ତସ୍ମାତ୍ସୁଭୃଶମାଶ୍ଵସ୍ଯ ତ୍ଵଯି ଧର୍ମଭୃତାଂ ଵର। କାର୍ଯେ ତ୍ଵାଂ ଵିନିଯୋକ୍ଷ୍ଯାମି ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା କର୍ତୁମର୍ହସି
ଏହିପରି ତୁମପ୍ରତି ମୋର ଅପାର ଆଶ୍ୱାସ ଅଛି, ହେ ଧର୍ମଧାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଏହି କାର୍ଯ୍ୟରେ ତୁମକୁ ନିଯୁକ୍ତ କରିବି, ଏହା ଶୁଣି ତୁମେ କରିବାକୁ ଉଚିତ।
ମମ ପୁତ୍ରସ୍ତଵ ଭ୍ରାତା ଵୀର୍ଯଵାନ୍ସୁପ୍ରିଯଶ୍ଚ ତେ। ବାଲ ଏଵ ଗତଃ ସ୍ଵର୍ଗମପୁତ୍ରଃ ପୁରୁଷର୍ଷଭ
ମୋର ପୁଅ, ତୁମର ଭାଇ, ସାହସୀ ଓ ତୁମ ପ୍ରିୟ ଥିଲେ। ସେ ଅପୁତ୍ର ଅବସ୍ଥାରେ, ଅପରିପକ୍ୱ ବୟସରେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଚାଲିଗଲେ, ହେ ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ଇମେ ମହିଷ୍ଯୌ ଭ୍ରାତୁସ୍ତେ କାଶିରାଜସୁତେ ଶୁଭେ। ରୂପଯୌଵନସଂପନ୍ନେ ପୁତ୍ରକାମେ ଚ ଭାରତ
ଏଠି ତୁମ ଭାଇଙ୍କ ଦୁଇ ରାଣୀ, କାଶୀରାଜଙ୍କ ଝିଅ, ରୂପ ଓ ଯୌବନରେ ସମ୍ପନ୍ନ, ସନ୍ତାନ ପ୍ରତି ଆଶାବାନ୍।
ତଯୋରୁତ୍ପାଦଯାପତ୍ଯଂ ସନ୍ତାନାଯ କୁଲସ୍ଯ ନଃ। ମନ୍ନିଯୋଗାନ୍ମହାବାହୋ ଧର୍ମଂ କର୍ତୁମିହାର୍ହସି
ମୋ ଆଜ୍ଞାନୁସାରେ, ହେ ବଳଶାଳୀ, ଏହି ଦୁଇ ରାଣୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆମ ବଂଶର ସନ୍ତାନ ହେବା ପାଇଁ ଧର୍ମରେ ଅନୁସୂଚିତ କାର୍ଯ୍ୟ କର।
ରାଜ୍ଯେ ଚୈଵାଭିଷିଚ୍ଯସ୍ଵ ଭାରତାନନୁଶାଧି ଚ। ଦାରାଂଶ୍ଚ କୁରୁ ଧର୍ମେଣ ମା ନିମଜ୍ଜୀଃ ପିତାମହାନ୍
ରାଜ୍ୟର ଅଧିକାର ଗ୍ରହଣ କର, ଭାରତବଂଶକୁ ଧର୍ମ ଅନୁଯାୟୀ ଶାସନ କର। ଧର୍ମପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ବିବାହ କର, ଏବଂ ପିତାମହମାନଙ୍କ ବଂଶକୁ ନଷ୍ଟ ହେବା ଦିଅନାହାଁ।
ତଥୋଚ୍ଯମାନୋ ମାତ୍ରା ସ ସୁହୃଦ୍ଭିଶ୍ଚ ପରନ୍ତପଃ। ଇତ୍ଯୁଵାଚାଥ ଧର୍ମାତ୍ମା ଧର୍ମ୍ଯମେଵୋତ୍ତରଂ ଵଚଃ
ମାଆଁ ଓ ସହଯୋଗୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏପରି କହାଯିବା ପରେ, ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ଓ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଭୀଷ୍ମ ଧର୍ମଯୁକ୍ତ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
