ଵିଦ୍ଵ୍ଵା ତଂ ଚ ରଣେ ଦ୍ରୋଣଂ ପଞ୍ଚଭିର୍ନତପର୍ଵଭିଃ। କ୍ଷୁରପ୍ରେଣ ସୁତୀକ୍ଷ୍ଣେନ ଚିଚ୍ଛେଦାସ୍ଯ ମହଦ୍ଧନୁଃ
ବିଦ୍ୱାନ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଯୁଦ୍ଧରେ ଡ୍ରୋଣଙ୍କୁ ପାଞ୍ଚଟି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଓ ଭଲ ଫଳା ଥିବା ବାଣ ଦେଇ ଆଘାତ କରି, ତାଙ୍କ ବଡ଼ ଧନୁ କାଟିଦେଲେ।
ତଦପାସ୍ଯ ଧନୁଶ୍ଛିନ୍ନଂ ଦ୍ରୋଣଃ କ୍ଷତ୍ରିଯମର୍ଦନଃ। ଗଦାଂ ଚିକ୍ଷେପ ସହସା ଧର୍ମପୁତ୍ରାଯ ମାରିଷ
ଧନୁ କାଟିଯିବା ପରେ, କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେକୁ ଦଳନ କରୁଥିବା ଡ୍ରୋଣ, ଧର୍ମପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଦେଇ ତୁରନ୍ତ ଏକ ଗଦା ଫିଙ୍ଗିଦେଲେ।
ତାମାପତନ୍ତୀଂ ସହସା ଗଦାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ। ଗଦାମେଵାଗ୍ରହୀତ୍କ୍ରୁଦ୍ଧଶ୍ଚିକ୍ଷେପ ଚ ପରନ୍ତପ
ଏହି ଗଦା ତୁରନ୍ତ ଆସୁଥିବା ଦେଖି, ଯୁଧିଷ୍ଠିର ରାଗରେ ଭରି, ନିଜ ଗଦା ଧରି, ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ଦଳନ କରିବା ପରି ଫିଙ୍ଗିଦେଲେ।
ତେ ଗଦେ ସହସା ମୁକ୍ତେ ସମାସାଦ୍ଯ ପରସ୍ପରମ୍। ସଙ୍ଘର୍ଷାତ୍ପାଵକଂ ମୁକ୍ତ୍ଵା ସମେଯାତାଂ ମହୀତଲେ
ସେଇ ଦୁଇ ଗଦା, ଏକାଠି ଛାଡ଼ାଯିବା ପରେ, ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ଏକାଠି ଲଗି, ତାଙ୍କ ଘସାଘସିରୁ ଅଗ୍ନି ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଇ, ପୃଥିବୀ ଉପରେ ପଡ଼ିଗଲା।
ତତୋ ଦ୍ରୋଣୋ ଭୃଶଂ କ୍ରୁଦ୍ଧୋ ଧର୍ମରାଜସ୍ଯ ମାରିଷ। ଚତୁର୍ଭିର୍ନିଶିତୈସ୍ତୀକ୍ଷ୍ଣୈର୍ହଯାଞ୍ଜଘ୍ନେ ଶରୋତ୍ତମୈଃ
ତାପରେ ଡ୍ରୋଣ, ଭୟଙ୍କର ରାଗରେ ଭରି, ଧର୍ମରାଜାଙ୍କ ଘୋଡ଼ାମାନେକୁ ଚାରିଟି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଓ ଉତ୍ତମ ବାଣ ଦେଇ ଆଘାତ କଲେ।
ଚିଚ୍ଛେଦୈକେନ ଭଲ୍ଲେନ ଧନୁଶ୍ଚେନ୍ଦ୍ରଧ୍ଵଜୋପମମ୍। କେତୁମେକେନ ଚିଚ୍ଛେଦ ପାଣ୍ଡଵଂ ଚାର୍ଦଯତ୍ତ୍ରିଭିଃ
ଏକ ଚଉଡ଼ା ଫଳା ଥିବା ବାଣ ଦେଇ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ଧନୁ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଧ୍ୱଜ ପରି ଚମକୁଥିଲା, କାଟିଦେଲେ; ଅନ୍ୟ ଏକ ବାଣ ଦେଇ ତାଙ୍କ ପତାକା କାଟିଦେଲେ; ତିନିଟି ବାଣ ଦେଇ ପାଣ୍ଡବଙ୍କୁ ଆଘାତ କଲେ।
