ଶସ୍ତ୍ରାସ୍ତ୍ରାଣାମଭେଦ୍ଯଶ୍ଚ ଭଵିଷ୍ଯତି ଶୁଚିସ୍ମିତେ। ନାସ୍ଯ କିଂଚିଦଦେଯଂ ଚ ବ୍ରାହ୍ମଣେଭ୍ଯୋ ଭଵିଷ୍ଯତି
ଶୁଭ୍ର ହସ୍ତିନୀ, ସେ ଶସ୍ତ୍ର ଓ ଅସ୍ତ୍ରକୁ ଅଭେଦ୍ୟ ହେବେ; ତାଙ୍କର କିଛିବି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପାଇଁ ଅପ୍ରାପ୍ୟ ହେବ ନାହିଁ।
ଚୋଦ୍ଯମାନୋ ମଯା ଚାପି ନ କ୍ଷମଂ ଚିନ୍ତଯିଷ୍ଯତି। ଦାସ୍ଯତ୍ଯେଵ ହି ଵିପ୍ରେଭ୍ଯୋ ମାନୀ ଚୈଵ ଭଵିଷ୍ଯତି
ମୁଁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ ମଧ୍ୟ ସେ କେବେ ନାକାରିବେ ନାହିଁ; ସେ ସଦା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପାଇଁ ଦେବେ ଏବଂ ଗର୍ବିତ ମଧ୍ୟ ହେବେ।
ଏଵମୁକ୍ତା ତତଃ କୁନ୍ତୀ ଗୋପତିଂ ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚ ହ। କନ୍ଯା ପିତୃସା ଚାହଂ ପୁରୁଷାର୍ଥୋ ନ ଚୈଵ ମେ
ଏଭଳି କଥା ଶୁଣି, କୁନ୍ତୀ ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ମୁଁ ଏକ କନ୍ୟା, ପିତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଛି, ମୋର କୌଣସି ପତି ନାହିଁ।'
କଶ୍ଚିନ୍ମେ ବ୍ରାହ୍ମଣଃ ପ୍ରାଦାଦ୍ଵରଂ ଵିଦ୍ଯାଂ ଚ ଶତ୍ରୁହନ୍। ତଦ୍ଵିଜିଜ୍ଞାସଯାଽଽହ୍ଵାନଂ କୃତଵତ୍ଯସ୍ମି ତେ ଵିଭୋ
'ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ମୋତେ ଏକ ଵର ଓ ଜ୍ଞାନ ଦେଇଥିଲେ, ଶତ୍ରୁ ନାଶ କରୁଥିବା; ତାହାର ଜିଜ୍ଞାସାରେ ମୁଁ ତୁମକୁ ଆହ୍ୱାନ କରିଛି, ହେ ପ୍ରଭୁ।'
ଏତସ୍ମିନ୍ନପରାଧେ ତ୍ଵାଂ ଶିରସାଽହଂ ପ୍ରସାଦଯେ। ଯୋଷିତୋ ହି ସଦା ରକ୍ଷ୍ଯାସ୍ତ୍ଵପରାଧେଽପି ନିତ୍ଯଶଃ
'ଏହି ଅଜାଣି ଅପରାଧ ପାଇଁ ମୁଁ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ତୁମ ପ୍ରସାଦ ଚାହୁଁଛି; ନାରୀମାନେ ସଦା ସୁରକ୍ଷିତ ରହିବା ଉଚିତ, ତାଙ୍କର ଅପରାଧ ହେଲେ ମଧ୍ୟ।'
