ତତଃ କୋଶଂ ସମାଦାଯ ଵାହନାନି ଚ ଭୂରିଶଃ। ପାଣ୍ଡୁନା ମିଥିଲାଂ ଗତ୍ଵା ଵିଦେହାଃ ସମରେ ଜିତାଃ
ତାପରେ ପାଣ୍ଡୁ ଧନଭଣ୍ଡାର ଓ ବହୁତ ଯାନବାହନ ନେଇ, ମିଥିଲାକୁ ଗଲେ ଓ ସମରେ ବିଦେହ ଦେଶକୁ ଜିତିଲେ।
ତଥା କାଶିଷୁ ସୁହ୍ମେଷୁ ପୁଣ୍ଡ୍ରେଷୁ ଚ ନରର୍ଷଭ। ସ୍ଵବାହୁବଲଵୀର୍ଯେଣ କୁରୂଣାମକରୋଦ୍ଯଶଃ
ଏଭଳି କାଶୀ, ସୁହ୍ମ, ପୁଣ୍ଡ୍ର ଦେଶରେ ମଧ୍ୟ, ନିଜ ବାହୁବଳ ଓ ପ୍ରତାପରେ, ସେ କୁରୁମାନେ ମଧ୍ୟ ମହିମା ଆଣିଲେ।
ତଂ ଶରୌଘମହାଜ୍ଵାଲଂ ଶସ୍ତ୍ରାର୍ଚିଷମରିନ୍ଦମମ୍। ପାଣ୍ଡୁପାଵକମାସାଦ୍ଯ ଵ୍ଯଵହ୍ଯନ୍ତ ନରାଧିପାଃ
ପାଣ୍ଡୁ ଯେଉଁଠି ଶସ୍ତ୍ର ଓ ବାଣର ଆଗ୍ନିର ଭଳି ଜ୍ୱଳିଥିଲେ, ଶତ୍ରୁଙ୍କ ଶତ୍ରୁ ଭାବେ, ସେଠାରୁ ରାଜାମାନେ ପଛୁଆଇ ଗଲେ।
ତେ ସସେନାଃ ସସେନେନ ଵିଧ୍ଵଂସିତବଲା ନୃପାଃ। ପାଣ୍ଡୁନା ଵଶଗାଃ କୃତ୍ଵା କୁରୁକର୍ମସୁ ଯୋଜିତାଃ
ସେହି ରାଜାମାନେ, ତାଙ୍କ ସେନା ପାଣ୍ଡୁ ଦ୍ୱାରା ଭଙ୍ଗ ହୋଇ, ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ଅଧୀନରେ ଆସି, କୁରୁମାନଙ୍କ କାମରେ ଲାଗିଲେ।
ତେନ ତେ ନିର୍ଜିତାଃ ସର୍ଵେ ପୃଥିଵ୍ଯାଂ ସର୍ଵପାର୍ଥିଵାଃ। ତମେକଂ ମେନିରେ ଶୂରଂ ଦେଵେଷ୍ଵିଵ ପୁରନ୍ଦରମ୍
ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀର ରାଜାମାନେ ଜିତାଯିବା ପରେ, ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ଏକମାତ୍ର ଶୂର ବୋଲି ମନେ କଲେ, ଯେପରି ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଇନ୍ଦ୍ର।
ତଂ କୃତାଞ୍ଜଲଯଃ ସର୍ଵେ ପ୍ରଣତା ଵସୁଧାଧିପାଃ। ଉପାଜଗ୍ମୁର୍ଧନଂ ଗୃହ୍ଯ ରତ୍ନାନି ଵିଵିଧାନି ଚ
ସମସ୍ତ ଭୂମିପତିମାନେ ହାତ ଯୋଡ଼ି, ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ, ବିଭିନ୍ନ ରତ୍ନ ନେଇ, ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ।
ମଣିମୁକ୍ତାପ୍ରଵାଲଂ ଚ ସୁଵର୍ଣଂ ରଜତଂ ବହୁ। ଗୋରତ୍ନାନ୍ଯଶ୍ଵରତ୍ନାନି ରଥରତ୍ନାନି କୁଞ୍ଜରାନ୍
