ସଂଭୂତାଃ କୀର୍ତିମନ୍ତଶ୍ଚ କୁରୁଵଂଶଵିଵର୍ଧନାଃ। ଶୁଭଲକ୍ଷଣସଂପନ୍ନାଃ ସୋମଵତ୍ପ୍ରିଯଦର୍ଶନାଃ
ସେମାନେ ଖ୍ୟାତିଶାଳୀ, କୁରୁବଂଶକୁ ବଢ଼ାଇବାରେ ସମର୍ଥ, ଶୁଭ ଚିହ୍ନରେ ଭରପୂର ଓ ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ଦେଖିବାକୁ ଆନନ୍ଦଦାୟକ।
ସିଂହଦର୍ପା ମହେଷ୍ଵାସାଃ ସିଂହଵିକ୍ରାନ୍ତଗାମିନଃ। ସିଂହଗ୍ରୀଵା ମନୁଷ୍ଯେନ୍ଦ୍ରା ଵଵୃଧୁର୍ଦେଵଵିକ୍ରମାଃ
ସିଂହର ଗର୍ବ ଭଳି ଅଭିମାନୀ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧନୁର୍ଧର, ସିଂହ ପରି ଚାଲିଥିବା, ସିଂହ ଗଳା ଭଳି ମଜବୁତ, ହେ ରାଜା, ସେମାନେ ଦେବତାଙ୍କ ପରି ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ହୋଇ ବଢ଼ିଲେ।
ଵିଵର୍ଧମାନାସ୍ତେ ତତ୍ର ପୁଣ୍ଯେ ହୈମଵତେ ଗିରୌ। ଵିସ୍ମଯଂ ଜନଯାମାସୁର୍ମହର୍ଷୀଣାଂ ସମେଯୁଷାମ୍
ସେମାନେ ପବିତ୍ର ହିମାଳୟ ପର୍ବତରେ ବଢ଼ିବାରେ, ଯେଉଁଠାରେ ବଡ଼ ବଡ଼ ଋଷିମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହେଉଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପକାଇଦେଲେ।
ଜାତମାତ୍ରାନୁପାଦାଯ ଶତଶୃଙ୍ଗନିଵାସିନଃ। ପାଣ୍ଡୋଃ ପୁତ୍ରାନମନ୍ଯନ୍ତ ତାପସାଃ ସ୍ଵାନିଵାତ୍ମଜାନ୍
ଜନ୍ମ ହେବା ସହିତ, ଶତଶୃଙ୍ଗ ପର୍ବତରେ ବସୁଥିବା ତାପସମାନେ ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ପୁଅମାନଙ୍କୁ ନିଜ ଶିଶୁମାନେ ବୋଲି ମନେ କରିଥିଲେ।
ତତସ୍ତୁ ଵୃଷ୍ଣଯଃ ସର୍ଵେ ଵସୁଦେଵପୁରୋଗମାଃ
ତାପରେ ସମସ୍ତ ବୃଷ୍ଣିମାନେ, ବାସୁଦେବଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ,
ପାଣ୍ଡୁଃ ଶାପଭଯାଦ୍ଭୀତଃ ଶତଶୃଙ୍ଗମୁପେଯିଵାନ୍। ତତ୍ରୈଵ ମୁନିଭିଃ ସାର୍ଧଂ ତାପସୋଽଭୂତ୍ତପସ୍ଵିଭିଃ
ପାଣ୍ଡୁ ଶାପର ଭୟରେ ଭୀତ ହୋଇ, ଶତଶୃଙ୍ଗକୁ ଯାଇଥିଲେ। ସେଠାରେ ମୁନିମାନେ ସହିତ ତାପସୀ ଜୀବନ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିଥିଲେ।
ଶାକମୂଲଫଲାହାରସ୍ତପସ୍ଵୀ ନିଯତେନ୍ଦ୍ରିଯଃ। ଯୋଗଧ୍ଯାନପରୋ ରାଜା ବଭୂଵେତି ଚ ଵାଦକାଃ
