ତସ୍ଯ ଶଙ୍ଖସ୍ଯ ନାଦେନ ଧନୁଷୋ ନିଃସ୍ଵନେନ ଚ। ନିଃସତ୍ଵାଶ୍ଚ ସସତ୍ଵାଶ୍ଚ କ୍ଷିତୌ ପେତୁସ୍ତଦା ଜନାଃ
ସେହି ଶଙ୍ଖ ଶବ୍ଦ ଓ ଧନୁର ତଳ ଶବ୍ଦରେ, ଏହି ସମୟରେ ଜୀବନ୍ତ ଓ ମୃତ ଲୋକମାନେ ଭୂମିରେ ପଡିଗଲେ।
ତୈର୍ଵିମୁକ୍ତୋ ରଥୋ ରେଜେ ଵାଯ୍ଵୀରିତ ଇଵାମ୍ବୁଦଃ। ଜଯଦ୍ରଥସ୍ଯ ଗୋପ୍ତାରସ୍ତତଃ କ୍ଷୁବ୍ଧାଃ ସହାନୁଗାଃ
ସେମାନେ ରଥକୁ ମୁକ୍ତ କରିଦେଲେ, ରଥଟି ପବନରେ ଉଡୁଥିବା ମେଘ ପରି ଚମକିଲା। ଜୟଦ୍ରଥଙ୍କର ରକ୍ଷକମାନେ ତାଙ୍କ ସହ ଅନୁଗତ ହୋଇ ଉତ୍ତେଜିତ ହେଲେ।
ତେ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସହସା ପାର୍ଥଂ ଗୋପ୍ତାରଃ ସୈନ୍ଧଵସ୍ଯ ତୁ। ଚକ୍ରୁର୍ନାଦାନ୍ମହେଷ୍ଵାସାଃ କମ୍ପଯନ୍ତୋ ଵସୁନ୍ଧରାମ୍
ପାର୍ଥଙ୍କୁ ହଠାତ୍ ଦେଖି, ସେଇ ସିନ୍ଧୁପ୍ରଭୁଙ୍କର ରକ୍ଷକମାନେ, ମହାଧନୁର୍ଧରମାନେ, ଉଚ୍ଚ ଶବ୍ଦ କରି ଭୂମିକୁ କମ୍ପିତ କରିଦେଲେ।
ବାଣଶବ୍ଦରଵାଂଶ୍ଚୋଗ୍ରାନ୍ଵିମିଶ୍ରାଞ୍ଶଙ୍ଖନିଃସ୍ଵନୈଃ। ପ୍ରାଦୁଶ୍ଚକ୍ରୁର୍ମହାତ୍ମାନଃ ସିଂହନାଦରଵାନପି
ସେଇ ମହାତ୍ମାମାନେ ତୀରର ଭୟଙ୍କର ଶବ୍ଦ, ଶଙ୍ଖର ତଳ ଶବ୍ଦ ସହିତ ମିଶି, ସିଂହର ଦହାଡ଼ ଭଳି ଶବ୍ଦ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ।
ତଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ନିନଦଂ ଘୋରଂ ତାଵକାନାଂ ସମୁତ୍ଥିତମ୍। ପ୍ରଦଧ୍ମତୁଃ ଶଙ୍ଖଵରୌ ଵାସୁଦେଵଧନଞ୍ଜଯୌ
ତୁମ ଦଳରୁ ଉଠିଥିବା ଭୟଙ୍କର ଉproar ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ବାସୁଦେବ ଓ ଧନଞ୍ଜୟ ଦୁଇଜଣେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଶଙ୍ଖ ଫୁଙ୍ଗିଲେ।
ତେନ ଶବ୍ଦେନ ମହତା ପୂରିତେଯଂ ଵସୁନ୍ଧରା। ସଶୈଲା ସାର୍ଣଵଦ୍ଵୀପା ସପାତାଲା ଵିଶାମ୍ପତେ
ସେହି ବଡ଼ ଶବ୍ଦରେ ଏହି ଭୂମି ସମସ୍ତ ପାହାଡ଼, ସମୁଦ୍ର, ଦ୍ୱୀପ ଓ ପାତାଳ ସହିତ ଭରିଯିବା। ରାଜା, ସମସ୍ତ ଜଗତ ଏହି ଶବ୍ଦରେ ଆବୃତ ହେଇଗଲା।
ସ ଶବ୍ଦୋ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ ଵ୍ଯାପ୍ଯ ସର୍ଵା ଦିଶୋ ଦଶ। ପ୍ରତିସସ୍ଵାନ ତତ୍ରୈଵ କୁରୁପାଣ୍ଡଵଯୋର୍ବଲେ
ହେ ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେହି ଶବ୍ଦ ଦଶ ଦିଗରେ ଚାଲିଗଲା, ଏଠାରେ କୁରୁ ଓ ପାଣ୍ଡବ ଦଳରେ ଏହି ଶବ୍ଦ ପ୍ରତିଧ୍ୱନି କରିଲା।