ଵେଦାହଂ ସର୍ଵମେଵୈତଦ୍ଯଦ୍ଦୁର୍ଵାସା ଵରଂ ଦଦୌ। ସଂତ୍ଯଜ୍ଯ ଭଯମେଵେହ କ୍ରିଯତାଂ ସଙ୍ଗମୋ ମମ
'ମୁଁ ଜାଣେ ଦୁର୍ବାସା ମୋତେ ଯେଉଁ ଵର ଦେଇଥିଲେ, ଭୟକୁ ଛାଡ଼ି ଏଠାରେ ଆମର ଏକତା ହେଉ।'
ଅମୋଘଂ ଦର୍ଶନଂ ମହ୍ଯମାହୂତଶ୍ଚାସ୍ମି ତେ ଶୁଭେ। ଵୃଥାଽଽହ୍ଵାନେଽପି ତେ ଭୀରୁ ଦୋଷଃ ସ୍ଯାନ୍ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ
ମୋର ଦର୍ଶନ କେବେ ବ୍ଫଳ ହୁଏନାହିଁ, ତୁମେ ମୋତେ ଡାକିଛ, ଶୁଭେ। ଯଦି ତୁମର ଡାକ ଅକାରଣ ଥାଏ, ଭୟଭିତେ, ତେବେ ତୁମ ପାଇଁ ଦୋଷ ହେବ ନିଶ୍ଚୟ, ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ଯଦ୍ଯେଵଂ ମନ୍ଯସେ ଭୀରୁ କିମାହ୍ଵଯସି ଭାସ୍କରମ୍। ଯଦି ମାମଵଜାନାସି ଋଷିଃ ସ ନ ଭଵିଷ୍ଯତି
ଯଦି ଏଭଳି ଭାବୁଛ, ଭୟଭିତେ, ତେବେ କାହିଁକି ତୁମେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଡାକିଲ? ଯଦି ମୋତେ ଅମାନ୍ୟ କର, ତେବେ ଋଷିଙ୍କର ଆଶୀର୍ବାଦ ଫଳିବ ନାହିଁ।
ମନ୍ତ୍ରଦାନେନ ଯସ୍ମାତ୍ତ୍ଵମଵଲେପେନ ଦର୍ପିତା। କୁଲଂ ଚ ତେଽଦ୍ଯ ଧକ୍ଷ୍ଯାମି କ୍ରୋଧଦୀପ୍ତେନ ଚକ୍ଷୁଷା
ମନ୍ତ୍ର ଦେଇଥିବାରୁ ତୁମେ ଗର୍ବିତ ଓ ଅହଂକାରରେ ଭରିଯାଇଛ, ଏହି ଅହଂକାର ପାଇଁ ଆଜି ମୁଁ ରାଗରେ ତୁମର ବଂଶକୁ ଜଳାଇଦେବି।
ଏଵମୁକ୍ତା ବହୁଵିଧଂ ସାନ୍ତ୍ଵପୂର୍ଵଂ ଵିଵସ୍ଵତା। ସା ତୁ ନୈଚ୍ଛଦ୍ଵରାରୋହା କନ୍ଯାହମିତି ଭାରତ
ଏଭଳି ଅନେକ ପ୍ରକାର ମୃଦୁ କଥା କହି ସୂର୍ଯ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଶାନ୍ତ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ, କିନ୍ତୁ ସେ ଅପରିଣୀତା କୁମାରୀ ମୁଁ, ବୋଲି ମନା କଲେ, ହେ ଭାରତ।
ବନ୍ଧୁପକ୍ଷଭଯାଦ୍ଭୀତା ଲଜ୍ଜଯା ଚ ଯଶସ୍ଵିନୀ। ତାମର୍କଃ ପୁନରେଵେଦବ୍ରଵୀଦ୍ଭରତର୍ଷଭ।।?
