥାଂ ତନୁଵାସସମ୍। ତସ୍ଯ କାମଃ ପ୍ରଵୃତେ ଗହନେଽଗ୍ନିରିଵୋଦ୍ଗତଃ
ସେ ଯୁବତୀ ଓ ହାଲୁକା ପୋଷାକ ପିନ୍ଧିଥିବା ମାଦ୍ରୀକୁ ଦେଖି, ଗଭୀର ଅରଣ୍ୟରେ ରାଜାଙ୍କ ମନରେ ଆଗିଁ ପରି ଆକାଂକ୍ଷା ଜାଗିଲା।
ରହସ୍ଯେକାଂ ତୁ ତାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ରାଜା ରାଜୀଵଲୋଚନାମ୍। ନ ଶଶାକ ନିଯନ୍ତୁଂ ତଂ କାମଂ କାମଵଶୀକୃତଃ
ଗୁପ୍ତ ସ୍ଥାନରେ ଏକା ମାଦ୍ରୀକୁ ଦେଖି, ପଦ୍ମନୟନ ରାଜା ଆକାଂକ୍ଷାରେ ଅଧୀନ ହୋଇ, ନିଜକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିପାରିଲେ ନାହିଁ।
ଅଥ ସୋଽଷ୍ଟାଦଶେ ଵର୍ଷେ ଋତୌ ମାଦ୍ରମଲଙ୍କୃତାମ୍। ଆଜୁହାଵ ତତଃ ପାଣ୍ଡୁଃ ପରୀତାତ୍ମା ଯଶସ୍ଵିନୀମ୍
ଏପରେ ଅଠାରତମ ବର୍ଷରେ, ଉପଯୁକ୍ତ ଋତୁରେ, ପାଣ୍ଡୁ ମନ ହରାଇ, ଶୋଭାମୟ ମାଦ୍ରୀକୁ ନିକଟକୁ ଡାକିଲେ।
ତତ ଏନାଂ ବଲାଦ୍ରାଜା ନିଜଗ୍ରାହ ରହୋଗତାମ୍। ଵାର୍ଯମାଣସ୍ତଯା ଦେଵ୍ଯା ଵିସ୍ଫୁରନ୍ତ୍ଯା ଯଥାବଲମ୍
ତାପରେ ରାଜା ଗୁପ୍ତ ସ୍ଥାନରେ ମାଦ୍ରୀଙ୍କୁ ଜୋରକରି ଧରିଲେ, ଦେବୀ ତାଙ୍କୁ ରୋକିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ, କିନ୍ତୁ ସେ ତାଙ୍କ ଶକ୍ତିଅନୁଯାୟୀ ପ୍ରତିବାଦ କଲେ।
ସ ତୁ କାମପରୀତାତ୍ମା ତଂ ଶାପଂ ନାନ୍ଵବୁଧ୍ଯତ। ମାଦ୍ରୀଂ ମୈଥୁନଧର୍ମେଣ ସୋଽନ୍ଵଗଚ୍ଛଦ୍ବଲାଦିଵ
ଇଚ୍ଛାରେ ଅନ୍ଧ ହୋଇ, ସେ ଶାପକୁ ମନେ ପକାଇଲେ ନାହିଁ, ଏବଂ ମାଦ୍ରୀ ସହ ପ୍ରେମରେ ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ, ମନେ ହେଲା ଯେଉଁଠି ଜୋରକରି ନିଆଯାଉଛି।
ଜୀଵିତାନ୍ତାଯ କୌରଵ୍ଯ ମନ୍ମଥସ୍ଯ ଵଶଂ ଗତଃ। ଶାପଜଂ ଭଯମୁତ୍ସୃଜ୍ଯ ଵିଧିନା ସଂପ୍ରଚୋଦିତଃ
କୌରବ, ମନ ମନ୍ମଥରେ ଅଧୀନ ହୋଇ, ଶାପର ଭୟକୁ ଅବହେଳା କରି, ଭାଗ୍ୟରେ ଚଳିତ ହୋଇ, ଜୀବନର ଶେଷ ଦିଗକୁ ଯାଇଥିଲେ।
ତସ୍ଯ କାମାତ୍ମନୋ ବୁଦ୍ଧିଃ ସାକ୍ଷାତ୍କାଲେନ ମୋହିତା। ସଂପ୍ରମଥ୍ଯେନ୍ଦ୍ରିଯଗ୍ରାମଂ ପ୍ରନଷ୍ଟା ସହ ଚେତସା
ତାଙ୍କର ମନ ଇଚ୍ଛାରେ ଅନ୍ଧ ହୋଇ, ନିଜ ଜ୍ଞାନକୁ ହରାଇଦେଲା, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଓ ଚେତନା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭ୍ରମିତ ହେଲା।
ସ ତଯା ସହ ସଂଗମ୍ଯ ଭାର୍ଯଯା କୁରୁନନ୍ଦନଃ। ପାଣ୍ଡୁଃ ପରମଧର୍ମାତ୍ମା ଯୁଯୁଜେ କାଲଧର୍ମଣା
