କୁନ୍ତ୍ଯାଃ ପାଣ୍ଡୋଶ୍ଚ ରାଜେନ୍ଦ୍ର କୁନ୍ତିଭୋଜୋ ମହୀପତିଃ। କୃତ୍ଵୋଦ୍ଵାହଂ ତଦା ତଂ ତୁ ନାନାଵସୁଭିରର୍ଚିତମ୍। ସ୍ଵପୁରଂ ପ୍ରେଷଯାମାସ ସ ରାଜା କୁରୁସତ୍ତମ
କୁନ୍ତୀ ଓ ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ବିବାହ ପରେ, ରାଜା କୁନ୍ତିଭୋଜ ବିଭିନ୍ନ ଧନ-ଦୌଲତ ଦେଇ ସମ୍ମାନ କରି, ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ନିଜ ସହରକୁ ପଠାଇଲେ, ହେ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ତତୋ ବଲେନ ମହତା ନାନାଧ୍ଵଜପତାକିନା। ସ୍ତୂଯମାନଃ ସ ଚାଶୀର୍ଭିର୍ବ୍ରାହ୍ମଣୈଶ୍ଚ ମହର୍ଷିଭିଃ
ତାପରେ ବିଭିନ୍ନ ପତାକା ଲାଗିଥିବା ବଡ଼ ସେନା ସହିତ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ମହାର୍ଷିମାନେ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ ଗୀତ ଗାଇ, ସେ ଯାତ୍ରା କଲେ।
ସଂପ୍ରାପ୍ଯ ନଗରଂ ରାଜା ପାଣ୍ଡୁଃ କୌରଵନନ୍ଦନଃ। ନ୍ଯଵେଶତ ତାଂ ଭାର୍ଯାଂ କୁନ୍ତୀଂ ସ୍ଵଭଵନେ ପ୍ରଭୁଃ
କୁରୁବଂଶର ଆନନ୍ଦ ପାଣ୍ଡୁ ତାଙ୍କ ସହରକୁ ପହଞ୍ଚି, ନିଜ ଭବନରେ କୁନ୍ତୀଙ୍କୁ ରାଣୀ ଭାବେ ବସାଇଲେ।
ତତଃ ଶାନ୍ତନଵୋ ଭୀଷ୍ମୋ ରାଜ୍ଞଃ ପାଣ୍ଡୋର୍ଯଶସ୍ଵିନଃ। ଵିଵାହସ୍ଯାପରସ୍ଯାର୍ଥେ ଚକାର ମତିମାନ୍ମତିମ୍
ତାପରେ ଶାନ୍ତନୁପୁତ୍ର ବୀଷ୍ମ, ଯିଏ ଜ୍ଞାନୀ ଓ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ରାଜା ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ଦ୍ୱିତୀୟ ବିବାହ ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କଲେ।
ସୋଽମାତ୍ଯୈଃ ସ୍ଥଵିରୈଃ ସାର୍ଧଂ ବ୍ରାହ୍ମଣୈଶ୍ଚ ମହର୍ଷିଭିଃ। ବଲେନ ଚତୁରଙ୍ଗେଣ ଯଯୌ ମଦ୍ରପତେଃ ପୁରମ୍
ସେ ବୟସ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ମହାର୍ଷିମାନେ, ଚାରି ପ୍ରକାର ସେନା ସହିତ ମଦ୍ରରାଜଙ୍କ ସହରକୁ ଯାଇଲେ।
ତମାଗତମଭିଶ୍ରୁତ୍ଯ ଭୀଷ୍ମଂ ଵାହୀକପୁଙ୍ଗଵଃ। ପ୍ରତ୍ଯୁଦ୍ଗମ୍ଯାର୍ଚଯିତ୍ଵା ଚ ପୁରଂ ପ୍ରାଵେଶଯନ୍ନୃପଃ
ବୀଷ୍ମଙ୍କ ଆଗମନ ଶୁଣି, ଭାହୀକମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା ବାହାରକୁ ଯାଇ ସମ୍ମାନ କରି, ସହରକୁ ଆଣିଲେ।
