କାମ୍ଯା ଶାରଦ୍ଵତୀ ଚୈଵ ନନୃତୁସ୍ତତ୍ର ସଂଘଶଃ। ମେନକା ସହଜନ୍ଯା ଚ କର୍ଣିକା ପୁଞ୍ଜିକସ୍ଥଲା
କାମ୍ୟା ଓ ଶାରଦ୍ବତୀ, ମେନକା, ସହଜନ୍ୟା, କର୍ଣ୍ଣିକା ଓ ପୁଞ୍ଜିକସ୍ଥଳା ସମସ୍ତେ ଦଳେ ଦଳେ ନୃତ୍ୟ କରିଥିଲେ।
ଋତୁସ୍ଥଲା ଘୃତାଚୀ ଚ ଵିଶ୍ଵାଚୀ ପୂର୍ଵଚିତ୍ତ୍ଯପି। ଉମ୍ଲୋଚେତି ଚ ଵିଖ୍ଯାତା ପ୍ରମ୍ଲୋଚେତି ଚ ତା ଦଶ
ଋତୁସ୍ଥଳା, ଘୃତାଚୀ, ବିଶ୍ୱାଚୀ, ପୂର୍ବଚିତ୍ତି, ଏବଂ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଉର୍ମିଲୋଚା ଓ ପ୍ରମ୍ଲୋଚା—ଏହି ଦଶଜଣୀ।
ଉର୍ଵଶ୍ଯେକାଦଶୀ ତାସାଂ ଜଗୁଶ୍ଚାଯତଲୋଚନାଃ। ଧାତାଽର୍ଯମା ଚ ମିତ୍ରଶ୍ଚ ଵରୁଣୋଂଽଶୋ ଭଗସ୍ତଥା
ଉର୍ବଶୀ ଏହାମାନଙ୍କ ଏକାଦଶୀ, ସେମାନେ ଆଖି ଉଦା ହୋଇ ଗୀତ ଗାଇଥିଲେ; ଧାତା, ଅର୍ୟମା, ମିତ୍ର, ବରୁଣ, ଅଂଶ ଓ ଭଗ।
ଇନ୍ଦ୍ରୋ ଵିଵସ୍ଵାନ୍ପୂଷା ଚ ପର୍ଜନ୍ଯୋ ଦଶମଃ ସ୍ମୃତଃ। ତତସ୍ତ୍ଵଷ୍ଟା ତତୋ ଵିଷ୍ଣୁରଜଘନ୍ଯୋ ଜଘନ୍ଯଜଃ
ଇନ୍ଦ୍ର, ବିବସ୍ୱାନ୍, ପୂଷା, ପର୍ଜନ୍ୟ—ଦଶମ ଭାବରେ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ; ତାପରେ ତ୍ୱଷ୍ଟା, ତାପରେ ବିଷ୍ଣୁ, ସବୁଠାରୁ ଶେଷ ଓ ସବୁଠାରୁ ଛୋଟ।
ଇତ୍ଯେତେ ଦ୍ଵାଦଶାଦିତ୍ଯା ଜ୍ଵଲନ୍ତଃ ସୂର୍ଯଵର୍ଚସଃ
ଏହି ଦ୍ୱାଦଶ ଆଦିତ୍ୟ, ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପ୍ରଭାରେ ଦୀପ୍ତିମାନ।
ମୃଗଵ୍ଯାଧଶ୍ଚ ସର୍ପଶ୍ଚ ନିର୍ଋତିଶ୍ଚ ମହାଯଶାଃ। ଅଜୈକପାଦହିର୍ବୁଧ୍ନ୍ଯଃ ପିନାକୀ ଚ ପରଂତପ
ମୃଗବ୍ୟାଧ, ସର୍ପ, ମହାଯଶସ୍ବୀ ନିରୃତି, ଅଜଏକପାଦ, ଅହିର୍ବୁଧ୍ନ୍ୟ, ପିନାକୀ, ହେ ଶତ୍ରୁଦଳନ।
ଦହନୋଽଥେଶ୍ଵରଶ୍ଚୈଵ କପାଲୀ ଚ ଵିଶାଂପତେ। ସ୍ଥାଣୁର୍ଭଗଶ୍ଚ ଭଗଵାନ୍ରୁଦ୍ରାସ୍ତତ୍ରାଵତସ୍ଥିରେ
ଦହନ, ଈଶ୍ୱର, କପାଳୀ, ହେ ଜନପତି; ସ୍ଥାଣୁ, ଭଗ ଓ ଭଗବାନ୍ ରୁଦ୍ର ସେଠାରେ ଉଭୟ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଥିଲେ।
ଅଶ୍ଵିନୌ ଵସଵଶ୍ଚାଷ୍ଟୌ ମରୁତଶ୍ଚ ମହାବଲାଃ। ଵିଶ୍ଵେଦେଵାସ୍ତଥା ସାଧ୍ଯାସ୍ତତ୍ରାସନ୍ପରିତଃ ସ୍ଥିତାଃ
ଅଶ୍ୱିନୀ ଦ୍ୱୟ, ଆଠି ଵସୁ, ବଳଶାଳୀ ମରୁତ, ବିଶ୍ୱେଦେବ ଓ ସାଧ୍ୟମାନେ ସମସ୍ତେ ଚାରିପାଖରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଥିଲେ।
କର୍କୋଟକୋଽଥ ସର୍ପଶ୍ଚ ଵାସୁକିଶ୍ଚ ଭୁଜଙ୍ଗମଃ। କଚ୍ଛପଶ୍ଚାଥ କୁଣ୍ଡଶ୍ଚ ତକ୍ଷକଶ୍ଚ ମହୋରଗଃ
