ତତୋ ରୋଷପରୀତାଙ୍ଗଃ ପ୍ରମୁମୋଚ ସ ରାକ୍ଷସଃ। ଶରଵର୍ଷଂ ମହାଘୋରଂ ଘଟୋତ୍କଚରଥଂ ପ୍ରତି
ତାପରେ, କ୍ରୋଧରେ ତାଙ୍କର ଶରୀର ଭରିଗଲା, ଏହି ରାକ୍ଷସ ଘଟୋତ୍କଚର ରଥକୁ ଦିଗରେ ଭୟଙ୍କର ଅଣ୍ଡା ବର୍ଷା କଲେ।
ତଯୋଃ ପ୍ରତିଭଯଂ ଯୁଦ୍ଧମାସୀଦ୍ରାକ୍ଷସସିଂହଯୋଃ। କୁର୍ଵତୋର୍ଵିଵିଧା ମାଯାଃ ଶକ୍ରଶମ୍ବରଯୋରିଵ
ଏହି ଦୁଇ ରାକ୍ଷସ ସିଂହମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା, ସେମାନେ ବିଭିନ୍ନ ମାୟା ଦେଖାଇଲେ, ଯେପରି ଶକ୍ର ଓ ଶମ୍ଭର ମଧ୍ୟରେ।
ଅଲମ୍ବୁସୋ ଭୃଶଂ କ୍ରୁଦ୍ଧୋ ଘଟୋତ୍କଚମତାଡଯତ୍
ଆଲମ୍ବୁସା ବହୁତ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ଘଟୋତ୍କଚକୁ ଆଘାତ କଲେ।
ତଯୋର୍ଯୁଦ୍ଧଂ ସମଭଵଦ୍ରକ୍ଷୋଗ୍ରାମଣିମୁଖ୍ଯଯୋଃ। ଯାଦୃଗେଵ ପୁରା ଵୃତ୍ତଂ ରାମରାଵଣଯୋଃ ପ୍ରଭୋ
ଏହି ଦୁଇ ରାକ୍ଷସ ଦଳର ମୁଖ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧ ଏପରି ହେଲା, ଯେପରି ପୂର୍ବେ ରାମ ଓ ରାବଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ହୋଇଥିଲା, ପ୍ରଭୁ।
ଘଟୋତ୍କଚସ୍ତୁ ଵିଂଶତ୍ଯା ନାରାଚାନାଂ ସ୍ତନାନ୍ତରେ। ଅଲମ୍ବୁସମଥୋ ଵିଦ୍ଧା ସିଂହଵଦ୍ଵ୍ଯନଦନ୍ମୁହୁଃ
ଘଟୋତ୍କଚ ଅଲମ୍ବୁସାଙ୍କୁ ଚେଷ୍ଟରେ କୁଳିସ ଦେଇ ଏକେବାରେ ବିଶଟି ଅଗ୍ନିବାଣ ଦେଇ ଭେଦିଲେ, ଏବଂ ସିଂହ ଭଳି ଅନେକବାର ଗର୍ଜନ କଲେ।
ତଥୈଵାଲମ୍ବୁସୋ ରାଜନ୍ହୈଡିମ୍ବିଂ ଯୁଦ୍ଧଦୁର୍ମଦମ୍। ଵିଦ୍ଵ୍ଵା ଵିଦ୍ଵୃଽନଦଦ୍ଵୃଷ୍ଟଃ ପୂରଯନ୍ଖଂ ସମନ୍ତତଃ
ଏହିପରି ରାଜା, ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୟଙ୍କର ଅଲମ୍ବୁସା ହଇଡିମ୍ବିଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କରି, ଉଚ୍ଚରେ ଗର୍ଜନ କଲେ, ଯାହା ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରକୁ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ପ୍ରଭାବିତ କଲା।
ତଥା ତୌ ଭୃଶସଙ୍କ୍ରୁଦ୍ଧୌ ରାକ୍ଷସେନ୍ଦ୍ରୌ ମହାବଲୌ। ନିର୍ଵିଶେଷମଯୁଧ୍ଯେତାଂ ମାଯାଭିରିତରେତରମ୍
