ଯଦ୍ଯେଵଂ ଶୃଣୁ ମେ ଵୀର ଵରଂ ତେ ସୋଽପି ଦାସ୍ଯତି। ଶକ୍ତିଂ ତ୍ଵମପି ଯାଚେଥାଃ ସର୍ଵଶତ୍ରୁଵିବାଧିନୀମ୍
ଯଦି ଏହିପରି, ମୋ କଥା ଶୁଣ, ବୀର; ସେ ତୁମକୁ ଏକ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେବେ; ତୁମେ ସମସ୍ତ ଶତ୍ରୁକୁ ନଶ୍ଟ କରିପାରିବା ଏକ ଶକ୍ତି ମାଗ।
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ଦ୍ଵିଜଃ ସ୍ଵପ୍ନେ ତତ୍ରୈଵାନ୍ତରଧୀଯତ। କର୍ଣଃ ପ୍ରବୁଦ୍ଧସ୍ତଂ ସ୍ଵପ୍ନଂ ଚିନ୍ତଯାନୋଽଭଵତ୍ତଦା
ଏଭଳି କହି, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ସ୍ୱପ୍ନରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ; କର୍ଣ୍ଣ ଜାଗି ଉଠି, ସେହି ସ୍ୱପ୍ନ ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
ତମିନ୍ଦ୍ରୋ ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ଭୂତ୍ଵା ପୁତ୍ରାର୍ଥଂ ଭୂତଭାଵନଃ। କୁଣ୍ଡଲେ ପ୍ରାର୍ଥଯାମାସ କଵଚଂ ଚ ମହାଦ୍ଯୁତିଃ
ଭୂତମାତା ଓ ଦେବତାଙ୍କ ରକ୍ଷାକାରୀ ଇନ୍ଦ୍ର, ତାଙ୍କ ପୁଅ ପାଇଁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ରୂପ ଧରି, ତେଜସ୍ବୀ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ କୁଣ୍ଡଳ ଓ କବଚ ମାଗିଲେ।
ଉତ୍କୃତ୍ଯାଵିମନାଃ ସ୍ଵାଙ୍ଗାତ୍କଵଚଂ ରୁଧିରସ୍ରଵମ୍। କର୍ଣୌ ପାର୍ଶ୍ଵେ ଚ ଦ୍ଵେ ଛିତ୍ତ୍ଵା ପ୍ରାଯଚ୍ଛତ୍ସ କୃତାଞ୍ଜଲିଃ
କର୍ଣ୍ଣ ନିଜ ଶରୀରରୁ ରକ୍ତ ବହୁଥିବା କବଚ କାଟି ଓ ଦୁଇଟି କୁଣ୍ଡଳ ଛେଦି, ହାତ ଜୋଡି ଦେଇଦେଲେ।
ପ୍ରତିଗୃହ୍ଯ ତୁ ଦେଵେଶସ୍ତୁଷ୍ଟସ୍ତେନାସ୍ଯ କର୍ମଣା। ଅହୋ ସାହସମିତ୍ଯାହ ମନସା ଵାସଵୋ ହସନ୍
ଦେବତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଇନ୍ଦ୍ର ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଦେଖି ଖୁସି ହେଲେ; ହସି ମନେ କହିଲେ, "ହାଁ, କେତେ ସାହସ!"