ଦତ୍ତ୍ଵା ତସ୍ଯାସନଂ ଶୁଭ୍ରଂ ପାଦ୍ଯମର୍ଘ୍ଯଂ ତଥୈଵ ଚ। ମଧୁପର୍କଂ ଚ ମଦ୍ରେଶଃ ପପ୍ରଚ୍ଛାଗମନେଽର୍ଥିତାମ୍
ମଦ୍ରରାଜ ତାଙ୍କୁ ଶୁଭ୍ର ଆସନ, ପାଦଧୋଇବା ପାଣି, ଅର୍ଘ୍ୟ ଓ ମଧୁପାର୍କ ଦେଇ, ଆଗମନର କାରଣ ପଚାରିଲେ।
ତଂ ଭୀଷ୍ମଃ ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚେଦଂ ମଦ୍ରରାଜଂ କୁରୂଦ୍ଵହଃ। ଆଗତଂ ମାଂ ଵିଜାନୀହି କନ୍ଯାର୍ଥିନମରିନ୍ଦମ
କୁରୁବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୀଷ୍ମ ମଦ୍ରରାଜଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ମୋତେ ବୁଝ, ମୁଁ ଏଠାକୁ କନ୍ୟା ଚାହିଁ ଆସିଛି, ହେ ଶତ୍ରୁଜୟୀ।'
ଶ୍ରୂଯତେ ଭଵତଃ ସାଧ୍ଵୀ ସ୍ଵସା ମାଦ୍ରୀ ଯଶସ୍ଵିନୀ। ତାମହଂ ଵରଯିଷ୍ଯାମି ପାଣ୍ଡୋରର୍ଥେ ଯଶସ୍ଵିନୀମ୍
'ଶୁଣାଯାଉଛି ତୁମର ସଦ୍ଗୁଣବତୀ ଓ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଭଉଣୀ ମାଦ୍ରୀ ଅଛନ୍ତି; ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ରାଜା ପାଣ୍ଡୁ ପାଇଁ ବର୍ଚ୍ଛି।'
ଯୁକ୍ତରୂପୋ ହି ସଂବନ୍ଧେ ତ୍ଵଂ ନୋ ରାଜନ୍ଵଯଂ ତଵ। ଏତତ୍ସଂଚିନ୍ତ୍ଯ ମଦ୍ରେଶ ଗୃହାଣାସ୍ମାନ୍ଯଥାଵିଧି
'ତୁମେ ଆମ ସହ ନିକଟ ସମ୍ପର୍କ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ, ଆମ ବଂଶ ତୁମ ବଂଶ ସହିତ ମେଳ ଖାଏ; ଏହା ଭାବି, ହେ ମଦ୍ରରାଜ, ଯଥାଯଥିକ ଭାବେ ଆମକୁ ଗ୍ରହଣ କର।'
ତମେଵଂଵାଦିନଂ ଭୀଷ୍ମଂ ପ୍ରତ୍ଯଭାଷତ ମଦ୍ରପଃ। ନ ହି ମେଽନ୍ଯୋ ଵରସ୍ତ୍ଵତ୍ତଃ ଶ୍ରେଯାନିତି ମତିର୍ମମ
ଭୀଷ୍ମ ଏପରି କହିବା ପରେ, ମଦ୍ରରାଜ କହିଲେ, "ମୋ ପାଇଁ ତୁମେ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ କେହି ଭଲ ବିକଳ୍ପ ନାହିଁ; ଏହି ମୋର ଦୃଢ଼ ବିଶ୍ୱାସ।"
ପୂର୍ଵୈଃ ପ୍ରଵର୍ତିତଂ କିଂଚିତ୍କୁଲେଽସ୍ମିନ୍ନୃପସତ୍ତମୈଃ। ସାଧୁ ଵା ଯଦି ଵାଽସାଧୁ ତନ୍ନାତିକ୍ରାନ୍ତୁମୁତ୍ସହେ
ଏହି କୁଳରେ ଆଗରୁ ଯେଉଁ ନିୟମ ଉତ୍ତମ ପୂର୍ବଜମାନେ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କରିଛନ୍ତି, ସେଠି ଭଲ କିମ୍ବା ଖରାପ ଯାହାହେଉ, ମୁଁ ତାହା ଉଲ୍ଲଂଘନ କରିପାରିବି ନାହିଁ।