ଏହିପରି ଦୁଇ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାକ୍ଷସ ରାଜା, ଭୟଙ୍କର ରୋଷରେ, ଏକାପରେକା ମାୟା ଦେଇ ଅନ୍ୟକୁ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାରେ ଲଗିଥିଲେ।
ମାଯାଶତସୃଜୌ ନିତ୍ଯଂ ମୋହଯନ୍ତୌ ପରସ୍ପରମ୍। ମାଯାଯୁଦ୍ଧେଷୁ କୁଶଲୌ ମାଯାଯୁଦ୍ଧମଯୁଧ୍ଯତାମ୍
ସେମାନେ ସଦା ଶତ-ଶତ ମାୟା ଉତ୍ପନ୍ନ କରି, ପରସ୍ପରକୁ ଭ୍ରମିତ କରୁଥିଲେ; ମାୟା ଯୁଦ୍ଧରେ ଦକ୍ଷ, ଏହିପରି ମାୟା ଦେଇ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିଲେ।
ଯାଂଯାଂ ଘଟୋତ୍କଚୋ ଯୁଦ୍ଧେ ମାଯାଂ ଦର୍ଶଯତେ ନୃପ। ତାଂ ତାମଲମ୍ବୁସୋ ରାଜନ୍ମାଯଯୈଵ ନିଜଘ୍ନିଵାନ୍
ଘଟୋତ୍କଚ ଯୁଦ୍ଧରେ ଯେଉଁ ମାୟା ଦେଖାଇଲେ, ରାଜା, ଅଲମ୍ବୁସା ସେହି ମାୟାକୁ ନିଜ ମାୟା ଦେଇ ନଷ୍ଟ କରିଦେଲେ।
ତଂ ତଥା ଯୁଧ୍ଯମାନଂ ତୁ ମାଯାଯୁଦ୍ଧଵିଶାରଦମ୍। ଅଲମ୍ବୁସଂ ରାକ୍ଷସେନ୍ଦ୍ରଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵାଽକ୍ରୁଧ୍ଯନ୍ତ ପାଣ୍ଡଵାଃ
ଅଲମ୍ବୁସା, ରାକ୍ଷସ ରାଜା, ମାୟା ଯୁଦ୍ଧରେ ଦକ୍ଷ ଭାବରେ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିବାକୁ ଦେଖି, ପାଣ୍ଡବମାନେ ରୋଷିତ ହେଲେ।
ତ ଏନଂ ଭୃଶସଂଵିଗ୍ନାଃ ସର୍ଵତଃ ପ୍ରଵରା ରଥୈଃ। ଅଭ୍ଯଦ୍ରଵନ୍ତ ସଙ୍କୁଦ୍ଧା ଭୀମସେନାଦଯୋ ନୃପ
ଭୀମସେନ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ, ସମସ୍ତେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯୋଦ୍ଧା, ଭୟ ଓ ରୋଷରେ ତାଙ୍କୁ ଚାରିପାଖରୁ ରଥ ନେଇ ଆକ୍ରମଣ କଲେ।
ତ ଏନଂ କୋଷ୍ଠକୀକୃତ୍ଯ ରଥଵଂଶେନ ମାରିଷ। ସର୍ଵତୋ ଵ୍ଯକିରନ୍ବାଣୈରୁଲ୍କାଭିରିଵ କୁଞ୍ଜରମ୍
ମାରୀଷ, ସେମାନେ ରଥ ଦଳ ଦେଇ ତାଙ୍କୁ ଚାରିପାଖରୁ ଘେରି, ଅଗ୍ନିବାଣ ଦେଇ ଏହିପରି ଆକ୍ରମଣ କଲେ, ଯେପରି ଉଲ୍କା ଏକ ହାତୀକୁ ପଡ଼େ।
ସ ତେଷାମସ୍ତ୍ରଵେଗଂ ତଂ ପ୍ରତିହତ୍ଯାସ୍ତ୍ରମାଯଯା। ତସ୍ମାଦ୍ରଥଵ୍ରଜାନ୍ମୁକ୍ତୋ ଵନଦାହାଦିଵ ଦ୍ଵିପଃ
ସେ ତାଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ର ଶକ୍ତିକୁ ନିଜ ମାୟା ଅସ୍ତ୍ର ଦେଇ ପ୍ରତିରୋଧ କରି, ରଥ ଦଳରୁ ଏହିପରି ପଳାଇଗଲେ, ଯେପରି ହାତୀ ଜଙ୍ଗଲ ଆଗୁଁରୁ ତୁଳିଯାଏ।
