ଦ୍ରୋଣାଦାଶୀଵିଷାକାରାଜ୍ଜ୍ଵଲିତାଦିଵ ପାଵକାତ୍। ଅନ୍ଯେଭ୍ଯଃ ପାର୍ଥିଵେଭ୍ଯଶ୍ଚ ଭାସ୍ଵନ୍ତାଵିଵ ଭାସ୍କରୌ
ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ମୃତ୍ୟୁବିଷ ସମାନ ଭୟଙ୍କର ଏବଂ ଅଗ୍ନି ପରି ଦହୁଥିବା ଦେଖି, ସେମାନେ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ରାଜାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦୁଇଟି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଚମକୁଥିଲେ।
ଵିମୁକ୍ତୌ ସାଗରପ୍ରଖ୍ଯାଦ୍ରୋଣାନୀକାଦର୍ରିଦମୌ। ଅଦୃଶ୍ଯେତାଂ ମୁଦା ଯୁକ୍ତୌ ସମୁତ୍ତୀର୍ଯାର୍ଣଵଂ ଯଥା
ସାଗର ସମାନ ବିଶାଳ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ସେନାରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇ, ସେ ଦୁଇଜଣ ନିଜେ ଖୁସିରେ, ମହା ସମୁଦ୍ର ଅଟିକି ଆସିଥିବା ଦୁଇ ନାଉ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।
ଅସ୍ତ୍ରୌଘାନ୍ମହତୋ ମୁକ୍ତୌ ଦ୍ରୋଣହାର୍ଦିକ୍ଯରକ୍ଷିତାତ୍। ରୋଚମାନାଵଦୃଶ୍ଯେତାମିନ୍ଦ୍ରାଗ୍ନ୍ଯୋଃ ସଦୃଶୌ ରଣେ
ଦ୍ରୋଣ ଏବଂ କୃତବର୍ମାଙ୍କ ରକ୍ଷା କରୁଥିବା ଭୟଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ର ବର୍ଷାରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇ, ସେ ଦୁଇଜଣ ଯୁଦ୍ଧରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନି ପରି ଚମକୁଥିଲେ।
ଉଦ୍ଭିନ୍ନରୁଧିରୌ କୃଷ୍ଣୌ ଭାରଦ୍ଵାଜସ୍ଯ ସାଯକୈଃ। ଶିତୈଶ୍ଚିତୌ ଵ୍ଯରୋଚେତାଂ କର୍ଣିକାରୈରିଵାଚଲୌ
ଭାରଦ୍ୱାଜଙ୍କ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ଦୁଇ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦେହ ରକ୍ତରେ ଭିଜି ଛିଦ୍ର ହୋଇଯାଇଥିଲା, ତଥାପି ସେମାନେ କର୍ଣ୍ଣିକାର ଫୁଲରେ ଶୋଭିତ ପାହାଡ଼ ପରି ଚମକୁଥିଲେ।
ଦ୍ରୋଣଗ୍ରାହହୂଦାନ୍ମୁକ୍ତୌ ଶକ୍ତ୍ଯାଶୀଵିଷସଙ୍କଟାତ୍। ଅଯଃଶରୋଗ୍ରମକରାତ୍କ୍ଷତ୍ରିଯପ୍ରଵରାମ୍ଭସଃ
ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ଗଢ଼ରୁ, ବିଷାକ୍ତ ଶକ୍ତିର ଭୟରୁ ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କ ଲୋହା ଶରରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇ, ସେମାନେ ଏକ ବଡ଼ ବନ୍ୟାରୁ ବାହାରିଆସିଲେ।
