ଯେ ଚ ତେ ସିନ୍ଧୁରାଜସ୍ଯ ଗୋପ୍ତାରଃ ପାଵକୋପମାଃ। ତେ ପ୍ରାହୃଷ୍ଯନ୍ତ ସମରେ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପୁତ୍ରଂ ତଵ ପ୍ରଭୋ
ସିନ୍ଧୁରାଜଙ୍କ ଯେଉଁ ସେନାପତିମାନେ ଅଗ୍ନି ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ସେମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ତୁମ ପୁଅଙ୍କୁ ଦେଖି ଖୁସି ହେଲେ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଦୁର୍ଯୋଧନଂ କୃଷ୍ଣୋ ଵ୍ଯତିକ୍ରାନ୍ତଂ ସହାନୁଗମ୍। ଅବ୍ରଵୀଦର୍ଜୁନଂ ରାଜନ୍ପ୍ରାପ୍ତକାଲମିଦଂ ଵଚଃ
ଦୁର୍ୟୋଧନ ତାଙ୍କ ସହଯୋଗୀମାନେ ସହିତ ଆଗେ ବଢ଼ୁଥିବାକୁ ଦେଖି, କୃଷ୍ଣ ରାଜା, ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ସମୟଯୋଗ୍ୟ କଥା କହିଲେ।
ଦିଷ୍ଟ୍ଯା ଜାନାତି ସଙ୍ଗ୍ରାମେ ଯୋଦ୍ଧଵ୍ଯଂ ହି ତ୍ଵଯା ସହ। ଦିଷ୍ଟ୍ଯା ଚ ସଫଲାଃ ପାର୍ଥ ସର୍ଵେ କାମା ହ୍ଯକାମିତାଃ
ଭାଗ୍ୟରେ, ସେ ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ ତୁମ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ ବୋଲି ବୁଝିଛି; ଭାଗ୍ୟରେ, ପାର୍ଥ, ତୁମ ସମସ୍ତ ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ଇଚ୍ଛାମାନେ ଏବେ ସଫଳ ହେଉଛି।
ତସ୍ମାଜ୍ଜହି ରଣେ ପାର୍ଥ ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରଂ କୁଲାଧମମ୍। ଯଥେନ୍ଦ୍ରେଣ ହତଃ ପୂର୍ଵଂ ଜମ୍ଭୋ ଦେଵାସୁରେ ମୃଧେ
ତେଣୁ, ପାର୍ଥ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ଦୁଷ୍ଟ ପୁଅକୁ ମାର, ଯେପରି ଇନ୍ଦ୍ର ଏକଥିରେ ଜମ୍ଭକୁ ମାରିଥିଲେ।
ଅସ୍ମିନ୍ହତେ ତ୍ଵଯା ସୈନ୍ଯମନାଥଂ ଭିଦ୍ଯତାମିଦମ୍। ଵୈରସ୍ଯ ଦିଷ୍ଟ୍ଯା ସହଜଂ ମୂଲଂ ଛିନ୍ଧି ଦୁରାତ୍ମନାମ୍
ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ମାରିଦେଲେ ପରେ, ଏହି ନେତାହୀନ ସେନା ଛିଟିଯାଉ; ଭାଗ୍ୟରେ, ଦୁଷ୍ଟମାନେର ଜନ୍ମଜାତ ଶତ୍ରୁତାକୁ ମୂଳରୁ କାଟିଦିଅ।
ତଂ ତଥେତ୍ଯବ୍ରଵୀତ୍ପାର୍ଥଃ କୃତ୍ଯରୂପମିଦଂ ମମ। ସର୍ଵମନ୍ଯଦନାଦୃତ୍ଯ ଗଚ୍ଛ ଯତ୍ର ସୁଯୋଧନଃ
