ତାର୍କ୍ଷ୍ଯଶ୍ଚାରିଷ୍ଟନେମିଶ୍ଚ ଗରୁଡଶ୍ଚାସିତଧ୍ଵଜଃ। ଅରୁଣଶ୍ଚାରୁଣିଶ୍ଚୈଵ ଵୈନତେଯା ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତାଃ
ତାର୍କ୍ଷ୍ୟ, ଅରିଷ୍ଟନେମି, କଳା ପତାକା ଧାରୀ ଗରୁଡ, ଅରୁଣ, ଆରୁଣି ଓ ବିନତାଙ୍କ ପୁଅମାନେ ସେଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ।
ତାଂଶ୍ଚ ଦେଵଗଣାନ୍ସର୍ଵାଂସ୍ତପଃସିଦ୍ଧା ମହର୍ଷଯଃ। ଵିମାନଗିର୍ଯଗ୍ରଗତାନ୍ଦଦୃଶୁର୍ନେତରେ ଜନାଃ
ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ, ତପସ୍ୟାରେ ସିଦ୍ଧ ମହାର୍ଷିମାନେ ପର୍ବତ ମହଲରୁ ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଖିଥିଲେ; ଅନ୍ୟ ଲୋକମାନେ ଦେଖିପାରିଲେ ନାହିଁ।
ତଦ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମହଦାଶ୍ଚର୍ଯଂ ଵିସ୍ମିତା ମୁନିସତ୍ତମାଃ। ଅଧିକାଂ ସ୍ମ ତତୋ ଵୃତ୍ତିମଵର୍ତନ୍ପାଣ୍ଡଵଂ ପ୍ରତି
ସେଇ ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ମହାନ ଋଷିମାନେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଚକିତ ହେଲେ; ତାପରେ ସେମାନେ ପାଣ୍ଡୁଙ୍କୁ ଅଧିକ ମନୋଯୋଗ ଦେଲେ।
ପାଣ୍ଡୁଃ ପ୍ରୀତେନ ମନସା ଦେଵତାଦୀନପୂଜଯତ୍। ପାଣ୍ଡୁନା ପୂଜିତା ଦେଵାଃ ପ୍ରତ୍ଯୂଚୁର୍ନରସତ୍ତମମ୍
ପାଣ୍ଡୁ ଆନନ୍ଦିତ ମନେ ଦେବତାମାନେ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ପୂଜା କଲେ; ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ଦେବମାନେ ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷଙ୍କୁ କହିଲେ।
ପ୍ରାଦୁର୍ବୂତୋ ହ୍ଯଯଂ ଧର୍ମୋ ଦେଵତାନାଂ ପ୍ରସାଦତଃ। ମାତରିଶ୍ଵା ହ୍ଯଯଂ ଭୀମୋ ବଲଵାନରିମର୍ଦନଃ
ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦୟାରେ ଏହି ଧର୍ମ ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇଛନ୍ତି; ମାତରିଶ୍ୱା ହେଉଛନ୍ତି ଭୀମ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଶତ୍ରୁଦଳନ।
ସାକ୍ଷାଦିନ୍ଦ୍ରଃ ସ୍ଵଯଂ ଜାତଃ ପ୍ରସାଦାଚ୍ଚ ଶତକ୍ରତୋଃ। ପିତୃତ୍ଵାଦ୍ଦେଵତାନାଂ ହି ନାସ୍ତି ପୁଣ୍ଯତରସ୍ତ୍ଵଯା