ଵ୍ଯକ୍ତଂ ତଦ୍ଭଵତଶ୍ଚାପି ଵିଦିତଂ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ। ନ ଚ ଯୁକ୍ତଂ ତଥା ଵକ୍ତୁଂ ଭଵାନ୍ଦେହୀତି ସତ୍ତମ
ଏହି କଥା ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଜାଣିଛ; ଏଠାରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଏପରି ଭାବରେ କହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ହେ ଉତ୍ତମ।
କୁଲଧର୍ମଃ ସ ନୋ ଵୀର ପ୍ରମାଣଂ ପରମଂ ଚ ତତ୍। ତେନ ତ୍ଵାଂ ନ ବ୍ରଵୀମ୍ଯେତଦସଂଦିଗ୍ଧଂ ଵଚୋଽରିହନ୍
ହେ ବୀର, କୁଳର ନୀତି ଆମ ପାଇଁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ମାନ୍ୟତା। ଏହି କଥା ମୁଁ ତୁମକୁ ସନ୍ଦେହ ଛାଡ଼ି କହୁଛି, ହେ ଶତ୍ରୁନାଶକ।
ତଂ ଭୀଷ୍ମଃ ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚେଦଂ ମଦ୍ରରାଜଂ ଜନାଧିପଃ। ଧର୍ମ ଏଷ ପରୋ ରାଜନ୍ସ୍ଵଯମୁକ୍ତଃ ସ୍ଵଯଂଭୁଵା
ତାପରେ ଭୀଷ୍ମ, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ, ମଦ୍ରରାଜଙ୍କୁ କହିଲେ, "ହେ ରାଜା, ଏହି ଧର୍ମ ସବୁଠୁ ଉଚ୍ଚ, ନିଜେ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଏହାକୁ ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି।"
ନାତ୍ର କଶ୍ଚନ ଦୋଷୋଽସ୍ତି ପୂର୍ଵୈର୍ଵିଧିରଯଂ କୃତଃ। ଵିଦିତେଯଂ ଚ ତେ ଶଲ୍ଯ ମର୍ଯାଦା ସାଧୁସଂମତା
ଏଠାରେ କୌଣସି ଦୋଷ ନାହିଁ; ଏହି ନିୟମ ପୂର୍ବଜମାନେ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କରିଛନ୍ତି। ଏହି ସୀମା, ହେ ଶଲ୍ୟ, ତୁମେ ଜାଣିଛ ଏବଂ ଭଲ ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହାକୁ ମନେ ପସନ୍ଦ କରନ୍ତି।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ସ ମହାତେଜାଃ ଶାତକୁମ୍ଭଂ କୃତାକୃତମ୍। ରତ୍ନାନି ଚ ଵିଚିତ୍ରାଣି ଶଲ୍ଯାଯାଦାତ୍ସହସ୍ରଶଃ
ଏଭଳି କହି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭୀଷ୍ମ ଶଲ୍ୟଙ୍କୁ ହଜାର-ହଜାର ନାନା ପ୍ରକାରର ସୁନା ଭାଡ଼ା, ତିଆରି ଓ ଅତିଆରି, ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନ ଦେଲେ।