ପାର୍ଥ କହିଲେ, 'ଏହି ମୋର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ; ଅନ୍ୟ ସବୁକୁ ଅନଦେଖି, ମୁଁ ସୁୟୋଧନ ଯେଉଁଠାରେ ଅଛନ୍ତି, ସେଠାକୁ ଯିବି।'
ଯେନୈତଦ୍ଦୀର୍ଘକାଲଂ ନୋ ଭୁକ୍ତଂ ରାଜ୍ଯମକଣ୍ଟକମ୍। ଅପ୍ଯସ୍ଯ ଯୁଧି ଵିକ୍ରମ୍ଯ ଚ୍ଛିନ୍ଦ୍ଯାଂ ମୂର୍ଧାନମାହଵେ
'ଯିଏ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ଆମ ରାଜ୍ୟକୁ କଷ୍ଟ ଛଡ଼ି ଭୋଗ କରିଛି—ମୁଁ ଯୁଦ୍ଧରେ ସାହସ ଦେଖାଇ, ତାଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ କାଟିପାରିବି।'
ଅପି ତସ୍ଯ ହ୍ଯନର୍ହାଯାଃ ପରିକ୍ଲେଶସ୍ଯ ମାଧଵ। କୃଷ୍ଣାଯାଃ ଶକ୍ନୁଯାଂ ଗନ୍ତୁଂ ପଦଂ କେଶପ୍ରଧର୍ଷଣେ
'ମାଧବ, ଯିଏ ଅନର୍ହ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଇଥିଲେ, ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ଚୁଲି ଧରିଥିଲେ, ତାଙ୍କ ପାଇଁ ମୁଁ ଏକ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇପାରିବି।'
ଅପ୍ଯହଂ ତାନି ଦୁଃଖାନି ପୂର୍ଵଵୃତ୍ତାନି ମାଧଵ। ଦୁର୍ଯୋଧନଂ ରଣେ ହତ୍ଵା ପ୍ରତିମୋକ୍ଷ୍ଯେ କଥଞ୍ଚନ
'ମାଧବ, ପୂର୍ବର ଯେଉଁ ଦୁଃଖ ମୋତେ ମିଳିଥିଲା, ଦୁର୍ୟୋଧନଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ମାରି, ମୁଁ କିଛି ଭଳି ମୁକ୍ତି ପାଇପାରିବି।'
ଇତ୍ଯେଵଂଵାଦିନୌ କୃଷ୍ଣୌ ହୃଷ୍ଟୌ ଶ୍ଵେତାନ୍ହଯୋତ୍ତମାନ୍। ପ୍ରେଷଯାମାସତୁଃ ସଙ୍ଖ୍ଯେ ପ୍ରେପ୍ସନ୍ତୌ ତଂ ନରାଧିପମ୍
ଏଭଳି କଥା କହି, ଦୁଇ କୃଷ୍ଣ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ, ଶ୍ୱେତ ଘୋଡ଼ାକୁ ଯୁଦ୍ଧ ମଝିରେ ଆଗକୁ ଚଲାଇଲେ, ସେ ରାଜାଙ୍କୁ ଖୋଜୁଥିଲେ।
ତଯୋଃ ସମୀପଂ ସମ୍ପ୍ରାପ୍ଯ ପୁତ୍ରସ୍ତେ ଭରତର୍ଷଭ। ନ ଚକାର ଭଯଂ ପ୍ରାପ୍ତେ ଭଯେ ମହତି ମାରିଷ
ଭାରତବଂଶୀ, ତୁମର ପୁଅ ସେ ଦୁଇଜଣଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ, ବଡ଼ ଭୟ ଆସିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେ କିଛି ଭୟ ଦେଖାଇଲେ ନାହିଁ।
