ଇମେ ଵୈ ବନ୍ଧୁଦାଯାଦାଃ ଷଟ୍ ପୁତ୍ରା ଧର୍ମଦର୍ଶନେ। ଷଡେଵାବନ୍ଧୁଦାଯାଦାଃ ପୁତ୍ରାସ୍ତାଞ୍ଛୃଣୁ ମେ ପୃଥେ
ଏହି ଛଅ ପୁଅମାନେ, ପୃଥା, ଧର୍ମ ଅନୁଯାୟୀ ନିକଟାତ୍ମୀୟ ଏବଂ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ବୋଲି ଗଣାଯାନ୍ତି; ଏହା ଛଡ଼ା ଆଉ ଛଅ ପୁଅ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ ନିକଟାତ୍ମୀୟ କିମ୍ବା ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ନୁହଁନ୍ତି—ମୋ କଥା ଶୁଣ।
ସ୍ଵଯଂଜାତଃ ପ୍ରଣୀତଶ୍ଚ ପରିକ୍ରୀତଶ୍ଚ ଯଃ ସୁତଃ। ପୌନର୍ଭଵଶ୍ଚ କାନୀନଃ ସ୍ଵୈରିଣ୍ଯାଂ ଯଶ୍ଚ ଜାଯତେ
ଯେ ପୁଅ ନିଜେ ଜନ୍ମିଥାଏ, ଯେଉଁଠାରେ ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇଥାଏ, କିଣାଯାଇଥାଏ, ପୁନର୍ବିବାହିତା ନାରୀଙ୍କ ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମିଥାଏ, ଅବିବାହିତା ନାରୀଙ୍କ ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମିଥାଏ, କିମ୍ବା ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ନାରୀଙ୍କ ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମିଥାଏ—ଏହି ପ୍ରକାର ପୁଅମାନେ ଅଛନ୍ତି।
ଦତ୍ତଃ କ୍ରୀତଃ କୃତ୍ରିମଶ୍ଚ ଉପଗଚ୍ଛେତ୍ସ୍ଵଯଂ ଚ ଯଃ। ସହୋଢୋ ଜ୍ଞାତିରେତାଶ୍ଚ ହୀନଯୋନିଧୃତଶ୍ଚ ଯଃ
ଯେ ପୁଅ ଦିଆଯାଇଛି, କିଣାଯାଇଛି, କୃତ୍ରିମ ଭାବେ ନିର୍ମିତ, ନିଜେ ଆସିଛି, ସହଉଠି ଲାଲିତ, ଜ୍ଞାତି, କିମ୍ବା ନିମ୍ନ ଜନ୍ମରୁ ଆସିଛି—ଏମାନେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
ପୂର୍ଵପୂର୍ଵତମାଭାଵଂ ମତ୍ତ୍ଵା ଲିପ୍ସେତ ଵୈ ସୁତମ୍। ଉତ୍ତମାଦ୍ଦେଵରାତ୍ପୁଂସଃ କାଙ୍କ୍ଷନ୍ତେ ପୁତ୍ରମାପଦି
ପୂର୍ବରୁ କିମ୍ବା ଉତ୍ତମ ପୁଅ ନଥିଲେ ବୁଝି, ଲୋକେ ପୁଅ ଚାହାନ୍ତି; ଦୁଃଖରେ, ସେମାନେ ଦେବର କିମ୍ବା ଉତ୍ତମ ପୁରୁଷଙ୍କଠାରୁ ପୁଅ ଆଶା କରନ୍ତି।