ଜ୍ଯାଘୋଷତଲନିର୍ହାଦାଦ୍ଗଦାନିସ୍ତ୍ରିଂଶଵିଦ୍ଯୁତଃ। ଦ୍ରୋଣାସ୍ତ୍ରମେଘାନ୍ନିର୍ମୁକ୍ତୌ ସୂର୍ଯେନ୍ଦୂ ତିମିରାଦିଵ
ଧନୁର୍ବାଣର ଗଞ୍ଜନ, ଗଦା ଓ ତଳୱାରର ଝଂକାର ମଧ୍ୟରେ, ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ର ବଦଳିଥିବା ମେଘରୁ ସେମାନେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର ପରି ଅନ୍ଧକାର ଭେଦି ବାହାରିଲେ।
ବାହୁଭ୍ଯାମିଵ ସନ୍ତୀର୍ଣୌ ସିନ୍ଧୁଷଷ୍ଠାଃ ସମୁଦ୍ରଗାଃ। ତପାନ୍ତେ ସରିତଃ ପୂର୍ଣା ମହାଗ୍ରାହସମାକୁଲାଃ
ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଶେଷରେ ବଡ଼ ମାଛ ଭରିଥିବା ନଦୀମାନେ ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ସମୁଦ୍ରକୁ ପହଞ୍ଚିଥିବା ପରି, ସେ ଦୁଇଜଣ ନିଜ ହାତରେ ସବୁ କଷ୍ଟ ଅଟିକି ଆସିଥିଲେ।
ମହାଶୈଲୋଚ୍ଚଯାଂ ଘୋରାଂ ଲଙ୍ଘଯିତ୍ଵା ମହାନଦୀମ୍। ନିସ୍ତୀର୍ଣାଵଧ୍ଵଗୌ ଯଦ୍ଵତ୍ତଦ୍ଵତ୍ତୌ ତାରିତୌ ରଣେ
ଯେପରି ଦୁଇ ଯାତ୍ରୀ ଭୟଙ୍କର, ଉଚ୍ଚ କୂଳ ଥିବା ମହାନଦୀକୁ ଅଟିକି ଯାଆନ୍ତି, ସେପରି ସେମାନେ ଯୁଦ୍ଧର ଭୟଙ୍କର ଧାରାକୁ ଅଟିକି ପାର୍ ହେଲେ।
ଇତି କୃଷ୍ଣୌ ମହେଷ୍ଵାସୌ ପ୍ରଶସ୍ତୌ ଲୋକଵିଶ୍ରୁତୌ। ସର୍ଵଭୂତାନ୍ଯମନ୍ଯନ୍ତ ଦ୍ରୋଣାସ୍ତ୍ରବଲଵାରଣାତ୍
ଏଭଳି ଦୁଇ କୃଷ୍ଣ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଧନୁର୍ଧର ଏବଂ ସାରା ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ଶକ୍ତିକୁ ଭେଦି ଯିବା ପାଇଁ ସେମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କଲେ।
ଜଯଦ୍ରଥଂ ସମୀପସ୍ଥମଵେକ୍ଷନ୍ତୌ ଜିଘାଂସଯା। ରୁରୁଂ ଵନାନ୍ତେ ଲିପ୍ସନ୍ତୌ ଵ୍ଯାଘ୍ରଵତ୍ତାଵତିଷ୍ଠତାମ୍
ଜୟଦ୍ରଥଙ୍କୁ ନିକଟରେ ଦେଖି ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ମାରିବା ଇଚ୍ଛାରେ, ସେ ଦୁଇଜଣ ଜଙ୍ଗଲରେ ଶିକାର ଖୋଜୁଥିବା ବାଘ ପରି ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଦଢ଼ିଯାଇଥିଲେ।
ଯଥା ହି ମୁଖଵର୍ଣୋଽଯମନଯୋରିତି ମେନିରେ। ତଵ ଯୋଧା ମହାରାଜ ହତମେଵ ଜଯଦ୍ରଥମ୍
ସେମାନଙ୍କ ମୁହଁର ଭାବ ଦେଖି, ରାଜା, ତୁମର ସେନା ଭାବିଲେ ଯେ, ଜୟଦ୍ରଥ ଆଗରୁ ମରିଯାଇଛନ୍ତି।
ଲୋହିତାକ୍ଷୌ ମହାବାହୂ ସଂଯୁକ୍ତୌ କୃଷ୍ଣପାଣ୍ଡଵୌ। ସିନ୍ଧୁରାଜମଭିପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯ ହୃଷ୍ଟୌ ଵ୍ଯନଦତାଂ ମୁହୁଃ