ତଦସ୍ଯ କ୍ଷତ୍ରିଯାଃ କର୍ମ ସର୍ଵ ଏଵାଭ୍ଯପୂଜଯନ୍। ଯଦର୍ଜୁନହୃଷୀକେଶୌ ପ୍ରତ୍ଯୁଦ୍ଯାତୌ ନ୍ଯଵାରଯତ୍
ଯେତେବେଳେ ସେ ଅର୍ଜୁନ ଓ ହୃଷୀକେଶଙ୍କୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ୁଥିବାରେ ରୋକିଲେ, ସମସ୍ତ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟକୁ ସମ୍ମାନ କଲେ।
ତତଃ ସର୍ଵସ୍ଯ ସୈନ୍ଯସ୍ଯ ତାଵକସ୍ଯ ଵିଶାମ୍ପତେ। ମହାନାଦୋ ହ୍ଯଭୂତ୍ତତ୍ର ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ରାଜାନମାହଵେ
ହେ ରାଜା, ତୁମ ସମସ୍ତ ସେନା ଦେଖିଲେ ଯେ ରାଜା ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଛନ୍ତି, ଏହା ଦେଖି ବଡ଼ ଧ୍ୱନି ଉଠିଲା।
ତସ୍ମିଞ୍ଜନସମୁନ୍ନାଦେ ପ୍ରଵୃତ୍ତେ ଭୈରଵେ ସତି। କଦର୍ଥୀକୃତ୍ଯ ତେ ପୁତ୍ରଃ ପ୍ରତ୍ଯମିତ୍ରମଵାରଯତ୍
ସେ ଭୟଙ୍କର ଭିଡ଼ର ଉଲ୍ଲାସ ମଝିରେ, ତୁମ ପୁଅ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଅନଦେଖି, ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ରୋକି ଦଢ଼ ହେଲେ।
ଆଵାରିତସ୍ତୁ କୌନ୍ତେଯସ୍ତଵ ପୁତ୍ରେଣ ଧନ୍ଵିନା। ସଂରମ୍ଭମଗମଦ୍ଭୂଯଃ ସ ଚ ତସ୍ମିନ୍ପରନ୍ତପଃ
ତୁମ ପୁଅ ଧନୁଷ୍ଧାରୀ ହୋଇ କୌନ୍ତେୟଙ୍କୁ ରୋକିଲେ, ତେବେ ଅର୍ଜୁନ ଆଉ ରେଜଗଲେ, ଏବଂ ସେ ଶତ୍ରୁଦଳନୀ ମଧ୍ୟ।
ତୌ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପ୍ରତିସଂରବ୍ଧୌ ଦୁର୍ଯୋଧନଧନଞ୍ଜଯୌ। ଅଭ୍ଯଵୈକ୍ଷନ୍ତ ରାଜାନୋ ଭୀମରୂପାଃ ସମନ୍ତତଃ
ଦୁର୍ୟୋଧନ ଓ ଧନଞ୍ଜୟ ଦୁଇଜଣ ରେଜିଥିବାକୁ ଦେଖି, ଚାରିପାଖରେ ଥିବା ରାଜାମାନେ ଭୟଙ୍କର ଆକାର ନେଇ ଦେଖୁଥିଲେ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତୁ ପାର୍ଥଂ ସଂରବ୍ଧଂ ଵାସୁଦେଵଂ ଚ ମାରିଷ। ପ୍ରହସନ୍ନେଵ ପୁତ୍ରସ୍ତେ ଯୋଦ୍ଧୁକାମଃ ସମାହ୍ଵଯତ୍
ପାର୍ଥଙ୍କୁ ରୁଷ୍ଟ ଦେଖି, ଓ ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖି, ମାରିଷ, ତୁମ ପୁଅ ହସି ହସି ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଚାହିଁ, ସେମାନଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କଲା।