ଅପତ୍ଯଂ ଧର୍ମଫଲଦଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ଵିନ୍ଦନ୍ତି ମାନଵାଃ। ଆତ୍ମଶୁକ୍ରାଦପି ପୃଥେ ମନୁଃ ସ୍ଵାଯଂଭୁଵୋଽବ୍ରଵୀତ୍
ମଣିଷମାନେ ନିଜ ଶୁକ୍ରରୁ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧର୍ମଫଳଦାୟୀ ସନ୍ତାନ ପାଇଥାନ୍ତି, ପୃଥା; ଏହି କଥା ସ୍ୱାୟମ୍ଭୁବ ମନୁ କହିଥିଲେ।
ତସ୍ମାତ୍ପ୍ରହେଷ୍ଯାମ୍ଯଦ୍ଯ ତ୍ଵାଂ ହୀନଃ ପ୍ରଜନନାତ୍ସ୍ଵଯମ୍
ତେଣୁ, ମୁଁ ଆଜି ତୁମକୁ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ପ୍ରେରିତ କରିବି, କାରଣ ମୁଁ ନିଜେ ସନ୍ତାନ ହୀନ।
ସଦୃଶାଚ୍ଛ୍ରେଯସୋ ଵା ତ୍ଵଂ ଵିଦ୍ଧ୍ଯପତ୍ଯଂ ଯଶସ୍ଵିନି। ଶୃଣୁ କୁନ୍ତି କଥାମେତାଂ ଶାରଦଣ୍ଡାଯିନୀଂ ପ୍ରତି
ଯେ ସମାନ କିମ୍ବା ଉତ୍ତମ ପୁରୁଷଙ୍କଠାରୁ ସନ୍ତାନ ମିଳେ, ତାହା ଅତି ଆବଶ୍ୟକ; ଶ୍ରୀମତୀ କୁନ୍ତୀ, ଏହି ଶାରଦଣ୍ଡାୟିନୀ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ କଥା ଶୁଣ।
ଯା ହି ତେ ଭଗିନୀ ସାଧ୍ଵୀ ଶ୍ରୁତସେନା ଯଶସ୍ଵିନୀ। ଅଵାହ ତାଂ ତୁ କୈକେଯଃ ଶାରଦାଣ୍ଡାଯନିର୍ମହାନ୍
ତୁମର ଯେ ଭଉଣୀ ଶ୍ରୁତସେନା, ସେ ଗୁଣବତୀ ଏବଂ ପ୍ରସିଦ୍ଧ; ସେଉଁଠି ଶାରଦଣ୍ଡାୟନ ନାମକ ମହାନ କୈକେୟ ସେଉଁଠି ବିବାହ କରିଥିଲେ।
ସା ଵୀରପତ୍ନୀ ଗୁରୁଣା ନିଯୁକ୍ତା ପୁତ୍ରଜନ୍ମନି। ପୁଷ୍ପେଣ ପ୍ରଯତା ସ୍ନାତା ନିଶି କୁନ୍ତି ଚତୁଷ୍ପଥେ
ସେ ଶୂରବଧୂ, ବଡ଼ଙ୍କ ଆଦେଶରେ ପୁଅ ଜନ୍ମାଇବା ପାଇଁ, ରାତିରେ ଚତୁର୍ମୁଖୀ ରାସ୍ତାରେ ସ୍ନାନ କରି, ପୂଷ୍ପ ଧରି ଉତ୍ସାହରେ ଥିଲେ, କୁନ୍ତୀ।
ଵରଯିତ୍ଵା ଦ୍ଵିଜଂ ସିଦ୍ଧଂ ହୁତ୍ଵା ପୁଂସଵନେଽନଲମ୍। କର୍ମଣ୍ଯଵସିତେ ତସ୍ମିନ୍ସା ତେନୈଵ ସହାଵସତ୍
ସେ ଏକ ଶିକ୍ଷିତ ଏବଂ ସିଦ୍ଧ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ବାଛି, ପୁଅ ପାଇଁ ହୋମ କରି, କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବା ପରେ ସେ ତାଙ୍କ ସହ ବାସ କରିଥିଲେ।
