ତ୍ଵଂ ହି ପୁତ୍ର କୁଲସ୍ଯାସ୍ଯ ଜ୍ଯେଷ୍ଠଃ ଶ୍ରେଷ୍ଠଶ୍ଚ ଭାରତ। ଯଥା ଚ ତେ ପିତୁର୍ଵାକ୍ଯଂ ମମ କାର୍ଯଂ ତଥାଽନଘ
ହେ ଭାରତ, ତୁମେ ଏହି ବଂଶର ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ଯେପରି ତୁମେ ପିତାଙ୍କ କଥା ମାନ, ସେପରି ମୋର ଅନୁରୋଧ ମଧ୍ୟ ପୂରଣ କର, ହେ ନିର୍ମଳ।
ମମ ପୁତ୍ରସ୍ତଵ ଭ୍ରାତା ଯଵୀଯାନ୍ସୁପ୍ରିଯଶ୍ଚ ତେ। ବାଲ ଏଵ ଗତଃ ସ୍ଵର୍ଗଂ ଭାରତୋ ଭରତର୍ଷଭ
ମୋର ପୁଅ, ତୁମର ଭାଇ, ତୁମେ ଯେଉଁଠି ବହୁତ ପ୍ରିୟ, ସେ ଛୁଆଁବେଳେ ହିଁ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଚଳିଗଲେ, ହେ ଭାରତ ବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ଇମେ ମହିଷ୍ଯୌ ତସ୍ଯେହ କାଶିରାଜସୁତେ ଉଭେ। ରୂପଯୌଵନସଂପନ୍ନେ ପୁତ୍ରକାମେ ଚ ଭାରତ
ଏଠାରେ କାଶୀରାଜଙ୍କ ପୁଅଙ୍କର ଦୁଇଜଣ ରାଣୀ ଅଛନ୍ତି, ଦୁହେଁ ଅତି ସୁନ୍ଦର ଓ ଯୁବତୀ, ସେମାନେ ପୁଅ ପାଇଁ ଆଶା କରୁଛନ୍ତି ।
ଧର୍ମ୍ଯମେତତ୍ପରଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ସନ୍ତାନାଯ କୁଲସ୍ଯ ଚ। ଆଭ୍ଯାଂ ମମ ନିଯୋଗାତ୍ତୁ ଧର୍ମଂ ଚରିତୁମର୍ହସି
ବଂଶ ଚାଲୁଥିବା ପାଇଁ ଏହା ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଧର୍ମ ବୋଲି ଜାଣି, ଏହି ଦୁଇଜଣଙ୍କ ସହିତ ମୋ ଆଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ ଧର୍ମକୁ ପାଳନ କରିବା ଉଚିତ ।
ଅସଂଶଯଂ ପରୋ ଧର୍ମସ୍ତ୍ଵଯାଃ ମାତଃ ପ୍ରକୀର୍ତିତଃ। ତ୍ଵମପ୍ଯେତାଂ ପ୍ରତିଜ୍ଞାଂ ତୁ ଵେତ୍ଥ ଯା ମଯି ଵର୍ତତେ
ମା, ତୁମେ ନିଶ୍ଚୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧର୍ମର କଥା କହିଛ, ମୋ ଉପରେ ଯେଉଁ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଅଛି, ସେଥିରେ ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଅବଗତ ।
ଅମରତ୍ଵସ୍ଯ ଵା ହେତୋସ୍ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯସଦନସ୍ଯ ଵା। ଉତ୍ସୃଜେଯମହଂ ପ୍ରାଣାନ୍ନ ତୁ ସତ୍ଯଂ କଥଂଚନ