ଏଭଳି ଭାବେ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ପାଣ୍ଡୁ ତାଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟା ମାଦ୍ରୀ ସହ ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ, ହେ କୁରୁବଂଶର ଆନନ୍ଦ, ଏବଂ କାଳର ନିୟମରେ ବନ୍ଧିଗଲେ।
ତତୋ ମାଦ୍ରୀ ସମାଲିଙ୍ଗ୍ଯ ରାଜାନଂ ଗତଚେତସମ୍। ମୁମୋଚ ଦୁଃଖଜଂ ଶବ୍ଦଂ ପୁନଃ ପୁନରତୀଵ ହି
ତାପରେ ମାଦ୍ରୀ, ଚେତନା ହରାଇଥିବା ରାଜାଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ଗଭୀର ଦୁଃଖରେ ପୁନିପୁନି କନ୍ଦିଲେ।
ସହ ପୁତ୍ରୈସ୍ତତଃ କୁନ୍ତୀ ମାଦ୍ରୀପୁତ୍ରୌ ଚ ପାଣ୍ଡଵୌ। ଆଜଗ୍ମୁଃ ସହିତାସ୍ତତ୍ର ଯତ୍ର ରାଜା ତଥାଗତଃ
ତାପରେ କୁନ୍ତୀ ତାଙ୍କ ପୁଅମାନେ ସହିତ, ମାଦ୍ରୀଙ୍କ ଦୁଇ ପୁଅ ସହ ଏକଠି, ଏହି ଭଳି ଅବସ୍ଥାରେ ଥିବା ରାଜାଙ୍କ ନିକଟକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ତତୋ ମାଦ୍ର୍ଯବ୍ରଵୀଦ୍ରାଜନ୍ନାର୍ତା କୁନ୍ତୀମିଦଂ ଵଚଃ। ଏକୈଵ ତ୍ଵମିହାଗଚ୍ଛ ତିଷ୍ଠନ୍ତ୍ଵତ୍ରୈଵ ଦାରକାଃ
ତାପରେ ମାଦ୍ରୀ ଦୁଃଖରେ କୁଣ୍ଟୀଙ୍କୁ କହିଲେ, "ତୁମେ ଏକା ଯାଅ, ଏଠାରେ ଛୁଆମାନେ ରୁହନ୍ତୁ।"
ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଵଚନଂ ତସ୍ଯାସ୍ତତ୍ରୈଵାଧାଯ ଦରକାନ୍। ହତା।ହମିତି ଵିକ୍ରୁଶ୍ଚ ସହସୈଵାଜଗାମ ସା
ମାଦ୍ରୀଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, କୁଣ୍ଟୀ ଛୁଆମାନେକୁ ସେଠାରେ ଛାଡିଦେଲେ, 'ମୁଁ ଶେଷ' ବୋଲି କନ୍ଦିଲେ ଏବଂ ହଠାତ୍ ଚାଲିଗଲେ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପାଣ୍ଡୁଂ ଚ ମାଦ୍ରୀଂ ଚ ଶଯାନୌ ଧରଣୀତଲେ। କୁନ୍ତୀ ଶୋକପରୀତାଙ୍ଗୀ ଵିଲଲାପ ସୁଦୁଃଖିତା
ପାଣ୍ଡୁ ଓ ମାଦ୍ରୀଙ୍କୁ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଥିବା ଦେଖି, ଶୋକରେ ଭରିଥିବା କୁଣ୍ଟୀ ଗଭୀର ଦୁଃଖରେ କନ୍ଦିଲେ।
ରକ୍ଷ୍ଯମାଣୋ ମଯା ନିତ୍ଯଂ ଵୀରଃ ସତତମାତ୍ମଵାନ୍। କଥଂ ତ୍ଵାମତ୍ଯତିକ୍ରାନ୍ତଃ ଶାପଂ ଜାନନ୍ଵନୌକସଃ
ମୁଁ ସଦା ତୁମକୁ ରକ୍ଷା କରୁଥିଲି, ଶୂରବୀର, ତୁମେ ଶାପ ଜାଣିଥିଲେ ମଧ୍ୟ କିପରି ଏହି ଅରଣ୍ୟରେ ଏହା ଉଲ୍ଲଂଘନ କଲେ?