ସ ଵିଷ୍ଫାର୍ଯ ଅନୁର୍ଧୋରମିନ୍ଦ୍ରାଶନିସମସ୍ଵନମ୍। ମାରୁତିଂ ପଞ୍ଚଵିଂଶତ୍ଯା ଭୈମସେନିଂ ଚ ପଞ୍ଚଭିଃ
ସେ ନିଜ ଧନୁଷ ଟାଣିଲେ, ଯାହାର ଶବ୍ଦ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବିଜୁଳି ଭଳି ଲାଗିଥିଲା; ମାରୁତିଙ୍କୁ ପଚିଶଟି ଅଗ୍ନିବାଣ ଦେଇ ଭେଦିଲେ, ଭୈମସେନୀଙ୍କୁ ପାଞ୍ଚଟି ଦେଇ ଭେଦିଲେ।
ଯୁଧିଷ୍ଠିରଂ ତ୍ରିଭିର୍ଵିଦ୍ଧା ସହଦେଵଂ ଚ ସପ୍ତଭିଃ। ନକୁଲଂ ଚ ତ୍ରିସପ୍ତତ୍ଯା ଦ୍ରୋପଦେଯାଂଶ୍ଚ ମାରିଷ। ପଞ୍ଚଭିଃପଞ୍ଚଭିର୍ଵିଦ୍ଧ୍ଵା ଘୋରଂ ନାଦଂ ନନାଦ ହ
ସେ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ତିନିଟି, ସହଦେବଙ୍କୁ ସାତଟି, ନକୁଲଙ୍କୁ ଏକାତ୍ତରି ଅଗ୍ନିବାଣ ଦେଇ ଭେଦିଲେ; ଦ୍ରୌପଦୀପୁତ୍ରମାନେ, ମାରୀଷ, ପାଞ୍ଚଟି ଅଗ୍ନିବାଣ ଦେଇ ଭେଦିଲେ, ଏବଂ ଭୟଙ୍କର ଗର୍ଜନ କଲେ।
ତଂ ଭୀମସେନୋ ନଵଭିଃ ସହଦେଵସ୍ତୁ ପଞ୍ଚଭିଃ। ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ ଶତେନୈଵ ରାକ୍ଷସଂ ପ୍ରତ୍ଯଵିଧ୍ଯତ। ନକୁଲସ୍ତୁ ଚତୁଃଷଷ୍ଟ୍ଯା ଦ୍ରୌପଦେଯାସ୍ତ୍ରିଭିସ୍ତ୍ରିଭିଃ
ଭୀମସେନ ନବଟି, ସହଦେବ ପାଞ୍ଚଟି, ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଏକଶଟି, ନକୁଲ ଚଉଷଷ୍ଠି ଅଗ୍ନିବାଣ ଦେଇ ଭେଦିଲେ; ଦ୍ରୌପଦୀପୁତ୍ରମାନେ ତିନିଟି ଅଗ୍ନିବାଣ ଦେଇ ଭେଦିଲେ।
ହୈଡିମ୍ବୋ ରାକ୍ଷସଂ ଵିଦ୍ଧ୍ଵା ଯୁଦ୍ଧେ ପଞ୍ଚାଶତା ଶରୈଃ। ପୁନର୍ଵିଵ୍ଯାଧ ସପ୍ତତ୍ଯା ନନାଦ ଚ ମହାବଲଃ
ହଇଡିମ୍ବି ରାକ୍ଷସଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ପଞ୍ଚାଶଟି ଅଗ୍ନିବାଣ ଦେଇ ଭେଦିଲେ, ପୁନି ସତରି ଅଗ୍ନିବାଣ ଦେଇ ଆକ୍ରମଣ କଲେ, ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଗର୍ଜନ କଲେ।
ତସ୍ଯ ନାଦେନ ମହତା କମ୍ପିତେଯଂ ଵସୁନ୍ଧରା। ସପର୍ଵତଵନା ରାଜନ୍ସପାଦପଜଲାଶଯା
ତାଙ୍କର ଭୟଙ୍କର ଗର୍ଜନରେ, ରାଜା, ପୃଥିବୀ ସହ ପାହାଡ଼, ଜଙ୍ଗଲ, ଗଛ ଓ ଜଳାଶୟ ମଣ୍ଡିଗଲା।
ସୋଽତିଵିଦ୍ଧୋ ମହେଷ୍ଵାସୈଃ ସର୍ଵତସ୍ତୈର୍ମହାରଥୈଃ। ପ୍ରତିଵିଵ୍ଯାଧ ତାନ୍ସର୍ଵାନ୍ପଞ୍ଚଭିଃ ପଞ୍ଚଭିଃ ଶରୈଃ
