ଦୁର୍ମଦୋ ଦୁର୍ଵିଗାହଶ୍ଚ ଵିଵିତ୍ସୁର୍ଵିକଟାନନଃ। ଊର୍ଣନାଭଃ ସୁନାଭଶ୍ଚ ତଥା ନନ୍ଦୋପନନ୍ଦକୌ
ଦୁର୍ମଦ, ଦୁର୍ବିଗାହ, ବିବିତ୍ସୁ, ବିକଟାନନ, ଉର୍ଣ୍ଣନାଭ, ସୁନାଭ, ନନ୍ଦ, ଉପନନ୍ଦ;
ଚିତ୍ରବାଣଶ୍ଚିତ୍ରଵର୍ମା ସୁଵର୍ମା ଦୁର୍ଵିମୋଚନଃ। ଅଯୋବାହୁର୍ମହାବାହୁଶ୍ଚିତ୍ରାଙ୍ଗଶ୍ଚିତ୍ରକୁଣ୍ଡଲଃ
ଚିତ୍ରବାଣ, ଚିତ୍ରବର୍ମା, ସୁବର୍ମା, ଦୁର୍ବିମୋଚନ, ଅୟୋବାହୁ, ମହାବାହୁ, ଚିତ୍ରାଙ୍ଗ, ଚିତ୍ରକୁଣ୍ଡଳ;
ଭୀମଵେଗୋ ଭୀମବଲୋ ବଲାକୀ ବଲଵର୍ଧନଃ। ଉଗ୍ରାଯୁଧଃ ସୁଷେଣଶ୍ଚ କୁଣ୍ଡଧାରୋ ମହୋଦରଃ
ଭୀମବେଗ, ଭୀମବଳ, ବଳାକୀ, ବଳବର୍ଧନ, ଉଗ୍ରାୟୁଧ, ସୁଷେଣ, କୁଣ୍ଡଧାର, ମହୋଦର;
ଚିତ୍ରାଯୁଧୋ ନିଷଙ୍ଗୀ ଚ ପାଶୀ ଵୃନ୍ଦାରକସ୍ତଥା। ଦୃଢଵର୍ମା ଦୃଢକ୍ଷତ୍ରଃ ସୋମକୀର୍ତିରନୂଦରଃ
ଚିତ୍ରାୟୁଧ, ନିଷଙ୍ଗୀ, ପାଶୀ, ବୃନ୍ଦାରକ, ଦୃଢ଼ବର୍ମା, ଦୃଢ଼କ୍ଷତ୍ର, ସୋମକୀର୍ତ୍ତି, ଅନୂଦର।
ଦୃଢସନ୍ଧୋ ଜରାସନ୍ଧଃ ସତ୍ଯସନ୍ଧଃ ସଦଃ ସୁଵାକ୍। ଉଗ୍ରଶ୍ରଵା ଉଗ୍ରସେନଃ ସେନାନୀର୍ଦୁଷ୍ପରାଜଯଃ
ଜରାସନ୍ଧ ଦୃଢ଼ ସଂଯୋଗ ଓ ବନ୍ଧୁତ୍ୱରେ ଅଟୁଟ, ସବୁବେଳେ ନିଜ କଥାରେ ଅଟଳ, ସଭାରେ ମଧୁର ଓ ଚତୁର ଭାଷଣ କରନ୍ତି, ତାଙ୍କର ଦୁର୍ଦ୍ଧର୍ଷ କୀର୍ତ୍ତି ଦେଶେ ଦେଶେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ବଡ଼ ସେନା ଓ ଶକ୍ତିରେ ପ୍ରବଳ, ଯୁଦ୍ଧରେ ତାଙ୍କୁ ହରାଇବା ଅତି କଷ୍ଟକର।
ଅପରାଜିତଃ କୁଣ୍ଡଶାଯୀ ଵିଶାଲାକ୍ଷୋ ଦୁରାଧରଃ। ଦୃଢହସ୍ତଃ ସୁହସ୍ତଶ୍ଚ ଵାତଵେଗସୁଵର୍ଚସୌ
ସେ ଅଜୟ, କଂଟକ ଶଯ୍ୟାରେ ଶୟନ କରନ୍ତି, ତାଙ୍କର ଆଖି ବଡ଼ ଓ ଚଉଡ଼, ତାଙ୍କୁ ଦମନ କରିବା ଦୁର୍ଲଭ, ଦୃଢ଼ ହାତ ଓ ଦକ୍ଷ ହାତ ରଖନ୍ତି, ପବନର ତୀବ୍ର ଶକ୍ତି ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ତାଙ୍କର ଅଛି।
ଆଦିତ୍ଯକେତୁର୍ବହ୍ଵାଶୀ ନାଗଦତ୍ତୋଽଗ୍ରଯାଯ୍ଯପି। କଵଚୀ କ୍ରଥନଃ କୁଣ୍ଡୀ କୁଣ୍ଡଧାରୋ ଧନୁର୍ଧରଃ
ସୂର୍ଯ୍ୟଧ୍ୱଜ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ବହୁତ ଖାଇଥିବା, ସର୍ପ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା, ସମ୍ମାନରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, କବଚ ପିନ୍ଧିଥିବା, ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଚୂର୍ଣ୍ଣ କରନ୍ତି, କୁଣ୍ଡଳ ପିନ୍ଧିଥିବା, ଧନୁଷରେ ପାରଙ୍ଗତ।