ତତ୍ର ତ୍ରୀଞ୍ଜନଯାମାସ ଦୁର୍ଜଯାଦୀନ୍ମହାରଥାନ୍। ତଥା ତ୍ଵମପି କଲ୍ଯାଣି ବ୍ରାହ୍ମଣାତ୍ତପସାଧିକାତ୍। ମନ୍ନିଯୋଗାଦ୍ଯତ କ୍ଷିପ୍ରମପତ୍ଯୋତ୍ପାଦନଂ ପ୍ରତି
ସେଠି ସେ ଦୁର୍ଜୟ ଓ ଅନ୍ୟ ଦୁଇ ମହାବୀର ପୁଅକୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଥିଲେ; ଏହିପରି, ଶୁଭେ, ତୁମେ ମଧ୍ୟ ମୋ ଆଦେଶରେ ଏକ ତପସ୍ବୀ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କଠାରୁ ଶୀଘ୍ର ସନ୍ତାନ ପାଇବା ପାଇଁ ଉଦ୍ୟମ କର।
ଏଵମୁକ୍ତା ମହାରାଜ କୁନ୍ତୀ ପାଣ୍ଡୁମଭାଷତ। କୁରୂଣାମୃଷଭଂ ଵୀରଂ ତଦା ଭୂମିପତିଂ ପତିମ୍
ଏପରି କହିବା ପରେ, ରାଜା, କୁନ୍ତୀ ତାଙ୍କର ପତି, କୁରୁବଂଶର ଶିରୋମଣି ଏବଂ ଶୂରବୀର ପାଣ୍ଡୁଙ୍କୁ କହିଲେ।
ନ ମାମର୍ହସି ଧର୍ମଜ୍ଞ ଵକ୍ତୁମେଵଂ କଥଂଚନ। ଧର୍ମପତ୍ନୀମଭିରତାଂ ତ୍ଵଯି ରାଜୀଵଲୋଚନେ
ଧର୍ମକୁ ଜାଣିଥିବା ଆପଣ, ମୋତେ ଏପରି କଥା କହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ନିଷ୍ଠାରେ ଭଲପାଏ ଏବଂ ଆପଣଙ୍କ ପତ୍ନୀ।
ତ୍ଵମେଵ ତୁ ମହାବାହୋ ମଯ୍ଯପତ୍ଯାନି ଭାରତ। ଵୀର ଵୀର୍ଯୋପପନ୍ନାନି ଧର୍ମତୋ ଜନଯିଷ୍ଯସି
ମହାବାହୁ ଭାରତ, ଆପଣ ନିଜେ ମୋ ଗର୍ଭରେ ଧର୍ମରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଶୂର ପୁଅ ଜନ୍ମ ଦେବେ।
ସ୍ଵର୍ଗଂ ମନୁଜଶାର୍ଦୂଲ ଗଚ୍ଛେଯଂ ସହିତା ତ୍ଵଯା। ଅପତ୍ଯାଯ ଚ ମାଂ ଗଚ୍ଛ ତ୍ଵମେଵ କୁରୁନନ୍ଦନ
ମଣିଷସିଂହ, ମୁଁ ଆପଣ ସହିତ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯିବାକୁ ଚାହେଁ; ସନ୍ତାନ ପାଇଁ ଆପଣ ଛଡ଼ା ଆଉ କାହାକୁ ଚାହେଁନି, କୁରୁବଂଶର ଆନନ୍ଦ।
ନ ହ୍ଯହଂ ମନସାପ୍ଯନ୍ଯଂ ଗଚ୍ଛେଯଂ ତ୍ଵଦୃତେ ନରମ୍। ତ୍ଵତ୍ତଃ ପ୍ରତି ଵିଶିଷ୍ଟଶ୍ଚ କୋଽନ୍ଯୋଽସ୍ତି ଭୁଵି ମାନଵଃ
ମୁଁ ମନରେ ମଧ୍ୟ ଆପଣ ଛଡ଼ା ଆଉ କୌଣସି ପୁରୁଷଙ୍କୁ ଚିନ୍ତା କରିପାରିବିନି; ଏହି ପୃଥିବୀରେ ଆପଣଠାରୁ ଉତ୍ତମ କିଏ ଅଛି?