ଶାକ, ମୂଳ ଓ ଫଳ ଖାଇ, ନିୟମିତ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି, ରାଜା ତପସ୍ଵୀ ହୋଇ, ଯୋଗ ଓ ଧ୍ୟାନରେ ଲୀନ ହେଇଥିଲେ, ଏହିପରି କଥା ଲୋକେ କହନ୍ତି।
ପ୍ରବୁଵନ୍ତି ସ୍ମ ବହଵସ୍ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଶୋକକର୍ଶିତାଃ। ପାଣ୍ଡୋଃ ପ୍ରୀତିସମାଯୁକ୍ତାଃ କଦା ଶ୍ରୋଷ୍ଯାମ ସଂକଥାଃ
ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଅନେକ ଲୋକ ଦୁଃଖରେ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ, ତଥାପି ପାଣ୍ଡୁ ପାଇଁ ସ୍ନେହରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, 'କେବେ ଆମେ ସେମାନଙ୍କ ବାବଦରେ ଖବର ଶୁଣିବୁ?' ବୋଲି କହୁଥିଲେ।
ଇତ୍ଯେଵଂ କଥଯନ୍ତସ୍ତେ ଵୃଷ୍ଣଯଃ ସହ ବାନ୍ଧଵୈଃ। ପାଣ୍ଡୋଃ ପୁତ୍ରାଗମଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସର୍ଵେ ହର୍ଷସମନ୍ଵିତାଃ
ଏପରି ଭାବରେ ବୃଷ୍ଣିମାନେ ନିଜ ପରିବାର ସହ କଥା ହେଉଥିବାବେଳେ, ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ପୁଅମାନଙ୍କ ଆଗମନର ଖବର ଶୁଣି, ସମସ୍ତେ ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯାଇଥିଲେ।
ସଭାଜଯନ୍ତସ୍ତେଽନ୍ଯୋନ୍ଯଂ ଵସୁଦେଵଂ ଵଚୋଽବ୍ରୁଵନ୍। ନ ଭଵେରନ୍କ୍ରିଯାହୀନାଃ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରା ମହାବଲାଃ
ସେମାନେ ପରସ୍ପରଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରି, ବାସୁଦେବଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ପ୍ରଭଳ ପୁଅମାନେ କେବେ ଧାର୍ମିକ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଅଭାବ ଭୋଗୁନ୍ତୁ ନାହିଁ।'
ପାଣ୍ଡୋଃ ପ୍ରିଯହିତାନ୍ଵେଷୀ ପ୍ରେଷଯ ତ୍ଵଂ ପୁରୋହିତମ୍। ଵସୁଦେଵସ୍ତଥେତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ଵିସସର୍ଜ ପୁରୋହିତମ୍
ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ଭଲ ଓ ପ୍ରିୟ ପାଇଁ, ସେମାନେ କହିଲେ, 'ତୁମେ ପୁରୋହିତଙ୍କୁ ପଠାଅ।' ବାସୁଦେବ 'ଠିକ୍ ଅଛି' ବୋଲି ସମ୍ମତି ଦେଇ, ପୁରୋହିତଙ୍କୁ ପଠାଇଦେଲେ।