ଦେଵଦାନଵଯକ୍ଷାଣାଂ ଗନ୍ଧର୍ଵୋରଗରକ୍ଷସାମ୍। ନ ତଂ ପଶ୍ଯାମି ଯୋ ହ୍ଯେତତ୍କର୍ମ କର୍ତା ଭଵିଷ୍ଯତି
ଦେବତା, ଦାନବ, ଯକ୍ଷ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ନାଗ ଓ ରାକ୍ଷସମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଏପରି କାମ କରିପାରିବା କେହି ମୁଁ ଦେଖୁନାହିଁ।
ପ୍ରୀତୋଽସ୍ମି କର୍ମଣା ତେନ ଵରଂ ବ୍ରୂହି ଯଦିଚ୍ଛସି
ମୁଁ ତୁମର କାର୍ଯ୍ୟରେ ପ୍ରସନ୍ନ; କହ, କଣ ଆଶୀର୍ବାଦ ଚାହୁଁଛ।
ଶକ୍ତିଂ ତସ୍ମୈ ଦଦୌ ଶକ୍ରୋ ଵିସ୍ମଯାଦ୍ଵାକ୍ଯମବ୍ରଵୀତ୍। ଦେଵଦାନଵଯକ୍ଷାଣାଂ ଗନ୍ଧର୍ଵୋରଗରକ୍ଷସାମ୍
ଶକ୍ର ତାଙ୍କୁ ଏକ ଶକ୍ତି ଦେଲେ ଏବଂ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇ କହିଲେ, "ଦେବତା, ଦାନବ, ଯକ୍ଷ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ନାଗ ଓ ରାକ୍ଷସମାନେ ମଧ୍ୟରେ—"
ଯସ୍ମୈ କ୍ଷେପ୍ସ୍ଯସି ରୁଷ୍ଟଃ ସନ୍ସୋଽନଯା ନ ଭଵିଷ୍ଯତି। ହତ୍ଵୈକଂ ସମରେ ଶତ୍ରୁଂ ତତୋ ମାମାଗମିଷ୍ଯତି। ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵାନ୍ତର୍ଦଧେ ଶକ୍ରୋ ଵରଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ତୁ ତସ୍ଯ ଵୈ
ତୁମେ ଏହି ଶକ୍ତିକୁ ଯାହା ଉପରେ କ୍ରୋଧରେ ଛାଡିବ, ସେ ବଞ୍ଚିପାରିବ ନାହିଁ; ଯୁଦ୍ଧରେ ଏକ ଶତ୍ରୁକୁ ମାରିଦେବା ପରେ ଏହା ମୋ ପାଖକୁ ଫେରିଯିବ। ଏହିପରି କହି, ଶକ୍ର ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ।
ପ୍ରାଙ୍ନାମ ତସ୍ଯ କଥିତଂ ଵସୁଷେଣ ଇତି କ୍ଷିତୌ। କର୍ଣୋ ଵୈକର୍ତନଶ୍ଚୈଵ କର୍ମଣା ତେନ ସୋଽଭଵତ୍
ପୃଥିବୀରେ ତାଙ୍କ ପୂର୍ବ ନାମ ଥିଲା ବସୁସେନ; ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ସେ ବିକର୍ତନ ପୁତ୍ର କର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ପରିଚିତ ହେଲେ।
ସତ୍ଵରୂପଗୁଣୋପେତା ଧର୍ମାରାମା ମହାଵ୍ରତା। ଦୁହିତା କୁନ୍ତିଭୋଜସ୍ଯ ପୃଥା ପୃଥୁଲଲୋଚନା
ସୁନ୍ଦର ରୂପ, ଗୁଣ ଓ ଦ୍ରୁତ ଚରିତ୍ର ଥିବା, ଧର୍ମରେ ଆସକ୍ତ ଓ ମହାବ୍ରତା, କୁନ୍ତିଭୋଜଙ୍କ ଝିଅ ପୃଥା, ବିସ୍ତୃତ ଚକ୍ଷୁ ଥିଲେ।
ତାଂ ତୁ ତେଜସ୍ଵିନୀଂ କନ୍ଯାଂ ରୂପଯୌଵନଶାଲିନୀମ୍। ଵ୍ଯାଵୃଣ୍ଵନ୍ପାର୍ଥିଵାଃ କେଚିଦତୀଵ ସ୍ତ୍ରୀଗୁଣୈର୍ଯୁତାମ୍