ତାଵକା ରଥିନସ୍ତତ୍ର ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା କୃଷ୍ଣଧନଞ୍ଜଯୌ। ସମ୍ଭ୍ରମଂ ପରମଂ ପ୍ରାପ୍ତାସ୍ତ୍ଵରମାଣା ମହାରଥାଃ
ସେଠାରେ କୃଷ୍ଣ ଓ ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କୁ ଦେଖି, ତୁମ ରଥୀମାନେ ଅତ୍ୟଧିକ ଭୟଭିତ ହେଇଗଲେ, ମହାରଥୀମାନେ ଶୀଘ୍ର ଚଳିଲେ।
ଅଥ କୃଷ୍ଣୌ ମହାଭାଗୌ ତାଵକା ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ଦଂଶିତୌ। ଅଭ୍ଯଦ୍ରଵନ୍ତ ସଙ୍କ୍ରୁଦ୍ଧାସ୍ତଦଦ୍ଭୁତମିଵାଭଵତ୍
ତାପରେ ଦୁଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ କ୍ରୋଧିତ ଦେଖି, ତୁମ ଦଳ ରୁଷ୍ଟ ହୋଇ ଆଗକୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ; ଏହା ଏକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଦୃଶ୍ୟ ହେଲା।
ସୌମଦତ୍ତିଂ ତ୍ରିଭିର୍ଵିଦ୍ଵ୍ଵା ଶଲ୍ଯଂ ଚ ଦଶଭିଃ ଶରୈଃ। ଶିତୈରଗ୍ନିଶିଖାକାରୈର୍ଦ୍ରୌଣିଂ ଵିଵ୍ଯାଧ ଚାଷ୍ଟଭିଃ
ସେ ତିନିଟି ତୀରରେ ସୌମଦତ୍ତିଙ୍କୁ, ଦଶଟି ଅଗ୍ନିର ଶିଖା ପରି ତୀରରେ ଶଲ୍ୟଙ୍କୁ, ଏବଂ ଆଠଟି ତୀରରେ ଦ୍ରୌଣିଙ୍କୁ ଆଘାତ କଲେ।
ଗୌତମଂ ପଞ୍ଚଵିଂଶତ୍ଯା ସୈନ୍ଧଵଂ ଚ ଶତେନ ହ। ପୁନର୍ଦ୍ରୌଣିଂ ଚ ସପ୍ତତ୍ଯା ଶରାଣାଂ ସୋଽଭ୍ଯତାଡଯତ୍
ସେ ପଚିଶଟି ତୀରରେ ଗୌତମଙ୍କୁ, ଏକ ଶତ ତୀରରେ ସିନ୍ଧୁପ୍ରଭୁଙ୍କୁ, ଏବଂ ପୁନି ସତରଟି ତୀରରେ ଦ୍ରୌଣିଙ୍କୁ ଆଘାତ କଲେ।
ଭୂରିଶ୍ରଵାସ୍ତୁ ସଙ୍କ୍ରୁଦ୍ଧଃ ପ୍ରତୋଦଂ ଚିଚ୍ଛିଦେ ହରେଃ। ଅର୍ଜୁନଂ ଚ ତ୍ରିସପ୍ତତ୍ଯା ବାଣାନାମାଜଘାନ ହ
ତାପରେ ଭୂରିଶ୍ରବା କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ କୃଷ୍ଣଙ୍କର ଚାବୁକ କାଟିଦେଲେ, ଏବଂ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଏକାତ୍ତରି ତୀରରେ ଆଘାତ କଲେ।
ତତଃ ଶରଶତୈସ୍ତୀକ୍ଷ୍ଣୈସ୍ତାନରୀନ୍ଶ୍ଵେତଵାହନଃ। ପ୍ରତ୍ଯଷେଧଦ୍ଦ୍ରୁତଂ କ୍ରୁଦ୍ଧୋ ମହାଵାତୋ ଘନାନିଵ
ତାପରେ ଶ୍ୱେତାଶ୍ୱ ଅର୍ଜୁନ, ରାଗରେ ଭରି, ଶତ-ଶତ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଅଗ୍ନିବାଣ ଦେଇ ଶତ୍ରୁମାନେ ଉପରେ ତୁରନ୍ତ ପ୍ରତିରୋଧ କଲେ; ଯେପରି ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପବନ ମেঘମାନେକୁ ଉଡାଇ ଦେଇଥାଏ।