ଉଗ୍ରଭୀମରଥୌ ଵୀରୌ ଵୀରବାହୁରଲୋଲୁପଃ। ଅଭଯୋ ରୌଦ୍ରକର୍ମା ଚ ତଥା ଦୃଢରଥାଶ୍ରଯଃ
ରଥରେ ଦୁର୍ଦ୍ଧର୍ଷ ଓ ଭୟଙ୍କର, ବୀର, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହାତ, ଅତି ଲୋଭୀ, ଭୟହୀନ, ଭୟଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି, ଏବଂ ନିଜ ରଥରେ ଦୃଢ଼ ରହନ୍ତି।
ଅନାଧୃଷ୍ଯଃ କୁଣ୍ଡଭେଦୀ ଵିରାଵୀ ଚିତ୍ରକୁଣ୍ଡଲଃ। ପ୍ରମଥଶ୍ଚ ପ୍ରମାଥୀ ଚ ଦୀର୍ଘରୋମଶ୍ଚ ଵୀର୍ଯଵାନ୍
ତାଙ୍କୁ କେହି ହାରାଇପାରିବେ ନାହିଁ, କୁଣ୍ଡଳ ଭାଙ୍ଗିପାରନ୍ତି, ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ କଥା କରନ୍ତି, ଦ୍ରୁତିମାନ୍ କୁଣ୍ଡଳ ପିନ୍ଧିଥିବା, ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଦମନ କରନ୍ତି ଓ ନଶ୍ୱ କରନ୍ତି, ଦୀର୍ଘ କେଶ ଓ ପ୍ରଚୁର ଶକ୍ତି ରଖନ୍ତି।
ଦୀର୍ଘବାହୁର୍ମହାବାହୁର୍ଵ୍ଯୂଢୋରାଃ କନକଧ୍ଵଜଃ। କୁଣ୍ଡାଶୀ ଵିରାଜାଶ୍ଚୈଵ ଦୁଃଶଲା ଚ ଶତାଧିକା
ଦୀର୍ଘବାହୁ, ମହାବଳୀ, ଚଉଡ଼ ଛାତି, ସୁନା ଧ୍ୱଜ ଧାରଣ କରନ୍ତି, କୁଣ୍ଡଳ ଖାଇଥିବା, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦେହ, ଏବଂ ଶତାଧିକ ଦୁଃଶଳା।
ଇତି ପୁତ୍ରଶତଂ ରାଜନ୍କନ୍ଯା ଚୈଵ ଶତାଧିକା। ନାମଧେଯାନୁପୂର୍ଵ୍ଯେଣ ଵିଦ୍ଧି ଜନ୍ମକ୍ରମଂ ନୃପ
ହେ ରାଜା, ଏଭଳି ଏକଶତ ପୁଅ ଏବଂ ଏକଶତ ଏକ କନ୍ୟା ଥିଲେ; ମୁଁ ଯେପରି ଉଚ୍ଚାରଣ କଲି, ସେମାନଙ୍କର ନାମ ଓ ଜନ୍ମକ୍ରମ ଜାଣ।
ସର୍ଵେ ତ୍ଵତିରଥାଃ ଶୂରାଃ ସର୍ଵେ ଯୁଦ୍ଧଵିଶାରଦାଃ। ସର୍ଵେ ଵେଦଵିଦଶ୍ଚୈଵ ସର୍ଵେ ସର୍ଵାସ୍ତ୍ରକୋଵିଦାଃ
ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥୀ, ସମସ୍ତେ ପ୍ରବଳ ବୀର, ସମସ୍ତେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦକ୍ଷ, ସମସ୍ତେ ବେଦ ଜ୍ଞାନୀ, ସମସ୍ତେ ଶସ୍ତ୍ର ଚଳାଣରେ ପାରଙ୍ଗତ।
ସର୍ଵେଷାମନୁରୂପାଶ୍ଚ କୃତା ଦାରା ମହୀପତେ। ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରେଣ ସମଯେ ପରୀକ୍ଷ୍ଯ ଵିଵିଵନ୍ନୃପ