ହତାଶ୍ଵାତ୍ତୁଲ ରଥାତ୍ତୂର୍ଣମଵପ୍ଲୁତ୍ଯ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ। ତସ୍ଥାଵୂର୍ଧ୍ଵଭୁଜୋ ରାଜା ଵ୍ଯାଯୁଧୋ ଭରତର୍ଷଭ
ଘୋଡ଼ାମାନେ ମରିଯିବା ଓ ରଥ ଭାଙ୍ଗିଯିବା ପରେ, ଯୁଧିଷ୍ଠିର ତୁରନ୍ତ ରଥରୁ ଉତ୍କି ନିସ୍କାଳେ, ଉପରେ ହାତ ଉଠାଇ, ଅସ୍ତ୍ରହୀନ ହେଇ ଦଠିଲେ।
ଵିରଥଂ ତଂ ସମାଲୋକ୍ଯ ଵ୍ଯାଯୁଧଂ ଚ ଵିଶେଷତଃ। ଦ୍ରୋଣୋ ଵ୍ଯମୋହଯଚ୍ଛତ୍ରୂନ୍ସର୍ଵସୈନ୍ଯାନି ଚାଭିଭୋ
ତାଙ୍କୁ ରଥହୀନ ଓ ବିଶେଷ ଭାବରେ ଅସ୍ତ୍ରହୀନ ଦେଖି, ଡ୍ରୋଣ ଶତ୍ରୁମାନେ ଓ ସମସ୍ତ ସେନାକୁ ଭ୍ରମିତ କରିଦେଲେ।
ମୁଞ୍ଚଂଶ୍ଚେଷୁଗଣାଂସ୍ତୀକ୍ଷ୍ଣାଁଲ୍ଲଘୁହସ୍ତୋ ଦୃଢଵ୍ରତଃ। ଅଭିଦୁଦ୍ରାଵ ରାଜାନଂ ସିଂହୋ ମୃଗମିଵୋଲ୍ବଣଃ
ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣମାନେକୁ ତୁରନ୍ତ ଛାଡ଼ୁଥିବା, ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟ ଓ ଦକ୍ଷ ହାତ ଥିବା ଡ୍ରୋଣ, ରାଜାଙ୍କୁ ଏକ ଦୁର୍ବଳ ହରିଣକୁ ସିଂହ ଆକ୍ରମଣ କରିବା ପରି ଧାଇଯାଇଲେ।
ତମଭିଦ୍ରୁତମାଲୋକ୍ଯ ଦ୍ରୋଣେନାମିତ୍ରଘାତିନା। ହାହେତି ସୁମହାଞ୍ଶବ୍ଦଃ ପାଣ୍ଡୂନାଂ ସମଜାଯତ
ଡ୍ରୋଣ, ଶତ୍ରୁ ଦଳନ କରୁଥିବା, ରାଜାଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କରିବାକୁ ଦେଖି, ପାଣ୍ଡବମାନେ ମଧ୍ୟରେ 'ହା' ଭାବରେ ବଡ଼ ଚିତ୍କାର ଉପଜିଲା।
ହୃତୋ ରାଜା ହୃତୋ ରାଜା ଭାରଦ୍ଵାଜେନ ମାରିଷ। ଇତ୍ଯାଂସୀତ୍ସୁମହାଞ୍ଶବ୍ଦଃ ପାଣ୍ଡୂସୈନ୍ଯସ୍ଯ ସର୍ଵତଃ
ରାଜାକୁ ଧରିନେଇଛନ୍ତି! ଭାରଦ୍ୱାଜଙ୍କ ପୁଅ ରାଜାକୁ ଧରିନେଇଛନ୍ତି!—ଏଭଳି ଉଚ୍ଚ ସବ୍ଦ ପାଣ୍ଡବ ସେନାର ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଉଠିଲା।
ତତସ୍ତ୍ଵରିତମାରୁହ୍ଯ ସହଦେଵରଥଂ ନୃପଃ। ଅପାଯାଜ୍ଜଵନୈରଶ୍ଵୈଃ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ରୋ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ
ତାପରେ, ତୁରନ୍ତ ସହଦେବଙ୍କ ରଥରେ ଚଢ଼ି, କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିର ତୀବ୍ର ଗତିରେ ତାଙ୍କର ଦ୍ରୁତ ଘୋଡ଼ାମାନେ ସହିତ ଚାଲିଗଲେ।