ଗଜାନଶ୍ଵାନ୍ରଥାଂଶ୍ଚୈଵ ଵାସାଂସ୍ଯାଭରଣାନି ଚ। ମଣିମୁକ୍ତାପ୍ରଵାଲଂ ଚ ଗାଙ୍ଗେଯୋ ଵ୍ଯସୃଜଚ୍ଛୁଭମ୍
ଗଙ୍ଗାପୁତ୍ର ଭୀଷ୍ମ ଶୁଭ ଉପହାର ଦେଲେ—ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା, ରଥ, ବସ୍ତ୍ର, ଆଭୂଷଣ, ଏବଂ ମଣି, ମୁକ୍ତା, ପ୍ରବାଳର ମାଳା।
ତତ୍ପ୍ରଗୃହ୍ଯ ଧନଂ ସର୍ଵଂ ଶଲ୍ଯଃ ସଂପ୍ରତୀମାନସଃ। ଦଦୌ ତାଂ ସମଲଙ୍କୃତ୍ଯ ସ୍ଵସାରଂ କୌରଵର୍ଷଭେ
ସମସ୍ତ ଧନ ଗ୍ରହଣ କରି, ଶଲ୍ୟ ଆନନ୍ଦିତ ହୃଦୟରେ ନିଜ ଭଉଣୀକୁ ଭଲଭଳି ସଜାଇ, କୌରବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପାଣ୍ଡୁଙ୍କୁ ଦେଲେ।
ସ ତାଂ ମାଦ୍ରୀମୁପାଦାଯ ଭୀଷ୍ମଃ ସାଗରଗାସୁତଃ। ଆଜଗାମ ପୁରୀଂ ଧୀମାନ୍ପ୍ରଵିଷ୍ଟୋ ଗଜସାହ୍ଵଯମ୍
ତାପରେ ସାଗରଜନ୍ମା ଭୀଷ୍ମ ବୁଦ୍ଧିମାନ ମାଦ୍ରୀକୁ ନେଇ, ଗଜଦ୍ୱାର ନାମକ ସହରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ତତ ଇଷ୍ଟେଽହନି ପ୍ରାପ୍ତେ ମୁହୂର୍ତେ ସାଧୁସଂମତେ। `ଵିଵାହଂ କାରାଯାମାସ ଭୀଷ୍ମଃ ପାଣ୍ଡୋର୍ମହାତ୍ମନଃ।' ଜଗ୍ରାହ ଵିଧିଵତ୍ପାଣିଂ ମାଦ୍ର୍ଯାଃ ପାଣ୍ଡୁର୍ନରାଧିପଃ
ପରେ ଶୁଭ ଦିନ ଆସିଲା, ଭୀଷ୍ମ ମହାତ୍ମା ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ବିବାହ କରାଇଲେ। ରାଜା ପାଣ୍ଡୁ ବିଧିମତ ଭାବେ ମାଦ୍ରୀଙ୍କ ହାତ ଧରିଲେ।
ତତୋ ଵିଵାହେ ନିର୍ଵୃତ୍ତେ ସ ରାଜା କୁରୁନନ୍ଦନଃ। ସ୍ଥାପଯାମାସ ତାଂ ଭାର୍ଯାଂ ଶୁଭେ ଵେଶ୍ମନି ଭାମିନୀଂ
ବିବାହ ଶେଷ ହେବା ପରେ, କୁରୁ ରାଜା ନିଜ ଚମକୁଥିବା ଭାର୍ଯ୍ୟାକୁ ଏକ ଶୁଭ ଗୃହରେ ବସାଇଲେ।
ସ ତାଭ୍ଯାଂ ଵ୍ଯଚରତ୍ସାର୍ଧଂ ଭାର୍ଯାଭ୍ଯାଂ ରାଜସତ୍ତମଃ। କୁନ୍ତ୍ଯା ମାଦ୍ର୍ଯା ଚ ରାଜେନ୍ଦ୍ରୋ ଯଥାକାମଂ ଯଥାସୁଖମ୍
ରାଜା ପାଣ୍ଡୁ ନିଜ ଦୁଇ ଭାର୍ଯ୍ୟା କୁନ୍ତୀ ଓ ମାଦ୍ରୀ ସହିତ ଇଚ୍ଛାମତ ଏବଂ ସୁଖରେ ଜୀବନ କଟାଇଲେ।
ତତଃ ସ କୌରଵୋ ରାଜା ଵିହୃତ୍ଯ ତ୍ରିଦଶା ନିଶାଃ। ଜିଗୀଷଯା ମହୀଂ ପାଣ୍ଡୁର୍ନିରକ୍ରାମତ୍ପୁରାତ୍ପ୍ରଭୋ
ତାପରେ, ତିନି ରାତି ଅତିତ ହେବା ପରେ, କୁରୁ ରାଜା ପାଣ୍ଡୁ ପୃଥିବୀ ଜିତିବା ଇଚ୍ଛାରେ ସହର ଛାଡ଼ି ଚାଲିଗଲେ।
ସ ଭୀଷ୍ମପ୍ରମୁଖାନ୍ଵୃଦ୍ଧାନଭିଵାଦ୍ଯ ପ୍ରଣମ୍ଯ ଚ। ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଂ ଚ କୌରଵ୍ଯଂ ତଥାନ୍ଯାନ୍କୁରୁସତ୍ତମାନ୍। ଆମନ୍ତ୍ର୍ଯ ପ୍ରଯଯୌ ରାଜା ତୈଶ୍ଚୈଵାପ୍ଯନୁମୋଜିତଃ
ସେ ଭୀଷ୍ମ ଓ ଅନ୍ୟ ବୃଦ୍ଧମାନେ, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହ କୁଣ୍ଡିଲେ, ବିଦାୟ ନେଲେ, ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ଅନୁମତିରେ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ।
ମଙ୍ଗଲାଚାରଯୁକ୍ତାଭିରାଶୀର୍ଭିରଭିନନ୍ଦିତଃ। ଗଜଵାଜିରଥୌଘେନ ବଲେନ ମହତାଽଗମତ୍
ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ମଙ୍ଗଳ ଆଶୀର୍ବାଦ ସହିତ, ସେ ବଡ଼ ସେନା, ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା ଓ ରଥ ସହିତ ଯାତ୍ରା କଲେ।
ସ ରାଜା ଦେଵଗର୍ଭାଭୋ ଵିଜିଗୀଷୁର୍ଵସୁନ୍ଧରାମ୍। ହୃଷ୍ଟପୁଷ୍ଟବଲୈଃ ପ୍ରାଯାତ୍ପାଣ୍ଡୁଃ ଶତ୍ରୂନନେକଶଃ
ଦେବସମାନ ଦେହ ଧାରଣ କରିଥିବା ସେହି ରାଜା ପାଣ୍ଡୁ, ପୃଥିବୀ ଜିତିବା ଇଚ୍ଛାରେ, ଆନନ୍ଦିତ ଓ ସୁସ୍ଥ ସେନା ସହିତ ଅନେକ ଶତ୍ରୁଙ୍କ ଉପରେ ଚଢ଼ାଉ କଲେ।
ପୂର୍ଵମାଗସ୍କୃତୋ ଗତ୍ଵା ଦଶାର୍ଣାଃ ସମରେ ଜିତାଃ। ପାଣ୍ଡୁନା ନରସିଂହେନ କୌରଵାଣାଂ ଯଶୋଭୃତା
ପ୍ରଥମେ, ସିଂହସଦୃଶ ପାଣ୍ଡୁ, କୁରୁମାନଙ୍କ ଗୌରବ, ଦଶାର୍ଣ୍ଣ ଦେଶକୁ ଯାଇ, ସେଠାରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଜିତିଲେ।
ତତଃ ସେନାମୁପାଦାଯ ପାଣ୍ଡୁର୍ନାନାଵିଧଧ୍ଵଜାମ୍। ପ୍ରଭୂତହସ୍ତ୍ଯଶ୍ଵଯୁତାଂ ପଦାତିରଥସଂକୁଲାମ୍
ତାପରେ ପାଣ୍ଡୁ ନାନା ପ୍ରକାର ଝଣ୍ଡାରେ ସଜିଥିବା, ଅନେକ ହାତୀ ଓ ଘୋଡ଼ା, ପଦାତି ଓ ରଥରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସେନା ଏକଠା କଲେ।
ଆଗସ୍କାରୀ ମହୀପାନାଂ ବହୂନାଂ ବଲଦର୍ପିତଃ। ଗୋପ୍ତା ମଗଧରାଷ୍ଟ୍ରସ୍ଯ ଦୀର୍ଘୋ ରାଜଗୃହେ ହତଃ
ସେ ଅନେକ ରାଜାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶୂର ଓ ଶକ୍ତିରେ ଗର୍ବିତ, ମଗଧ ରାଜ୍ୟର ରକ୍ଷକ, ଦୀର୍ଘ ରାଜଗୃହ ନଗରରେ ବଧ୍ ହେଲେ।