ହେ ମହୀପତି, ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ବିବାହ ସାଥୀ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଠିକ୍ ସମୟରେ ଭଲଭାବେ ବିଚାର କରି ଚୟନ କରିଥିଲେ।
ଦୁଃଶଲାଂ ଚାପି ସମଯେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରୋ ନରାଧିପଃ। ଜଯଦ୍ରଥାଯ ପ୍ରଦଦୌ ଵିଧିନା ଭରତର୍ଷଭ
ଏବଂ ଠିକ୍ ସମୟରେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ରାଜା ନିଜ କନ୍ୟା ଦୁଃଶଳାଙ୍କୁ ଯଥାବିଧି ଜୟଦ୍ରଥଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ, ହେ ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ଇତି ପୁତ୍ରଶତଂ ରାଜନ୍ଯୁଯୁତ୍ସୁଶ୍ଚ ଶତାଧିକଃ। କନ୍ଯକା ଦୁଃଶଲା ଚୈଵ ଯଥାଵତ୍କୀର୍ତିତଂ ମଯା
ହେ ରାଜା, ଏଭଳି ଏକଶତ ପୁଅ ଓ ଏକ ଅଧିକ ଯୁୟୁତ୍ସୁ ଥିଲେ; ଏବଂ ଦୁଃଶଳା କନ୍ୟା, ଯେପରି ମୁଁ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲି।
ଜାତେ ବଲଵତାଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠେ ପାଣ୍ଡୁଶ୍ଚିନ୍ତାପରୋଽଭଵତ୍। କଥମନ୍ଯୋ ମମ ସୁତୋ ଲୋକେ ଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ଭଵେଦିତି
ଶକ୍ତିଶାଳୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଲାପରେ, ପାଣ୍ଡୁ ଚିନ୍ତାଗ୍ରସ୍ତ ହେଲେ, କିପରି ମୋ ଅନ୍ୟ ପୁଅ ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହେବେ ବୋଲି।
ଦୈଵେ ପୁରୁଷକାରେ ଚ ଲୋକୋଽଯଂ ସଂପ୍ରତିଷ୍ଠିତଃ। ତତ୍ର ଦୈଵଂ ତୁ ଵିଧିନା କାଲଯୁକ୍ତେନ ଲଭ୍ଯତେ
ଏହି ସଂସାର ଦୈବ ଓ ପୁରୁଷାର୍ଥ ଉପରେ ଭିତ୍ତି କରି ରହିଛି; ତଥାପି ଦୈବ ତ କେବଳ ନିୟମ ଓ ସମୟ ଅନୁଯାୟୀ ମିଳେ।
ଇନ୍ଦ୍ରୋ ହି ରାଜା ଦେଵାନାଂ ପ୍ରଧାନ ଇତି ନଃ ଶ୍ରୁତମ୍। ଅପ୍ରମେଯବଲୋତ୍ସାହୋ ଵୀର୍ଯଵାନମିତଦ୍ଯୁତିଃ
ଆମେ ଶୁଣିଛୁ ଇନ୍ଦ୍ର ଦେବମାନଙ୍କ ରାଜା ଓ ପ୍ରଧାନ, ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଓ ଉତ୍ସାହ ଅପାର, ସେ ବଳବାନ୍ ଓ ଅସୀମ ତେଜ ଧାରଣ କରନ୍ତି।
ତଂ ତୋଷଯିତ୍ଵା ତପସା ପୁତ୍ରଂ ଲପ୍ସ୍ଯେ ମହାବଲମ୍। ଯଂ ଦାସ୍ଯତି ସ ମେ ପୁତ୍ରଂ ସ ଵୀରଯାନ୍ଭଵିଷ୍ଯତି