ବନ୍ଧୁମାନେ ଓ ପରିବାର ପାଇଁ ଭୟ ଓ ଲଜ୍ଜାରେ ଭୀତ ହୋଇ, ଏହି ଯଶସ୍ବିନୀ କୁମାରୀ ଚୁପ୍ଚାପ ରହିଲେ; ତେବେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପୁନି କଥା କହିଲେ, ହେ ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ମତ୍ପ୍ରସାଦାନ୍ନ ତେ ରାଜ୍ଞି ଭଵିତା ଦୋଷ ଇତ୍ଯୁତ
ମୋର କୃପାରେ, ରାଣୀ, ତୁମେ କୌଣସି ଦୋଷରେ ପଡିବ ନାହିଁ।
ପ୍ରସୀଦ ଭଗଵନ୍ମହ୍ଯମଵଲେପୋ ହି ନାସ୍ତି ମେ। ତ୍ଵଯୈଵ ପରିହାର୍ଯଂ ସ୍ଯାତ୍କନ୍ଯାଭାଵସ୍ଯ ଦୂଷଣମ୍
ଦୟା କର, ପ୍ରଭୁ, ମୋତେ କୌଣସି ଅହଂକାର ନାହିଁ। କୁମାରୀତ୍ୱ ହରାଇବାର ଦୋଷ ତୁମେ ନିଜେ ଦୂର କର।
ଵ୍ଯପଯାତୁ ଭଯଂ ତେଽଦ୍ଯ କୁମାରଂ ପ୍ରସମୀକ୍ଷସେ। ମଯା ତ୍ଵଂ ଚାପ୍ଯନୁଜ୍ଞାତା ପୁନଃ କନ୍ଯା ଭଵିଷ୍ଯସି
ଆଜି ତୁମର ଭୟ ଦୂର ହେଉ; ତୁମେ ଶିଶୁକୁ ଦେଖିବ। ମୋର ଅନୁମତିରେ, ପୁଣି ତୁମେ କୁମାରୀ ହେବ।
ଏଵମୁକ୍ତା ତତଃ କୁନ୍ତୀ ସଂପ୍ରହୃଷ୍ଟତନୂରୁହା। ସଙ୍ଗତାଽଭୂତ୍ତଦା ସୁଭ୍ରୂରାଦିତ୍ଯେନ ମହାତ୍ମନା
ଏଭଳି କଥା ଶୁଣି, କୁନ୍ତୀ ଆନନ୍ଦରେ ଶରୀର କମ୍ପିତ ହେଲେ; ସେ ସମୟରେ ସେ ସୁନ୍ଦର ଭୃକ୍ତି ବିଶିଷ୍ଟା କୁନ୍ତୀ ମହାତ୍ମା ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ସହ ଏକତ୍ର ହେଲେ।
ପ୍ରକାଶକର୍ମା ତପନଃ କନ୍ଯାଗର୍ଭଂ ଦଦୌ ପୁନଃ।' ତତ୍ର ଵୀରଃ ସମଭଵତ୍ସର୍ଵଶସ୍ତ୍ରଭୃତାଂ ଵରଃ
ପ୍ରଭାଶାଳୀ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଯାହାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ସ୍ପଷ୍ଟ, ପୁଣି ସେଇ କୁମାରୀ ଗର୍ଭରେ ଶିଶୁକୁ ରଖିଲେ; ସେଠାରେ ଏକ ଶୂରବୀର ଜନ୍ମ ନେଲେ, ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ।
ଆମୁକ୍ତକଵଚଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ଦେଵଗର୍ଭଃ ଶ୍ରିଯାନ୍ଵିତଃ। ସହଜଂ କଵଚଂ ବିଭ୍ରତ୍କୁଣ୍ଡଲୋଦ୍ଦ୍ଯୋତିତାନନଃ
ଜନ୍ମକାଳରୁ କବଚ ପିନ୍ଧିଥିବା, ଶ୍ରୀମାନ୍, ଦିବ୍ୟ ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ ଶ୍ରୀରେ ଭରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ସେ ସ୍ୱାଭାବିକ କବଚ ପିନ୍ଧିଥିଲେ ଓ କୁଣ୍ଡଳର ଚମକରେ ମୁହଁ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ହେଉଥିଲା।
ଅଜାଯତ ସୁତଃ କର୍ଣଃ ସର୍ଵଲୋକେଷୁ ଵିଶ୍ରୁତଃ। ପ୍ରାଦାଚ୍ଚ ତସ୍ଯୈ କନ୍ଯାତ୍ଵଂ ପୁନଃ ସ ପରମଦ୍ଯୁତିଃ