ଛିତ୍ତ୍ଵା ତୁ ତାଞ୍ଶରାନ୍ରାଜକ୍ରୋଧସଂରକ୍ତଲୋଚନଃ। ଶକ୍ତଂ ଜଗ୍ରାହ ସମରେ ଗିରୀଣାମପି ଦାରିଣୀମ୍। ସ୍ଵର୍ଣଦଣ୍ଡାଂ ମହାଘୋରାମଷ୍ଟଘଣ୍ଟାଂ ଭଯାଵହାମ୍
ସେଇ ବାଣମାନେକୁ କାଟିଦେଇ, ରାଜାଙ୍କ ରାଗରେ ରଙ୍ଗିତ ଚକ୍ଷୁ, ଯୁଦ୍ଧରେ ପାହାଡ଼କୁ ମଧ୍ୟ ଭାଗିପାରିବା ଶକ୍ତି ଥିବା, ସୁନା ଦଣ୍ଡ ଓ ଅଷ୍ଟ ଘଣ୍ଟା ଲଗା, ଭୟଙ୍କର ଏକ ଶକ୍ତି ନେଇଲେ।
ସମୁତ୍କ୍ଷିପ୍ଯ ଚ ତାଂ ହୃଷ୍ଟୋ ନନାଦ ବଲଵଦ୍ବଲୀ। ନାଦେନ ସର୍ଵଭୂତାନି ତ୍ରାସଯନ୍ନିଵ ଭାରତ
ସେଇ ଶକ୍ତିକୁ ଉଠାଇ, ଆନନ୍ଦରେ ଭରି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବୀର ଉଚ୍ଚରେ ଗଜ୍ଜନ କଲେ; ତାଙ୍କ ଶବ୍ଦରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଭୟଭୀତ ହେଇଯିବା ପରି ଲାଗିଲା।
ଶକ୍ତିଂ ସମୁଦ୍ଯତାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଧର୍ମରାଜେନ ସଂଯୁଗେ। ସ୍ଵସ୍ତି ଦ୍ରୋଣାଯ ସହସା ସର୍ଵଭୂତାନ୍ଯଥାବ୍ରୁଵନ୍
ଧର୍ମରାଜା ଯୁଦ୍ଧରେ ଏହି ଶକ୍ତି ଉଠାଇଥିବା ଦେଖି, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ହଠାତ୍ ଡ୍ରୋଣଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଭଲ ଆଶୀର୍ବାଦ କହିଦେଲେ।
ସା ରାଜଭୁଜନିର୍ମୁକ୍ତା ନିର୍ମୁକ୍ତୋରଗସନ୍ନିଭା। ପ୍ରଜ୍ଵାଲଯନ୍ତୀ ଗଗନଂ ଦିଶଃ ସପ୍ରଦିଶସ୍ତଥା। ଦ୍ରୋଣାନ୍ତିକମନୁପ୍ରାପ୍ତା ଦୀପ୍ତାସ୍ଯା ପନ୍ନଗୀ ଯଥା
ରାଜାଙ୍କ ହାତରୁ ଛାଡ଼ାଯାଇଥିବା ଏହି ଶକ୍ତି, ମୁକ୍ତ ସାପ ପରି, ଆଗରେ ଜ୍ୱାଳା ଜଳି, ଆକାଶ ଓ ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ଆଲୋକିତ କରି, ଡ୍ରୋଣଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇପହଞ୍ଚିଲା; ଜ୍ୱାଳାମୁଖ ସାପ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା।
ତାମାପତନ୍ତୀଂ ସହସା ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଦ୍ରୋଣୋ ଵିଶାମ୍ପତେ। ପ୍ରାଦୁଶ୍ଚକ୍ରୈ ତତୋ ବ୍ରାହ୍ମମସ୍ତ୍ରମସ୍ତ୍ରଵିଦାଂ ଵରଃ
ଏହି ଶକ୍ତି ତୁରନ୍ତ ଆସୁଥିବା ଦେଖି, ଅସ୍ତ୍ରରେ ପ୍ରବୀଣ ଡ୍ରୋଣ, ଏହି ମହାମାନବଙ୍କୁ, ବ୍ରହ୍ମା ଅସ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ।