ସେହି ତେଜସ୍ବିନୀ କନ୍ୟା, ରୂପ ଓ ଯୌବନରେ ଭରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ଅତି ମହିଳା ସ୍ୱଭାବ ଥିବାରୁ କିଛି ରାଜା ତାଙ୍କୁ ବିବାହ ପାଇଁ ଚାହିଲେ।
ତତଃ ସା କୁନ୍ତିଭୋଜେନ ରାଜ୍ଞାହୂଯ ନରାଧିପାନ୍। ପିତ୍ରା ସ୍ଵଯଂଵରେ ଦତ୍ତା ଦୁହିତା ରାଜସତ୍ତମ
ତାପରେ କୁନ୍ତିଭୋଜ ରାଜା ସମସ୍ତ ରାଜାମାନେଙ୍କୁ ଡାକି, ସ୍ୱୟଂବରରେ ନିଜ ଝିଅକୁ ତାଙ୍କର ଇଚ୍ଛାଅନୁସାରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜାଙ୍କୁ ଦେଲେ।
ତତଃ ସା ରଙ୍ଗମଧ୍ଯସ୍ଥଂ ତେଷାଂ ରାଜ୍ଞାଂ ମନସ୍ଵିନୀ। ଦଦର୍ଶ ରାଜଶାର୍ଦୂଲଂ ପାଣ୍ଡୁଂ ଭରତସତ୍ତମମ୍
ସେଠାରେ, ସମସ୍ତ ରାଜାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦଢ଼ିଆ ହୋଇଥିବା ସେ ମହିଳା, ଭାରତବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ରାଜାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବାଘ ସମାନ ପାଣ୍ଡୁଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
ସିଂହଦର୍ପଂ ମହୋରସ୍କଂ ଵୃଷଭାକ୍ଷଂ ମହାବଲମ୍। ଆଦିତ୍ଯମିଵ ସର୍ଵେଷାଂ ରାଜ୍ଞାଂ ପ୍ରଚ୍ଛାଦ୍ଯ ଵୈ ପ୍ରଭାଃ
ସିଂହ ସମାନ ଗର୍ବ, ଚଉଡ଼ ଛାତି, ବୃଷଭ ଦୃଷ୍ଟି, ବହୁତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ସେ ସମସ୍ତ ରାଜାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଉଥିଲେ, ତାଙ୍କର ତେଜରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ତେଜ ଅନ୍ଧାର ହେଉଥିଲା।
ତିଷ୍ଠନ୍ତଂ ରାଜସମିତୌ ପୁରନ୍ଦରମିଵାପରମ୍। ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସାଽନଵଦ୍ଯାଙ୍ଗୀ କୁନ୍ତିଭୋଜସୁତା ଶୁଭା
ରାଜସଭାରେ ଇନ୍ଦ୍ର ସମାନ ଦଢ଼ିଆ ହୋଇଥିବା ପାଣ୍ଡୁଙ୍କୁ ଦେଖି, ଦୋଷରହିତ ଅଙ୍ଗ ଓ ଶୁଭ ରୂପ ଥିବା କୁନ୍ତିଭୋଜଙ୍କ ଝିଅ ତାଙ୍କୁ ଚାହିଲେ।
ପାଣ୍ଡୁଂ ନରଵରଂ ରଙ୍ଗେ ହୃଦଯେନାକୁଲାଽଭଵତ୍। ତତଃ କାମପରୀତାଙ୍ଗୀ ସକୃତ୍ପ୍ରଚଲମାନସା
ରଙ୍ଗମଞ୍ଚରେ ଦଢ଼ିଆ ହୋଇଥିବା ମହାପୁରୁଷ ପାଣ୍ଡୁଙ୍କୁ ଦେଖି, କୁନ୍ତୀଙ୍କ ହୃଦୟ ଅସ୍ଥିର ହେଇଗଲା; ତାଙ୍କ ଦେହ କାମନାରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଇ, ମନ କ୍ଷଣକ ପାଇଁ ଡାଲିଗଲା।