ଅମରତ୍ୱ କିମ୍ବା ତିନି ଲୋକର ସମ୍ପଦ ପାଇଁ ମୁଁ ମୋ ଜୀବନ ଛାଡିପାରିବି, କିନ୍ତୁ କେବେ ମଧ୍ୟ ସତ୍ୟକୁ ଛାଡିପାରିବି ନାହିଁ ।
ଜାନାମି ତ୍ଵଯି ଧର୍ମଜ୍ଞ ସତ୍ଯଂ ସତ୍ଯପରାକ୍ରମ। ଇଚ୍ଛଂସ୍ତ୍ଵମିହ ଲୋକାଂସ୍ତ୍ରୀନ୍ସୃଜେରନ୍ଯାନରିନ୍ଦମ
ମୁଁ ଜାଣେ, ତୁମେ ଧର୍ମଜ୍ଞ, ସତ୍ୟରେ ଅଟୁଟ ଓ ପ୍ରବଳ; ତୁମେ ଚାହିଲେ ଏଠି ତିନି ଲୋକ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରିବ ।
ଯଥା ତୁ ନଃ କୁଲଂ ଚୈଵ ଧର୍ମଶ୍ଚ ନ ପରାଭଵେତ୍। ସୁହୃଦଶ୍ଚ ପ୍ରହୃଷ୍ଟାଃ ସ୍ଯୁସ୍ତଥା ତ୍ଵଂ କର୍ତୁମର୍ହସି
ଏମିତି କର, ଯେଉଁଠାରେ ଆମର ବଂଶ ଓ ଧର୍ମ କେବେ ହାରିନଯାଉ, ଓ ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କ ସୁହୃଦମାନେ ଖୁସି ରହନ୍ତି ।
ତ୍ଵମେଵ କୁଲଵୃଦ୍ଧାସି ଗୌରଵଂ ତୁ ପରଂ ତ୍ଵଯି। ସୋପାଯଂ କୁଲସନ୍ତାନେ ଵକ୍ତୁମର୍ହସି ନଃ ପରମ୍
ତୁମେ ହେଉଛ, ବଂଶର ବଡ଼, ସମ୍ମାନ ସବୁ ତୁମ ପାଖରେ; ବଂଶ ଚାଲି ରହିବା ପାଇଁ ଯଥାଯଥ ଉପାୟ କଣ, ଆମକୁ କହିଦିଅ ।
ସ୍ତ୍ରିଯୋ ହି ପରମଂ ଗୁହ୍ଯଂ ଧାରଯନ୍ତି ସଦା କୁଲେ। ପୁରୁଷାଂଶ୍ଚୈଵ ମାଯାଭିର୍ବହ୍ଵୀଭିରୁପଗୃହ୍ଣତେ
ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ସଦା ବଂଶର ଗୁପ୍ତତମ କଥା ରଖନ୍ତି, ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ଚତୁରତାରେ ପୁରୁଷମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଭାବିତ କରନ୍ତି ।
ସା ସତ୍ଯଵତି ସଂପଶ୍ଯ ଧର୍ମଂ ସତ୍ଯପରାଯଣେ। ଯଥା ନ ଜହ୍ଯାଂ ସତ୍ଯଂ ଚ ନ ସୀଦେଚ୍ଚ କୁଲଂ ହି ନଃ
ସତ୍ୟବତୀ, ଧର୍ମକୁ ଭାବିଦେଖ, ମୁଁ ଯେଣିକି ସତ୍ୟକୁ ଛାଡିନଦେଉଁ ଓ ଆମ ବଂଶ କେବେ ନଷ୍ଟ ହେଇନଯାଉ ।
ତତଃ ସତ୍ଯଵତୀ ଭୀଷ୍ମଂ ଵାଚା ସଂସଜ୍ଜମାନଯା। ଵିହସନ୍ତୀଵ ସଵ୍ରୀଡମିଦଂ ଵଚନମବ୍ରଵୀତ୍
ତାପରେ ସତ୍ୟବତୀ ଲଜ୍ଜା ଓ ହସରେ ମିଶିଥିବା କଥାରେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ଏହିପରି କହିଲେ ।
ସତ୍ଯମେତନ୍ମହାବାହୋ ଯଥା ଵଦସି ଭାରତ। ଵିଶ୍ଵାସାତ୍ତେ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ସନ୍ତାନାଯ କୁଲସ୍ଯ ନଃ