ସେ ମହାଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଚାରିପାଖରୁ ଭେଦିତ ହେଇ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ପାଞ୍ଚଟି ପାଞ୍ଚଟି ଅଗ୍ନିବାଣ ଦେଇ ପ୍ରତିଉତ୍ତର ଦେଲେ।
ତଂ କ୍ରୁଦ୍ଧଂ ରାକ୍ଷସଂ ଯୁଦ୍ଧେ ପ୍ରତିକ୍ରୁଦ୍ଧସ୍ତୁ ରାକ୍ଷସଃ। ହୈଡିମ୍ବୋ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶରୈର୍ଵିଵ୍ଯାଧ ସପ୍ତଭିଃ
ଯୁଦ୍ଧରେ କ୍ରୋଧିତ ହଇଡିମ୍ବି, ରାକ୍ଷସଙ୍କୁ ରୋଷରେ ସାତଟି ଅଗ୍ନିବାଣ ଦେଇ ଭେଦିଲେ, ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ସୋଽତିଵିଦ୍ଧୋ ବଲଵତା ରାକ୍ଷସେନ୍ଦ୍ରୋ ମହାବଲଃ। ଵ୍ଯସୃଜତ୍ସାଯକାଂସ୍ତୂର୍ଣଂ ରୁକ୍ମପୁଙ୍ଖାଞ୍ଶିଲାଶିତାନ୍
ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହଇଡିମ୍ବିଙ୍କ ଅଗ୍ନିବାଣରେ ଭେଦିତ ହୋଇ, ରାକ୍ଷସ ରାଜା ତୁରନ୍ତ ସୁନା ଶଳା ଓ ପଥର ମୁଣ୍ଡି ଥିବା ଅଗ୍ନିବାଣ ଛାଡ଼ିଲେ।
ତେ ଶର଼ା ନତପର୍ଵାଣୋ ଭୈମସେନିଵିନିର୍ଭିଦଃ। ରୁଷିତାଃ ପନ୍ନଗା ଯଦ୍ଵଦ୍ଯୋଧମୁଖ୍ଯାନୁପାଗମନ୍
ଭୈମସେନୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଛାଡ଼ାଯାଇଥିବା ସେହି ତିକ୍ତି ଓ ବକ୍ର ଅଗ୍ନିବାଣ, ରୋଷିତ ସର୍ପ ଭଳି ଯୁଦ୍ଧର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କଲା।
ତତସ୍ତେ ପାଣ୍ଡଵା ରାଜନ୍ସମନ୍ତାନ୍ନିଶିତାଞ୍ଶରାନ୍। ପ୍ରେଷଯାମାସୁରୁଦ୍ଵିଗ୍ନା ହୈଡିମ୍ବଶ୍ଚ ଘଟୋତ୍କଚଃ
ତାପରେ, ରାଜନ୍, ପାଣ୍ଡବମାନେ ଓ ହିଡିମ୍ବାଙ୍କ ପୁଅ ଘଟୋତ୍କଚ, ଭୟଭୀତ ହୋଇ, ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ ଛାଡିଲେ।
ସ ଵିଧ୍ଯମାନଃ ସମରେ ପାଣ୍ଡଵୈର୍ଜିତକାଶିଭିଃ। `*ନାଭ୍ଯପଦ୍ଯତ କର୍ତଵ୍ଯମାର୍ଶ୍ଯଶୃଙ୍ଗିର୍ମହାବଲଃ
ଯୁଦ୍ଧରେ ପାଣ୍ଡବ ଓ କାଶୀଜୟୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆକ୍ରମିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଆର୍ଶ୍ୟଶୃଙ୍ଗ କଣ କରିବା ଉଚିତ ତାହା କରିବାକୁ ଆଗେଇଲେ ନାହିଁ।