ତାଙ୍କୁ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସନ୍ନ କରି, ମୁଁ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପୁଅ ପାଇବି; ଯେ ପୁଅ ସେ ଦେବେ, ସେ ବୀରତାରେ ଅତିଶୟ ହେବ।
ଅମାନୁଷାନ୍ମାନୁଷାଂଶ୍ଚ ସଂଗ୍ରାମେ ସ ହନିଷ୍ଯତି। କର୍ମଣା ମନସା ଵାଚା ତସ୍ମାତ୍ତପ୍ସ୍ଯେ ମହତ୍ତପଃ
ସେ ଦେବ ଓ ମନୁଷ୍ୟ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ କ୍ରମେ କ୍ରମେ ମାରିବେ, କାର୍ଯ୍ୟ, ମନ ଓ କଥାରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେବେ; ତେଣୁ ମୁଁ ଭାରି ତପସ୍ୟା କରିବି।
ତତଃ ପାଣ୍ଡୁର୍ମହାରାଜୋ ମନ୍ତ୍ରଯିତ୍ଵା ମହର୍ଷିଭିଃ। ଦିଦେଶ କୁନ୍ତ୍ଯାଃ କୌରଵ୍ଯୋ ଵ୍ରତଂ ସାଂଵତ୍ସରଂ ଶୁଭମ୍
ତାପରେ ପାଣ୍ଡୁ ରାଜା ମହାର୍ଷିମାନଙ୍କ ସହ ଆଲୋଚନା କରି, ହେ କୌରବ, କୁନ୍ତୀଙ୍କୁ ଏକ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପବିତ୍ର ବ୍ରତ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଲେ।
ଆତ୍ମନା ଚ ମହାବାହୁରେକପାଦସ୍ଥିତୋଽଭଵତ୍। ଉଗ୍ରଂ ସ ତପ ଆସ୍ଥାଯ ପରମେଣ ସମାଧିନା
ଏବଂ ସେ ନିଜେ ବଡ଼ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହାତରେ ଏକ ପାଦରେ ଦଢ଼ି ଦଢ଼ି ଦଢ଼ି ତପସ୍ୟାରେ ଲିନ ହେଲେ, ଉଚ୍ଚତମ ଧ୍ୟାନ ଓ ଏକାଗ୍ରତା ସହିତ।
ଆରିରାଧଯିଷୁର୍ଦେଵଂ ତ୍ରିଦଶାନାଂ ତମୀଶ୍ଵରମ୍। ସୂର୍ଯେଣ ସହ ଧର୍ମାତ୍ମା ପର୍ଯତପ୍ଯତ ଭାରତ
ଦେବତାମାନଙ୍କର ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବାକୁ ଚାହିଁ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ବ୍ୟକ୍ତି ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ସହିତ ଏକାଗ୍ରତାରେ ଉପବାସ ଓ ତପସ୍ୟା କଲେ, ଭାରତ।
ପୁତ୍ରଂ ତଵ ପ୍ରଦାସ୍ଯାମି ତ୍ରିଷୁ ଲୋକେଷୁ ଵିଶ୍ରୁତମ୍
ମୁଁ ତୁମକୁ ଏମିତି ଏକ ପୁଅ ଦେବି, ଯେଉଁଥିରେ ତିନି ଲୋକରେ ତାଙ୍କର ଖ୍ୟାତି ରହିବ।
ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ ଗଵାଂ ଚୈଵ ସୁହୃଦାଂ ଚାର୍ଥସାଧକମ୍। ଦୁର୍ହୃଦାଂ ଶୋକଜନନଂ ସର୍ଵବାନ୍ଧଵନନ୍ଦନମ୍
ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଗାଁ ଓ ମିତ୍ରମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଉପକାର କରିବେ; ଦୁଷ୍ଟମାନଙ୍କୁ ଦୁଃଖ ଦେବେ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ପରିବାରକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେବେ।
ସୁତଂ ତେଽଗ୍ର୍ଯଂ ପ୍ରଦାସ୍ଯାମି ସର୍ଵାମିତ୍ରଵିନାଶନମ୍। ଇତ୍ଯୁକ୍ତଃ କାରୈଵୋ ରାଜା ଵାସଵେନ ମହାତ୍ମନା
ମୁଁ ତୁମକୁ ଏକ ସର୍ବୋତ୍ତମ ପୁଅ ଦେବି, ଯିଏ ସମସ୍ତ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ନଷ୍ଟ କରିବ—ଏଭଳି କହିଲେ ମହାତ୍ମା ଇନ୍ଦ୍ର ରାଜା କୁନ୍ତୀଙ୍କ ପତିଙ୍କୁ।
ଉଵାଚ କୁନ୍ତୀଂ ଧର୍ମାତ୍ମା ଦେଵରାଜଵଚଃ ସ୍ମରନ୍। ଉଦର୍କସ୍ତଵ କଲ୍ଯାଣି ତୁଷ୍ଟୋ ଦେଵଗଣେଶ୍ଵରଃ
ଧର୍ମପରାୟଣ ବ୍ୟକ୍ତି କୁନ୍ତୀଙ୍କୁ କହିଲେ, ଦେବତାମାନଙ୍କର ରାଜାଙ୍କ କଥାକୁ ମନେ ପକାଇ, 'ହେ ଶୁଭା, ଦେବଗଣଙ୍କର ମହାପ୍ରଭୁ ତୁମେଉପରେ ଖୁସି ହେଇଛନ୍ତି।'
ଦାତୁମିଚ୍ଛତି ତେ ପୁତ୍ରଂ ଯଥା ସଂକଲ୍ପିତଂ ତ୍ଵଯା। ଅତିମାନୁଷକର୍ମାଣଂ ଯଶସ୍ଵିନମରିନ୍ଦମମ୍
ସେ ଚାହାନ୍ତି, ତୁମେ ଯେପରି ଇଚ୍ଛା କରିଥିଲ, ଏମିତି ଏକ ପୁଅ ଦେବାକୁ—ଅତିମାନବୀୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିପାରିବା, ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଏବଂ ଶତ୍ରୁମାନେ ଜିତିପାରିବେନି।
ନୀତିମନ୍ତଂ ମହାତ୍ମାନମାଦିତ୍ଯସମତେଜସମ୍। ଦୁରାଧର୍ଷଂ କ୍ରିଯାଵନ୍ତମତୀଵାଦ୍ଭୁତଦର୍ଶନମ୍
ସେ ପୁଅ ନୀତିଶୀଳ, ମହାତ୍ମା, ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମାନ ତେଜସ୍ବୀ, ଅତି କଷ୍ଟରେ ଜିତିପାରିବା, କାର୍ଯ୍ୟରେ ପ୍ରବୀଣ ଏବଂ ଅତି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଦେଖାଯିବା।
ପୁତ୍ରଂ ଜନଯ ସୁଶ୍ରୋଣି ଧାମ କ୍ଷତ୍ରିଯତେଜସାମ୍। ଲବ୍ଧଃ ପ୍ରସାଦୋ ଦେଵେନ୍ଦ୍ରାତ୍ତମାହ୍ଵଯ ଶୁଚିସ୍ମିତେ
ହେ ସୁନ୍ଦର ନିତମ୍ଭା, ତୁମେ ଏକ ପୁଅ ଜନ୍ମ ଦିଅ, ଯେଉଁଥିରେ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଶକ୍ତିର ଆଶ୍ରୟ ରହିଛି। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କର କୃପା ମିଳିଥିବାରୁ, ଏହି ପୁଅକୁ ଏହି ନାମ ଦିଅ, ହେ ଶୁଚି ହସ୍ତି।