ଯୁକ୍ତାନି ଚ କୁମାରାଣାଂ ପାରବର୍ହାଣ୍ଯନେକଶଃ। କୁନ୍ତୀଂ ମାଦ୍ରୀଂ ଚ ସଂଦିଶ୍ଯ ଦାସୀଦାସପରିଚ୍ଛଦମ୍
ସେ ପ୍ରିନ୍ସମାନେ ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ମୟୂରପିଛା ଲଗା ଜମାକପଡ଼ା, କୁନ୍ତୀ ଓ ମାଦ୍ରୀ ପାଇଁ ଦାସୀ ଓ ଦାସମାନେ ସହିତ ପଠାଇଲେ।
ଗାଵୋ ହିରଣ୍ଯଂ ରୌପ୍ଯଂ ଚ ପ୍ରେଷଯାମାସ ଭାରତ। ତାନି ସର୍ଵାଣି ସଂଗୃହ୍ଯ ପ୍ରଯଯୌ ସ ପୁରୋହିତଃ
ସେ ଗାଈ, ସୁନା ଓ ଚାଁଦି ମଧ୍ୟ ପଠାଇଲେ, ହେ ଭାରତ। ସେସବୁ ସଂଗ୍ରହ କରି, ପୁରୋହିତ ଯାତ୍ରା କଲେ।
ତମାଗତଂ ଦ୍ଵିଜଶ୍ରେଷ୍ଠଂ କାଶ୍ଯପଂ ଵୈ ପୁରୋହିତମ୍। ପୂଜଯାମାସ ଵିଧିଵତ୍ପାଣ୍ଡୁଃ ପରପୁରଞ୍ଜଯଃ
ଯେତେବେଳେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ କାଶ୍ୟପ ପୁରୋହିତ ଆସିଲେ, ଶତ୍ରୁ ଜୟୀ ପାଣ୍ଡୁ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ।
ପୃଥା ମାଦ୍ରୀ ଚ ସଂହୃଷ୍ଟେ ଵସୁଦେଵଂ ପ୍ରଶଂସତାମ୍। ତତଃ ପାଣ୍ଡୁଃ କ୍ରିଯାଃ ସର୍ଵାଃ ପାଣ୍ଡଵାନାମକାରଯତ୍
ପୃଥା ଓ ମାଦ୍ରୀ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ, ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କଲେ। ତାପରେ ପାଣ୍ଡୁ, ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ କରାଇଲେ।
ଗର୍ଭାଧାନାଦିକୃତ୍ଯାନି ଚୌଲୋପନଯନାନି ଚ। କାଶ୍ଯପଃ କୃତଵାନ୍ସର୍ଵମୁପାକର୍ମ ଚ ଭାରତ
ଗର୍ଭାଧାନ ଆଦି କାର୍ଯ୍ୟ, ଚୂଡ଼ାକରଣ ଓ ଉପନୟନ ଦିଆଯିବା ସହିତ, କାଶ୍ୟପ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ଉପାକର୍ମ କରାଇଲେ, ହେ ଭାରତ।
ଚୌଲୋପନଯନାଦୂର୍ଧ୍ଵମୃଷଭାକ୍ଷା ଯଶସ୍ଵିନଃ। ଵୈଦିକାଧ୍ଯଯନେ ସର୍ଵେ ସମପଦ୍ଯନ୍ତ ପାରଗାଃ
ଚୂଡ଼ାକରଣ ଓ ଉପନୟନ ପରେ, ବୃଷଭ ଚିହ୍ନିତ ଏହି ପ୍ରଶଂସିତ ପୁଅମାନେ ସମସ୍ତେ ବେଦାଧ୍ୟୟନରେ ପାରଙ୍ଗତ ହେଲେ।
ଶର୍ଯାତେଃ ପ୍ରଥମଃ ପୁତ୍ରଃ ଶୁକ୍ରୋ ନାମ ପରନ୍ତପଃ। ଯେନ ସାଗରପର୍ଯନ୍ତା ଧୁଷା ନିର୍ଜିତା ମହୀ
ଶର୍ୟାତିଙ୍କ ପ୍ରଥମ ପୁଅ ନାମ ଥିଲା ଶୁକ୍ର। ସେ, ଶତ୍ରୁ ଦମନ କରି, ସମୁଦ୍ର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭୂମିକୁ ଜିତିଥିଲେ।