ସେମାନେ ମଣି, ମୁକ୍ତା, ପ୍ରବାଳ, ବହୁତ ସୁନା ଓ ଚାଁଦି, ଗାଈ ଓ ଘୋଡ଼ାର ଧନ, ରଥ ଓ ହାତୀ ନେଇ ଆସିଲେ।
ଖରୋଷ୍ଟ୍ରମହିଷାଂଶ୍ଚୈଵ ଯଚ୍ଚ କିଂଚିଦଜାଵିକମ୍। କମ୍ଲାଜିନରତ୍ନାନି ରାଙ୍କଵାସ୍ତରଣାନି ଚ। ତତ୍ସର୍ଵଂ ପ୍ରତିଜଗ୍ରାହ ରାଜା ନାଗପୁରାଧିପଃ
ଉଠ, ମହିଷ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପଶୁ, ପଦ୍ମଚର୍ମ ରତ୍ନ, ରାଙ୍କା ଚାଦର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଉପହାର ମଧ୍ୟ, ନାଗପୁରର ରାଜା ସେସବୁ ଗ୍ରହଣ କଲେ।
ତଦାଦାଯ ଯଯୌ ପାଣ୍ଡୁଃ ପୁନର୍ମଦିତଵାହନଃ। ହର୍ଷଯିଷ୍ଯନ୍ସ୍ଵରାଷ୍ଟ୍ରାଣି ପୁରଂ ଚ ଗଜସାହ୍ଵଯମ୍
ସେସବୁ ନେଇ, ପାଣ୍ଡୁ ତାଙ୍କ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଯାନବାହନ ସହିତ ପୁନି ଚାଲିଗଲେ, ନିଜ ଦେଶ ଓ ଗଜସାହ୍ବୟ ପୁରକୁ ଆନନ୍ଦିତ କରିବାକୁ।
ଶାନ୍ତନୋ ରାଜସିଂହସ୍ଯ ଭରତସ୍ଯ ଚ ଧୀମତଃ। ପ୍ରନଷ୍ଟଃ କୀର୍ତିଜଃ ଶବ୍ଦଃ ପାଣ୍ଡୁନା ପୁନରାହୃତଃ
ଶାନ୍ତନୁ ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଭରତଙ୍କ ହରାଇଯାଇଥିବା କୀର୍ତିକୁ, ପାଣ୍ଡୁ ପୁନି ଫେରାଇ ଆଣିଲେ।
ଯେ ପୁରା କୁରୁରାଷ୍ଟ୍ରାଣି ଜହ୍ରୁଃ କୁରୁଧନାନି ଚ। ତେ ନାଗପୁରସିଂହେନ ପାଣ୍ଡୁନା କରଦୀକୃତାଃ
ଯେମାନେ ପୂର୍ବରୁ କୁରୁ ଦେଶ ଓ ଧନ ଦଖଳ କରିଥିଲେ, ସେମାନେ ନାଗପୁରର ସିଂହ ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କରଦାର ହେଲେ।
ଇତ୍ଯଭାଷନ୍ତ ରାଜାନୋ ରାଜାମାତ୍ଯାଶ୍ଚ ସଙ୍ଗତାଃ। ପ୍ରତୀତମନସୋ ହୃଷ୍ଟାଃ ପୌରଜାନପଦୈଃ ସହ
ଏଭଳି ରାଜାମାନେ ଓ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ, ସହର ଓ ଗ୍ରାମବାସୀମାନେ ସହିତ, ଆନନ୍ଦ ଓ ନିଶ୍ଚିନ୍ତ ମନେ, ଏପରି କହିଲେ।
ପ୍ରତ୍ଯୁଦ୍ଯଯୁଶ୍ଚ ତଂ ପ୍ରାପ୍ତଂ ସର୍ଵେ ଭୀଷ୍ମପୁରୋଗମାଃ। ତେ ନଦୂରମିଵାଧ୍ଵାନଂ ଗତ୍ଵା ନାଗପୁରାଲଯାଃ
ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ଆଗ୍ରଣୀତ୍ୱରେ ସମସ୍ତେ ତାଙ୍କୁ ସ୍ୱାଗତ କରିବାକୁ ଗଲେ, ଏବଂ ନାଗପୁରର ନିବାସୀମାନେ ଦୀର୍ଘ ଦୂର ଯାଇ ସେଉଁଠି ପହଞ୍ଚିଲେ।