ତଦସ୍ତ୍ରଂ ଭସ୍ମସାତ୍କୃତ୍ଵା ତାଂ ଶକ୍ତିଂ ଘୋରଦର୍ଶନାମ୍। ଜଗାମ ସ୍ଯନ୍ଦନଂ ତୂର୍ଣଂ ପାଣ୍ଡଵସ୍ଯ ଯଶସ୍ଵିନଃ
ସେଇ ବ୍ରହ୍ମା ଅସ୍ତ୍ର, ଭୟଙ୍କର ଶକ୍ତିକୁ ଭସ୍ମ କରି, ତୁରନ୍ତ ଯଶସ୍ବୀ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ରଥ ପାଖକୁ ଯାଇପହଞ୍ଚିଲା।
ତତୋ ଯୁଧିଷ୍ଠିରୋ ରାଜା ଦ୍ରୋଣାସ୍ତ୍ରଂ ତତ୍ସମୁଦ୍ଯତମ୍। ଅଶାମଯନ୍ମହାପ୍ରାଜ୍ଞୋ ବ୍ରହ୍ମାସ୍ତ୍ରେଣୈଵ ମାରିଷ
ତାପରେ ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ବୁଦ୍ଧିମାନ ଓ ଗଭୀର, ଡ୍ରୋଣଙ୍କ ଉଚ୍ଚାରିତ ଅସ୍ତ୍ରକୁ, କେବଳ ବ୍ରହ୍ମା ଅସ୍ତ୍ର ଦେଇ ଶାନ୍ତ କରିଦେଲେ।
ଵିଦ୍ଵ୍ଵା ତଂ ଚ ରଣେ ଦ୍ରୋଣଂ ପଞ୍ଚଭିର୍ନତପର୍ଵଭିଃ। କ୍ଷୁରପ୍ରେଣ ସୁତୀକ୍ଷ୍ଣେନ ଚିଚ୍ଛେଦାସ୍ଯ ମହଦ୍ଧନୁଃ
ବିଦ୍ୱାନ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଯୁଦ୍ଧରେ ଡ୍ରୋଣଙ୍କୁ ପାଞ୍ଚଟି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଓ ଭଲ ଫଳା ଥିବା ବାଣ ଦେଇ ଆଘାତ କରି, ତାଙ୍କ ବଡ଼ ଧନୁ କାଟିଦେଲେ।
ତଦପାସ୍ଯ ଧନୁଶ୍ଛିନ୍ନଂ ଦ୍ରୋଣଃ କ୍ଷତ୍ରିଯମର୍ଦନଃ। ଗଦାଂ ଚିକ୍ଷେପ ସହସା ଧର୍ମପୁତ୍ରାଯ ମାରିଷ
ଧନୁ କାଟିଯିବା ପରେ, କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେକୁ ଦଳନ କରୁଥିବା ଡ୍ରୋଣ, ଧର୍ମପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଦେଇ ତୁରନ୍ତ ଏକ ଗଦା ଫିଙ୍ଗିଦେଲେ।
ତାମାପତନ୍ତୀଂ ସହସା ଗଦାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ। ଗଦାମେଵାଗ୍ରହୀତ୍କ୍ରୁଦ୍ଧଶ୍ଚିକ୍ଷେପ ଚ ପରନ୍ତପ
ଏହି ଗଦା ତୁରନ୍ତ ଆସୁଥିବା ଦେଖି, ଯୁଧିଷ୍ଠିର ରାଗରେ ଭରି, ନିଜ ଗଦା ଧରି, ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ଦଳନ କରିବା ପରି ଫିଙ୍ଗିଦେଲେ।
ତେ ଗଦେ ସହସା ମୁକ୍ତେ ସମାସାଦ୍ଯ ପରସ୍ପରମ୍। ସଙ୍ଘର୍ଷାତ୍ପାଵକଂ ମୁକ୍ତ୍ଵା ସମେଯାତାଂ ମହୀତଲେ
ସେଇ ଦୁଇ ଗଦା, ଏକାଠି ଛାଡ଼ାଯିବା ପରେ, ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ଏକାଠି ଲଗି, ତାଙ୍କ ଘସାଘସିରୁ ଅଗ୍ନି ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଇ, ପୃଥିବୀ ଉପରେ ପଡ଼ିଗଲା।