ସ୍ୱୟଂ ଇନ୍ଦ୍ର ଶତକ୍ରତୁଙ୍କ କୃପାରେ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି; ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପିତୃତ୍ୱରେ ତୁମେଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କେହି ନାହାନ୍ତି।
ପିତୄଣାମୃଣନିର୍ମୁକ୍ତଃ ସ୍ଵର୍ଗଂ ପ୍ରାପ୍ସ୍ଯସି ପୁଣ୍ଯଭାକ୍। ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ଦେଵତାଃ ସର୍ଵା ଵିପ୍ରଜଗ୍ମୁର୍ଯଥାଗତମ୍
ପିତୃ ଋଣରୁ ମୁକ୍ତ ହେଇ, ତୁମେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପାଇବା ଏବଂ ପୁଣ୍ୟର ଭାଗୀ ହେବା। ଏହିପରି କହି, ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ଯେପରି ଆସିଥିଲେ, ସେହିପରି ଚାଲିଗଲେ।
ପାଣ୍ଡୁସ୍ତୁ ପୁନରେଵୈନାଂ ପୁତ୍ରଲୋଭାନ୍ମହାଯଶାଃ। ପ୍ରାଦିଶଦ୍ଦର୍ଶନୀଯାର୍ଥୀ କୁନ୍ତୀ ତ୍ଵେନମଥାବ୍ରଵୀତ୍
ମହାପ୍ରସିଦ୍ଧ ପାଣ୍ଡୁ, ପୁଅ ପାଇବା ଆଶାରେ, ପୁନିଥରେ କୁନ୍ତୀଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଚାହିଁ, ତାଙ୍କୁ କହିଲେ। ତେବେ କୁନ୍ତୀ ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
ନାତଶ୍ଚତୁର୍ଥଂ ପ୍ରସଵମାପସ୍ତ୍ଵପି ଵଦନ୍ତ୍ଯୁତ। ଅତଃପରଂ ସ୍ଵୈରିଣୀ ସ୍ଯାଦ୍ବନ୍ଧକୀ ପଞ୍ଚମେ ଭଵେତ୍
ଚତୁର୍ଥ ସନ୍ତାନ ପରେ ଜନ୍ମ ଦେବାକୁ ଜଣେ ଜନନୀକୁ ଅନୁମତି ନାହିଁ, ଏହା ପରେ ସେ ଅନ୍ୟପୁରୁଷ ସହ ଚଳିତା ହେବେ, ପଞ୍ଚମ ସନ୍ତାନ ହେଲେ ସେ ବେଶ୍ୟା ଭାବେ ଗଣାଯିବେ।
ସ ତ୍ଵଂ ଵିଦ୍ଵନ୍ଧର୍ମମିମମଧିଗମ୍ଯ କଥଂ ନୁ ମାମ୍। ଅପତ୍ଯାର୍ଥଂ ସମୁତ୍କ୍ରମ୍ଯ ପ୍ରମାଦାଦିଵ ଭାଷସେ
ତୁମେ ଧର୍ମରେ ପାଣ୍ଡିତ୍ୟ ଥିବା ସତ୍ୱେ, ଏହି ନିୟମ ଜାଣି, କିପରି ମୋତେ ଅନୁଚିତ ଭାବରେ ପୁଅ ପାଇଁ କଥା କହୁଛ? ଏହା କି ଅଜ୍ଞାନର ଫଳ?
କୁନ୍ତୀପୁତ୍ରେଷୁ ଜାତେଷୁ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରାତ୍ମଜେଷୁ ଚ। ମଦ୍ରରାଜସୁତା ପାଣ୍ଡୁଂ ରହୋ ଵଚନମବ୍ରଵୀତ୍
କୁନ୍ତୀଙ୍କ ପୁଅମାନେ ଓ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁଅମାନେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବାବେଳେ, ମଦ୍ରରାଜଙ୍କ ଝିଅ ଗୁପ୍ତରେ ପାଣ୍ଡୁଙ୍କୁ କଥା କହିଲେ।