କର୍କୋଟକ ସର୍ପ, ବାସୁକି ନାଗ; କଚ୍ଛପ, କୁଣ୍ଡ, ତକ୍ଷକ ମହାନାଗ।
ଆଯଯୁସ୍ତପସା ଯୁକ୍ତା ମହାକ୍ରୋଧା ମହାବଲାଃ। ଏତେ ଚାନ୍ଯେ ଚ ବହଵସ୍ତତ୍ର ନାଗା ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତାଃ
ସେମାନେ ତପସ୍ୟା, ଭୟଙ୍କର କ୍ରୋଧ ଓ ବଳରେ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ ଆସିଥିଲେ; ଏମିତି ଅନେକ ନାଗ ସେଠାରେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଥିଲେ।
ତାର୍କ୍ଷ୍ଯଶ୍ଚାରିଷ୍ଟନେମିଶ୍ଚ ଗରୁଡଶ୍ଚାସିତଧ୍ଵଜଃ। ଅରୁଣଶ୍ଚାରୁଣିଶ୍ଚୈଵ ଵୈନତେଯା ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତାଃ
ତାର୍କ୍ଷ୍ୟ, ଅରିଷ୍ଟନେମି, କଳା ପତାକା ଧାରୀ ଗରୁଡ, ଅରୁଣ, ଆରୁଣି ଓ ବିନତାଙ୍କ ପୁଅମାନେ ସେଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ।
ତାଂଶ୍ଚ ଦେଵଗଣାନ୍ସର୍ଵାଂସ୍ତପଃସିଦ୍ଧା ମହର୍ଷଯଃ। ଵିମାନଗିର୍ଯଗ୍ରଗତାନ୍ଦଦୃଶୁର୍ନେତରେ ଜନାଃ
ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ, ତପସ୍ୟାରେ ସିଦ୍ଧ ମହାର୍ଷିମାନେ ପର୍ବତ ମହଲରୁ ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଖିଥିଲେ; ଅନ୍ୟ ଲୋକମାନେ ଦେଖିପାରିଲେ ନାହିଁ।
ତଦ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମହଦାଶ୍ଚର୍ଯଂ ଵିସ୍ମିତା ମୁନିସତ୍ତମାଃ। ଅଧିକାଂ ସ୍ମ ତତୋ ଵୃତ୍ତିମଵର୍ତନ୍ପାଣ୍ଡଵଂ ପ୍ରତି
ସେଇ ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ମହାନ ଋଷିମାନେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଚକିତ ହେଲେ; ତାପରେ ସେମାନେ ପାଣ୍ଡୁଙ୍କୁ ଅଧିକ ମନୋଯୋଗ ଦେଲେ।
ପାଣ୍ଡୁଃ ପ୍ରୀତେନ ମନସା ଦେଵତାଦୀନପୂଜଯତ୍। ପାଣ୍ଡୁନା ପୂଜିତା ଦେଵାଃ ପ୍ରତ୍ଯୂଚୁର୍ନରସତ୍ତମମ୍
ପାଣ୍ଡୁ ଆନନ୍ଦିତ ମନେ ଦେବତାମାନେ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ପୂଜା କଲେ; ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ଦେବମାନେ ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷଙ୍କୁ କହିଲେ।
ପ୍ରାଦୁର୍ବୂତୋ ହ୍ଯଯଂ ଧର୍ମୋ ଦେଵତାନାଂ ପ୍ରସାଦତଃ। ମାତରିଶ୍ଵା ହ୍ଯଯଂ ଭୀମୋ ବଲଵାନରିମର୍ଦନଃ
ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦୟାରେ ଏହି ଧର୍ମ ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇଛନ୍ତି; ମାତରିଶ୍ୱା ହେଉଛନ୍ତି ଭୀମ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଶତ୍ରୁଦଳନ।
ସାକ୍ଷାଦିନ୍ଦ୍ରଃ ସ୍ଵଯଂ ଜାତଃ ପ୍ରସାଦାଚ୍ଚ ଶତକ୍ରତୋଃ। ପିତୃତ୍ଵାଦ୍ଦେଵତାନାଂ ହି ନାସ୍ତି ପୁଣ୍ଯତରସ୍ତ୍ଵଯା
ସ୍ୱୟଂ ଇନ୍ଦ୍ର ଶତକ୍ରତୁଙ୍କ କୃପାରେ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି; ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପିତୃତ୍ୱରେ ତୁମେଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କେହି ନାହାନ୍ତି।
ପିତୄଣାମୃଣନିର୍ମୁକ୍ତଃ ସ୍ଵର୍ଗଂ ପ୍ରାପ୍ସ୍ଯସି ପୁଣ୍ଯଭାକ୍। ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ଦେଵତାଃ ସର୍ଵା ଵିପ୍ରଜଗ୍ମୁର୍ଯଥାଗତମ୍
ପିତୃ ଋଣରୁ ମୁକ୍ତ ହେଇ, ତୁମେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପାଇବା ଏବଂ ପୁଣ୍ୟର ଭାଗୀ ହେବା। ଏହିପରି କହି, ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ଯେପରି ଆସିଥିଲେ, ସେହିପରି ଚାଲିଗଲେ।
ପାଣ୍ଡୁସ୍ତୁ ପୁନରେଵୈନାଂ ପୁତ୍ରଲୋଭାନ୍ମହାଯଶାଃ। ପ୍ରାଦିଶଦ୍ଦର୍ଶନୀଯାର୍ଥୀ କୁନ୍ତୀ ତ୍ଵେନମଥାବ୍ରଵୀତ୍
ମହାପ୍ରସିଦ୍ଧ ପାଣ୍ଡୁ, ପୁଅ ପାଇବା ଆଶାରେ, ପୁନିଥରେ କୁନ୍ତୀଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଚାହିଁ, ତାଙ୍କୁ କହିଲେ। ତେବେ କୁନ୍ତୀ ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
ନାତଶ୍ଚତୁର୍ଥଂ ପ୍ରସଵମାପସ୍ତ୍ଵପି ଵଦନ୍ତ୍ଯୁତ। ଅତଃପରଂ ସ୍ଵୈରିଣୀ ସ୍ଯାଦ୍ବନ୍ଧକୀ ପଞ୍ଚମେ ଭଵେତ୍
ଚତୁର୍ଥ ସନ୍ତାନ ପରେ ଜନ୍ମ ଦେବାକୁ ଜଣେ ଜନନୀକୁ ଅନୁମତି ନାହିଁ, ଏହା ପରେ ସେ ଅନ୍ୟପୁରୁଷ ସହ ଚଳିତା ହେବେ, ପଞ୍ଚମ ସନ୍ତାନ ହେଲେ ସେ ବେଶ୍ୟା ଭାବେ ଗଣାଯିବେ।
ସ ତ୍ଵଂ ଵିଦ୍ଵନ୍ଧର୍ମମିମମଧିଗମ୍ଯ କଥଂ ନୁ ମାମ୍। ଅପତ୍ଯାର୍ଥଂ ସମୁତ୍କ୍ରମ୍ଯ ପ୍ରମାଦାଦିଵ ଭାଷସେ
ତୁମେ ଧର୍ମରେ ପାଣ୍ଡିତ୍ୟ ଥିବା ସତ୍ୱେ, ଏହି ନିୟମ ଜାଣି, କିପରି ମୋତେ ଅନୁଚିତ ଭାବରେ ପୁଅ ପାଇଁ କଥା କହୁଛ? ଏହା କି ଅଜ୍ଞାନର ଫଳ?