ଘଟୋତ୍କଚଂ ମହାରାଜ ଶରଵର୍ଷୈରଵାକିରତ୍। ଦଗ୍ଧାଦ୍ରିକୂଟସଦୃଶଂ ତମଞ୍ଜନଚଯୋପରମମ୍
ଘଟୋତ୍କଚଙ୍କୁ ଏମିତି ବାଣବୃଷ୍ଟି କରାଯାଇଲା, ଯେଉଁଥିରେ ସେ ଜଣେ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ପାହାଡ଼ ମାନେ କିମ୍ବା ଗାଢ଼ କାଜଳ ଅନ୍ଧକାର ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।
ଘଟୋତ୍କଚୋଽପ୍ଯସମ୍ଭ୍ରାନ୍ତଃ ଶରଵର୍ଷଂ ମହତ୍ତରମ୍। ଅଲମ୍ବୁସଵଧପ୍ରେପ୍ସୁର୍ମୁମୋଚାଗ୍ନିରିଵ ଜ୍ଵଲନ୍
ଘଟୋତ୍କଚ ତଥାପି ଅଶାନ୍ତ ହେଲେ ନାହିଁ, ଅଲମ୍ବୁସାଙ୍କୁ ମାରିବା ଆଶାରେ, ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନି ପରି ଆଉ ଅଧିକ ବାଣ ଛାଡିଲେ।
ଅଲମ୍ବୁସଵଧାଚ୍ଚୋଗ୍ରାଦ୍ଧଟୋତ୍କଚଵଧାଦପି। ଶରାଃ ପ୍ରାଦୁର୍ଭଵନ୍ତି ସ୍ମ ଦ୍ଵିରେଫା ଇଵ ଶାଖିନଃ
ଅଲମ୍ବୁସାଙ୍କୁ ମାରିବା ଏବଂ ଘଟୋତ୍କଚଙ୍କୁ ମାରିବା ଭୟଙ୍କର ଆଶାରୁ, ବାଣମାନେ ଗଛରେ ମଧୁମକ୍ଷୀ ଝୁଣ୍ଡ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।
ଅଭ୍ରଚ୍ଛାଯେଵ ରଚିତା ବାଣୈସ୍ତତ୍ର ନରେଶ୍ଵର। ନ ସ୍ମ ଵିଜ୍ଞାଯତେ କିଞ୍ଚିଦନ୍ଧକାରେ କୃତେ ଶରୈଃ
ହେ ନରେଶ୍ୱର, ସେଠାରେ ବାଣମାନେ ଏମିତି ଅନ୍ଧକାର ସୃଷ୍ଟି କଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ମେଘର ଛାୟା ପରି କିଛି ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁନାହିଁ।
ତତ ଆକର୍ଣମୁକ୍ତେନ ଭଲ୍ଲେନ ଚ ଘଟୋତ୍କଚଃ। ଅଲମ୍ବୁସସ୍ଯ ଚିଚ୍ଛେଦ ଶିରୋ ଯନ୍ତୁର୍ମହାବଲଃ
ତାପରେ, ଘଟୋତ୍କଚ ତୀବ୍ର ଟାଣିଥିବା ଭଲ୍ଲ ବାଣରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅଲମ୍ବୁସା ରଥଚାଳକଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ କାଟିଦେଲେ।
ତତୋଽପରୈର୍ଵେଗଵଦ୍ଭିଃ କ୍ଷୁରୈସ୍ତସ୍ଯ ଘଟୋତ୍କଚଃ। ଅକ୍ଷମୀଷାଂ ଯୁଗଂ ଚୈଵ ଚିଚ୍ଛେଦ ଯୁଧି ତାଡଯନ୍
ତାପରେ, ଘଟୋତ୍କଚ ତୀବ୍ର ଗତିର କ୍ଷୁରପ୍ର ବାଣରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ତାଙ୍କ ଘୋଡ଼ାର ଯୁଗ ଓ ଅକ୍ଷ ଛିଣ୍ଡିଦେଲେ।