ଭଵିଷ୍ଯତି ସୁଵିକ୍ରାନ୍ତଃ କୁମାରୋ ଦିକ୍ଷୁ ଵିଶ୍ରୁତଃ। ପାଣ୍ଡୁତ୍ଵଂ ଵର୍ଣତସ୍ତସ୍ଯ ମାତୃଦୋଷାଦ୍ଭଵିଷ୍ଯତି
'ଶିଶୁ ବହୁତ ସାହସୀ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେବେ; କିନ୍ତୁ ମାଆଙ୍କର ଦୋଷରୁ ତାଙ୍କର ଚେହେରା ପାଣ୍ଡୁର ହେବ।'
ତସ୍ଯ ପୁତ୍ରା ମହେଷ୍ଵାସା ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତୀହ ପଞ୍ଚ ଵୈ। ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ମାତରଂ ତତ୍ର ସୋଽଭିଵାଦ୍ଯ ଜଗାମ ହ
'ତାଙ୍କର ପାଖରେ ପାଞ୍ଚଟି ପୁଅ ହେବେ, ସମସ୍ତେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧନୁର୍ଧର।' ଏହିପରି କହି, ସେ ମାଆଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି ଚାଲିଗଲେ।
ତଂ ମାତା ପୁନରେଵାନ୍ଯମେକଂ ପୁତ୍ରମଯାଚତ। ତଥେତି ଚ ମହର୍ଷିସ୍ତାଂ ମାତରଂ ପ୍ରତ୍ଯଭାଷତ
ତାଙ୍କର ମାଆ ପୁଣି ଏକ ଅନ୍ୟ ପୁଅ ପାଇଁ ଅନୁରୋଧ କଲେ। ମହାର୍ଷି ତାଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ଏହିପରି ହେଉ।'
ତତଃ କୁମାରଂ ସା ଦେଵୀ ପ୍ରାପ୍ତକାଲମଜୀଜନତ୍। ପାଣ୍ଡୁଲକ୍ଷଣସଂପନ୍ନଂ ଦୀପ୍ଯମାନମିଵ ଶ୍ରିଯା
ଏହାପରେ ରାଣୀ ସମୟ ଆସିଲେ ଏକ ପୁଅକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ଯିଏ ପାଣ୍ଡୁର ଲକ୍ଷଣ ଥିଲେ ଏବଂ ଶ୍ରୀରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।
ଯସ୍ଯ ପୁତ୍ରା ମହେଷ୍ଵାସା ଜଜ୍ଞିରେ ପଞ୍ଚ ପାଣ୍ଡଵାଃ। `ତଯୋର୍ଜନ୍ମକ୍ରିଯାଃ ସର୍ଵା ଯଥାଵଦନୁପୂର୍ଵଶଃ
ତାଙ୍କଠାରୁ ପାଞ୍ଚଟି ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ସମସ୍ତେ ପ୍ରବଳ ଧନୁର୍ଧର ପାଣ୍ଡବ। ଦୁଇଝଣଙ୍କର ସମସ୍ତ ଜନ୍ମସଂସ୍କାର ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ହେଲା।
କାରଯାମାସ ଵୈ ଭୀଷ୍ମୋ ବ୍ରାହ୍ମଣୈର୍ଵେଦପାରଗୈଃ। ଅନ୍ଧଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵାଽମ୍ବିକାପୁତ୍ରଂ ଜାତଂ ସତ୍ଯଵତୀ ସୁତମ୍