ନ ମେଽସ୍ତି ତ୍ଵଯି ସନ୍ତାପୋ ଵିଗୁଣେଽପି ପରନ୍ତପ। ନାଵରତ୍ଵେ ଵରାର୍ହାଯାଃ ସ୍ଥିତ୍ଵା ଚାନଘ ନିତ୍ଯଦା
ଶତ୍ରୁଦମନ, ତୁମେ ଯଦିଓ ଗୁଣହୀନ ହେଉଥିବା, ମୋର ତୁମ ପ୍ରତି କେବେ ଦୁଃଖ ହୋଇନାହିଁ। ମୁଁ ଭଲ ବର ପାଇବା ଯୋଗ୍ୟ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, କେବେ ମନ ବଦଳାଇନାହିଁ, ନିର୍ମଳ।
ଗାନ୍ଧାର୍ଯାଶ୍ଚୈଵ ନୃପତେ ଜାତଂ ପୁତ୍ରଶତଂ ତଥା। ଶ୍ରୁତ୍ଵା ନ ମେ ତଥା ଦୁଃଖମଭଵତ୍କୁରୁନନ୍ଦନ
କୁରୁବଂଶର ଆନନ୍ଦ, ଗାନ୍ଧାରୀ ରାଣୀ ଶତପୁତ୍ରୀ ହେବା ଖବର ଶୁଣିଲି, ମୋତେ ଏମିତି ଦୁଃଖ ହୋଇନଥିଲା।
ଇଦଂ ତୁ ମେ ମହଦ୍ଦୁଃଖଂ ତୁଲ୍ଯତାଯାମପୁତ୍ରତା। ଦିଷ୍ଟ୍ଯା ତ୍ଵିଦାନୀଂ ଭର୍ତୁର୍ମେ କୁନ୍ତ୍ଯାମପ୍ଯସ୍ତି ସନ୍ତତିଃ
କିନ୍ତୁ ସମାନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୋର ସନ୍ତାନ ନଥିବା ଏହି ଦୁଃଖ ବଡ଼। ତଥାପି ଭାଗ୍ୟବଶତଃ, ଏବେ କୁନ୍ତୀ ମାଧ୍ୟମରେ ମୋର ସ୍ୱାମୀଙ୍କର ସନ୍ତାନ ହେଇଛି।
ଯଦି ତ୍ଵପତ୍ଯସନ୍ତାନଂ କୁନ୍ତିରାଜସୁତା ମଯି। କୁର୍ଯାଦନୁଗ୍ରହୋ ମେ ସ୍ଯାତ୍ତଵ ଚାପି ହିତଂ ଭଵେତ୍
ଯଦି ରାଜକୁମାରୀ କୁନ୍ତୀ ମୋ ପାଇଁ ସନ୍ତାନ ଦେଇପାରନ୍ତି, ଏହା ମୋ ପାଇଁ ଉପକାର ହେବ ଏବଂ ତୁମର ମଧ୍ୟ ଭଲ ହେବ।
ସଂରମ୍ଭୋ ହି ସପତ୍ନୀତ୍ଵାଦ୍ଵକ୍ତୁଂ କୁନ୍ତିସୁତାଂ ପ୍ରତି। ଯଦି ତୁ ତ୍ଵଂ ପ୍ରସନ୍ନୋ ମେ ସ୍ଵଯମେନାଂ ପ୍ରଚୋଦଯ
ସହଧର୍ମିଣୀ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରତିସ୍ପର୍ଧା ଥିବାରୁ କୁନ୍ତୀଙ୍କୁ କହିବାରେ ଅସୁବିଧା ହୁଏ; ଯଦି ତୁମେ ମୋ ପ୍ରତି ସନ୍ତୁଷ୍ଟ, ତେବେ ତୁମେ ନିଜେ ତାଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କର।
ମମାପ୍ଯେଷ ସଦା ମାଦ୍ରି ହୃଦ୍ଯର୍ଥଃ ପରିଵର୍ତତେ। ନ ତୁ ତ୍ଵାଂ ପ୍ରସହେ ଵକ୍ତୁମିଷ୍ଟାନିଷ୍ଟଵିଵକ୍ଷଯା
ମାଦ୍ରୀ, ଏହି ଇଚ୍ଛା ସଦା ମୋ ହୃଦୟରେ ଘୁରୁଛି; କିନ୍ତୁ ମୁଁ ତୁମକୁ ଭଲ କିମ୍ବା ଖରାପ କଥା କହିବାକୁ ସାହସ କରିପାରୁନି।
ତଵ ତ୍ଵିଦଂ ମତଂ ମତ୍ଵା ପ୍ରଯତିଷ୍ଯାମ୍ଯତଃ ପରମ୍। ମନ୍ଯେ ଧ୍ରୁଵଂ ମଯୋକ୍ତା ସା ଵଚନଂ ପ୍ରତିପତ୍ସ୍ଯତେ
ତୁମର ମତ ଭାବି, ଏବେ ମୁଁ ଚେଷ୍ଟା କରିବି; ମୋ ଭାବନା, ମୁଁ କହିଲେ ସେ ନିଶ୍ଚୟ ମୋ କଥା ମାନିବେ।
ତତଃ କୁନ୍ତୀଂ ପୁନଃ ପାଣ୍ଡୁର୍ଵିଵିକ୍ତ ଇଦମବ୍ରଵୀତ୍। `ଅନୁଗୃହ୍ଣୀଷ୍ଵ କଲ୍ଯାଣି ମଦ୍ରରାଜସୁତାମପି।' କୁଲସ୍ଯ ମମ ସନ୍ତାନଂ ଲୋକସ୍ଯ ଚ କୁରୁ ପ୍ରିଯମ୍