ମହାବାହୁ, ତୁମେ ଯାହା କହୁଛ, ଏହା ସତ୍ୟ; ତୁମ ଉପରେ ଭରସା କରି, ବଂଶ ଚାଲିବା ପାଇଁ ମୁଁ କଥା କହିବି ।
ନ ତେ ଶକ୍ଯମନାଖ୍ଯାତୁମାପଦ୍ଧର୍ମଂ ତଥାଵିଧମ୍। ତ୍ଵମେଵ ନଃ କୁଲେ ଧର୍ମସ୍ତ୍ଵଂ ସତ୍ଯଂ ତ୍ଵଂ ପରା ଗତିଃ
ଏପରି ସଂକଟର ଧର୍ମ ତୁମକୁ କହିପାରିବି ନାହିଁ; ଆମ ବଂଶରେ ତୁମେ ହେଉଛ ପ୍ରକୃତ ଧର୍ମ, ସତ୍ୟ ଓ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆଶ୍ରୟ ।
ଯତ୍ତ୍ଵଂ ଵକ୍ଷ୍ଯସି ତତ୍କାର୍ଯମସ୍ମାଭିରିତି ମେ ମତିଃ।' ତସ୍ମାନ୍ନିଶମ୍ଯ ସତ୍ଯଂ ମେ କୁରୁଷ୍ଵ ଯଦନନ୍ତରମ୍। `ଶୃଣୁ ଭୀଷ୍ମ ଵଚୋ ମହ୍ଯଂ ଧର୍ମାର୍ଥସହିତଂ ହିତମ୍
ତୁମେ ଯାହା କହିବ, ଆମେ ସେହି କଥା ଅନୁସରିବା—ମୋ ମନେ ଏହି ନିଶ୍ଚୟ ଅଛି; ତେଣୁ, ମୋର ସତ୍ୟ କଥା ଶୁଣି, ପରେ ଯାହା ଉଚିତ, ତାହା କର। ଭୀଷ୍ମ, ଧର୍ମ ଓ ଉପକାର ସହିତ ମୋର କଥା ଶୁଣ।
ନ ଚ ଵିସ୍ରମ୍ଭକଥିତଂ ଭଵାନ୍ସୂଚିତୁମର୍ହତି। ଯସ୍ତୁ ରାଜା ଵସୁର୍ନାମ ଶ୍ରୁତସ୍ତେ ଭରତର୍ଷଭ
ଯାହା ଗୁପ୍ତଭାବେ କହାଯାଏ, ତାହା ତୁମେ ଅନ୍ୟକୁ କହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; କିନ୍ତୁ, ତୁମେ ରାଜା ବସୁଙ୍କ ବିଷୟରେ ଶୁଣିଛ ।
ତସ୍ଯ ଶୁକ୍ଲାଦହଂ ମତ୍ସ୍ଯା ଧୃତା କୁକ୍ଷୌ ପୁରା କିଲ। ମାତରଂ ମେ ଜଲାଦ୍ଧୃତ୍ଵା ଦାଶଃ ପରମଧର୍ମଵିତ୍
ସେ ରାଜାଙ୍କ ଧଳା ରାଣୀଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ମୁଁ ମାଛ ଭାବେ ଥିଲି; ମୋ ମାକୁ ଜଳରୁ ଏକ ମାଛ ଧରୁଥିବା ମଣିଷ ଉଠାଇଥିଲେ, ସେ ଅତି ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଥିଲେ ।
ମାଂ ତୁ ସ୍ଵଗୃହମାନୀଯ ଦୁହିତୃତ୍ଵେଽଭ୍ଯକଲ୍ପଯତ୍। ଧର୍ମଯୁକ୍ତଃ ସ ଧର୍ମେଣ ପିତା ଚାସୀତ୍ତତୋ ମମ
ମୋତେ ଘରକୁ ନେଇ, ସେ ମୋତେ ଝିଅ ଭାବେ ମାନିଲେ; ସେ ଧର୍ମିକ ଥିଲେ, ଏହିପରି ଧର୍ମରେ ମୋ ପିତା ହେଲେ ।
ଧର୍ମଯୁକ୍ତସ୍ଯ ଧର୍ମାର୍ଥଂ ପିତୁରାସୀତ୍ତରୀ ମମ। ସା କଦାଚିଦହଂ ତତ୍ର ଗତା ପ୍ରଥମଯୌଵନମ୍
ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ପିତାଙ୍କ ପାଖରେ ଧର୍ମ ପାଇଁ ଏକ ନୌକା ଥିଲା; ଏକଥର ଯୁବତୀ ହେବାବେଳେ ମୁଁ ସେଠାକୁ ଗଲି ।