ତତଃ ପ୍ରହୃଷ୍ଟୋ ଦାଶାର୍ହଃ ପାଣ୍ଡଵଶ୍ଚ ଧନଞ୍ଜଯଃ। ଵ୍ଯକ୍ରୋଶେତାଂ ମହାନାଦଂ ଦଧ୍ମତୁଶ୍ଚାମ୍ବୁଜୋତ୍ତମୌ
ତାପରେ ଦାଶାର୍ହ ବଂଶର କୃଷ୍ଣ ଓ ପାଣ୍ଡବ ଧନଞ୍ଜୟ, ଦୁଇଜଣ ଖୁସି ହୋଇ, ବଡ଼ ଗଜ୍ଜନ କରିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶଙ୍ଖ ବାଜାଇଲେ।
ତୌ ହୃଷ୍ଟରୂପୌ ସମ୍ପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯ କୌରଵେଯାସ୍ତୁ ସର୍ଵଶଃ। ନିରାଶାଃ ସମପଦ୍ଯନ୍ତ ପୁତ୍ରସ୍ଯ ତଵ ଜୀଵିତେ
କୃଷ୍ଣ ଓ ପାଣ୍ଡବଙ୍କୁ ଏପରି ଉତ୍ସାହିତ ଦେଖି, ସମସ୍ତ କୌରବ ତୁମ ପୁଅର ଜୀବନ ପ୍ରତି ଆଶା ହରାଇଦେଲେ।
ଶୋକମାପୁଃ ପରଂ ଚୈଵ କୁରଵଃ ସର୍ଵ ଏଵ ତେ। ଅମନ୍ଯନ୍ତ ଚ ପୁତ୍ରଂ ତେ ଵୈଶ୍ଵାନରମୁଖେ ହୁତମ୍
ସମସ୍ତ କୁରୁ ଗଭୀର ଦୁଃଖରେ ପଡିଗଲେ, ଏବଂ ତୁମ ପୁଅକୁ ଅଗ୍ନିର ମୁଖରେ ଅପରିଚୟ ଦେଇଦେଲେ ବୋଲି ଭାବିଲେ।
ତଥା ତୁ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଯୋଧାସ୍ତେ ପ୍ରହୃଷ୍ଟୌ କୃଷ୍ଣପାଣ୍ଡଵୌ। ହତୋ ରାଜା ହତୋ ରାଜେତ୍ଯୂଚିରେ ଚ ଭଯାର୍ଦିତାଃ
କୃଷ୍ଣ ଓ ପାଣ୍ଡବଙ୍କୁ ଏପରି ଉଲ୍ଲାସିତ ଦେଖି, ଯୋଧାମାନେ ଭୟରେ କାନ୍ତି, 'ରାଜା ମରିଗଲେ! ରାଜା ମରିଗଲେ!' ବୋଲି ଚିତ୍କାର କରିଲେ।
ଜନସ୍ଯ ସନ୍ନିନାଦଂ ତୁ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଦୁର୍ଯୋଧନୋଽବ୍ରଵୀତ୍। ଵ୍ଯେତୁ ଵୋ ଭୀରହଂ କୃଷ୍ଣୌ ପ୍ରେଷଯିଷ୍ଯାମି ମୃତ୍ଯଵେ
ଲୋକମାନଙ୍କର ଗଞ୍ଜନ ଶୁଣି, ଦୁର୍ୟୋଧନ କହିଲେ, 'ତୁମମାନଙ୍କର ଭୟ ଯାଉ; ମୁଁ କୃଷ୍ଣ ଓ ଅର୍ଜୁନକୁ ମୃତ୍ୟୁ ପାଇଁ ପଠାଇବି।'
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ସୈନିକାନ୍ସର୍ଵାଞ୍ଜଯାପେକ୍ଷୀ ନରାଧିପଃ। ପାର୍ଥମାଭାଷ୍ଯ ସଂରମ୍ଭାଦିଦଂ ଵଚନମବ୍ରଵୀତ୍
ଏପରି କହି ରାଜା ସମସ୍ତ ସୈନିକଙ୍କୁ ଜୟ ପାଇଁ ଆଶା କରି, ପାର୍ଥଙ୍କୁ ରୁଷ୍ଟ ହୋଇ ଏହି କଥା କହିଲେ:
ପାର୍ଥ ଯଚ୍ଛିକ୍ଷିତଂ ତେଽସ୍ତ୍ରଂ ଦିଵ୍ଯଂ ପାର୍ଥିଵମେଵ ଚ। ତଦ୍ଦର୍ଶଯ ମଯି କ୍ଷିପ୍ରଂ ଯଦି ଜାତୋଽସି ପାଣ୍ଡୁନା