ଅଶ୍ଵମେଧଶତୈରିଷ୍ଟ୍ଵା ସ ମହାତ୍ମା ମହାମଖୈଃ। ଆରାଧ୍ଯ ଦେଵତାଃ ସର୍ଵାଃ ପିତୄନପି ମହାମତିଃ
ସେ ମହାତ୍ମା ଏକଶ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କରି, ବଡ଼ ବଡ଼ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ପିତୃମାନେଙ୍କୁ ପୂଜା କରିଥିଲେ।
ଶତଶୃହ୍ଗେ ତପସ୍ତେପେ ଶାକମୂଲଫଲାଶନଃ। ତେନୋପକରଣଶ୍ରେଷ୍ଠୈଃ ଶିକ୍ଷଯା ଚୋପବୃଂହିତାଃ
ଶତଶୃଙ୍ଗରେ ସେ ଶାକ, ମୂଳ ଓ ଫଳ ଖାଇ ତପସ୍ୟା କରୁଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଉତ୍ତମ ଉପକରଣ ଓ ଶିକ୍ଷା ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ଆଉ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେଲେ।
ତତ୍ପ୍ରସାଦାଦ୍ଧନୁର୍ଵେଦେ ସମପଦ୍ଯନ୍ତ ପାରଗାଃ। ଗଦାଯାଂ ପାରଗୋ ଭୀମସ୍ତୋମରେଷୁ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ
ତାଙ୍କର କୃପାରେ ସେମାନେ ଧନୁର୍ବିଦ୍ୟାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦକ୍ଷତା ଅର୍ଜନ କଲେ। ଭୀମ ଗଦାରେ ଦକ୍ଷ ହେଲେ ଏବଂ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ବେଢ଼ାରେ ପାରଙ୍ଗତ ହେଲେ।
ଅସିଚର୍ମଣି ନିଷ୍ଣାତୌ ଯମୌ ସତ୍ତ୍ଵଵତାଂ ଵରୌ। ଧନୁର୍ଵେଦେ ଗତଃ ପାରଂ ସଵ୍ଯସାଚୀ ପରନ୍ତପଃ
ମାଦ୍ରୀଙ୍କ ଦୁଇ ପୁଅ, ଶୂରବୀରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତଳୱାର ଓ ଢାଳ ଚଳାଇବାରେ ଦକ୍ଷ ହେଲେ। ଶତ୍ରୁମାନେ ଭୟ କରୁଥିବା ସବ୍ୟସାଚୀ ଅର୍ଜୁନ ଧନୁର୍ବିଦ୍ୟାରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ କୁହୁଡ଼ିକୁ ଛୁଇଁଲେ।
ଶୁକ୍ରେଣ ସମନୁଜ୍ଞାତୋ ମତ୍ସମୋଽଯମିତି ପ୍ରଭୋ। ଅନୁଜ୍ଞାଯ ତତୋ ରାଜା ଶକ୍ତିଂ ଖଙ୍ଗଂ ତତଃ ଶରାନ୍
ଶୁକ୍ରଙ୍କ ଅନୁମତିରେ—'ଏହିଯିଏ ମୋତେ ସମାନ'—ବୋଲି, ରାଜା ତାଙ୍କୁ ବେଢ଼ା, ତଳୱାର ଓ ଧନୁଷ ଦେଲେ।
ଧନୁଶ୍ଚ ଦମତାଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠସ୍ତାଲମାତ୍ରଂ ମହାପ୍ରଭମ୍। ଵିପାଠକ୍ଷୁରନାରାଚାନ୍ଗୃଧ୍ରପକ୍ଷୈରଲଙ୍କୃତାନ୍
ସଂଯମୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜଣେ ତାଙ୍କୁ ଏକ ତାଳଗଛ ଦେଖିବା ପରି ଉଚ୍ଚ ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଧନୁଷ, ସହିତ ତୀର, ରେଜର ଓ ଇରନ ଶଳ୍ୟ, ଗୃଧ୍ରପଖ ଲାଗିଥିବା ଶସ୍ତ୍ର ଦେଲେ।
ଦଦୌ ପାର୍ଥାଯ ସଂହୃଷ୍ଟୋ ମହୋରଗସମପ୍ରଭାନ୍। ଅଵାପ୍ଯ ସର୍ଵଶସ୍ତ୍ରାଣି ମୁଦିତୋ ଵାସଵାତ୍ମଜଃ
ଅତ୍ୟନ୍ତ ଖୁସି ହୋଇ ସେ ପାର୍ଥଙ୍କୁ ବଡ଼ ସାପ ପରି ଚମକୁଥିବା ଶସ୍ତ୍ର ଦେଲେ। ସମସ୍ତ ଶସ୍ତ୍ର ପାଇଁ ବାସବପୁତ୍ର ବହୁତ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ।
ମେନେ ସର୍ଵାନ୍ମହୀପାଲାନପର୍ଯାପ୍ତାନ୍ସ୍ଵତେଜସଃ
ସେ ସମସ୍ତ ଭୂପତିମାନେ ତାଙ୍କର ତେଜ ପାଖରେ ଅପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ବୋଲି ଭାବିଲେ।
ଏକଵର୍ଷାନ୍ତରାସ୍ତ୍ଵେଵଂ ପରସ୍ପରମରିନ୍ଦମାଃ। ଅନ୍ଵଵର୍ତନ୍ତ ପାର୍ଥାଶ୍ଚ ମାଦ୍ରୀପୁତ୍ରୌ ତଥୈଵ ଚ
ଏଭଳି ଭାବେ, ପ୍ରତି ବର୍ଷ ଏକ ଅନ୍ତରରେ, ପାଞ୍ଚ ପାଣ୍ଡବ ଓ ମାଦ୍ରୀଙ୍କ ଦୁଇ ପୁଅ, ଶତ୍ରୁନାଶକ, ଏକ ପରେ ଏକ ଅନୁସରଣ କରିଥିଲେ।
ତେ ଚ ପଞ୍ଚ ଶତଂ ଚୈଵ କୁରୁଵଂଶଵିଵର୍ଧନାଃ। ସର୍ଵେ ଵଵୃଧିରେଽଲ୍ପେନ କାଲେନାପ୍ସ୍ଵିଵ ପଙ୍କଜାଃ
ସେ ପାଞ୍ଚଜଣ ଓ କୁରୁବଂଶକୁ ବଢ଼ାଇଥିବା ଶତଜଣ ସମସ୍ତେ, ଅତି ଅଳ୍ପ ସମୟରେ, ପାଣିରେ ପଦ୍ମ ଯେପରି ବଢ଼ିଯାଏ, ସେପରି ବଢ଼ିଗଲେ।
କସ୍ମିନ୍ଵଯସି ସଂପ୍ରାପ୍ତାଃ ପାଣ୍ଡଵା ଗଜସାହ୍ଵଯମ୍। ସମପଦ୍ଯନ୍ତ ଦେଵେଭ୍ଯସ୍ତେଷାମାଯୁଶ୍ଚ କିଂ ପରମ୍
ପାଣ୍ଡବମାନେ କେଉଁ ବୟସରେ ହସ୍ତିନାପୁରକୁ ପହଞ୍ଚିଥିଲେ ଏବଂ ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କୁ କେତେ ଆୟୁ ଦେଇଥିଲେ?
ପାଣ୍ଡଵାନାମିହାଯୁଷ୍ଯଂ ଶୃଣୁ କୌରଵନନ୍ଦନ। ଜଗାମ ହାସ୍ତିନପୁରଂ ଷୋଡଶାବ୍ଦୋ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ
ହେ କୁରୁବଂଶର ଆନନ୍ଦ, ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ଆୟୁ ଏଠାରେ ଶୁଣ। ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଛଉଡ଼ଶ ବୟସରେ ହସ୍ତିନାପୁରକୁ ଗଲେ।