ମାଦ୍ରେଯସ୍ତୁ ତତଃ କ୍ରୁଦ୍ଧୋ ଦୁର୍ମୁଖଂ ଚ ଶିତୈଃ ଶରୈଃ। ଭ୍ରାତା ଭ୍ରାତରମାଯତ୍ତୋ ଵିଵ୍ଯାଧ ପ୍ରହସନ୍ନିଵ
ତାପରେ ମାଦ୍ରୀଙ୍କ ପୁଅ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ଦୁର୍ମୁଖଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ—ଭାଇ ଭାଇଙ୍କୁ ହସି ହସି ମାରୁଥିବା ପରି।
ତଂ ରଣେ ରଭସଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସହଦେଵଂ ମହାବଲମ୍। ଦୁର୍ମୁଖୋ ନଵଭିର୍ବାଣୈସ୍ତାଡଯାମାସ ଭାରତ
ଯୁଦ୍ଧରେ ସହଦେବଙ୍କ ତୀବ୍ର ପ୍ରଭାବ ଦେଖି, ଦୁର୍ମୁଖ ତାଙ୍କୁ ନଉଟି ବାଣ ମାରିଲେ, ହେ ଭାରତ।
ଦୁର୍ମୁଖସ୍ଯ ତୁ ଭଲ୍ଲେନ ଚ୍ଛିତ୍ତ୍ଵା କେତୁଂ ମହାବଲଃ। ଜଘାନ ଚତୁରୋ ଵାହାଂଶ୍ଚତୁର୍ଭିର୍ନିଶିତୈଃ ଶରୈଃ
କିନ୍ତୁ ସହଦେବ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିବାରୁ, ଦୁର୍ମୁଖଙ୍କ ଧ୍ୱଜକୁ ଏକ ଚଉଡ଼ା ମୁଣ୍ଡିଆ ବାଣରେ କାଟିଦେଲେ, ଏବଂ ଚାରିଟି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ତାଙ୍କର ଚାରିଟି ଘୋଡ଼ାକୁ ଆଘାତ କଲେ।
ଅଥାପରେଣ ଭଲ୍ଲେନ ପୀତେନ ନିଶିତେନ ହ। ଚିଚ୍ଛେଦ ସାରଥେଃ କାଯାଚ୍ଛିରୋ ଜ୍ଵଲିତକୁଣ୍ଡଲମ୍
ତାପରେ, ଅନ୍ୟ ଏକ ସୁନା ରଙ୍ଗର ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ, ତିଆରି ହୋଇଥିବା ରଥଚାଳକଙ୍କ ଜ୍ୱଳନ୍ତ କୁଣ୍ଡଳ ସହିତ ମୁଣ୍ଡକୁ ଦେହରୁ ଛେଦ କରିଦେଲେ।
କ୍ଷୁରପ୍ରେଣ ଚ ତୀକ୍ଷ୍ଣେନ କୌରଵ୍ଯସ୍ଯ ମହଦ୍ଧନୁଃ। ସହଦେଵୋ ରଣେ ଛିତ୍ତ୍ଵା ତଂ ଚ ଵିଵ୍ଯାଧ ପଞ୍ଚଭିଃ
ଏବଂ ଏକ ଧାରାଳ ଶସ୍ତ୍ର ବାଣରେ, ସହଦେବ ଯୁଦ୍ଧରେ କୌରବଙ୍କ ମହାଧନୁକୁ କାଟିଦେଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ପାଞ୍ଚଟି ବାଣରେ ଆଘାତ କଲେ।
ହତାଶ୍ଵଂ ତୁ ରଥଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଦୁର୍ମୁଖୋ ଵିମନାସ୍ତଦା। ଆରୁରୋହ ରଥଂ ରାଜନ୍ନିରମିତ୍ରସ୍ଯ ଭାରତ
ଘୋଡ଼ାମାନେ ମରିଯିବା ପରେ, ଦୁର୍ମୁଖ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ତାଙ୍କର ରଥକୁ ଛାଡ଼ି, ନିରମିତ୍ରଙ୍କ ରଥରେ ଚଢ଼ିଲେ, ହେ ଭାରତ।
ସହଦେଵସ୍ତତଃ କ୍ରୁଦ୍ଧୋ ନିରମିତ୍ରଂ ମହାହଵେ। ଜଘାନ ପୃଥୁଧାରେଣ ଭଲ୍ଲେନ ପରଵୀରହା