ରକ୍ତ ରଙ୍ଗ ଆଖି ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାହୁ ଥିବା କୃଷ୍ଣ ଓ ଅର୍ଜୁନ, ସିନ୍ଧୁରାଜଙ୍କୁ ଦେଖି ଆନନ୍ଦରେ ବାରମ୍ବାର ଗର୍ଜନ କରିଥିଲେ।
ଶୌରେରଭୀଷୁହସ୍ତସ୍ଯ ପାର୍ଥସ୍ଯ ଚ ଧନୁଷ୍ମତଃ। ତଯୋରାସୀତ୍ପ୍ରଭା ରାଜନ୍ସୂର୍ଯପାଵକଯୋରିଵ
ଶୌରିଙ୍କ ହାତରେ ଅସ୍ତ୍ର ଏବଂ ପାର୍ଥଙ୍କ ଧନୁଷ ଧରିଥିବା ଦେଖି, ରାଜା, ସେମାନଙ୍କୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅଗ୍ନି ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।
ହର୍ଷ ଏଵ ତଯୋରାସୀଦ୍ଦ୍ରୋଣାନୀକପ୍ରମୁକ୍ତଯୋଃ। ସମୀପେ ସୈନ୍ଧଵଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଶ୍ଯେନଯୋରାମିଷଂ ଯଥା
ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ସେନା ଭେଦି ଆସିବା ପରେ, ସିନ୍ଧୁରାଜଙ୍କୁ ନିକଟରେ ଦେଖି, ଦୁଇଜଣ ମଧ୍ୟରେ ଏମିତି ଆନନ୍ଦ ହେଲା, ଯେପରି ଶିଖି ମାଂସ ଦେଖି ଖୁସି ହୁଏ।
ତୌ ତୁ ସୈନ୍ଧଵମାଲୋକ୍ଯ ଵର୍ତମାନମିଵାନ୍ତିକେ। ସହସା ପେତତୁଃକ୍ରୁଦ୍ଧୌ କ୍ଷିପ୍ରଂ ଶ୍ଯେନାଵିଵାମିପମ୍
ସିନ୍ଧୁରାଜଙ୍କୁ ସାମ୍ନାସାମ୍ନି ଦେଖି, ସେ ଦୁଇଜଣ କ୍ରୋଧରେ ହଠାତ୍ ଶିଖି ପରି ଶିକାର ଉପରେ ଝପଟି ପଡ଼ିଲେ।
ତୌ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତୁ ଵ୍ଯତିକ୍ରାନ୍ତୌ ହୃଷୀକେଶଧନଞ୍ଜଯୌ। ସିନ୍ଧୁରାଜସ୍ଯ ରକ୍ଷାର୍ଥଂ ପରାକ୍ରାନ୍ତଃ ସୁତସ୍ତଵ
ହୃଷୀକେଶ ଓ ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କୁ ଅଟିକି ଆସୁଥିବା ଦେଖି, ସିନ୍ଧୁରାଜଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ତୁମର ପୁଅ ସାହସ ଦେଖାଇ ଆଗେ ବଢ଼ିଲେ।
ଦ୍ରୋଣେନାବଦ୍ଧକଵଚୋ ରାଜା ଦୁର୍ଯୋଧନସ୍ତତଃ। ଯଯାଵେକରଥେନାଜୌ ହଯସଂସ୍କରାଵିତ୍ପ୍ରଭୋ
ତାପରେ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କବଚ ପିନ୍ଧାଇ, ରାଜା ଦୁର୍ୟୋଧନ ଏକା ରଥରେ, ଶିକ୍ଷିତ ଘୋଡ଼ା ସହିତ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରକୁ ଚାଲିଗଲେ।
କୃଷ୍ଣପାର୍ଥୌ ମହେଷ୍ଵାସୌ ଵ୍ଯତିକ୍ରମ୍ଯାଥ ତେ ସୁତଃ। ଅଗ୍ରତଃ ପୁଣ୍ଡରୀକାକ୍ଷଂ ପ୍ରତୀଯାଯ ନରାଧିପ