ଅସଂଶଯଂ ପରୋ ଧର୍ମସ୍ତ୍ଵଯା ମାତରୁଦାହୃତଃ। ତ୍ଵମପତ୍ଯଂ ପ୍ରତି ଚ ମେ ପ୍ରତିଜ୍ଞାଂ ଵେତ୍ଥ ଵୈ ପରାଂ
ନିଶ୍ଚୟ, ମାଆଁ, ତୁମେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଧର୍ମ କଥା କହିଛ। ଏବଂ ସନ୍ତାନ ବିଷୟରେ ମୋର ଦୃଢ଼ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ତୁମେ ଭଲଭାବେ ଜାଣ।
ଜାନାସି ଚ ଯଥାଵୃତ୍ତଂ ଶୁଲ୍କହେତୋସ୍ତ୍ଵଦନ୍ତରେ। ସ ସତ୍ଯଵତି ସତ୍ଯଂ ତେ ପ୍ରତିଜାନାମ୍ଯହଂ ପୁନଃ
ସତ୍ୟବତୀ, ବିବାହ ଦାମ୍ପତ୍ୟ ଦାମ ପାଇଁ ତୁମ ସାମ୍ନାରେ ଯାହା ଘଟିଥିଲା, ତୁମେ ଜାଣ। ମୁଁ ପୁନିଥରେ ତୁମକୁ ସତ୍ୟ କଥା ଶପଥ କରୁଛି।
ପରିତ୍ଯଜେଯଂ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯଂ ରାଜ୍ଯଂ ଦେଵେଷୁ ଵା ପୁନଃ। ଯଦ୍ଵାଽପ୍ଯଧିକମେତାଭ୍ଯାଂ ନ ତୁ ସତ୍ଯଂ କଥଂଚନ
ମୁଁ ଏହି ତିନି ଲୋକ ବା ଦେବତାମାନଙ୍କ ରାଜ୍ୟ ବା ଏହାଠାରୁ ଉପରି କିଛି ଛାଡ଼ିପାରିବି, କିନ୍ତୁ କେବେ ମଧ୍ୟ ସତ୍ୟକୁ ଛାଡ଼ିପାରିବି ନାହିଁ।
ତ୍ଯଜେଚ୍ଚ ପୃଥିଵୀ ଗନ୍ଧମାପଶ୍ଚ ରସମାତ୍ମନଃ। ଜ୍ଯୋତିସ୍ତଥା ତ୍ଯଜେଦ୍ରୂପଂ ଵାଯୁଃ ସ୍ପର୍ଶଗୁଣଂ ତ୍ଯଜେତ୍
ପୃଥିବୀ ନିଜ ସୁଗନ୍ଧ ଛାଡ଼ିପାରେ, ପାଣି ନିଜ ସ୍ୱାଦ ଛାଡ଼ିପାରେ, ଅଗ୍ନି ନିଜ ଆକୃତି ଛାଡ଼ିପାରେ, ବାୟୁ ନିଜ ସ୍ପର୍ଶ ଗୁଣ ଛାଡ଼ିପାରେ—
ପ୍ରଭାଂ ସମୁତ୍ସୃଜେଦର୍କୋ ଧୂମକେତୁସ୍ତଥୋଷ୍ମତାମ୍। ତ୍ଯଜେଚ୍ଛବ୍ଦଂ ତଥାଽଽକାଶଂ ସୋମଃ ଶୀତାଂଶୁତାଂ ତ୍ଯଜେତ୍
ସୂର୍ଯ୍ୟ ତାହାର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତାକୁ ଛାଡିଦେଇପାରେ, ଧୂମକେତୁ ତାହାର ତାପକୁ ଛାଡିପାରେ, ଆକାଶରୁ ଶବ୍ଦ ହଟିଯାଇପାରେ, ଚନ୍ଦ୍ର ତାହାର ଶୀତଳ କିରଣକୁ ତ୍ୟାଗ କରିପାରେ—
ଵିକ୍ରମଂ ଵୃତ୍ରହା ଜହ୍ଯାଦ୍ଧର୍ମଂ ଜହ୍ଯାଚ୍ଚ ଧର୍ମରାଟ୍। ନ ତ୍ଵହଂ ସତ୍ଯମୁତ୍ସ୍ରଷ୍ଟୁଂ ଵ୍ଯଵସେଯଂ କଥଂଚନ
ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କର ପ୍ରଭାବକୁ ଛାଡିପାରେ, ଧର୍ମରାଜ ତାଙ୍କର ନୀତିକୁ ତ୍ୟାଗ କରିପାରେ; କିନ୍ତୁ ମୁଁ କେବେ ବି, କୌଣସି ପରିସ୍ଥିତିରେ ମଧ୍ୟ, ସତ୍ୟକୁ ଛାଡିବାକୁ ଚିନ୍ତା କରିପାରିବି ନାହିଁ।
ତନ୍ନ ଜାତ୍ଵନ୍ଯଥା କୁର୍ଯାଂ ଲୋକାନାମପି ସଂକ୍ଷଯେ। ଅମରତ୍ଵସ୍ଯ ଵା ହେତୋସ୍ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯସ୍ଯ ଧନସ୍ଯ ଚ
ପୃଥିବୀର ସମସ୍ତ ଲୋକ ନଷ୍ଟ ହେଉଥିଲେ ବା ଅମରତ୍ୱ ପାଇଁ ବା ତିନି ଲୋକର ଧନ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ, ମୁଁ କେବେ ବି ଏହି ନୀତିକୁ ଭଙ୍ଗ କରିବି ନାହିଁ।
ଏଵମୁକ୍ତା ତୁ ପୁତ୍ରେଣ ଭୂରିଦ୍ରଵିଣତେଜସା। ମାତା ସତ୍ଯଵତୀ ଭୀଷ୍ମମୁଵାଚ ତଦନନ୍ତରମ୍
ଏପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଧନ-ସମ୍ପନ୍ନ ପୁଅଙ୍କର କଥା ଶୁଣି ସତ୍ୟବତୀ ମାଆ ତାପରେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଜାନାମି ତେ ସ୍ଥିତିଂ ସତ୍ଯେ ପରାଂ ସତ୍ଯପରାକ୍ରମ। ଇଚ୍ଛନ୍ସୃଜେଥାସ୍ତ୍ରୀଂଲ୍ଲୋକାନନ୍ଯାଂସ୍ତ୍ଵଂ ସ୍ଵେନ ତେଜସା
ମୁଁ ଜାଣେ, ତୁମେ ସତ୍ୟରେ ଅଟୁଟ ଅଛ, ହେ ସତ୍ୟପାଳକ; ତୁମେ ଚାହିଲେ ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ନୂତନ ତିନି ଲୋକ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରିବ।
ଜାନାମି ଚୈଵଂ ସତ୍ଯଂ ତନ୍ମଦର୍ଥେ ଯଚ୍ଚ ଭାଷିତମ୍। ଆପଦ୍ଧର୍ମଂ ତ୍ଵମାଵେକ୍ଷ୍ଯ ଵହ ପୈତାମହୀଂ ଧୁରମ୍
ମୁଁ ଏହି ସତ୍ୟକୁ ଜାଣେ, ଏବଂ ମୋ ପାଇଁ ଯାହା କହିଛ, ତାହା ମଧ୍ୟ ଜାଣେ; କିନ୍ତୁ ଆପଦ୍ଧର୍ମକୁ ଭାବି, ପିତୃପରମ୍ପରାର ଭାର ଉଠା।
ଯଥା ତେ କୁଲତନ୍ତୁଶ୍ଚ ଧର୍ମଶ୍ଚ ନ ପରାଭଵେତ୍। ସୁହୃଦଶ୍ଚ ପ୍ରହୃଷ୍ଯେରଂସ୍ତଥା କୁରୁ ପରନ୍ତପ
ଯେପରି ତୁମର ବଂଶ ଓ ଧର୍ମ ଅପମାନିତ ହେବ ନାହିଁ, ଓ ତୁମର ବନ୍ଧୁମାନେ ଖୁସି ହେବେ, ସେପରି କର, ହେ ଶତ୍ରୁଦଳନ।
ଆତ୍ମନଶ୍ଚ ହିତଂ ତାତ ପ୍ରିଯଂ ଚ ମମ ଭାରତ।' ଲାଲପ୍ଯମାନାଂ ତାମେଵଂ କୃପଣାଂ ପୁତ୍ରଗୃଦ୍ଧିନୀମ୍। ଧର୍ମାଦପେତଂ ବ୍ରୁଵତୀଂ ଭୀଷ୍ମୋ ଭୂଯୋଽବ୍ରଵୀଦିଦମ୍
ତୁମ ପାଇଁ ଭଲ ଓ ମୋ ପାଇଁ ଆନନ୍ଦ ହେଉ, ଏପରି କହି, ଦୁଃଖିତ ଓ ପୁଅ ପାଇଁ ଆସାକୁରୁଥିବା, ଧର୍ମବିରୁଦ୍ଧ କଥା କହୁଥିବା ସତ୍ୟବତୀଙ୍କୁ ଭୀଷ୍ମ ପୁନି କହିଲେ।
ରାଜ୍ଞି ଧର୍ମାନଵେକ୍ଷସ୍ଵ ମା ନଃ ସର୍ଵାନ୍ଵ୍ଯନୀନଶଃ। ସତ୍ଯାଚ୍ଚ୍ଯୁତିଃ କ୍ଷତ୍ରିଯସ୍ଯ ନ ଧର୍ମେଷୁ ପ୍ରଶସ୍ଯତେ
