ତତ୍ରାପି ତପସି ଶ୍ରେଷ୍ଠେ ଵର୍ତମାନଃ ସ ଵୀର୍ଯଵାନ୍। ସିଦ୍ଧଚାରଣସଙ୍ଘାନାଂ ବଭୂଵ ପ୍ରିଯଦର୍ଶନଃ
ସେଠାରେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ତପସ୍ୟାରେ ଲିନ ଥିବା, ସେ ପ୍ରବଳ ପୁରୁଷ ସିଦ୍ଧ ଓ ଚାରଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରିୟ ଦର୍ଶନ ହେଲେ।
ସୁଶ୍ରୂଷୁରନହଂଵାଦୀ ସଂଯତାତ୍ମା ଜିତେନ୍ଦ୍ରିଯଃ। ସ୍ଵର୍ଗଂ ଗନ୍ତୁଂ ପରାକ୍ରାନ୍ତଃ ସ୍ଵେନ ଵୀର୍ଯେଣ ଭାରତ
ସେ ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁ, ନମ୍ର, ଆତ୍ମନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଜୟ କରିଥିବା, ନିଜ ପ୍ରଭାବରେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତି ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିଲେ, ହେ ଭାରତ।
କେଷାଂଚିଦଭଵଦ୍ଭ୍ରାତା କେଷାଂଚିଦଭଵତ୍ସଖା। ଋଷଯସ୍ତ୍ଵପରେ ଚୈନଂ ପୁତ୍ରଵତ୍ପର୍ଯପାଲଯନ୍
କିଛିଙ୍କ ପାଇଁ ସେ ଭାଇ ହେଲେ, ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବନ୍ଧୁ ହେଲେ; ଏବଂ କିଛି ଋଷି ତାଙ୍କୁ ପୁଅ ପରି ଦେଖିଲେ।
ସ ତୁ କାଲେନ ମହତା ପ୍ରାପ୍ଯ ନିଷ୍କଲ୍ମଷଂ ତପଃ। ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିସଦୃଶଃ ପାଣ୍ଡୁର୍ବଭୂଵ ଭରତର୍ଷଭ
ବଡ଼ ସମୟ ପରେ ନିର୍ମଳ ତପସ୍ୟା ପ୍ରାପ୍ତ କରି, ପାଣ୍ଡୁ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷି ସମାନ ହେଲେ, ହେ ଭାରତର୍ଷଭ।
ଅମାଵାସ୍ଯାଂ ତୁ ସହିତା ଋଷଯଃ ସଂଶିତଵ୍ରତାଃ। ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ଦ୍ରଷ୍ଟୁକାମାସ୍ତେ ସଂପ୍ରତସ୍ଥୁର୍ମହର୍ଷଯଃ
ଅମାବାସ୍ୟା ଦିନେ, ନିଶ୍ଚଳ ବ୍ରତ ଧାରଣ କରିଥିବା ଋଷିମାନେ ସମେତି ହୋଇ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଚାହିଁଲେ।
ସଂପ୍ରଯାତାନୃଷୀନ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପାଣ୍ଡୁର୍ଵଚନମବ୍ରଵୀତ୍। ଭଵନ୍ତଃ କ୍ଵ ଗମିଷ୍ଯନ୍ତି ବ୍ରୂତ ମେ ଵଦତାଂ ଵରାଃ
ଋଷିମାନେ ଯିବାକୁ ଦେଖି, ପାଣ୍ଡୁ ପଚାରିଲେ: 'ମହାନୁଭାବମାନେ, ଆପଣମାନେ କେଉଁଠି ଯାଉଛନ୍ତି? ଦୟାକରି ମୋତେ କହନ୍ତୁ।'
ସମାଵାଯୋ ମହାନଦ୍ଯ ବ୍ରହ୍ମଲୋକେ ମହାତ୍ମନାମ୍। ଦେଵାନାଂ ଚ ଋଷୀଣାଂ ଚ ପିତୄଣାଂ ଚ ମହାତ୍ମନାମ୍। ଵଯଂ ତତ୍ର ଗମିଷ୍ଯାମୋ ଦ୍ରଷ୍ଟୁକାମାଃ ସ୍ଵଯଂଭୁଵମ୍