ସେଇ ପୁଅ କର୍ଣ୍ଣ, ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଜନ୍ମ ନେଲେ; ଏହି ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ସୂର୍ଯ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ପୁଣି କୁମାରୀତ୍ୱ ଦେଲେ।
ଦତ୍ତ୍ଵା ଚ ତପତାଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ଦିଵମାଚକ୍ରମେ ତତଃ। ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା କୁମାରଂ ଜାତଂ ସା ଵାର୍ଷ୍ଣେଯୀ ଦୀନମାନସା
ଶିଶୁକୁ ଦେଇ, ସବୁଠୁ ତାପମୟ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଚଲିଗଲେ; ଶିଶୁକୁ ଜନ୍ମିତ ଦେଖି, ସେ ବାର୍ଷ୍ଣେୟୀ ମନରେ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ।
ଏକାଗ୍ରଂ ଚିନ୍ତଯାମାସ କିଂ କୃତ୍ଵା ସୁକୃତଂ ଭଵେତ୍। ଗୂହମାନାପଚାରଂ ସା ବନ୍ଧୁପକ୍ଷଭଯାତ୍ତଦା
ସେ ଏକାଗ୍ର ମନେ ଭାବିଲେ, 'କଣ କରିଲେ ଭଲ ହେବ?' ତାଙ୍କ ଅପରାଧ ଲୁଚାଇ, ସେ ବନ୍ଧୁମାନେ ପାଇଁ ଭୟ କରୁଥିଲେ।
ମଞ୍ଜୂଷାଂ ରତ୍ନସଂପୂର୍ଣାଂ କୃତ୍ଵା ବାଲସମାଶ୍ରିତାମ୍। ଉତ୍ସସର୍ଜ କୁମାରଂ ତଂ ଜଲେ କୁନ୍ତୀ ମହାବଲମ୍
ମଣିମାଣିକ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏକ ମଞ୍ଜୁଷାରେ ଶିଶୁକୁ ରଖି, କୁନ୍ତୀ ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପୁଅକୁ ଜଳରେ ଭସାଇଦେଲେ।
ତମୁତ୍ସୃଷ୍ଟଂ ଜଲେ ଗର୍ଭଂ ରାଧାଭର୍ତା ମହାଯଶାଃ। ପୁତ୍ରତ୍ଵେ କଲ୍ପଯାମାସ ସଭାର୍ଯଃ ସୂତନନ୍ଦନଃ
ସେଇ ଜଳରେ ଛାଡ଼ାଯାଇଥିବା ଶିଶୁକୁ ରାଧାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ, ମହାପ୍ରସିଦ୍ଧ ଓ ମହାନ୍, ତାଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ ସହିତ ଗ୍ରହଣ କରି, ପୁଅ ଭାବେ ଅଙ୍ଗୀକାର କଲେ।
ନାମଧେଯଂ ଚ ଚକ୍ରାତେ ତସ୍ଯ ବାଲସ୍ଯ ତାଵୁଭୌ। ଵସୁନା ସହ ଜାତୋଽଯଂ ଵସୁଷେଣୋ ଭଵତ୍ଵିତି
ସେ ଦୁଇଜଣେ ଏହି ଶିଶୁଙ୍କୁ ନାମ ଦେଲେ, 'ଏହା ଧନ ସହିତ ଜନ୍ମିଛି, ତେଣୁ ଏହାଙ୍କୁ ବସୁସେନ ବୋଲି କୁହାଯାଉ।'
ସ ଵର୍ଧମାନୋ ବଲଵାନ୍ସର୍ଵାସ୍ତ୍ରେଷୂଦ୍ଯତୋଽଭଵତ୍। ଆପୃଷ୍ଠତାପାଦାଦିତ୍ଯମୁପାତିଷ୍ଠତ ଵୀର୍ଯଵାନ୍
ସେ ଶିଶୁ ବଡ଼ ହେଉଥିବା ସହିତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ରରେ ପାରଙ୍ଗତ ହେଲେ; ପଛରେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, ସେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଶରଣ ନେଲେ।