ଆଵୃତଂ ଦଦୃଶୁର୍ହୃଷ୍ଟା ଲୋକଂ ବହୁଵିଧୈର୍ଧନୈଃ। ନାନାଯାନସମାନୀତୈ ରତ୍ନୈରୁଚ୍ଚାଵଚୈସ୍ତଦା
ସେମାନେ ଦେଖିଲେ ଯେ, ଭୂମି ନାନା ପ୍ରକାର ଧନ ଓ ବିଭିନ୍ନ ଯାନରେ ଆଣାଯାଇଥିବା ଉଚ୍ଚ-ନିମ୍ନ ରତ୍ନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ।
ହସ୍ତ୍ଯଶ୍ଵରଥରତ୍ନୈଶ୍ଚ ଗୋଭିରୁଷ୍ଟ୍ରୈସ୍ତଥାଽଽଵିଭିଃ। ନାନ୍ତଂ ଦଦୃଶୁରାସାଦ୍ଯ ଭୀଷ୍ମେଣ ସହ କୌରଵାଃ
ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା, ରଥ, ଗାଈ, ଉଠ ଓ ଛାଗ ରତ୍ନ ସହିତ, କୌରବମାନେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ସହିତ ଏହି ଧନର କେତେ ଅଛି ତାହାର ଶେଷ ଦେଖିପାରିଲେ ନାହିଁ।
ସୋଽଭିଵାଦ୍ଯ ପିତୁଃ ପାଦୌ କୌସଲ୍ଯାନନ୍ଦଵର୍ଧନଃ। ଯଥାଽର୍ହଂ ମାନଯାମାସ ପୌରଜାନପଦାନପି
କୌଶଲ୍ୟାଙ୍କ ଆନନ୍ଦ ବଢ଼ାଇ, ସେ ପିତାଙ୍କ ଚରଣରେ ଶିର ନମାଇଲେ, ଏବଂ ସହର ଓ ଗ୍ରାମବାସୀମାନେକୁ ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ସମ୍ମାନ ଦେଲେ।
ପ୍ରମୃଦ୍ଯ ପରରାଷ୍ଟ୍ରାଣି କୃତାର୍ଥଂ ପୁନରାଗତମ୍। ପୁତ୍ରମାଶ୍ଲିଷ୍ଯ ଭୀଷ୍ମସ୍ତୁ ହର୍ଷାଦଶ୍ରୂଣ୍ଯଵର୍ତଯତ୍
ଶତ୍ରୁ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ଜିତି ନିଜ କାମ୍ୟ ସଫଳ କରି ଭୀଷ୍ମ ଫେରିଲେ; ସେ ପୁଅକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ଆନନ୍ଦରେ ଲୁହ ଝରାଇଲେ।
ସ ତୂର୍ଯଶତଶଙ୍ଖାନାଂ ଭେରୀଣାଂ ଚ ମହାସ୍ଵନୈଃ। ହର୍ଷଯନ୍ସର୍ଵଶଃ ପୌରାନ୍ଵିଵେଶ ଗଜସାହ୍ଵଯମ୍
ସେ ଶହେଇ ତୁରୀ, ଶଂଖ ଓ ଢୋଳର ଗଜଗଜାହଟ ସହିତ ସମସ୍ତ ପୁରବାସୀଙ୍କୁ ଖୁସି କରି ହସ୍ତିନାପୁରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରାଭ୍ଯନୁଜ୍ଞାତଃ ସ୍ଵବାହୁଵିଜିତଂ ଧନମ୍। ଭୀଷ୍ମାଯ ସତ୍ଯଵତ୍ଯୈ ଚ ମାତ୍ରେ ଚୋପଜହାର ସଃ
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ଅନୁମତିରେ, ପାଣ୍ଡୁ ନିଜ ବଳରେ ଜିତା ଧନ ଭୀଷ୍ମ, ସତ୍ୟବତୀ ଓ ମାଆଁଙ୍କୁ ଦାନ କଲେ।
ଵିଦୁରାଯ ଚ ଵୈ ପାଣ୍ଡୁଃ ପ୍ରେଷଯାମାସ ତଦ୍ଧନମ୍। ସୁହୃଦଶ୍ଚାପି ଧର୍ମାତ୍ମା ଧନେନ ସମତର୍ପଯତ୍
ପାଣ୍ଡୁ ସେଇ ଧନ ବିଦୁରଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପଠାଇଲେ; ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ପାଣ୍ଡୁ ତାଙ୍କ ସମସ୍ତ ବନ୍ଧୁମାନେକୁ ଧନ ଦେଇ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କଲେ।
ତତଃ ସତ୍ଯଵତୀଂ ଭୀଷ୍ମଂ କୌସଲ୍ଯାଂ ଚ ଯଶସ୍ଵିନୀମ୍। ଶୁଭୈଃ ପାଣ୍ଡୁର୍ଜିତୈରର୍ଥୈସ୍ତୋଷଯାମାସ ଭାରତ
ତାପରେ, ହେ ଭାରତ, ପାଣ୍ଡୁ ଜିତା ଶୁଭ ଧନ ସହିତ ସତ୍ୟବତୀ, ଭୀଷ୍ମ ଓ ଯଶସ୍ବିନୀ କୌଶଲ୍ୟାଙ୍କୁ ଖୁସି କଲେ।
ନନନ୍ଦ ମାତା କୌସଲ୍ଯା ତମପ୍ରତିମତେଜସମ୍। ଜଯନ୍ତମିଵ ପୌଲୋମୀ ପରିଷ୍ଵଜ୍ଯ ନର୍ଷଭମ୍
ତାଙ୍କ ଅପୂର୍ବ ତେଜସ୍ବୀ ପୁଅକୁ ବାହୁଡ଼େ ନେଇ, କୌଶଲ୍ୟା ମାଆଁ ବହୁତ ଖୁସି ହେଲେ, ଯେପରି ଜୟ ପାଇଲେ ପୌଳୋମୀ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରନ୍ତି।
ତସ୍ଯ ଵୀରସ୍ଯ ଵିକ୍ରାନ୍ତୈଃ ସହସ୍ରଶତଦକ୍ଷିଣୈଃ। ଅଶ୍ଵମେଧଶତୈରୀଜେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରୋ ମହାମଖୈଃ
ସେ ଶୂରବୀର ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ଅପାର ବଳ ଓ ଅନେକ ଦାନ ଦ୍ୱାରା, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଶତଶଃ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କଲେ।
ସଂପ୍ରଯୁକ୍ତସ୍ତୁ କୁନ୍ତ୍ଯା ଚ ମାଦ୍ର୍ଯା ଚ ଭରତର୍ଷଭ। ଜିତତନ୍ଦ୍ରୀସ୍ତଦା ପାଣ୍ଡୁର୍ବଭୂଵ ଵନଗୋଚରଃ
କୁନ୍ତୀ ଓ ମାଦ୍ରୀ ସହିତ, ହେ ଭାରତବଂଶୀ, ଅକ୍ଳାନ୍ତ ପାଣ୍ଡୁ ବନରେ ବାସ କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
ହିତ୍ଵା ପ୍ରାସାଦନିଲଯଂ ଶୁଭାନି ଶଯନାନି ଚ। ଅରଣ୍ଯନିତ୍ଯଃ ସତତଂ ବଭୂଵ ମୃଗଯାପରଃ