ତାପରେ ସହଦେବ, କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ସେ ମହାସଂଗ୍ରାମରେ ଶତ୍ରୁବିଧ୍ୱଂସୀ ନିରମିତ୍ରଙ୍କୁ ଏକ ଚଉଡ଼ା ବାଣରେ ଆଘାତ କଲେ।
ସ ପପାତ ରଥୋପସ୍ଥାନ୍ନିରମିତ୍ରୋ ଜନେଶ୍ଵରଃ। ତ୍ରିଗର୍ତରାଜସ୍ଯ ସୁତୋ ଵ୍ଯଥଯଂସ୍ତଵ ଵାହିନୀମ୍
ତିଗର୍ତ୍ତ ରାଜାଙ୍କ ପୁଅ ନିରମିତ୍ର ରଥରୁ ଲୁହାଇ ପଡ଼ିଲେ, ହେ ନରପତି, ଏହା ଦେଖି ତୁମ ସେନାରେ ଭୟ ଛାଇଗଲା।
ତଂ ତୁ ହତ୍ଵା ମହାବାହୁଃ ସହଦେଵୋ ଵ୍ଯରୋଚତ। ଯଥା ଦାଶରଥୀ ରାମଃ ଖରଂ ହତ୍ଵା ମହାବଲମ୍
ସେଠାରେ ତାଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସହଦେବ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ହେଲେ, ଯେପରି ଦଶରଥପୁତ୍ର ରାମ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଖରକୁ ମାରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇଥିଲେ।
ହାହାକାରୋ ମହାନାସୀତ୍ତ୍ରିଗର୍ତାନାଂ ଜନେଶ୍ଵର। ରାଜପୁତ୍ରଂ ହତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ନିରମିତ୍ରଂ ମହାରଥମ୍
ତିଗର୍ତ୍ତମାନେ ରାଜପୁତ୍ର ମହାରଥୀ ନିରମିତ୍ରଙ୍କୁ ମୃତ ଦେଖି, ହେ ନରପତି, ବଡ଼ ହାହାକାର ହେଲା।
ନକୁଲସ୍ତେ ସୁତଂ ରାଜନ୍ଵିକର୍ଣଂ ପୃଥୁଲୋଚନମ୍। ମୁହୂର୍ତାଜ୍ଜିତଵାଁଲ୍ଲୋକେ ତଦଦ୍ଭୁତମିଵାଭଵତ୍
ନକୁଳ, ହେ ରାଜା, ତୁମର ପୁଅ ବିକର୍ଣ୍ଣ, ଚଉଡ଼ା ଆଖି ଥିବା, ସେଠାରେ ଅତି ଶୀଘ୍ର ଜିତିଲେ, ଏହା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଅଦ୍ଭୁତ ଲାଗିଲା।
ସାତ୍ଯକିଂ ଵ୍ଯାଘ୍ରଦତ୍ତସ୍ତୁ ଶରୈଃ ସନ୍ନତପର୍ଵଭିଃ। ଚକ୍ରେଽଦୃଶ୍ଯଂ ସାଶ୍ଵସୂତଂ ସଧ୍ଵଜଂ ପୃତନାନ୍ତରେ
ବାଘଦତ୍ତ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ମୁଣ୍ଡିଆ ବାଣରେ ସାତ୍ୟକିଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ଘୋଡ଼ା, ସାରଥି ଓ ଧ୍ୱଜ ସହିତ ସେନା ମଧ୍ୟରେ ଅଦୃଶ୍ୟ କରିଦେଲେ।
ତାନ୍ନିଵାର୍ଯ ଶରାଞ୍ଶୂରଃ ଶୈନେଯଃ କୃତହସ୍ତଵତ୍। ସାଶ୍ଵସୂତଧ୍ଵଜଂ ବାଣୈର୍ଵ୍ଯାଘ୍ରଦତ୍ତମପାତଯତ୍
କିନ୍ତୁ ପ୍ରବଳ ଓ ଶସ୍ତ୍ରଚାଳନରେ ପାରଙ୍ଗତ ସାତ୍ୟକି ସେଇ ବାଣଗୁଡ଼ିକୁ ରୋକି, ନିଜ ବାଣରେ ବାଘଦତ୍ତଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ଘୋଡ଼ା, ସାରଥି ଓ ଧ୍ୱଜ ସହିତ ଭୂମିକୁ ପତିତ କଲେ।