କୁନ୍ତୀପୁତ୍ରେଷୁ ଜାତେଷୁ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରାତ୍ମଜେଷୁ ଚ। ମଦ୍ରରାଜସୁତା ପାଣ୍ଡୁଂ ରହୋ ଵଚନମବ୍ରଵୀତ୍
କୁନ୍ତୀଙ୍କ ପୁଅମାନେ ଓ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁଅମାନେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବାବେଳେ, ମଦ୍ରରାଜଙ୍କ ଝିଅ ଗୁପ୍ତରେ ପାଣ୍ଡୁଙ୍କୁ କଥା କହିଲେ।
ନ ମେଽସ୍ତି ତ୍ଵଯି ସନ୍ତାପୋ ଵିଗୁଣେଽପି ପରନ୍ତପ। ନାଵରତ୍ଵେ ଵରାର୍ହାଯାଃ ସ୍ଥିତ୍ଵା ଚାନଘ ନିତ୍ଯଦା
ଶତ୍ରୁଦମନ, ତୁମେ ଯଦିଓ ଗୁଣହୀନ ହେଉଥିବା, ମୋର ତୁମ ପ୍ରତି କେବେ ଦୁଃଖ ହୋଇନାହିଁ। ମୁଁ ଭଲ ବର ପାଇବା ଯୋଗ୍ୟ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, କେବେ ମନ ବଦଳାଇନାହିଁ, ନିର୍ମଳ।
ଗାନ୍ଧାର୍ଯାଶ୍ଚୈଵ ନୃପତେ ଜାତଂ ପୁତ୍ରଶତଂ ତଥା। ଶ୍ରୁତ୍ଵା ନ ମେ ତଥା ଦୁଃଖମଭଵତ୍କୁରୁନନ୍ଦନ
କୁରୁବଂଶର ଆନନ୍ଦ, ଗାନ୍ଧାରୀ ରାଣୀ ଶତପୁତ୍ରୀ ହେବା ଖବର ଶୁଣିଲି, ମୋତେ ଏମିତି ଦୁଃଖ ହୋଇନଥିଲା।
ଇଦଂ ତୁ ମେ ମହଦ୍ଦୁଃଖଂ ତୁଲ୍ଯତାଯାମପୁତ୍ରତା। ଦିଷ୍ଟ୍ଯା ତ୍ଵିଦାନୀଂ ଭର୍ତୁର୍ମେ କୁନ୍ତ୍ଯାମପ୍ଯସ୍ତି ସନ୍ତତିଃ
କିନ୍ତୁ ସମାନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୋର ସନ୍ତାନ ନଥିବା ଏହି ଦୁଃଖ ବଡ଼। ତଥାପି ଭାଗ୍ୟବଶତଃ, ଏବେ କୁନ୍ତୀ ମାଧ୍ୟମରେ ମୋର ସ୍ୱାମୀଙ୍କର ସନ୍ତାନ ହେଇଛି।
ଯଦି ତ୍ଵପତ୍ଯସନ୍ତାନଂ କୁନ୍ତିରାଜସୁତା ମଯି। କୁର୍ଯାଦନୁଗ୍ରହୋ ମେ ସ୍ଯାତ୍ତଵ ଚାପି ହିତଂ ଭଵେତ୍
ଯଦି ରାଜକୁମାରୀ କୁନ୍ତୀ ମୋ ପାଇଁ ସନ୍ତାନ ଦେଇପାରନ୍ତି, ଏହା ମୋ ପାଇଁ ଉପକାର ହେବ ଏବଂ ତୁମର ମଧ୍ୟ ଭଲ ହେବ।