ଵ୍ରୀଡମାନ ସ୍ରଜଂ କୁନ୍ତୀ ରାଜ୍ଞଃ ସ୍କନ୍ଧେ ସମାସଜତ୍। ତଂ ନିଶମ୍ଯ ଵୃତଂ ପାଣ୍ଡୁଂ କୁନ୍ତ୍ଯା ସର୍ଵେ ନରାଧିପାଃ
ଲଜ୍ଜିତ କୁନ୍ତୀ ମାଳାଟିକୁ ରାଜାଙ୍କ ଗାଁଧିରେ ପିନ୍ଧାଇଲେ; ପାଣ୍ଡୁଙ୍କୁ କୁନ୍ତୀ ଚୟନ କରିଛନ୍ତି ବୋଲି ଶୁଣି, ସମସ୍ତ ରାଜା—
ଯଥାଗତଂ ସମାଜଗ୍ମୁର୍ଗଜୈରଶ୍ଵୈ ରଥୈସ୍ତଥା। ତତସ୍ତସ୍ଯାଃ ପିତା ରାଜନ୍ଵିଵାହମକରୋତ୍ପ୍ରଭୁଃ
—ଯେପରି ଆସିଥିଲେ, ସେପରି ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା ଓ ରଥରେ ଚଢ଼ି ଚାଲିଗଲେ। ତାପରେ, ରାଜା କୁନ୍ତିଙ୍କ ପିତା ତାଙ୍କ ବିବାହ କରାଇଦେଲେ।
ସ ତଯା କୁନ୍ତିଭୋଜସ୍ଯ ଦୁହିତ୍ରା କୁରୁନନ୍ଦନଃ। ଯୁଯୁଜେଽମିତସୌଭାଗ୍ଯଃ ପୌଲୋମ୍ଯା ମଘଵାନିଵ
ଏଭଳି ଅପାର ସୌଭାଗ୍ୟଶାଳୀ କୁରୁବଂଶୀ ପାଣ୍ଡୁ, କୁନ୍ତିଭୋଜଙ୍କ ଝିଅ ସହିତ ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ, ଯେପରି ମଘବାନ୍ ପୌଳୋମୀ ସହିତ।
କୁନ୍ତ୍ଯାଃ ପାଣ୍ଡୋଶ୍ଚ ରାଜେନ୍ଦ୍ର କୁନ୍ତିଭୋଜୋ ମହୀପତିଃ। କୃତ୍ଵୋଦ୍ଵାହଂ ତଦା ତଂ ତୁ ନାନାଵସୁଭିରର୍ଚିତମ୍। ସ୍ଵପୁରଂ ପ୍ରେଷଯାମାସ ସ ରାଜା କୁରୁସତ୍ତମ
କୁନ୍ତୀ ଓ ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ବିବାହ ପରେ, ରାଜା କୁନ୍ତିଭୋଜ ବିଭିନ୍ନ ଧନ-ଦୌଲତ ଦେଇ ସମ୍ମାନ କରି, ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ନିଜ ସହରକୁ ପଠାଇଲେ, ହେ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ତତୋ ବଲେନ ମହତା ନାନାଧ୍ଵଜପତାକିନା। ସ୍ତୂଯମାନଃ ସ ଚାଶୀର୍ଭିର୍ବ୍ରାହ୍ମଣୈଶ୍ଚ ମହର୍ଷିଭିଃ
ତାପରେ ବିଭିନ୍ନ ପତାକା ଲାଗିଥିବା ବଡ଼ ସେନା ସହିତ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ମହାର୍ଷିମାନେ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ ଗୀତ ଗାଇ, ସେ ଯାତ୍ରା କଲେ।
ସଂପ୍ରାପ୍ଯ ନଗରଂ ରାଜା ପାଣ୍ଡୁଃ କୌରଵନନ୍ଦନଃ। ନ୍ଯଵେଶତ ତାଂ ଭାର୍ଯାଂ କୁନ୍ତୀଂ ସ୍ଵଭଵନେ ପ୍ରଭୁଃ
କୁରୁବଂଶର ଆନନ୍ଦ ପାଣ୍ଡୁ ତାଙ୍କ ସହରକୁ ପହଞ୍ଚି, ନିଜ ଭବନରେ କୁନ୍ତୀଙ୍କୁ ରାଣୀ ଭାବେ ବସାଇଲେ।
ତତଃ ଶାନ୍ତନଵୋ ଭୀଷ୍ମୋ ରାଜ୍ଞଃ ପାଣ୍ଡୋର୍ଯଶସ୍ଵିନଃ। ଵିଵାହସ୍ଯାପରସ୍ଯାର୍ଥେ ଚକାର ମତିମାନ୍ମତିମ୍