ପାର୍ଥ, ତୁମେ ଯେଉଁ ଦିବ୍ୟ ଓ ରାଜସ୍ତ୍ର ଅସ୍ତ୍ର ଶିଖିଛ, ସେଗୁଡିକୁ ତୁରନ୍ତ ମୋ ପାଖରେ ଦେଖା, ଯଦି ତୁମେ ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ପୁଅ।
ଯଦ୍ବଲଂ ତଵ ଵୀର୍ଯଂ ଚ କେଶଵସ୍ଯ ତଥୈଵ ଚ। ତତ୍କୁରୁଷ୍ଵ ମଯି କ୍ଷିପ୍ରଂ ପଶ୍ଯାମସ୍ତଵ ପୌରୁଷମ୍
ତୁମର ଯେଉଁ ଶକ୍ତି ଓ ପ୍ରତାପ, ଏବଂ କେଶବଙ୍କର ମଧ୍ୟ, ସେଗୁଡିକୁ ମୋ ପାଖରେ ତୁରନ୍ତ ପ୍ରଦର୍ଶନ କର, ଆମେ ତୁମର ପୌରୁଷ ଦେଖିବା।
ଅସ୍ମତ୍ପରୋକ୍ଷଂ କର୍ମାଣି କୃତାନି ପ୍ରଵଦନ୍ତି ତେ। ସ୍ଵାମିସତ୍କାରଯୁକ୍ତାନି ଯାନି ତାନୀହ ଦର୍ଶଯ
ତୁମେ ଯେଉଁ କାମ କଲା, ଯାହା ଗୁପ୍ତ ଭାବେ ନିଜ ମାଲିକଙ୍କ ସମ୍ମାନ ପାଇଁ କରାଯାଇଛି ବୋଲି କହାଯାଏ, ସେଗୁଡିକୁ ଏଠାରେ ଦେଖା।
ତତଃ କ୍ରୁଦ୍ଧୋ ରଣେ ପାର୍ଥଃ ସୃକ୍ଵିଣୀ ପରିସଂଲିହନ୍। ନାପଶ୍ଯଚ୍ଚ ତତୋଽସ୍ଯାଙ୍ଗଂ ଯନ୍ନ ସ୍ଯାଦ୍ଵର୍ମରକ୍ଷିତମ୍
ତାପରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ପାର୍ଥ ରୁଷ୍ଟ ହୋଇ, ନିଜ ଠୋଡ଼ ଚାଟିଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କର ଶତ୍ରୁର ଯେଉଁ ଅଂଶ ବର୍ମରେ ରକ୍ଷିତ ନଥିଲା, ସେଉଁଠି କିଛି ଛାଡିଲେନି।
ତତୋଽସ୍ଯ ନିଶିତୈର୍ବାଣୈଃ ସୁମୁକ୍ତୈରନ୍ତକୋପମୈଃ। ହଯାଂଶ୍ଚକାର ନିର୍ଦେହାନୁଭୌ ଚ ପାର୍ଷ୍ଣିସାରଥୀ
ତାପରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଓ ସଠିକ ବାଣରେ, ଯାହା ମୃତ୍ୟୁ ପରି ଭୟଙ୍କର, ସେ ଘୋଡା, ରଥଚାଳକ ଓ ପଛର ରକ୍ଷକକୁ ମାରିଦେଲେ।
ଧନୁରସ୍ଯାଚ୍ଛିନତ୍ତୂର୍ଣଂ ହସ୍ତାଵାପଂ ଚ ଵୀର୍ଯଵାନ୍। ରଥଂ ଚ ଶକଲୀକର୍ତୁଂ ସଵ୍ଯସାଚୀ ପ୍ରଚକ୍ରମେ
ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସବ୍ୟସାଚୀ ତୁରନ୍ତ ତାଙ୍କର ଶତ୍ରୁର ଧନୁଷ୍ୟ ଓ ଧରିଥିବା ହାତ କାଟିଦେଲେ, ଏବଂ ରଥକୁ ଖଣ୍ଡ ଖଣ୍ଡ କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
ଦୁର୍ଯୋଧନଂ ଚ ବାଣାଭ୍ଯାଂ ତୀକ୍ଷ୍ଣାଭ୍ଯାଂ ଵିରଥୀକୃତମ୍। ଆଵିଦ୍ଧ୍ଯଦ୍ଧସ୍ତତଲଯୋରୁଭଯୋରର୍ଜୁନସ୍ତଦା
ତାପରେ ଅର୍ଜୁନ ଦୁର୍ୟୋଧନଙ୍କୁ, ଦୁଇଟି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ରଥହୀନ କରି, ଦୁଇ ହାତକୁ ଆଘାତ କଲେ।