ଭୀଷ୍ମ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ କ୍ରିୟା କରାଇଲେ। ସତ୍ୟବତୀଙ୍କ ପୁଅ ଅମ୍ବିକାଙ୍କର ଶିଶୁ ଅନ୍ଧ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବାକୁ ଦେଖିଲେ।
କୌସଲ୍ଯାର୍ଥେ ସମାହୂଯ ପୁତ୍ରମନ୍ଯମଯାଚତ। ଅନ୍ଧୋଯମନ୍ଯମିଚ୍ଛାମି କୌସଲ୍ଯାତନଯଂ ଶୁଭମ୍
କୌଶଳ୍ୟା ପାଇଁ, ସେ ତାଙ୍କ ପୁଅକୁ ଡାକି ଅନ୍ୟ ଏକ ପୁଅ ପାଇଁ ଅନୁରୋଧ କଲେ—'ଏହି ଶିଶୁ ଅନ୍ଧ, ମୁଁ କୌଶଳ୍ୟାଠାରୁ ଏକ ଶୁଭ ପୁଅ ଚାହେଁ।'
ଏଵମୁକ୍ତୋ ମହର୍ଷିସ୍ତାଂ ମାତରଂ ପ୍ରତ୍ଯଭାଷତ। ନିଯତା ଯଦି କୌସଲ୍ଯା ଭଵିଷ୍ଯତି ପୁନଃଶୁଭା
ଏପରି କହିବା ପରେ, ମହାର୍ଷି ତାଙ୍କ ମାଆଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ—'ଯଦି କୌଶଳ୍ୟା ନିୟମିତ ରହିଥିବେ, ସେ ପୁଣି ଏକ ଶୁଭ ପୁଅକୁ ଜନ୍ମ ଦେବେ।'
ଭଵିଷ୍ଯତି କୁମାରୋଽସ୍ଯା ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ରାର୍ଥତତ୍ଵଵିତ୍। ତାଂ ସମାଧାଯ ଵୈ ଭୂଯଃ ସ୍ନୁଷାଂ ସତ୍ଯଵତୀ ପୁନଃ
'ତାଙ୍କର ପୁଅ ଧର୍ମ ଓ ଶାସ୍ତ୍ରର ତତ୍ତ୍ୱ ଜାଣିଥିବେ।' ଏହିପରି ନିଶ୍ଚୟ କରି, ସତ୍ୟବତୀ ପୁଣି ତାଙ୍କ ସ୍ନୁଷାକୁ ଡାକିଲେ।
ଋତୁକାଲେ ତତୋ ଜ୍ଯେଷ୍ଠାଂ ଵଧୂଂ ତସ୍ମୈ ନ୍ଯଯୋଜଯତ୍। ସା ତୁ ରୂପଂ ଚ ଗନ୍ଧଂ ଚ ମହର୍ଷେଃ ପ୍ରଵିଚିନ୍ତ୍ଯ ତଂ
ଏହାପରେ ଯଥାସମୟରେ ଜ୍ୟେଷ୍ଠା ବଧୁକୁ ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ପଠାଇଲେ। କିନ୍ତୁ ସେ, ମହାର୍ଷିଙ୍କ ରୂପ ଓ ଗନ୍ଧ ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କରିଥିଲେ।
ନାକରୋଦ୍ଵଚନଂ ଦେଵ୍ଯା ଭଯାତ୍ସୁରସୁତୋପମା। ତତଃସ୍ଵୈର୍ଭୂଷଣୈର୍ଦାସୀଂ ଭୂଷଯିତ୍ଵାଽପ୍ସରୋପମାମ୍
ସେ, ଦେବପୁତ୍ର ସମାନ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ରାଣୀଙ୍କ ଆଦେଶକୁ ଭୟରେ ମାନିଲେ ନାହିଁ; ତାପରେ, ଏକ ଦାସୀକୁ ଅତି ଉତ୍ତମ ଭୂଷଣ ଦେଇ ଶୃଙ୍ଗାର କରି, ତାକୁ ଅପ୍ସରା ପରି ଦେଖାଇଲେ।
ପ୍ରେଷଯାମାସ କୃଷ୍ଣାଯ ତତଃ କାଶିପତେଃ ସୁତା। ସା ତଂ ତ୍ଵୃଷିମନୁପ୍ରାପ୍ତଂ ପ୍ରତ୍ଯୁଦ୍ଗମ୍ଯାଭିଵାଦ୍ଯ ଚ
ତାପରେ ସେ ଶୃଙ୍ଗାରିତ ଦାସୀକୁ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ପଠାଇଲେ; ଏହି ସମୟରେ କାଶୀର ରାଜାଙ୍କ ଝିଅ, ଋଷିଙ୍କୁ ଆସୁଥିବା ଦେଖି, ସାମ୍ନାକୁ ଯାଇ ଶିର ନମାଇଲେ।