ରାଜମହଳ ଓ ଶୁଭ ଶୟନ ଛାଡ଼ି, ସେ ସଦା ବନରେ ବାସ କରି, ନିତ୍ୟ ଶିକାରରେ ଲାଗି ରହିଲେ।
ସ ଚରନ୍ଦକ୍ଷିଣଂ ପାର୍ଶ୍ଵଂ ରମ୍ଯଂ ହିମଵତୋ ଗିରଃ। ଉଵାସ ଗିରିପୃଷ୍ଠେଷୁ ମହାଶାଲଵନେଷୁ ଚ
ସେ ହିମାଳୟର ସୁନ୍ଦର ଦକ୍ଷିଣ ଢାଳରେ ଘୁରିବା ଓ ପାହାଡ଼ ଶିଖର ଓ ବଡ଼ ଶାଳବନରେ ବାସ କରିଲେ।
ରରାଜ କୁନ୍ତ୍ଯା ମାଦ୍ର୍ଯା ଚ ପାଣ୍ଡୁଃ ସହ ଵନେ ଚରନ୍। କରେଣ୍ଵୋରିଵ ମଧ୍ଯସ୍ଥଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ପୌରନ୍ଦରୋ ଗଜଃ
କୁନ୍ତୀ ଓ ମାଦ୍ରୀ ସହିତ ବନରେ ଘୁରୁଥିବା ପାଣ୍ଡୁ ଏମିତି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ଯେପରି ଦୁଇ ମହିଳା ହାତୀ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରୀମାନ୍ ଇନ୍ଦ୍ର।
ଭାରତଂ ସହ ଭାର୍ଯାଭ୍ଯାଂ ଖଙ୍ଗବାଣଧନୁର୍ଧରମ୍। ଵିଚିତ୍ରକଵଚଂ ଵୀରଂ ପରମାସ୍ତ୍ରଵିଦଂ ନୃପମ୍। ଦେଵୋଽଯମିତ୍ଯମନ୍ଯନ୍ତ ଚରନ୍ତଂ ଵନଵାସିନଃ
ତାଙ୍କୁ ତଳୱାର, ବାଣ ଓ ଧନୁଷ୍ୟ ଧାରଣ କରି, ବିଚିତ୍ର କବଚ ପିନ୍ଧି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅସ୍ତ୍ରରେ ପାରଙ୍ଗତ ଓ ଦୁଇ ଭାର୍ଯ୍ୟା ସହିତ ବନରେ ଘୁରୁଥିବା ଦେଖି, ବନବାସୀମାନେ ଭାବିଲେ—'ଏ ନିଶ୍ଚୟ ଦେବତା'।
ତସ୍ଯ କାମାଂଶ୍ଚ ଭୋଗାଂଶ୍ଚ ନରା ନିତ୍ଯମତନ୍ଦ୍ରିତାଃ। ଉପଜହ୍ରୁର୍ଵନାନ୍ତେଷୁ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରେଣ ଚୋଦିତାଃ
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ଆଦେଶରେ, ଲୋକମାନେ ସଦା ଚେଷ୍ଟାଶୀଳ ହୋଇ, ବନର ସୀମାରେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ଓ ଭୋଗ ଆଣି ଦେଉଥିଲେ।
ତଦାସାଦ୍ଯ ମହାରଣ୍ଯଂ ମୃଗଵ୍ଯାଲନିଷେଵିତମ୍। ତତ୍ର ମୈଥୁନକାଲସ୍ଥଂ ଦଦର୍ଶ ମୃଗଯୂଥପମ୍
ସେ ବେଳେ, ବଡ଼ ଜଙ୍ଗଲକୁ ପହଞ୍ଚି, ଯେଉଁଠାରେ ବନ୍ୟପଶୁ ଓ ବାଘ ରହୁଥିଲେ, ସେଠାରେ ପାଣ୍ଡୁ ଏକ ହରିଣ ଦଳର ମୁଖିଆକୁ ମିଳିଲେ, ଯିଏ ମିଳନରେ ଲାଗିଥିଲା।