ଅଥ ଧର୍ମଵିଦାଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠଃ ପରମର୍ଷିଃ ପରାଶରଃ। ଆଜଗାମ ତରୀଂ ଧୀମାଂସ୍ତରିଷ୍ଯନ୍ଯମୁନାଂ ନଦୀମ୍
ସେବେଳେ ଧର୍ମଜ୍ଞମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମହାଋଷି ପରାଶର ଏମି ଧୀର ମନେ ନୌକାରେ ଯମୁନା ନଦୀ ପାର ହେବାକୁ ଆସିଲେ ।
ସ ତାର୍ଯମାଣୋ ଯମୁନାଂ ମାମୁପେତ୍ଯାବ୍ରଵୀତ୍ତଦା। ସାନ୍ତ୍ଵପୂର୍ଵଂ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠଃ କାମାର୍ତୋ ମଧୁରଂ ଵଚଃ। ଉକ୍ତ୍ଵା ଜନ୍ମ କୁଲଂ ମହ୍ଯଂ ନାସି ଦାଶସୁତେତି ଚ
ମୁଁ ଯେତେବେଳେ ଯମୁନା ନଦୀ ପାର କରାଉଥିଲି, ସେ ମୋ ନିକଟକୁ ଆସି, ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମଧୁର ଓ ସାନ୍ତ୍ୱନାଦାୟକ କଥା କହିଲେ। ତାଙ୍କର ଇଚ୍ଛା ଥିଲା, ସେ ମୋ ଜନ୍ମ ଓ କୁଳ ବିଷୟରେ କହି, 'ତୁମେ ମାଛ ଧରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିର କନ୍ୟା ନୁହଁ' ବୋଲି କହିଲେ।
ତମହଂ ଶାପଭୀତା ଚ ପିତୁର୍ଭୀତା ଚ ଭାରତ। ଵରୈରସୁଲଭୈରୁକ୍ତା ନ ପ୍ରତ୍ଯାଖ୍ଯାତୁମୁତ୍ସହେ
ହେ ଭାରତ, ଶାପ ଓ ପିତାଙ୍କ ଭୟରେ, ଯଦିଓ ସେ ଦୁର୍ଲଭ ବର ଚାହିଲେ, ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଅସ୍ୱୀକାର କରିପାରିଲିନି।
ପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯ ତାଂସ୍ତୁ ମହାଭାଗାନ୍ପାରାଵାରେ ଋଷୀନ୍ସ୍ଥିତାନ୍। ଯମୁନାତୀରଵିନ୍ଯସ୍ତାନ୍ପ୍ରଦୀପ୍ତାନିଵ ପାଵକାନ୍
ମୁଁ ଦେଖିଲି, ଯମୁନା ତଟରେ ଦୂରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ମହାନ ଋଷିମାନେ, ଅଗ୍ନି ପରି ଜ୍ୱଳମାନ ଅବସ୍ଥାରେ ଉଭୟ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଉଭା ଥିଲେ।
ପୁରସ୍ତାଦରୁଣଶ୍ଚୈଵ ତରୁଣଃ ସଂପ୍ରକାଶତେ। ଯେନୈଷା ତାମ୍ରଵସ୍ତ୍ରେଵ ଦ୍ଯୌଃ କୃତା ପ୍ରଵିଜୃମ୍ଭିତା
ସାମ୍ନାରେ ତରୁଣ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦିତ ହେଉଥିଲେ, ଯାହାର ଆଲୋକରେ ଆକାଶ ଲାଲ ଆଚଳ ପିନ୍ଧିଥିବା ପରି ପ୍ରକାଶିତ ହେଉଥିଲା।