ବ୍ରହ୍ମାଲୋକରେ ଦେବତା, ଋଷି ଓ ପିତୃମାନେ ମିଶି ଏକ ବଡ଼ ସଭା ହେବ; ଆମେ ସେଠାକୁ ଯାଉଛୁ, ସ୍ୱୟଂଭୂଙ୍କୁ ଦେଖିବା ପାଇଁ।
ପାଣ୍ଡୁରୁତ୍ଥାଯ ସହସା ଗନ୍ତୁକାମୋ ମହର୍ଷିଭିଃ। ସ୍ଵର୍ଗପାରଂ ତିତୀର୍ଷୁଃ ସ ଶତଶୃଙ୍ଗାଦୁଦଙ୍ମୁଖଃ
ପାଣ୍ଡୁ ହଠାତ୍ ଉଠି, ମହାର୍ଷିମାନଙ୍କ ସହିତ ଯିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କଲେ, ଶତଶୃଙ୍ଗରୁ ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ସ୍ୱର୍ଗ ପାର ହେବାକୁ ଚାହିଲେ।
ପ୍ରତସ୍ଥେ ସହ ପତ୍ନୀଭ୍ଯାମବ୍ରୁଵଂସ୍ତଂ ଚ ତାପସାଃ। ଉପର୍ଯୁପରି ଗଚ୍ଛନ୍ତଃ ଶୈଲରାଜମୁଦଙ୍ମୁଖାଃ
ସେ ତାଙ୍କର ପତ୍ନୀମାନେ ସହିତ ଯିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ତାପସମାନେ କହିଲେ: 'ଆମେ ଶୈଳରାଜ ଉପରେ ଉପରେ ଚଢ଼ି ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ଯାଉଛୁ।'
ଦୃଷ୍ଟଵନ୍ତୋ ଗିରୌ ରମ୍ଯେ ଦୁର୍ଗାନ୍ଦେଶାନ୍ବହୂନ୍ଵଯମ୍। ଵିମାନଶତସଂବାଧାଂ ଗୀତସ୍ଵରନିନାଦିତାମ୍
ସୁନ୍ଦର ପର୍ବତରେ ଆମେ ଅନେକ କଠିନ ଅଞ୍ଚଳ ଦେଖିଛୁ, ଯେଉଁଠି ଶତଶଖ ଉଡ଼ନ୍ତା ମହଲ ରହିଛି, ଗୀତ ଓ ସଙ୍ଗୀତର ଧ୍ୱନି ଗୁଞ୍ଜିଛି।
ଆକ୍ରୀଡଭୂମିଂ ଦେଵାନାଂ ଗନ୍ଧର୍ଵାପ୍ସରସାଂ ତଥା। ଉଦ୍ଯାନାନି କୁବେରସ୍ଯ ସମାନି ଵିଷମାଣି ଚ
ସେଠାରେ ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅପ୍ସରାମାନଙ୍କ ଖେଳ କ୍ଷେତ୍ର ଓ କୁବେରଙ୍କ ଉଦ୍ୟାନ, କେତେକ ସମତଳ ଓ କେତେକ ଅସମତଳ ଅଞ୍ଚଳ ଅଛି।
ମହାନଦୀନିତମ୍ବାଂଶ୍ଚ ଗହନାନ୍ଗିରିଗହ୍ଵରାନ୍। ସନ୍ତି ନିତ୍ଯହିମା ଦେଶା ନିର୍ଵୃକ୍ଷମୃଗପକ୍ଷିଣଃ
ସେଠାରେ ବଡ଼ ବଡ଼ ନଦୀ ଉପତ୍ୟକା ଓ ଘନ ଗୁହା ଅଛି; କିଛି ଅଞ୍ଚଳ ସଦା ବରଫରେ ଢାକା, ଗଛ, ପଶୁ ଓ ପକ୍ଷୀ ନାହିଁ।
ସନ୍ତି କ୍ଵଚିନ୍ମହାଦର୍ଯୋ ଦୁର୍ଗାଃ କାଶ୍ଚିଦ୍ଦୁରାସଦାଃ। ନାତିକ୍ରାମେତ ପକ୍ଷୀ ଯାନ୍କୁତ ଏଵେତରେ ମୃଗାଃ
କିଛିଠାରେ ବିଶାଳ ମରୁଭୂମି ଓ କିଛି ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠିନ ଦୁର୍ଗ ଅଛି; ସେଠାକୁ ପକ୍ଷୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଅତିକ୍ରମ କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ, ଅନ୍ୟ ପଶୁମାନେ ତ ଦୂର କଥା।
ଵାଯୁରେକୋ ହି ଯାତ୍ଯତ୍ର ସିଦ୍ଧାଶ୍ଚ ପରମର୍ଷଯଃ। ଗଚ୍ଛନ୍ତ୍ଯୌ ଶୈଲରାଜେଽସ୍ମିନ୍ରାଜପୁତ୍ର୍ଯୌ କଥଂ ନ୍ଵିମେ
ଏଠାରେ କେବଳ ବାୟୁ, ସିଦ୍ଧ ଓ ମହାର୍ଷିମାନେ ଯାଉଛନ୍ତି; ଏହି ଶୈଳରାଜ ଉପରେ ତୁମ ପତ୍ନୀମାନେ କିପରି ଯିବେ, ରାଜପୁତ୍ର?