ହେ ରାଣୀ, ଧର୍ମକୁ ଭାବିବା; ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ନିନ୍ଦାର ଯୋଗ୍ୟ କରିନାହଁ। କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କ ପାଇଁ ସତ୍ୟରୁ ବିଚ୍ୟୁତି କେବେ ଧର୍ମରେ ପ୍ରଶଂସିତ ନୁହେଁ।
ଶାନ୍ତନୋରପି ସଂତାନଂ ଯଥା ସ୍ଯାଦକ୍ଷଯଂ ଭୁଵି। ତତ୍ତେ ଧର୍ମଂ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି କ୍ଷାତ୍ରଂ ରାଜ୍ଞି ସନାତନମ୍
ଶାନ୍ତନୁଙ୍କ ବଂଶ ଭୂମିରେ ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ ରହିବା ପାଇଁ, ମୁଁ ତୁମକୁ ସେହି ପୁରାତନ ରାଜଧର୍ମ କହିବି, ହେ ରାଣୀ।
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତଂ ପ୍ରତିପଦ୍ଯସ୍ଵ ପ୍ରାଜ୍ଞୈଃ ସହ ପୁରୋହିତୈଃ। ଆପଦ୍ଧର୍ମାର୍ଥକୁଶଲୈର୍ଲୋକତନ୍ତ୍ରମଵେକ୍ଷ୍ଯ ଚ।। ।। ଇତି ଶ୍ରୀମନ୍ମହାଭାରତେ ଆଦିପର୍ଵଣି ସଂଭଵପର୍ଵଣି ଦ୍ଵାଦଶାଧିକଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ।। 112
ଏହା ଶୁଣି, ଜ୍ଞାନୀ ପୁରୋହିତମାନେ, ଆପଦ୍ଧର୍ମ ଓ ଧନରେ ପାରଙ୍ଗତ, ଏବଂ ଲୋକର ଚଳଚଳନାକୁ ଭାବି, ସେମାନଙ୍କ ସହ କାର୍ଯ୍ୟ କର।
ଜାମଦଗ୍ନ୍ଯେନ ରାମେଣ ପିତୁର୍ଵଧମମୃଷ୍ଯତା। ରାଜା ପରଶୁନା ପୂର୍ଵଂ ହୈହଯାଧିପତିର୍ହତଃ
ଜାମଦଗ୍ନିଙ୍କ ପୁଅ ରାମ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ହତ୍ୟା ସହିପାରିଲେ ନାହିଁ, ତେଣୁ ପୂର୍ବେ ହୈହୟ ରାଜାଙ୍କୁ ପରଶୁ ଦ୍ୱାରା ହତ୍ୟା କରିଥିଲେ।
ଶତାନି ଦଶବାହୂନାଂ ନିକୃତ୍ତାନ୍ଯର୍ଜୁନସ୍ଯ ଵୈ। ଲୋକସ୍ଯାଚରିତୋ ଧର୍ମସ୍ତେନାତି କିଲ ଦୁଶ୍ଚରଃ
ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଶତଶଃ ବାହୁ କାଟିଦିଆଯାଇଥିଲା, ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଲୋକ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠିନ ଧର୍ମ ପାଳନ ହୋଇଥିଲା।
ପୁନଶ୍ଚ ଧନୁରାଦାଯ ମହାସ୍ତ୍ରାଣି ପ୍ରମୁଞ୍ଚତା। ନିର୍ଦଗ୍ଧଂ କ୍ଷତ୍ରମସକୃଦ୍ରଥେନ ଜଯତା ମହୀମ୍