ଉକ୍ତମାତ୍ରୋ ମଯା ତତ୍ର ନୀହାରମସୃଜତ୍ପ୍ରଭୁଃ। ପରାଶରଃ ସତ୍ଯଧୃତିର୍ଦ୍ଵୀପେ ଚ ଯମୁନାମ୍ଭସି
ସେଠାରେ ମୁଁ କଥା କହିବା ସହିତ, ପରାଶର ମୁନି, ଯିଏ ସତ୍ୟରେ ଅଟୁଟ, ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିରେ ଯମୁନା ଜଳ ମଧ୍ୟରେ ଦ୍ୱୀପରେ ଘନ କୁହୁଡ଼ି ତିଆରି କଲେ।
ଅଭିଭୂଯ ସ ମାଂ ବାଲାଂ ତେଜସା ଵଶମାନଯତ୍। ତମସା ଲୋକମାଵୃତ୍ଯ ନୌଗତାମେଵ ଭାରତ
ସେ ମୋତେ, ଏକ ଅପରିପକ୍ୱ କନ୍ୟାକୁ, ତାଙ୍କର ତେଜରେ ଅଧୀନ କରିଦେଲେ। ସେ ତମସାରେ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଢାକିଦେଲେ, ମୁଁ ନୌକା ପରି ତାଙ୍କ ଅଧିନରେ ହୋଇଗଲି।
ମତ୍ସ୍ଯଗନ୍ଧୋ ମହାନାସୀତ୍ପୁରା ମମ ଜୁଗୁପ୍ସିତଃ। ତମପାସ୍ଯ ଶୁଭଂ ଗନ୍ଧମିମଂ ପ୍ରାଦାତ୍ସ ମେ ମୁନିଃ
ପୂର୍ବରୁ ମୋ ଦେହରେ ଗଭୀର ମାଛ ଗନ୍ଧ ଥିଲା, ଯାହା ମୋତେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅପ୍ରିୟ ଲାଗୁଥିଲା। ମୁନି ଏହି ଗନ୍ଧକୁ ଦୂର କରି, ମୋତେ ଶୁଭ୍ର ଗନ୍ଧ ଦେଇଥିଲେ।
ତତୋ ମାମାହ ସ ମୁନିର୍ଗର୍ଭମୁତ୍ସୃଜ୍ଯ ମାମକମ୍। ଦ୍ଵୋପେଽସ୍ଯା ଏଵ ସରିତଃ କନ୍ଯୈଵ ତ୍ଵଂ ଭଵିଷ୍ଯସି
ତାପରେ ମୁନି ମୋତେ କହିଲେ, 'ତୁମେ ମୋର ଗର୍ଭ ଧାରଣ କଲେ, ଏହି ଯମୁନା ଦ୍ୱୀପରେ ତୁମେ ସଦା କନ୍ୟା ରହିବା।'
କନ୍ଯାତ୍ଵଂ ଚ ଦଦୌ ପ୍ରୀତଃ ପୁନର୍ଵିଦ୍ଵାଂସ୍ତପୋଧନଃ। ତସ୍ଯ ଵୀର୍ଯମହଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତଥା ଯୁକ୍ତଂ ମହାତ୍ମନଃ
ସେ ତପସ୍ୱୀ, ଆନନ୍ଦରେ, ପୁନି ମୋତେ ଚିରକୁମାରୀ ଭାବ ଦେଇଥିଲେ। ଏମିତି ମହାପୁରୁଷଙ୍କର ଶକ୍ତି ଦେଖି, ମୁଁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଓ ଦୁଃଖିତ ହେଇଥିଲି।
ଵିସ୍ମିତା ଵ୍ଯଥିତା ଚୈଵ ପ୍ରାଦାମାତ୍ମାନମେଵ ଚ। ତତସ୍ତଦା ମହାତ୍ମା ସ କନ୍ଯାଯାଂ ମଯି ଭାରତ। ପ୍ରହୃଷ୍ଟୋଽଜନଯତ୍ପୁତ୍ରଂ ଦ୍ଵୀପ ଏଵ ପରାଶରଃ
ମୁଁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଓ ଭୟଭିତ ହୋଇ, ମୋ ଆତ୍ମାକୁ ତାଙ୍କୁ ସମର୍ପଣ କରିଦେଲି। ତାପରେ, ହେ ଭାରତ, ସେ ମହାତ୍ମା ପରାଶର ମୋତେ ଦ୍ୱୀପରେ ପୁତ୍ର ସନ୍ତାନ ଦେଲେ।