ତସ୍ମିନ୍କାଲେ ତୁ ଜପତସ୍ତସ୍ଯ ଵୀରସ୍ଯ ଧୀମତଃ। ନାଦେଯଂ ବ୍ରାହ୍ମଣେଷ୍ଵାସୀତ୍କିଂଚିଦ୍ଵସୁ ମହୀତଲେ
ସେ ସମୟରେ, ସେହି ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ବ୍ୟକ୍ତି ପୃଥିବୀରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପାଇଁ ଦେବାକୁ କିଛି ଉପହାର ମିଳିଲା ନାହିଁ।
ତତଃ କାଲେ ତୁ କସ୍ମିଂଶ୍ଚିତ୍ସ୍ଵପ୍ନାନ୍ତେ କର୍ଣମବ୍ରଵୀତ୍। ଆଦିତ୍ଯୋ ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ଭୂତ୍ଵା ଶୃଣୁ ଵୀର ଵଚୋ ମମ
ତାପରେ, ଏକ ରାତିର ସ୍ୱପ୍ନର ଶେଷରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ରୂପ ଧରି କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ କହିଲେ, "ହେ ବୀର, ମୋ କଥା ଶୁଣ।"
ପ୍ରଭାତାଯାଂ ରଜନ୍ଯାଂ ତ୍ଵାମାଗମିଷ୍ଯତି ଵାସଵଃ। ନ ତସ୍ଯ ଭିକ୍ଷା ଦାତଵ୍ଯା ଵିପ୍ରରୂପୀ ଭଵିଷ୍ଯତି
ପ୍ରଭାତ ହେଲେ, ଇନ୍ଦ୍ର ତୁମ ପାଖକୁ ଆସିବେ; ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ରୂପ ଧରି ଆସିବେ, ତାଙ୍କୁ କିଛି ଦାନ ଦେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ନିଶ୍ଚଯୋଽସ୍ଯାପହର୍ତୁଂ ତେ କଵଚଂ କୁଣ୍ଡଲେ ତଥା। ଅତସ୍ତ୍ଵାଂ ବୋଧଯାମ୍ଯେଷ ସ୍ମର୍ତାସି ଵଚନଂ ମମ
ସେ ତୁମର କବଚ ଓ କୁଣ୍ଡଳ ନେବାକୁ ଚାହାଁନ୍ତି; ଏହିକାରଣରେ ମୁଁ ତୁମକୁ ସତର୍କ କରୁଛି, ମୋ କଥା ମନେ ରଖ।
ଶକ୍ରୋ ମାଂ ଵିପ୍ରରୂପେଣ ଯଦି ଵୈ ଯାଚତେ ଦ୍ଵିଜ। କଥଂ ତସ୍ମୈ ନ ଦାସ୍ଯାମି ଯଥା ଚାସ୍ମ୍ଯଵବୋଧିତଃ
ଯଦି ଶକ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣ ଭାବରେ ମୋ ପାଖରେ ଆସି ମାଗନ୍ତି, ମତେ ଯେପରି ଶିଖ୍ୟା ମିଳିଛି, ସେଠାରେ କିପରି ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ନ ଦେଇପାରିବି?
ଵିପ୍ରାଃ ପୂଜ୍ଯାସ୍ତୁ ଦେଵାନାଂ ସତତଂ ପ୍ରିଯମିଚ୍ଛତାମ୍। ତଂ ଦେଵଦେଵଂ ଜାନନ୍ଵୈ ନ ଶକ୍ତୋଽସ୍ମ୍ଯଵମନ୍ତ୍ରଣେ
ଦେବତାଙ୍କ ଦୟା ଚାହୁଁଥିବା ଲୋକମାନେ ସଦା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି; ସେ ଦେବତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତେଣୁ ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଅବମାନ କରିପାରିବି ନାହିଁ।