ଅପ୍ରଜସ୍ଯ ମହାଭାଗା ନ ଦ୍ଵାରଂ ପରିଚକ୍ଷତେ
ହେ ଭାଗ୍ୟଶାଳି, ଯେଉଁମାନେ ସନ୍ତାନହୀନ, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ କୌଣସି ଦ୍ୱାର ଖୋଲା ନାହିଁ।
ସ୍ଵର୍ଗେ ତେନାଭିତପ୍ତୋଽହମପ୍ରଜସ୍ତୁ ବ୍ରଵୀମି ଵଃ। ସୋଽହମୁଗ୍ରେଣ ତପସା ସଭାର୍ଯସ୍ତ୍ଯକ୍ତଜୀଵିତଃ
ଏହି କାରଣରୁ ମୁଁ ସ୍ୱର୍ଗ ପାଇଁ ଚିନ୍ତିତ; ସନ୍ତାନ ନଥିବାରୁ ମୁଁ ତୁମମାନେଠାରେ କହୁଛି—ମୁଁ ଏବଂ ମୋ ଜଣେ ଭାର୍ଯ୍ୟା, ଜୀବନ ତ୍ୟାଗ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇ, କଠିନ ତପସ୍ୟା କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ।
ଅନପତ୍ଯୋଽପି ଵିନ୍ଦେଯଂ ସ୍ଵର୍ଗମୁଗ୍ରେଣ କର୍ମଣା
ମୋତେ ଯଦିଓ ସନ୍ତାନ ନାହିଁ, ତଥାପି କଠିନ କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ସ୍ୱର୍ଗ ପାଇପାରିବି।
ଅପତ୍ଯମନଘଂ ରାଜନ୍ଵଯଂ ଦିଵ୍ଯେନ ଚକ୍ଷୁଷା। ଦୈଵୋଦ୍ଦିଷ୍ଟଂ ନରଵ୍ଯାଘ୍ର କର୍ମଣେହୋପପାଦଯ
ହେ ରାଜା, ଦିବ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖ, ଭଲ ଗୁଣରେ ଯୁକ୍ତ ଏକ ସନ୍ତାନ ଏବଂ ଭାଗ୍ୟରେ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ବଂଶ; ହେ ମହାବଳୀ, ତୁମେ କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ଏହାକୁ ସଫଳ କର।
ଅକ୍ଲିଷ୍ଟଂ ଫଲମଵ୍ଯଗ୍ରୋ ଵିନ୍ଦତେ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ନରଃ। ତସ୍ମିନ୍ଦୃଷ୍ଟେ ଫଲେ ରାଜନ୍ପ୍ରଯତ୍ନଂ କର୍ତୁମର୍ହସି
ଯେଉଁ ଜଣ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଓ ଶାନ୍ତ ରହେ, ସେ ଅକ୍ଳିଷ୍ଟ ଫଳ ପାଏ; ଏପରି ଫଳ ଦେଖି, ହେ ରାଜା, ତୁମେ ଚେଷ୍ଟା କରିବା ଉଚିତ।
ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ତାପସଵଚଃ ପାଣ୍ଡୁସ୍ଚିନ୍ତାପରୋଽଭଵତ୍
ସେ ତାପସଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ପାଣ୍ଡୁ ଗଭୀର ଚିନ୍ତାରେ ଲିନ ହେଲେ।
ଆତ୍ମନୋ ମୃଗଶାପେନ ଜାନନ୍ନୁପହତାଂ କ୍ରିଯାମ୍
ମୃଗର ଶାପରେ ନିଜ କର୍ମ ବାଧା ପାଇଛି ବୋଲି ଜାଣି, ସେ ଚିନ୍ତା କରିଲେ।
ଅଥ ପାରସଵୀଂ କନ୍ଯାଂ ଦେଵକସ୍ଯ ମହୀପତେଃ। ରୂପଯୌଵନସଂପନ୍ନାଂ ସ ସୁଶ୍ରାଵାପଗାସୁତଃ
ତାପରେ ନଦୀପୁତ୍ର ବ୍ୟାସ ଦେବକ ରାଜାଙ୍କର ପାରାଶର ଝିଅ, ଯିଏ ରୂପ ଓ ଯୌବନରେ ସମୃଦ୍ଧ, ସେ ନେଇ ଶୁଣିଲେ।
ତତସ୍ତୁ ଵରଯିତ୍ଵା ତାମାନୀଯ ଭରତର୍ଷଭଃ। ଵିଵାହଂ କାରଯାମାସ ଵିଦୁରସ୍ଯ ମହାମତେଃ
ତାପରେ, ସେ ଝିଅକୁ ବରିଛନ୍ତି, ଆଣି ଭାରତବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଏହି ଝିଅଙ୍କର ବିଦୁରଙ୍କ ସହ ବିବାହ କରାଇଦେଲେ।
ତସ୍ଯାଂ ଚୋତ୍ପାଦଯାମାସ ଵିଦୁରଃ କୁରୁନନ୍ଦନ। ପୁତ୍ରାନ୍ଵିନଯସଂପନ୍ନାନାତ୍ମନଃ ସଦୃଶାନ୍ଗୁଣୈଃ