ସଂରମ୍ଭୋ ହି ସପତ୍ନୀତ୍ଵାଦ୍ଵକ୍ତୁଂ କୁନ୍ତିସୁତାଂ ପ୍ରତି। ଯଦି ତୁ ତ୍ଵଂ ପ୍ରସନ୍ନୋ ମେ ସ୍ଵଯମେନାଂ ପ୍ରଚୋଦଯ
ସହଧର୍ମିଣୀ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରତିସ୍ପର୍ଧା ଥିବାରୁ କୁନ୍ତୀଙ୍କୁ କହିବାରେ ଅସୁବିଧା ହୁଏ; ଯଦି ତୁମେ ମୋ ପ୍ରତି ସନ୍ତୁଷ୍ଟ, ତେବେ ତୁମେ ନିଜେ ତାଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କର।
ମମାପ୍ଯେଷ ସଦା ମାଦ୍ରି ହୃଦ୍ଯର୍ଥଃ ପରିଵର୍ତତେ। ନ ତୁ ତ୍ଵାଂ ପ୍ରସହେ ଵକ୍ତୁମିଷ୍ଟାନିଷ୍ଟଵିଵକ୍ଷଯା
ମାଦ୍ରୀ, ଏହି ଇଚ୍ଛା ସଦା ମୋ ହୃଦୟରେ ଘୁରୁଛି; କିନ୍ତୁ ମୁଁ ତୁମକୁ ଭଲ କିମ୍ବା ଖରାପ କଥା କହିବାକୁ ସାହସ କରିପାରୁନି।
ତଵ ତ୍ଵିଦଂ ମତଂ ମତ୍ଵା ପ୍ରଯତିଷ୍ଯାମ୍ଯତଃ ପରମ୍। ମନ୍ଯେ ଧ୍ରୁଵଂ ମଯୋକ୍ତା ସା ଵଚନଂ ପ୍ରତିପତ୍ସ୍ଯତେ
ତୁମର ମତ ଭାବି, ଏବେ ମୁଁ ଚେଷ୍ଟା କରିବି; ମୋ ଭାବନା, ମୁଁ କହିଲେ ସେ ନିଶ୍ଚୟ ମୋ କଥା ମାନିବେ।
ତତଃ କୁନ୍ତୀଂ ପୁନଃ ପାଣ୍ଡୁର୍ଵିଵିକ୍ତ ଇଦମବ୍ରଵୀତ୍। `ଅନୁଗୃହ୍ଣୀଷ୍ଵ କଲ୍ଯାଣି ମଦ୍ରରାଜସୁତାମପି।' କୁଲସ୍ଯ ମମ ସନ୍ତାନଂ ଲୋକସ୍ଯ ଚ କୁରୁ ପ୍ରିଯମ୍
ତାପରେ ପାଣ୍ଡୁ ପୁନିଥରେ ଗୁପ୍ତରେ କୁନ୍ତୀଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ଶୁଭେ, ମଦ୍ରରାଜଙ୍କ ଝିଅଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଦୟା କର; ଆମ ବଂଶ ଓ ସମସ୍ତଙ୍କ ଭଲ ପାଇଁ ଏହି କାମ କର।'
ମମ ଚାପିଣ୍ଡନାଶାଯ ପୂର୍ଵେଷାଂ ଚ ମହାତ୍ମନାମ୍। ମତ୍ପ୍ରିଯାର୍ଥଂ ଚ କଲ୍ଯାଣି କୁରୁ କଲ୍ଯାଣମୁତ୍ତମମ୍
ମୋ ପିତୃପିଣ୍ଡ ନଷ୍ଟ ହେବାରୁ ମୋକୁ ମୁକ୍ତି ମିଳିବା ପାଇଁ, ଆଗରୁ ଥିବା ମହାନ ଆତ୍ମାମାନେ ପାଇଁ ଏବଂ ମୋର ଖୁସି ପାଇଁ, ଶୁଭେ, ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ କାମ କର।