ଶକ୍ତିଶାଳୀ କୃଷ୍ଣ ଓ ଅର୍ଜୁନ ଅଟିକି ଯିବା ପରେ, ତୁମର ପୁଅ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଅଗ୍ରେ ଥିବା ପଦ୍ମନୟନ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରି ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ।
ତତଃ ସର୍ଵେଷୁ ସୈନ୍ଯେଷୁ ଵାଦିତ୍ରାଣି ପ୍ରହୃଷ୍ଟଵତ୍। ପ୍ରାଵାଦ୍ଯନ୍ତ ଵ୍ଯତିକ୍ରାନ୍ତେ ତଵ ପୁତ୍ରେ ଧନଞ୍ଜଯମ୍
ତାପରେ ସମସ୍ତ ସେନାରେ ଉଲ୍ଲାସରେ ବାଜା ବଜିଗଲା, ଯେତେବେଳେ ତୁମର ପୁଅ ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଆସି ଦଢ଼ ହେଲେ।
ସିଂହନାଦରଵାଶ୍ଚାସଞ୍ଶଙ୍ଖଶବ୍ଦଵିମିଶ୍ରିତାଃ। ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଦୁର୍ଯୋଧନଂ ତତ୍ର କୃଷ୍ଣଯୋଃ ପ୍ରମୁଖେ ସ୍ଥିତମ୍
ସିଂହ ଦହାଡ଼ ଓ ଶଂଖ ଶବ୍ଦ ମିଶିଗଲା, ଯେତେବେଳେ ସେମାନେ ଦୁର୍ୟୋଧନଙ୍କୁ କୃଷ୍ଣ ଓ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଦେଖିଲେ।
ଯେ ଚ ତେ ସିନ୍ଧୁରାଜସ୍ଯ ଗୋପ୍ତାରଃ ପାଵକୋପମାଃ। ତେ ପ୍ରାହୃଷ୍ଯନ୍ତ ସମରେ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପୁତ୍ରଂ ତଵ ପ୍ରଭୋ
ସିନ୍ଧୁରାଜଙ୍କ ଯେଉଁ ସେନାପତିମାନେ ଅଗ୍ନି ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ସେମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ତୁମ ପୁଅଙ୍କୁ ଦେଖି ଖୁସି ହେଲେ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଦୁର୍ଯୋଧନଂ କୃଷ୍ଣୋ ଵ୍ଯତିକ୍ରାନ୍ତଂ ସହାନୁଗମ୍। ଅବ୍ରଵୀଦର୍ଜୁନଂ ରାଜନ୍ପ୍ରାପ୍ତକାଲମିଦଂ ଵଚଃ
ଦୁର୍ୟୋଧନ ତାଙ୍କ ସହଯୋଗୀମାନେ ସହିତ ଆଗେ ବଢ଼ୁଥିବାକୁ ଦେଖି, କୃଷ୍ଣ ରାଜା, ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ସମୟଯୋଗ୍ୟ କଥା କହିଲେ।
ଦିଷ୍ଟ୍ଯା ଜାନାତି ସଙ୍ଗ୍ରାମେ ଯୋଦ୍ଧଵ୍ଯଂ ହି ତ୍ଵଯା ସହ। ଦିଷ୍ଟ୍ଯା ଚ ସଫଲାଃ ପାର୍ଥ ସର୍ଵେ କାମା ହ୍ଯକାମିତାଃ
ଭାଗ୍ୟରେ, ସେ ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ ତୁମ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ ବୋଲି ବୁଝିଛି; ଭାଗ୍ୟରେ, ପାର୍ଥ, ତୁମ ସମସ୍ତ ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ଇଚ୍ଛାମାନେ ଏବେ ସଫଳ ହେଉଛି।
ତସ୍ମାଜ୍ଜହି ରଣେ ପାର୍ଥ ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରଂ କୁଲାଧମମ୍। ଯଥେନ୍ଦ୍ରେଣ ହତଃ ପୂର୍ଵଂ ଜମ୍ଭୋ ଦେଵାସୁରେ ମୃଧେ