ସଂଵିଵେଶାଭ୍ଯନୁଜ୍ଞାତା ସତ୍କୃତ୍ଯୋପଚଚାର ହ। `ଵାଗ୍ଭାଵୋପପ୍ରଦାନେନ ଗାତ୍ରସଂସ୍ପର୍ଶନେନ ଚ
ଅନୁମତି ମିଳିବା ପରେ, ସେ ଋଷିଙ୍କୁ ଆଦର ସହିତ ସମ୍ମାନ କଲେ ଏବଂ ମିଠା କଥା, ଭାବ ଓ ଶରୀର ସ୍ପର୍ଶ ଦ୍ୱାରା ସେବା କଲେ।
କାମୋପଭୋଗେନ ରହସ୍ତସ୍ଯାଂ ତୁଷ୍ଟିମଗାଦୃଷିଃ। ତଯା ସହୋଷିତୋ ରାଜନ୍ମହର୍ଷିଃ ସଂଶିତଵ୍ରତଃ
ଗୁପ୍ତଭାବରେ, ଋଷି ସେ ଦାସୀ ସହିତ କାମସୁଖ ଉପଭୋଗ କରି ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ; ରାଜନ୍, ସେ ମହାଋଷି ଦୃଢ଼ ନିୟମରେ ଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ ତାଙ୍କ ସହିତ ରହିଲେ।
ଉତ୍ତିଷ୍ଠନ୍ନବ୍ରଵୀଦେନାମଭୁଜିଷ୍ଯା ଭଵିଷ୍ଯସି। ଅଯଂ ଚ ତେ ଶୁଭେ ଗର୍ଭଃ ଶ୍ରେଯାନୁଦରମାଗତଃ। ଧର୍ମାତ୍ମା ଭଵିତା ଲୋକେ ସର୍ଵବୁଦ୍ଧିମତାଂ ଵରଃ
ଉଠି ଋଷି ତାକୁ କହିଲେ, 'ତୁମେ ମା ହେବ; ଏହି ଶୁଭ ଶିଶୁ ତୁମର ଗର୍ଭରେ ପ୍ରବେଶ କରିଛି। ସେ ଲୋକରେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଏବଂ ସମସ୍ତ ବୁଦ୍ଧିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହେବ।'
ସ ଜଜ୍ଞେ ଵିଦୁରୋ ନାମ କୃଷ୍ଣଦ୍ଵୈପାଯନାତ୍ମଜଃ। ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରସ୍ଯ ଵୈ ଭ୍ରାତା ପାଣ୍ଡୋଶ୍ଚୈଵ ମହାତ୍ମନଃ
ସେ ଶିଶୁ କୃଷ୍ଣଦ୍ୱୈପାୟନଙ୍କ ପୁତ୍ର ଭାବେ ବିଦୁର ନାମରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ; ସେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଓ ମହାତ୍ମା ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ଭାଇ।
ଧର୍ମୋ ଵିଦୁରରୂପେଣ ଶାପାତ୍ତସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ। ମାଣ୍ଡଵ୍ଯସ୍ଯାର୍ଥତତ୍ତ୍ଵଜ୍ଞଃ କାମକ୍ରୋଧଵିଵର୍ଜିତଃ
ମହାତ୍ମା ମାଣ୍ଡବ୍ୟଙ୍କ ଶାପରେ ଧର୍ମ ଦେବତା ବିଦୁର ରୂପେ ଜନ୍ମ ନେଲେ; ସେ ନ୍ୟାୟ ଅନ୍ୟାୟ ଜଣା, ଆସକ୍ତି ଓ କ୍ରୋଧରୁ ମୁକ୍ତ।
କୃଷ୍ଣଦ୍ଵୈପାଯନୋଽପ୍ଯେତତ୍ସତ୍ଯଵତ୍ଯୈ ନ୍ଯଵେଦଯତ୍। ପ୍ରଲମ୍ଭମାତ୍ମନଶ୍ଚୈଵ ଶୂଦ୍ରାଯାଃ ପୁତ୍ରଜନ୍ମ ଚ