ଇମାଂ ଚ ତାଵଦ୍ଧର୍ମାତ୍ମନ୍ପୌରାଣୀଂ ଶୃଣୁ ମେ କଥାମ୍। ପରିଶ୍ରୁତାଂ ଵିଶାଲାକ୍ଷ କୀର୍ତଯିଷ୍ଯାମି ଯାମହମ୍
ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଆପଣ, ଏବେ ମୋ ପୁରୁଣା ଏବଂ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଏହି ଧର୍ମକଥା ଶୁଣନ୍ତୁ, ବିଶାଳନୟନ।
ଵ୍ଯୁଷଇତାଶ୍ଵ ଇତି ଖ୍ଯାତୋ ବଭୂଵ କିଲ ପାର୍ଥିଵଃ। ପୁରା ପରମଧର୍ମିଷ୍ଠଃ ପୂରୋର୍ଵଂଶଵିଵର୍ଧନଃ
ପୂର୍ବେ ଏକ ରାଜା ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ନାମ ଥିଲା ବ୍ୟୁଷିତାଶ୍ୱ; ସେ ପୁରୁବଂଶକୁ ବଢ଼ାଇଥିଲେ ଏବଂ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଥିଲେ।
ତସ୍ମିଂଶ୍ଚ ଯଜମାନେ ଵୈ ଧର୍ମାତ୍ମନି ମହାଭୁଜେ। ଉପାଗମଂସ୍ତତୋ ଦେଵାଃ ସେନ୍ଦ୍ରା ଦେଵର୍ଷିଭିଃ ସହ
ଯେତେବେଳେ ସେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ବଳଶାଳୀ ଯଜ୍ଞ କରୁଥିଲେ, ସେଠାକୁ ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ଦେବଋଷିମାନେ ଆସିଥିଲେ।
ଅମାଦ୍ଯଦିନ୍ଦ୍ରଃ ସୋମେନ ଦକ୍ଷିଣାଭିର୍ଦ୍ଵିଜାତଯଃ। ଵ୍ଯୁଷିତାଶ୍ଵସ୍ଯ ରାଜର୍ଷେସ୍ତତୋ ଯଜ୍ଞେ ମହାତ୍ମନଃ
ଇନ୍ଦ୍ର ସୋମରସ ପାଇ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ, ଦ୍ୱିଜମାନେ ଦାନ ପାଇଲେ, ଏହିଭଳି ମହାତ୍ମା ବ୍ୟୁଷିତାଶ୍ୱଙ୍କର ଯଜ୍ଞରେ।
ଦେଵା ବ୍ରହ୍ମର୍ଷଯଶ୍ଚୈଵ ଚକ୍ରୁଃ କର୍ମ ସ୍ଵଯଂ ତଦା। ଵ୍ଯୁଷିତାଶ୍ଵସ୍ତତୋ ରାଜନ୍ନତି ମର୍ତ୍ଯାନ୍ଵ୍ଯରୋଚତ
ସେଇ ସମୟରେ ଦେବତା ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଋଷିମାନେ ନିଜେ ଯଜ୍ଞର କାମ କଲେ; ରାଜା ବ୍ୟୁଷିତାଶ୍ୱ ସାଧାରଣ ଲୋକମାନଙ୍କଠାରୁ ଅଧିକ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଲେ।
ସର୍ଵଭୂତାନ୍ପ୍ରତି ଯଥା ତପନଃ ଶିଶିରାତ୍ଯଯେ। ସ ଵିଜିତ୍ଯ ଗୃହୀତ୍ଵା ଚ ନୃପତୀନ୍ରାଜସତ୍ତମଃ
ଯେପରି ଶୀତ ଶେଷରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରେ, ସେପରି ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା ଅନ୍ୟ ରାଜାମାନେଠାରୁ ଜିତି ଏବଂ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିଥିଲେ।
ପ୍ରାଚ୍ଯାନୁଦିଚ୍ଯାନ୍ପାଶ୍ଚାତ୍ଯାନ୍ଦାକ୍ଷିଣାତ୍ଯାନକାଲଯତ୍। ଅଶ୍ଵମେଧେ ମହାଯଜ୍ଞେ ଵ୍ଯୁଷିତାଶ୍ଵଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍
ପୂର୍ବ, ଉତ୍ତର, ପଶ୍ଚିମ ଓ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗର ରାଜାମାନେଠାରୁ ବ୍ୟୁଷିତାଶ୍ୱ ତାଙ୍କର ପ୍ରଭାବରେ ଅଧୀନ କରିଥିଲେ, ଏହି ମହା ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞରେ।
ବଭୂଵ ସ ହି ରାଜେନ୍ଦ୍ରୋ ଦଶନାଗବଲାନ୍ଵିତଃ। ଅପ୍ଯତ୍ର ଗାଥାଂ ଗାଯନ୍ତି ଯେ ପୁରାଣଵିଦୋ ଜନାଃ
ସେ ରାଜା, ଦଶ ହାତୀର ଶକ୍ତି ଥିବା, ବିଶ୍ୱବିଦିତ ହେଲେ; ପୁରୁଣା କଥା ଜାଣିଥିବା ଲୋକମାନେ ଏଉଁ ଗାଥା ଗାଉଛନ୍ତି।
ଵ୍ଯୁଷିତାଶ୍ଵେ ଯଶୋଵୃଦ୍ଧେ ମନୁଷ୍ଯେନ୍ଦ୍ରେ କୁରୂତ୍ତମ। ଵ୍ଯୁଷିତାଶ୍ଵଃ ସମୁଦ୍ରାନ୍ତାଂ ଵିଜିତ୍ଯେମାଂ ଵସୁନ୍ଧରାମ୍
ହେ କୁରୁମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବ୍ୟୁଷିତାଶ୍ୱଙ୍କର ଯଶ ବଢିବା ସହ, ସେ ସମୁଦ୍ର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ପୃଥିବୀକୁ ଜିତିଥିଲେ।
ଅପାଲଯତ୍ସର୍ଵଵର୍ଣାନ୍ପିତା ପୁତ୍ରାନିଵୌରସାନ୍। ଯଜମାନୋ ମହାଯଜ୍ଞୈର୍ବ୍ରାହ୍ମଣେଭ୍ଯୋ ଧନଂ ଦଦୌ
ସେ ସମସ୍ତ ଜାତିକୁ ଜଣେ ବାପା ଯେପରି ନିଜ ସନ୍ତାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରେ, ସେପରି ରକ୍ଷା କଲେ; ଏବଂ ବଡ଼ ବଡ଼ ଯଜ୍ଞ କରି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଠାରେ ଧନ ଦାନ କଲେ।
ଅନନ୍ତରତ୍ନାନ୍ଯାଦାଯ ସ ଜହାର ମହାକ୍ରତୂନ୍। ସୁଷାଵ ଚ ବହୂନ୍ସୋମାନ୍ସୋମସଂସ୍ଥାସ୍ତତାନ ଚ
ସେ ଅନେକ ଅମୂଲ୍ୟ ଧନ ଅର୍ଜନ କରି, ବଡ଼ ବଡ଼ ଯଜ୍ଞ କଲେ; ବହୁ ସୋମ ରସ ଚାପି, ଅନେକ ସୋମ ଯଜ୍ଞ କଲେ।
ଆସୀତ୍କାକ୍ଷୀଵତୀ ଚାସ୍ଯ ଭାର୍ଯା ପରମସଂମତା। ଭଦ୍ରା ନାମ ମନୁଷ୍ଯେନ୍ଦ୍ର ରୂପେଣାସଦୃଶୀ ଭୁଵି
ତାଙ୍କର ଭାର୍ଯ୍ୟା କାକ୍ଷୀବତୀ, ସବୁଠୁ ଅଧିକ ସମ୍ମାନିତ; ତାଙ୍କ ନାମ ଭଦ୍ରା, ରୂପରେ ପୃଥିବୀରେ ସମାନ ନଥିଲେ।
କାମଯାମାସତୁସ୍ତୌ ଚ ପରସ୍ପରମିତି ଶ୍ରୁତମ୍। ସ ତସ୍ଯାଂ କାମସଂପନ୍ନୋ ଯକ୍ଷ୍ମଣା ସମପଦ୍ଯତ
ଏହିପରି ଶୁଣାଯାଏ, ସେମାନେ ଦୁଇଁଜଣେ ପରସ୍ପରକୁ ଭଲପାଉଥିଲେ; ସେ ତାଙ୍କର ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରି, ରୋଗରେ ପଡ଼ିଗଲେ।
ତେନାଚିରେଣ କାଲେନ ଜଗାମାସ୍ତମିଵାଂଶୁମାନ୍। ତସ୍ମିନ୍ପ୍ରେତେ ମନୁଷ୍ଯେନ୍ଦ୍ରେ ଭାର୍ଯାଽସ୍ଯ ଭୃଶଦୁଃଖିତା
ଅତି ସିଘ୍ର ଏକ ସମୟରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅସ୍ତ ହେବା ପରି, ସେ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କଲେ; ରାଜା ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିବା ପରେ, ତାଙ୍କର ଭାର୍ଯ୍ୟା ଭୟଙ୍କର ଦୁଃଖରେ ଡୁବିଗଲେ।