ତେଣୁ, ପାର୍ଥ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ଦୁଷ୍ଟ ପୁଅକୁ ମାର, ଯେପରି ଇନ୍ଦ୍ର ଏକଥିରେ ଜମ୍ଭକୁ ମାରିଥିଲେ।
ଅସ୍ମିନ୍ହତେ ତ୍ଵଯା ସୈନ୍ଯମନାଥଂ ଭିଦ୍ଯତାମିଦମ୍। ଵୈରସ୍ଯ ଦିଷ୍ଟ୍ଯା ସହଜଂ ମୂଲଂ ଛିନ୍ଧି ଦୁରାତ୍ମନାମ୍
ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ମାରିଦେଲେ ପରେ, ଏହି ନେତାହୀନ ସେନା ଛିଟିଯାଉ; ଭାଗ୍ୟରେ, ଦୁଷ୍ଟମାନେର ଜନ୍ମଜାତ ଶତ୍ରୁତାକୁ ମୂଳରୁ କାଟିଦିଅ।
ତଂ ତଥେତ୍ଯବ୍ରଵୀତ୍ପାର୍ଥଃ କୃତ୍ଯରୂପମିଦଂ ମମ। ସର୍ଵମନ୍ଯଦନାଦୃତ୍ଯ ଗଚ୍ଛ ଯତ୍ର ସୁଯୋଧନଃ
ପାର୍ଥ କହିଲେ, 'ଏହି ମୋର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ; ଅନ୍ୟ ସବୁକୁ ଅନଦେଖି, ମୁଁ ସୁୟୋଧନ ଯେଉଁଠାରେ ଅଛନ୍ତି, ସେଠାକୁ ଯିବି।'
ଯେନୈତଦ୍ଦୀର୍ଘକାଲଂ ନୋ ଭୁକ୍ତଂ ରାଜ୍ଯମକଣ୍ଟକମ୍। ଅପ୍ଯସ୍ଯ ଯୁଧି ଵିକ୍ରମ୍ଯ ଚ୍ଛିନ୍ଦ୍ଯାଂ ମୂର୍ଧାନମାହଵେ
'ଯିଏ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ଆମ ରାଜ୍ୟକୁ କଷ୍ଟ ଛଡ଼ି ଭୋଗ କରିଛି—ମୁଁ ଯୁଦ୍ଧରେ ସାହସ ଦେଖାଇ, ତାଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ କାଟିପାରିବି।'
ଅପି ତସ୍ଯ ହ୍ଯନର୍ହାଯାଃ ପରିକ୍ଲେଶସ୍ଯ ମାଧଵ। କୃଷ୍ଣାଯାଃ ଶକ୍ନୁଯାଂ ଗନ୍ତୁଂ ପଦଂ କେଶପ୍ରଧର୍ଷଣେ
'ମାଧବ, ଯିଏ ଅନର୍ହ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଇଥିଲେ, ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ଚୁଲି ଧରିଥିଲେ, ତାଙ୍କ ପାଇଁ ମୁଁ ଏକ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇପାରିବି।'
ଅପ୍ଯହଂ ତାନି ଦୁଃଖାନି ପୂର୍ଵଵୃତ୍ତାନି ମାଧଵ। ଦୁର୍ଯୋଧନଂ ରଣେ ହତ୍ଵା ପ୍ରତିମୋକ୍ଷ୍ଯେ କଥଞ୍ଚନ
'ମାଧବ, ପୂର୍ବର ଯେଉଁ ଦୁଃଖ ମୋତେ ମିଳିଥିଲା, ଦୁର୍ୟୋଧନଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ମାରି, ମୁଁ କିଛି ଭଳି ମୁକ୍ତି ପାଇପାରିବି।'
ଇତ୍ଯେଵଂଵାଦିନୌ କୃଷ୍ଣୌ ହୃଷ୍ଟୌ ଶ୍ଵେତାନ୍ହଯୋତ୍ତମାନ୍। ପ୍ରେଷଯାମାସତୁଃ ସଙ୍ଖ୍ଯେ ପ୍ରେପ୍ସନ୍ତୌ ତଂ ନରାଧିପମ୍
ଏଭଳି କଥା କହି, ଦୁଇ କୃଷ୍ଣ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ, ଶ୍ୱେତ ଘୋଡ଼ାକୁ ଯୁଦ୍ଧ ମଝିରେ ଆଗକୁ ଚଲାଇଲେ, ସେ ରାଜାଙ୍କୁ ଖୋଜୁଥିଲେ।