ତାପରେ ପାଣ୍ଡୁ ପୁନିଥରେ ଗୁପ୍ତରେ କୁନ୍ତୀଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ଶୁଭେ, ମଦ୍ରରାଜଙ୍କ ଝିଅଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଦୟା କର; ଆମ ବଂଶ ଓ ସମସ୍ତଙ୍କ ଭଲ ପାଇଁ ଏହି କାମ କର।'
ମମ ଚାପିଣ୍ଡନାଶାଯ ପୂର୍ଵେଷାଂ ଚ ମହାତ୍ମନାମ୍। ମତ୍ପ୍ରିଯାର୍ଥଂ ଚ କଲ୍ଯାଣି କୁରୁ କଲ୍ଯାଣମୁତ୍ତମମ୍
ମୋ ପିତୃପିଣ୍ଡ ନଷ୍ଟ ହେବାରୁ ମୋକୁ ମୁକ୍ତି ମିଳିବା ପାଇଁ, ଆଗରୁ ଥିବା ମହାନ ଆତ୍ମାମାନେ ପାଇଁ ଏବଂ ମୋର ଖୁସି ପାଇଁ, ଶୁଭେ, ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ କାମ କର।
ଯଶସୋଽର୍ଥାଯ ଚୈଵ ତ୍ଵଂ କୁରୁ କର୍ମ ସୁଦୁଷ୍କରମ୍। ପ୍ରାପ୍ଯାଧିପତ୍ଯମିନ୍ଦ୍ରେଣ ଯଜ୍ଞୈରିଷ୍ଟଂ ଯଶୋଽର୍ଥିନା
ଯଶ ପାଇବା ପାଇଁ ଏହି ଅତି କଠିନ କାମ କର; ଯେପରି ଇନ୍ଦ୍ର, ଯଶ ଆଶାରେ, ଯଜ୍ଞ କରି ଶ୍ରେଷ୍ଠତା ପାଇଥିଲେ।
ତଥା ମନ୍ତ୍ରଵିଦୋ ଵିପ୍ରାସ୍ତପସ୍ତପ୍ତ୍ଵା ସୁଦୁଷ୍କରମ୍। ଗୁରୂନଭ୍ଯୁପଗଚ୍ଛନ୍ତି ଯଶସୋଽର୍ଥାଯ ଭାମିନି
ଏହିପରି, ମନ୍ତ୍ର ଜାଣିଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମଧ୍ୟ, କଠିନ ତପସ୍ୟା କରି, ଯଶ ପାଇବା ପାଇଁ ଗୁରୁଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଆନ୍ତି, ସୁନ୍ଦରୀ।
ତଥା ରାଜର୍ଷଯଃ ସର୍ଵେ ବ୍ରାହ୍ମଣାଶ୍ଚ ତପୋଧନାଃ। ଚକ୍ରୁରୁଚ୍ଚାଵଚଂ କର୍ମ ଯଶସୋଽର୍ଥାଯ ଦୁଷ୍କରମ୍
ଏହିପରି, ସମସ୍ତ ରାଜର୍ଷି ଓ ତପସ୍ଵୀ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଯଶ ପାଇବା ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ କଠିନ କାମ କରିଛନ୍ତି।
ସା ତ୍ଵଂ ମାଦ୍ରୀଂ ପ୍ଲଵେନୈଵ ତାରଯୈନାମନିନ୍ଦିତେ। ଅପତ୍ଯସଂଵିଧାନେନ ପରାଂ କୀର୍ତିମଵାପ୍ନୁହି
ଏହିପରି, ନିର୍ମଳେ, ଏହି ଉପାୟରେ ମାଦ୍ରୀଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କର; ସନ୍ତାନ ଦେଇ ତାଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟ କର, ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କୀର୍ତ୍ତି ଅର୍ଜନ କର।