ପୁନି ଧନୁଷ ଧରି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅସ୍ତ୍ର ଛାଡି, ସେ ଅନେକଥର ରଥରେ ଚଢି ସମସ୍ତ କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କୁ ଦାହ କରି, ପୃଥିବୀକୁ ବଶ କରିଥିଲେ।
ଏଵମୁଚ୍ଚାଵଚୈରସ୍ତ୍ରୈର୍ଭାର୍ଗଵେଣ ମହାତ୍ମନା। ତ୍ରିଃସପ୍ତକୃତ୍ଵଃ ପୃଥିଵୀ କୃତା ନିଃକ୍ଷତ୍ରିଯା ପୁରା
ଏପରି ଭାର୍ଗବ ମହାପୁରୁଷ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଏକୋଇଶିଥର ପୃଥିବୀକୁ କ୍ଷତ୍ରିୟଶୂନ୍ୟ କରିଦେଇଥିଲେ।
ଏଵଂ ନିଃକ୍ଷତ୍ରିଯେ ଲୋକେ କୃତେ ତେନ ମହର୍ଷିଣା। ତତଃ ସଂଭୂଯ ସର୍ଵାଭିଃ କ୍ଷତ୍ରିଯାଭିଃ ସମନ୍ତତଃ
ଏପରି ମହାର୍ଷି ଦ୍ୱାରା ପୃଥିବୀ କ୍ଷତ୍ରିୟଶୂନ୍ୟ ହେବା ପରେ, ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ କ୍ଷତ୍ରିୟ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ଏକଠା ହେଲେ।
ଉତ୍ପାଦିତାନ୍ଯପତ୍ଯାନି ବ୍ରାହ୍ମଣୈର୍ଵେଦପାରଗୈଃ। ପାଣିଗ୍ରାହସ୍ଯ ତନଯ ଇତି ଵେଦେଷୁ ନିଶ୍ଚିତମ୍
ବେଦଜ୍ଞ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସେମାନଙ୍କୁ ସନ୍ତାନ ଦେଲେ; ବିବାହରେ ହାତ ଧରି ଯେ ସନ୍ତାନ ହୁଏ, ଏହି କଥା ବେଦରେ ନିଶ୍ଚିତ।
ଧର୍ମଂ ମନସି ସଂସ୍ଥାପ୍ଯ ବ୍ରାହ୍ମଣାଂସ୍ତାଃ ସମଭ୍ଯଯୁଃ। ଲୋକେଽପ୍ଯାଚରିତୋ ଦୃଷ୍ଟଃ କ୍ଷତ୍ରିଯାଣାଂ ପୁନର୍ଭଵଃ
ଧର୍ମକୁ ମନରେ ରଖି, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସେ ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ନିକଟ କଲେ; ଏହିପରି ଭାବେ ପୃଥିବୀରେ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ଘଟିଥିଲା।
ତତଃ ପୁନଃ ସମୁଦିତଂ କ୍ଷତ୍ରଂ ସମଭଵତ୍ତଦା। ଇମଂ ଚୈଵାତ୍ର ଵକ୍ଷ୍ଯେଽହମିତିହାସଂ ପୁରାତନମ୍
ତାପରେ ଏକଥରିକି ଫେରି କ୍ଷତ୍ରିୟ ଜାତି ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା। ଏଠି ଏହି ପୁରାତନ କଥାଟିକୁ ମୁଁ ତୁମକୁ କହିବି।
ଅଥୋଚଥ୍ଯ ଇତି ଖ୍ଯାତ ଆସୀଦ୍ଧୀମାନୃଷିଃ ପୁରା। ମମତା ନାମ ତସ୍ଯାସୀଦ୍ଭାର୍ଯା ପରମସଂମତା
ପୂର୍ବେ ଉଚଥ୍ୟ ନାମକ ଏକ ଜ୍ଞାନୀ ଋଷି ଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଅତି ଆଦରିତ ଭାର୍ଯ୍ୟାଙ୍କ ନାମ ଥିଲା ମମତା।