ସେଠି, କୁରୁବଂଶର ଆନନ୍ଦ ବିଦୁର, ନିଜ ଭଳି ଗୁଣ ଓ ଶିଷ୍ଟ ନେଇ ସନ୍ତାନମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ।
ତତଃ ପୁତ୍ରଶତଂ ଜଜ୍ଞେ ଗାନ୍ଧାର୍ଯା ଜନମେଜଯ। ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରସ୍ଯ ଵୈଶ୍ଯାଯାମେକଶ୍ଚାପି ଶତାତ୍ପରଃ
ତାପରେ, ହେ ଜନମେଜୟ, ଗାନ୍ଧାରୀଙ୍କୁ ଏକଶେ ସନ୍ତାନ ହେଲେ, ଏବଂ ଏହି ଶତ ସନ୍ତାନକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କୁ ଜଣେ ବୈଶ୍ୟା ଜନ୍ମ ଦେଲେ।
ପାଣ୍ଡୋଃ କୃନ୍ତ୍ଯାଂ ଚ ମାଦ୍ର୍ଯାଂ ଚ ପୁତ୍ରାଃ ପଞ୍ଚ ମହାରଥାଃ। ଦେଵେଭ୍ଯଃ ସମପଦ୍ଯନ୍ତ ସନ୍ତାନାଯ କୁଲସ୍ଯ ଵୈ
ପାଣ୍ଡୁଙ୍କୁ କୁନ୍ତୀ ଓ ମାଦ୍ରୀ ଠାରୁ ପାଞ୍ଚଟି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପୁଅ ହେଲେ, ସେମାନେ ଦେବତାମାନେ ପରି, ବଂଶର ଅବିରତି ପାଇଁ।
କଥଂ ପୁତ୍ରଶତଂ ଜଜ୍ଞେ ଗାନ୍ଧାର୍ଯାଂ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମ। କିଯତା ଚୈଵ କାଲେନ ତେଷାମାଯୁଶ୍ଚ କିଂ ପରମ୍
ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଗାନ୍ଧାରୀଙ୍କୁ କିପରି ଏକଶେ ପୁଅ ହେଲେ? କେତେ ସମୟ ଲାଗିଲା, ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆୟୁ କେତେ ଥିଲା?
କଥଂ ଚୈକଃ ସ ଵୈଶ୍ଯାଯାଂ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରସୁତୋଽଭଵତ୍। କଥଂ ଚ ସଦୃଶୀଂ ଭାର୍ଯାଂ ଗାନ୍ଧାରୀଂ ଧର୍ମଚାରିଣୀମ୍
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କୁ ବୈଶ୍ୟା ଠାରୁ କିପରି ଜଣେ ପୁଅ ହେଲେ? ଏବଂ ଧର୍ମନିଷ୍ଠା ଗାନ୍ଧାରୀ କିପରି ନିଜ ସମ୍ମାନ ଯୋଗ୍ୟ ସ୍ୱାମୀ ପାଇଲେ?
ଆନୁକୂଲ୍ଯେ ଵର୍ତମାନାଂ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରୋଽତ୍ଯଵର୍ତତ। କଥଂ ଚ ଶପ୍ତସ୍ଯ ସତଃ ପାଣ୍ଡୋସ୍ତେନ ମହାତ୍ମନା
ଗାନ୍ଧାରୀ ନିଜ ସ୍ୱାମୀ ପ୍ରତି ନିଷ୍ଠା ରଖିଥିବାବେଳେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର କିପରି ବ୍ୟବହାର କଲେ? ଏବଂ ମହାତ୍ମା ପାଣ୍ଡୁ ଶାପିତ ହେଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ କିପରି ଦେବତାମାନେଠାରୁ ପୁଅ ପାଇଲେ?
ସମୁତ୍ପନ୍ନା ଦୈଵତେଭ୍ଯଃ ପୁତ୍ରାଃ ପଞ୍ଚ ମହାରଥାଃ। ଏତଦ୍ଵିଦ୍ଵନ୍ଯଥାନ୍ଯାଯଂ ଵିସ୍ତରେଣ ତପୋଧନ
ଦେବତାମାନେଠାରୁ ପାଞ୍ଚଟି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପୁଅ କିପରି ଜନ୍ମିଲେ? ହେ ତପସ୍ଵୀ, ଏହି ସବୁ କଥା ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଘଟଣା ମୋତେ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ କୁହ।