ଧର୍ମଂ ଵୈ ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ରୋକ୍ତଂ ଯଥା ଵଦସି ତତ୍ତଥା। ତସ୍ମାଦନୁଗ୍ରହଂ ତସ୍ଯାଃ କରୋମି କୁରୁନନ୍ଦନ
ତୁମେ ଯେପରି ଧର୍ମ ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ କଥା କହିଛ, ସେଠିକି ଠିକ୍। ଏହିକାରଣରେ, ହେ କୁରୁବଂଶର ଗର୍ବ, ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଉଛି।
ଏଵମୁକ୍ତାଽବ୍ରଵୀନ୍ମାର୍ଦ୍ରୀଂ ସକୃଚ୍ଚିନ୍ତଯ ଦୈଵତମ୍। ତସ୍ମାତ୍ତେ ଭଵିତାଽପତ୍ଯମନୁରୂପମସଂଶଯମ୍
ଏପରି କହି, ସେ ମାଦ୍ରୀଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ତୁମେ ମନ ଏକାଗ୍ର କରି ଦେବତାଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କର। ତାପରେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ତୁମେ ତୁମ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ସନ୍ତାନ ପାଇବ।'
ତତୋ ମନ୍ତ୍ରେ କୃତେ ତସ୍ମିନ୍ଵିଧିଦୃଷ୍ଟେନ କର୍ମଣା। ତତୋ ରାଜସୁତା ସ୍ନାତା ଶଯନେ ସଂଵିଵେଶ ହ
ତାପରେ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ ହେଲା। ରାଜକୁମାରୀ ସ୍ନାନ କରି ନିଜ ଶୟନକକ୍ଷକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ତତୋ ମାଦ୍ରୀ ଵିଚାର୍ଯୈକା ଜଗାମ ମନସାଽଶ୍ଵିନୌ। ତାଵାଗମ୍ଯ ସୁତୌ ତସ୍ଯାଂ ଜନଯାମାସତୁର୍ଯମୌ। ନକୁଲଂ ସହଦେଵଂ ଚ ରୂପେଣାପ୍ରତିମୌ ଭୁଵି
ଏହା ପରେ ମାଦ୍ରୀ ଏକାକି ବସି ମନରେ ଅଶ୍ୱିନୀଦେବତାଙ୍କୁ ଡାକିଲେ। ସେମାନେ ଆସି ତାଙ୍କୁ ଦୁଇଟି ପୁଅ ଦେଲେ—ନକୁଳ ଓ ସହଦେବ, ଯେଉଁମାନେ ରୂପରେ ପୃଥିବୀରେ ଅଦ୍ୱିତୀୟ।
ତଥୈଵ ତାଵପି ଯମୌ ଵାଗୁଵାଚାଶରୀରିଣୀ। `ଧର୍ମତୋ ଭକ୍ତିତଶ୍ଚୈଵ ଶୀଲତୋ ଵିନଯୈସ୍ତଥା
ସେହିପରି ଭାବେ, ଦୁଇ ଝିଅଙ୍କୁ ଏକ ଦେହହୀନ ସ୍ୱର କହିଲା: 'ଧର୍ମ, ଭକ୍ତି, ଉତ୍ତମ ଆଚରଣ ଓ ନମ୍ରତା ଦ୍ୱାରା—'
ସତ୍ଵରୂପଗୁଣୋପେତୌ ଭଵତୋଽତ୍ଯଶ୍ଵିନାଵିତି। ମାସତେ ତେଜସାଽତ୍ଯର୍ଥଂ ରୂପଦ୍ରଵିଣସଂପଦା
'ତୁମେ ଦ୍ରୁତତା, ରୂପ ଓ ଗୁଣରେ ଅଶ୍ୱିନୀଦେବତାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଅତିକ୍ରମ କରିବ। ତୁମେ ତେଜ, ରୂପ ଓ ଧନ-ସମ୍ପଦରେ ବେଶି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ହେବ।'