କୃଷ୍ଣଦ୍ୱୈପାୟନ ଏହି ସମସ୍ତ କଥା, ନିଜର ବିଳମ୍ବ ଓ ଦାସୀରୁ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମ ହେବା ଦେଖି, ସତ୍ୟବତୀଙ୍କୁ ଜଣାଇଲେ।
ସ ଧର୍ମସ୍ଯାନୃଣୋ ଭୂତ୍ଵା ପୁନର୍ମାତ୍ରା ସମେତ୍ଯ ଚ। ତସ୍ଯୈ ଗର୍ଭଂ ସମାଵେଦ୍ଯ ତତ୍ରୈଵାନ୍ତରଧୀଯତ
ଧର୍ମର ପ୍ରତି ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପୂରଣ କରି, ସେ ପୁଣି ମାଆଙ୍କ ସହିତ ମିଶିଲେ; ତାଙ୍କୁ ଗର୍ଭ ହେବା କଥା କହି, ସେଠାରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ।
ଏତେ ଵିଚିତ୍ରଵୀର୍ଯସ୍ଯ କ୍ଷେତ୍ରେ ଦ୍ଵୈପାଯନାଦପି। ଜଜ୍ଞିରେ ଦେଵଗର୍ଭାଭାଃ କୁରୁଵଂଶଵିଵର୍ଧନାଃ
ଏହିମାନେ, ବିଚିତ୍ରବୀର୍ୟଙ୍କ ଶରୀରରେ କୃଷ୍ଣଦ୍ୱୈପାୟନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦେବପୁତ୍ର ସମାନ ଭାବରେ ଜନ୍ମ ନେଇ, କୁରୁ ବଂଶକୁ ବୃଦ୍ଧି କଲେ।
କିଂ କୃତଂ କର୍ମ ଧର୍ମେଣ ଯେନ ଶାପମୁପେଯିଵାନ୍। କସ୍ଯ ଶାପାଚ୍ଚ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷେଃ ଶୂଦ୍ରଯୋନାଵଜାଯତ
ଧର୍ମ ଏମିତି କଉଣସି କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ କି, ଯାହାରେ ଶାପ ପାଇଲେ? ଏବଂ କେଉଁଠୁ ଏହି ବ୍ରହ୍ମଋଷି ଶୂଦ୍ର ଗର୍ଭରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ?
ବଭୂଵ ବ୍ରାହ୍ମଣଃ କଶ୍ଚିନ୍ମାଣ୍ଡଵ୍ଯ ଇତି ଵିଶ୍ରୁତଃ। ଧୃତିମାନ୍ସର୍ଵଧର୍ମଜ୍ଞଃ ସତ୍ଯେ ତପସି ଚ ସ୍ଥିତଃ
ମାଣ୍ଡବ୍ୟ ନାମକ ଜଣେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଥିଲେ, ଯିଏ ସମସ୍ତ ଧର୍ମ ଜଣା, ଧୃଢ଼ ଏବଂ ସତ୍ୟ ଓ ତପସ୍ୟାରେ ଅଟୁଟ ଥିଲେ।
ସ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରାଂ ଵିଚରନ୍ନାଜଗାମ ଯଦୃଚ୍ଛଯା। ସଂନିକୃଷ୍ଟାନି ତୀର୍ଥାନି ଗ୍ରାମାଣାଂ ଯାନି କାନି ଚ। ତତ୍ରାଶ୍ରମପଦଂ କୃତ୍ଵା ଵସତି ସ୍ମ ମହାମୁନିଃ
ସେ ତୀର୍ଥ ଯାତ୍ରା କରିବା ସମୟରେ ଯେଉଁଠି ଯେଉଁଠି ଗ୍ରାମ ନିକଟରେ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ଥିଲା, ସେଠାକୁ ଯାଇ, ଏକ ଆଶ୍ରମ ତିଆରି କରି ରହିଲେ।