ତତୋ ଦ୍ରୋଣୋ ଭୃଶଂ କ୍ରୁଦ୍ଧୋ ଧର୍ମରାଜସ୍ଯ ମାରିଷ। ଚତୁର୍ଭିର୍ନିଶିତୈସ୍ତୀକ୍ଷ୍ଣୈର୍ହଯାଞ୍ଜଘ୍ନେ ଶରୋତ୍ତମୈଃ
ତାପରେ ଡ୍ରୋଣ, ଭୟଙ୍କର ରାଗରେ ଭରି, ଧର୍ମରାଜାଙ୍କ ଘୋଡ଼ାମାନେକୁ ଚାରିଟି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଓ ଉତ୍ତମ ବାଣ ଦେଇ ଆଘାତ କଲେ।
ଚିଚ୍ଛେଦୈକେନ ଭଲ୍ଲେନ ଧନୁଶ୍ଚେନ୍ଦ୍ରଧ୍ଵଜୋପମମ୍। କେତୁମେକେନ ଚିଚ୍ଛେଦ ପାଣ୍ଡଵଂ ଚାର୍ଦଯତ୍ତ୍ରିଭିଃ
ଏକ ଚଉଡ଼ା ଫଳା ଥିବା ବାଣ ଦେଇ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ଧନୁ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଧ୍ୱଜ ପରି ଚମକୁଥିଲା, କାଟିଦେଲେ; ଅନ୍ୟ ଏକ ବାଣ ଦେଇ ତାଙ୍କ ପତାକା କାଟିଦେଲେ; ତିନିଟି ବାଣ ଦେଇ ପାଣ୍ଡବଙ୍କୁ ଆଘାତ କଲେ।
ହତାଶ୍ଵାତ୍ତୁଲ ରଥାତ୍ତୂର୍ଣମଵପ୍ଲୁତ୍ଯ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ। ତସ୍ଥାଵୂର୍ଧ୍ଵଭୁଜୋ ରାଜା ଵ୍ଯାଯୁଧୋ ଭରତର୍ଷଭ
ଘୋଡ଼ାମାନେ ମରିଯିବା ଓ ରଥ ଭାଙ୍ଗିଯିବା ପରେ, ଯୁଧିଷ୍ଠିର ତୁରନ୍ତ ରଥରୁ ଉତ୍କି ନିସ୍କାଳେ, ଉପରେ ହାତ ଉଠାଇ, ଅସ୍ତ୍ରହୀନ ହେଇ ଦଠିଲେ।
ଵିରଥଂ ତଂ ସମାଲୋକ୍ଯ ଵ୍ଯାଯୁଧଂ ଚ ଵିଶେଷତଃ। ଦ୍ରୋଣୋ ଵ୍ଯମୋହଯଚ୍ଛତ୍ରୂନ୍ସର୍ଵସୈନ୍ଯାନି ଚାଭିଭୋ
ତାଙ୍କୁ ରଥହୀନ ଓ ବିଶେଷ ଭାବରେ ଅସ୍ତ୍ରହୀନ ଦେଖି, ଡ୍ରୋଣ ଶତ୍ରୁମାନେ ଓ ସମସ୍ତ ସେନାକୁ ଭ୍ରମିତ କରିଦେଲେ।
ମୁଞ୍ଚଂଶ୍ଚେଷୁଗଣାଂସ୍ତୀକ୍ଷ୍ଣାଁଲ୍ଲଘୁହସ୍ତୋ ଦୃଢଵ୍ରତଃ। ଅଭିଦୁଦ୍ରାଵ ରାଜାନଂ ସିଂହୋ ମୃଗମିଵୋଲ୍ବଣଃ
ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣମାନେକୁ ତୁରନ୍ତ ଛାଡ଼ୁଥିବା, ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟ ଓ ଦକ୍ଷ ହାତ ଥିବା ଡ୍ରୋଣ, ରାଜାଙ୍କୁ ଏକ ଦୁର୍ବଳ ହରିଣକୁ ସିଂହ ଆକ୍ରମଣ କରିବା ପରି ଧାଇଯାଇଲେ।
ତମଭିଦ୍ରୁତମାଲୋକ୍ଯ ଦ୍ରୋଣେନାମିତ୍ରଘାତିନା। ହାହେତି ସୁମହାଞ୍ଶବ୍ଦଃ ପାଣ୍ଡୂନାଂ ସମଜାଯତ
ଡ୍ରୋଣ, ଶତ୍ରୁ ଦଳନ କରୁଥିବା, ରାଜାଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କରିବାକୁ ଦେଖି, ପାଣ୍ଡବମାନେ ମଧ୍ୟରେ 'ହା' ଭାବରେ ବଡ଼ ଚିତ୍କାର ଉପଜିଲା।