ତାପରେ ଶାନ୍ତନୁପୁତ୍ର ବୀଷ୍ମ, ଯିଏ ଜ୍ଞାନୀ ଓ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ରାଜା ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ଦ୍ୱିତୀୟ ବିବାହ ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କଲେ।
ସୋଽମାତ୍ଯୈଃ ସ୍ଥଵିରୈଃ ସାର୍ଧଂ ବ୍ରାହ୍ମଣୈଶ୍ଚ ମହର୍ଷିଭିଃ। ବଲେନ ଚତୁରଙ୍ଗେଣ ଯଯୌ ମଦ୍ରପତେଃ ପୁରମ୍
ସେ ବୟସ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ମହାର୍ଷିମାନେ, ଚାରି ପ୍ରକାର ସେନା ସହିତ ମଦ୍ରରାଜଙ୍କ ସହରକୁ ଯାଇଲେ।
ତମାଗତମଭିଶ୍ରୁତ୍ଯ ଭୀଷ୍ମଂ ଵାହୀକପୁଙ୍ଗଵଃ। ପ୍ରତ୍ଯୁଦ୍ଗମ୍ଯାର୍ଚଯିତ୍ଵା ଚ ପୁରଂ ପ୍ରାଵେଶଯନ୍ନୃପଃ
ବୀଷ୍ମଙ୍କ ଆଗମନ ଶୁଣି, ଭାହୀକମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା ବାହାରକୁ ଯାଇ ସମ୍ମାନ କରି, ସହରକୁ ଆଣିଲେ।
ଦତ୍ତ୍ଵା ତସ୍ଯାସନଂ ଶୁଭ୍ରଂ ପାଦ୍ଯମର୍ଘ୍ଯଂ ତଥୈଵ ଚ। ମଧୁପର୍କଂ ଚ ମଦ୍ରେଶଃ ପପ୍ରଚ୍ଛାଗମନେଽର୍ଥିତାମ୍
ମଦ୍ରରାଜ ତାଙ୍କୁ ଶୁଭ୍ର ଆସନ, ପାଦଧୋଇବା ପାଣି, ଅର୍ଘ୍ୟ ଓ ମଧୁପାର୍କ ଦେଇ, ଆଗମନର କାରଣ ପଚାରିଲେ।
ତଂ ଭୀଷ୍ମଃ ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚେଦଂ ମଦ୍ରରାଜଂ କୁରୂଦ୍ଵହଃ। ଆଗତଂ ମାଂ ଵିଜାନୀହି କନ୍ଯାର୍ଥିନମରିନ୍ଦମ
କୁରୁବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୀଷ୍ମ ମଦ୍ରରାଜଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ମୋତେ ବୁଝ, ମୁଁ ଏଠାକୁ କନ୍ୟା ଚାହିଁ ଆସିଛି, ହେ ଶତ୍ରୁଜୟୀ।'
ଶ୍ରୂଯତେ ଭଵତଃ ସାଧ୍ଵୀ ସ୍ଵସା ମାଦ୍ରୀ ଯଶସ୍ଵିନୀ। ତାମହଂ ଵରଯିଷ୍ଯାମି ପାଣ୍ଡୋରର୍ଥେ ଯଶସ୍ଵିନୀମ୍
'ଶୁଣାଯାଉଛି ତୁମର ସଦ୍ଗୁଣବତୀ ଓ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଭଉଣୀ ମାଦ୍ରୀ ଅଛନ୍ତି; ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ରାଜା ପାଣ୍ଡୁ ପାଇଁ ବର୍ଚ୍ଛି।'
ଯୁକ୍ତରୂପୋ ହି ସଂବନ୍ଧେ ତ୍ଵଂ ନୋ ରାଜନ୍ଵଯଂ ତଵ। ଏତତ୍ସଂଚିନ୍ତ୍ଯ ମଦ୍ରେଶ ଗୃହାଣାସ୍ମାନ୍ଯଥାଵିଧି
'ତୁମେ ଆମ ସହ ନିକଟ ସମ୍ପର୍କ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ, ଆମ ବଂଶ ତୁମ ବଂଶ ସହିତ ମେଳ ଖାଏ; ଏହା ଭାବି, ହେ ମଦ୍ରରାଜ, ଯଥାଯଥିକ ଭାବେ ଆମକୁ ଗ୍ରହଣ କର।'