ସ ଆଶ୍ରମପଦଦ୍ଵାରି ଵୃକ୍ଷମୂଲେ ମହାତପାଃ। ଊର୍ଧ୍ଵବାହୁର୍ମହାଯୋଗୀ ତସ୍ଥୌ ମୌନଵ୍ରତାନ୍ଵିତଃ
ସେ ମହାତ୍ମା ଆଶ୍ରମ ଦ୍ୱାରରେ ଗଛ ତଳେ, ହାତ ଉପରକୁ ଉଠାଇ, ମହାଯୋଗ ଓ ମୌନବ୍ରତ ରେ ଅବସ୍ଥାନ କରୁଥିଲେ।
ତସ୍ଯ କାଲେନ ମହତା ତସ୍ମିଂସ୍ତପସି ଵର୍ତତଃ। ତମାଶ୍ରମମନୁପ୍ରାପ୍ତା ଦସ୍ଯଵୋ ଲୋପ୍ତ୍ରହାରିଣଃ
ସେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ତପସ୍ୟା କରୁଥିବା ବେଳେ, ଲୁଟିଆମାନେ ତାଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଆସିଲେ, ଯେଉଁମାନେ ଅନ୍ୟଠାରୁ ଲୁଟିଥିବା ସାମଗ୍ରୀ ଆଣିଥିଲେ।
ଅନୁସାର୍ଯମାଣା ବହୁଭୀ ରକ୍ଷିଭିର୍ଭରତର୍ଷଭ। `ତାମେଵ ଵସତିଂ ଜଗ୍ମୁସ୍ତେ ଗ୍ରାମାଲ୍ଲୋପ୍ତ୍ରହାରିଣଃ
ଅନେକ ପାହାଡ଼ିଆ ଲୋକେ ତାଙ୍କୁ ଧାଡ଼ିଁ ଆସୁଥିଲେ, ହେ ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେ ଲୁଟିଆମାନେ ଗ୍ରାମରୁ ପଳାଇ ଏହି ଆଶ୍ରମକୁ ଆସିଲେ।
ଯସ୍ମିନ୍ନାଵସଥେ ଶେତେ ସ ମୁନିଃ ସଂଶିତଵ୍ରତଃ।' ତେ ତସ୍ଯାଵସଥେ ଲୋପ୍ତ୍ରଂ ଦସ୍ଯଵଃ କୁରୁସତ୍ତମ
ଯେଉଁ ଆଶ୍ରମରେ ସେ ନିୟମରେ ଅଟୁଟ ମୁନି ରହୁଥିଲେ, ସେଠି ଲୁଟିଆମାନେ ତାଙ୍କର ଲୁଟିଥିବା ସାମଗ୍ରୀ ଲୁଚାଇଦେଲେ।
ନିଧାଯ ଚ ଭଯାଲ୍ଲୀନାସ୍ତତ୍ରୈଵାନାଗତେ ବଲେ। ତେଷୁ ଲୀନେଷ୍ଵଥୋ ଶୀଘ୍ରଂ ତତସ୍ତଦ୍ରକ୍ଷିଣାଂ ବଲମ୍
ଭୟରେ ସେମାନେ ଆଶ୍ରମରେ ଲୁଚିଗଲେ, ଏବଂ ପାହାଡ଼ିଆମାନେ ଆସିବା ପୂର୍ବରୁ ସେଠାରେ ଲୁଚିଥିଲେ; ସେମାନେ ଲୁଚିବା ସହିତ, ପାହାଡ଼ିଆମାନେ ଶୀଘ୍ର ଏହି ସ୍ଥାନକୁ ପହଞ୍ଚିଗଲେ।
ଆଜଗାମ ତତୋଽପଶ୍ଯଂସ୍ତମୃଷିଂ ତସ୍କରାନୁଗାଃ। ତମପୃଚ୍ଛଂସ୍ତତୋ ରାଜଂସ୍ତଥାଵୃତ୍ତଂ ତପୋଧନମ୍
ତାପରେ ମୁଁ ଯାଇ ଦେଖିଲିଁ, ସେ ଋଷି ଚୋରମାନେ ସହିତ ଅଛନ୍ତି। ମୁଁ ସେ ତପସ୍ବୀଙ୍କୁ, ରାଜା, ଘଟିଥିବା କଥା ପଚାରିଲିଁ।
କତରେଣ ପଥା ଯାତା ଦସ୍ଯଵୋ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମ। ତେନ ଗଚ୍ଛାମହେ ବ୍ରହ୍ମନ୍ଯଥା ଶୀଘ୍ରତରଂ ଵଯମ୍
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଚୋରମାନେ କେଉଁ ରାସ୍ତାରେ ଗଲେ? ଆମେ ସେଇ ରାସ୍ତାରେ ଯିବା, ଯେଉଁଥିରେ ଆମେ ତାଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ଧରିପାରିବା।