କୁମାରେ ନିହତେ ତସ୍ମିନ୍ମାଗଧସ୍ଯ ସୁତେ ପ୍ରଭୋ। ମାଗଧାଃ ସର୍ଵତୋ ଯତ୍ତା ଯୁଯୁଧାନମୁପାଦ୍ରଵନ୍
ମାଗଧ ରାଜାଙ୍କ ପୁଅ ସେଇ କୁମାର ମୃତ ହେବା ପରେ, ସମସ୍ତ ମାଗଧ ସେନା ଚାରିଦିଗରୁ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ ଯୁୟୁଧାନଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ।
ଵିସୃଜନ୍ତଃ ଶରାଂଶ୍ଚୈଵ ତୋମରାଂଶ୍ଚ ସହସ୍ରଶଃ। ମିଣ୍ଡିପାଲାଂସ୍ତଥା ପ୍ରାସାନ୍ମୁଦ୍ରାନ୍ମୁସଲାନପି।। ଅଯୋଧଯନ୍ରଣେ ଶୂରାଃ ସାତ୍ଵତଂ ଯୁଦ୍ଧଦୁର୍ମଦମ୍
ସେମାନେ ହଜାର ହଜାର ବାଣ, ତୋମର, ଗଦା, ଭାଲ, ମୁଦ୍ରା, ମୁସଳ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଶସ୍ତ୍ର ଛାଡ଼ି, ସେଇ ପ୍ରବଳ ଯୋଦ୍ଧା ସାତ୍ୟକିଙ୍କୁ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ଦେଲେ।
ତାଂସ୍ତୁ ସର୍ଵାନ୍ସ ବଲଵାନ୍ସାତ୍ଯକିର୍ଯୁଦ୍ଧଦୁର୍ମଦଃ। ନାତିକୃଚ୍ଛ୍ରାଦ୍ଧସନ୍ନେଵ ଵିଜିଗ୍ଯେ ପୁରୁଷର୍ଷଭଃ
କିନ୍ତୁ ପ୍ରବଳ ଓ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଦମ୍ୟ ସାତ୍ୟକି ସେମାନେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ବେଶି କଷ୍ଟ ଛାଡ଼ି ଜିତିଗଲେ, ହେ ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ମାଗଧାନ୍ଦ୍ରଵତୋ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ହତଶେଷାନ୍ସମନ୍ତତଃ। ବଲଂ ତେଽଭଜ୍ଯତ ଵିଭୋ ଯୁଯୁଧାନଶରାର୍ଦିତମ୍
ମାଗଧ ଓ ଆନ୍ଧ୍ର ଦଳ ଚାରିପାଖରେ ନିଜ ସାଥୀମାନେ ମରିଯିବା ଦେଖି, ତୁମର ସେନା ଯୁୟୁଧାନଙ୍କର ଅସଙ୍ଖ୍ୟ ଅଗ୍ନିବାଣରେ ଭାଗିଗଲା, ବିପ୍ରଭାବିତ ହେଇ ଭାଙ୍ଗି ପଡିଲା।
ନାଶଯିତ୍ଵା ରଣେ ସୈନ୍ଯଂ ତ୍ଵଦୀଯଂ ତୁ ସମନ୍ତତଃ। ଵିଧୁନ୍ଵାନୋ ଧନୁଃଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ଵ୍ଯଭ୍ରାଜତ ମହାଯଶାଃ
ଯୁଦ୍ଧରେ ଚାରିପାଖରୁ ତୁମ ସେନାକୁ ନଷ୍ଟ କରି, ମହାପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ନାୟକ ନିଜ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧନୁଷ ଦେଖାଇ ଅତି ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଲେ।