ସ ତନ୍ନ ମମୃଷେ ରାଜନ୍ପାଣ୍ଡଵେଯସ୍ଯ ଵିକ୍ରମମ୍। ଅଥୈନଂ ସପ୍ତସପ୍ତତ୍ଯା ନାରାଚାନାଂ ସମାର୍ପଯତ୍
ହେ ରାଜା, ସେ ପାଣ୍ଡବପୁତ୍ରଙ୍କର ବୀରତାକୁ ସହିପାରିଲେ ନାହିଁ। ତାପରେ ସେ ତାଙ୍କୁ ସତତରିସଟି ଲୋହା ତୀରରେ ଆଘାତ କଲେ।
ତସ୍ଯାର୍ଜୁନୋ ଧନୁଶ୍ଛିତ୍ତ୍ଵା ଶରାଵାପଂ ନିକୃତ୍ଯ ଚ। ଆଜଘାନୋରସି କ୍ରୁଦ୍ଧଃ ସପ୍ତଭିର୍ନତପର୍ଵଭିଃ
ଅର୍ଜୁନ ତାଙ୍କର ଧନୁଷ୍ୟକୁ କାଟିଦେଲେ ଏବଂ ତୀରର ଥଳକୁ ଅଲଗା କରିଦେଲେ। ତାପରେ, ରେଷରେ, ସପ୍ତଟି ଚାଲିଆ ତୀରରେ ତାଙ୍କର ବକ୍ଷସ୍ଥଳରେ ଆଘାତ କଲେ।
ଅଥାନ୍ଯଦ୍ଧନୁରାଦାଯ ସ ରାଜା କ୍ରୋଧମୂର୍ଚ୍ଛିତଃ। ଵାସଵିଂ ନଵଭିର୍ବାଣୈର୍ବାହ୍ଵୋରୁରସି ଚାର୍ପଯତ୍
ତାପରେ, ଅନ୍ୟ ଏକ ଧନୁଷ୍ୟ ନେଇ, ସେ ରାଜା ଭୟଙ୍କର କ୍ରୋଧରେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କର ବାହୁ ଓ ବକ୍ଷସ୍ଥଳରେ ନଅଟି ତୀରରେ ଆଘାତ କଲେ।
ତତୋଽର୍ଜୁନଃ ସ୍ମଯନ୍ନେଵ ଶ୍ରୁତାଯୁଧମରିନ୍ଦମଃ। ଶରୈରନେକସାହସ୍ରୈଃ ପୀଡଯାମାସ ଭାରତ
ତାପରେ ଅର୍ଜୁନ, ହସିକି, ଶତ୍ରୁମାରିବାରେ ସମର୍ଥ, ଅନେକ ହଜାର ତୀରରେ ସେଉଁଠିକୁ ଅତି କଷ୍ଟ ଦେଲେ, ହେ ଭାରତ।
ଅଶ୍ଵାଂଶ୍ଚାସ୍ଯାଵଧୀତ୍ତୂର୍ଣଂ ସାରଥିଂ ଚ ମହାରଥଃ। ଵିଵ୍ଯାଧ ଚୈନଂ ସପ୍ତତ୍ଯା ନାରାଚାନାଂ ମହାବଲଃ
ମହାବଳୀ ଅର୍ଜୁନ ତାଙ୍କର ଘୋଡ଼ା ଓ ସାରଥିକୁ ତୁରନ୍ତ ମାରିଦେଲେ ଏବଂ ସପ୍ତତିଟି ଲୋହା ତୀରରେ ସେଉଁଠିକୁ ଆଘାତ କଲେ।
ହତାଶ୍ଵଂ ରଥମୁତ୍ସୃଜ୍ଯ ସ ତୁ ରାଜା ଶ୍ରୁତାଯୁଧଃ। ଅଭ୍ଯଦ୍ରୁଵଦ୍ରୁଣେ ପାର୍ଥଂ ଗଦାମୁଦ୍ଯମ୍ଯ ଵୀର୍ଯଵାନ୍
ଘୋଡ଼ା ମରିଯିବା ପରେ, ଶ୍ରୁତାୟୁଧ ନାମକ ରାଜା ତାଙ୍କର ରଥକୁ ଛାଡ଼ି, ଗଦା ଉଠାଇ, ସାହସରେ ପାର୍ଥଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ।
ଵରୁଣସ୍ଯତ୍ମଜୋ ଵୀରଃ ସ ତୁ ରାଜା ଶ୍ରୁତାଯୁଧଃ। ପର୍ଣାଶାଜନନୀ ଯସ୍ଯ ଶୀତତୋଯା ମହାନଦୀ
ସେ ଭୀର ଶ୍ରୁତାୟୁଧ ରାଜା, ଯିଏ ବରୁଣଙ୍କର ପୁତ୍ର ଏବଂ ଯାହାଙ୍କର ମାଆ ଥିଲେ ଶୀତଳ ଜଳ ଧାରା ମହାନଦୀ ପର୍ଣ୍ଣାଶା, ସେ ଆଗେ ବଢ଼ିଲେ।
ତସ୍ଯ ମାତାଽବ୍ରଵୀଦ୍ରାଜନ୍ଵରୁଣଂ ପୁତ୍ରକାରଣାତ୍। ଅଵଧ୍ଯୋଽଯଂ ଭଵେଲ୍ଲୋକେ ଶତ୍ରୂଣାଂ ତନଯୋ ମମ
ତାଙ୍କର ମାଆ ତାଙ୍କ ପୁଅ ପାଇଁ ବରୁଣଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ମୋର ପୁଅ ଏହି ଜଗତରେ ଶତ୍ରୁମାନେ ପାଇଁ ଅଜୟ ହେଉ।'
ଵରୁଣସ୍ତ୍ଵବ୍ରଵୀତ୍ପ୍ରୀତୋ ଦଦାମ୍ଯସ୍ମୈ ଵରଂ ହିତମ୍। ଦିଵ୍ଯମସ୍ତ୍ରଂ ସୁତସ୍ତେଽଯଂ ଯେନାଵଧ୍ଯୋ ଭଵିଷ୍ଯତି
ତେବେ, ବରୁଣ ଖୁସି ହୋଇ କହିଲେ, 'ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଭଲ ପାଇଁ ଏକ ବର ଦେଉଛି। ତୁମର ପୁଅ ଏମିତି ଏକ ଦିବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ପାଇବେ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ସେ ଅଜୟ ହେବ।'
ନାସ୍ତି ଚାପ୍ଯମରତ୍ଵଂ ଵୈ ମନୁଷ୍ଯସ୍ଯ କଥଞ୍ଚନ। ସର୍ଵେଣାଵଶ୍ଯମର୍ତଵ୍ଯଂ ଜାତେନ ସରିତାଂ ଵରେ
'କିନ୍ତୁ ମଣିଷ ପାଇଁ କେବେ ଅମରତ୍ୱ ନାହିଁ; ଯେଉଁମାନେ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ ସବୁଠାରୁ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିବେ, ହେ ନଦୀମାନ୍ୟ।'
ଦୁର୍ଧର୍ଷସ୍ତ୍ଵେଷ ଶତ୍ରୂଣାଂ ରଣେଷୁ ଭଵିତା ସଦା। ଅସ୍ତ୍ରସ୍ଯାସ୍ଯ ପ୍ରଭାଵାଦ୍ଵୈ ଵ୍ଯେତୁ ତେ ମାନସୋ ଜ୍ଵରଃ
'ତଥାପି, ଏହି ଅସ୍ତ୍ରର ଶକ୍ତିରେ, ସେ ସଦା ଯୁଦ୍ଧରେ ଶତ୍ରୁମାନେ ପାଇଁ ଅଜୟ ରହିବେ; ତୁମ ମନର ଚିନ୍ତା ଦୂର ହେଉ।'
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ଵରୁଣଃ ପ୍ରାଦାଦ୍ଗଦାଂ ମନ୍ତ୍ରପୁରସ୍କୃତାମ୍। ଯାମାସାଦ୍ଯ ଦୁରାଧର୍ଷଃ ସର୍ଵଲୋକେ ଶ୍ରୁତାଯୁଧଃ
ଏମିତି କହି ବରୁଣ ମନ୍ତ୍ରସିଦ୍ଧ ଗଦା ଦେଲେ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଶ୍ରୁତାୟୁଧ ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ଅଜୟ ହେଲେ।
ଉଵାଚ ଚୈନଂ ଭଗଵାନ୍ପୁନରେଵ ଜଲେଶ୍ଵରଃ। ଅଯୁଧ୍ଯତି ନ ମୋକ୍ତଵ୍ଯା ସା ତ୍ଵଯ୍ଯେଵ ପତେଦିତି
ପୁଣି ଜଳର ଦେବତା ତାଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ଯେଉଁଠି ଯୁଦ୍ଧ ହେଉନାହିଁ, ସେଠି ଏହି ଗଦା ଛାଡ଼ିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଏହା କେବଳ ତୁମ ଉପରେ ପଡ଼ିବ।'
ହନ୍ଯାଦେଷା ପ୍ରତୀପଂ ହି ପ୍ରଯୋକ୍ତାରମପି ପ୍ରଭୋ। ନ ଚାକରୋତ୍ସ ତଦ୍ଵାକ୍ଯଂ ପ୍ରାପ୍ତେ କାଲେ ଶ୍ରୁତାଯୁଧଃ
'ଏହି ଅସ୍ତ୍ର ଭୁଲ୍ ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କଲେ, ଏହା ନିଜ ଧାରକୁ ମଧ୍ୟ ନଷ୍ଟ କରିଦେବ।' କିନ୍ତୁ ସମୟ ଆସିଲାବେଳେ, ଶ୍ରୁତାୟୁଧ ସେହି ଆଜ୍ଞାକୁ ମାନିଲେ ନାହିଁ।
ସ ତଯା ଵୀରଘାତିନ୍ଯା ଜନାର୍ଦନମତାଡଯତ୍। ପ୍ରତିଜଗ୍ରାହ ତାଂ କୃଷ୍ଣଃ ପୀନେନାଂସେନ ଵୀର୍ଯଵାନ୍। ନାକମ୍ପଯତ ଶୌରିଂ ସା ଵିନ୍ଧ୍ଯଂ ଗିରିମିଵାନିଲଃ
ସେ ଭୟଙ୍କର ଗଦା ଦ୍ୱାରା ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ଆଘାତ କଲେ; କିନ୍ତୁ ବଳବାନ୍ କୃଷ୍ଣ ତାହାକୁ ନିଜ ମୋଟା କାନ୍ଧରେ ଧରିଲେ, ଏବଂ ଏହା ଶୌରିଙ୍କୁ ଜରାଇପାରିଲା ନାହିଁ, ଯେପରି ବାତାସ ବିନ୍ଧ୍ୟ ପାହାଡ଼କୁ ହଲାଇପାରେ ନାହିଁ।
ତତୋଽର୍ଜୁନଃ କ୍ଷୁରପ୍ରାଭ୍ଯାଂ ଭୁଜୌ ପରିଘସନ୍ନିଭୌ। ଚିଚ୍ଛେଦ ପାଣ୍ଡଵଃ ଶୀଘ୍ରଂ ଜଲେଶ୍ଵରସୁତସ୍ଯ ଵୈ
ତାପରେ, ଅର୍ଜୁନ ଦୁଇଟି ତୀକ୍ଷ୍ଣ କ୍ଷୁରପ୍ର ତୀରରେ ଜଳଦେବତାଙ୍କର ପୁତ୍ରଙ୍କର ଲୋହା ଗଦା ପରି ଦୁଇଟି ବାହୁକୁ ତୁରନ୍ତ କାଟିଦେଲେ।
ସ ଜ୍ଵଲନ୍ତୀ ମହୋଲ୍କେଵ ସମାସାଦ୍ଯ ଜନାର୍ଦନମ୍'। ପ୍ରତ୍ଯାଗତା ମହାଵେଗା କୃତ୍ଯେଵ ଦୁରଧିଷ୍ଠିତା
ସେ ଅଗ୍ନିଶିଖା ପରି ଦହୁଥିବା ଗଦା ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରି ତୀବ୍ର ଗତିରେ ଆସିଲା, ପରେ ଦୂର୍ଦ୍ଦମ ଶକ୍ତି ପରି ପଛକୁ ଫେରିଗଲା।
ଜଘାନ ଚାସ୍ଥିତଂ ଵୀରଂ ଶ୍ରୁତାଯୁଧମମର୍ଷଣମ୍। `ସ ପପାତ ହତୋ ଭୂମୌ ଵିଶିରା ଵିଭୁଜୋ ବଲୀ। ସମ୍ଭଗ୍ନ ଇଵ ଵାତେନ ବହୁଶାଖୋ ଵନସ୍ପତିଃ
ସେ ଗଦା ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଦଁଡାଇଥିବା ବୀର ଶ୍ରୁତାୟୁଧଙ୍କୁ ଆଘାତ କଲା। ଶିର ଛିନ୍ନ ଓ ହାତ ପ୍ରସାରିତ ହୋଇ, ସେ ମହାବଳୀ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ, ଯେପରି ଝଡ଼ରେ ଅନେକ ଶାଖା ଭାଙ୍ଗିଯାଇଥିବା ବୃକ୍ଷ।
ସା ଵିସ୍ଫୁରନ୍ତୀ ଜ୍ଵଲିତା ଵଜ୍ରଵେଗସମା ଗଦା'। ହତ୍ଵା ଶ୍ରୁତାଯୁଧଂ ଵୀରଂ ଧରଣୀମନ୍ଵପଦ୍ଯତ
ଅଗ୍ନିପରି ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଓ କମ୍ପିତ ହୋଇଥିବା, ବଜ୍ର ସମ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଗଦାଟି, ବୀର ଶ୍ରୁତାୟୁଧଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରି ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲା।
ଗଦାଂ ନିଵର୍ତିତାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ନିହତଂ ଚ ଶ୍ରୁତାଯୁଧମ୍। ହାହାକାରୋ ମହାଂସ୍ତତ୍ର ସୈନ୍ଯାନାଂ ସମଜାଯତ। ସ୍ଵେନାସ୍ତ୍ରେଣ ହତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଶ୍ରୁତାଯୁଧମରିନ୍ଦମମ୍
ଗଦାଟି ପଛକୁ ଫେରି ଆସିଲା ଓ ଶ୍ରୁତାୟୁଧଙ୍କୁ ମୃତ ଦେଖି, ସେନାମାନେ ଭୟରେ ଚିତ୍କାର କଲେ। ନିଜ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଶତ୍ରୁଜୟୀ ଶ୍ରୁତାୟୁଧଙ୍କୁ ମୃତ ଦେଖି ସମସ୍ତେ ଅଚମ୍ବିତ ହେଲେ।
ଅଯୁଧ୍ଯମାନାଯ ତତଃ କେଶଵାଯ ନରାଧିପ। କ୍ଷିପ୍ତା ଶ୍ରୁତାଯୁଧେନାଥ ତସ୍ମାତ୍ତମଵଧୀଦ୍ଗଦା
ତାପରେ, ଯେହেতୁ ଶ୍ରୁତାୟୁଧ ଯୁଦ୍ଧ କରୁନଥିବା କେଶବଙ୍କୁ ଗଦା ଛାଡ଼ିଥିଲେ, ସେଇ ଗଦାଟି ତାଙ୍କୁ ମାରିଦେଲା।
ଯଥୋକ୍ତଂ ଵରୁଣେନାଜୌ ତଥା ସ ନିଧନଂ ଗତଃ। ଵ୍ଯସୁଶ୍ଚାପ୍ଯପତଦ୍ଭୂମୌ ପ୍ରେକ୍ଷତାଂ ସର୍ଵଧନ୍ଵିନାମ୍
ଯେପରି ବରୁଣ ଯୁଦ୍ଧରେ କହିଥିଲେ, ସେଠିପରି ଶ୍ରୁତାୟୁଧଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହେଲା। ସେ ଜୀବନ ଛାଡ଼ି ସମସ୍ତ ଧନୁର୍ଧରଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ସାମ୍ନାରେ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ।
ପତମାନସ୍ତୁ ସ ବଭୌ ପର୍ଣାଶାଯାଃ ପ୍ରିଯଃ ସୁତଃ। ସମ୍ଭଗ୍ନ ଇଵ ଵାତେନ ବହୁଶାଖୋ ଵନସ୍ପତିଃ
ପଡ଼ିବାବେଳେ, ପର୍ଣ୍ଣାଶାୟୀଙ୍କ ପ୍ରିୟ ପୁଅ ଏମିତି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ଯେପରି ଝଡ଼ରେ ଅନେକ ଶାଖା ଭାଙ୍ଗିଯାଇଥିବା ବୃକ୍ଷ।
ତତଃ ସର୍ଵାଣି ସୈନ୍ଯାନି ସେନାମୁଖ୍ଯାଶ୍ଚ ସର୍ଵଶଃ। ପ୍ରାଦ୍ରଵନ୍ତ ହତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଶ୍ରୁତାଯୁଧମରିନ୍ଦମମ୍
ତାପରେ ସମସ୍ତ ସେନା ଓ ସେନାପତିମାନେ, ଶତ୍ରୁଜୟୀ ଶ୍ରୁତାୟୁଧଙ୍କୁ ମୃତ ଦେଖି, ଭୟରେ ଚାରିଦିଗକୁ ପଳାଇଗଲେ।
ତତଃ କାମ୍ଭୋଜରାଜସ୍ଯ ପୁତ୍ରଃ ଶୂରଃ ସୁଦକ୍ଷିଣଃ। ଅଭ୍ଯଯାଜ୍ଜଵନୈରଶ୍ଵୈଃ ଫଲ୍ଗୁନଂ ଶତ୍ରୁସୂଦନମ୍
ତାପରେ କାମ୍ଭୋଜ ରାଜାଙ୍କ ପୁଅ, ଶୂର ବୀର ସୁଦକ୍ଷିଣ, ତୀବ୍ର ଗତିର ଘୋଡ଼ା ସହିତ ଶତ୍ରୁନାଶକ ଫାଲ୍ଗୁନଙ୍କ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ।
ତସ୍ଯ ପାର୍ଥଃ ଶରାନ୍ସପ୍ତ ପ୍ରେଷଯାମାସ ଭାରତ। ତେ ତଂ ଶୂରଂ ଵିନିର୍ଭିଦ୍ଯ ପ୍ରାଵିଶନ୍ଧରଣୀତଲମ୍
ପାର୍ଥ ସେଠାରେ ତାଙ୍କୁ ସାତଟି କାଠିଆ ତୀର ଛାଡ଼ିଲେ; ସେ ତୀରଗୁଡ଼ିକ ଶୂର ସୁଦକ୍ଷିଣଙ୍କୁ ବେଧି ଭୂମିକୁ ପ୍ରବେଶ କଲା।
ସୋଽତିଵିଦ୍ଧଃ ଶରୈସ୍ତୀକ୍ଷ୍ଣୈର୍ଗାଣ୍ଡୀଵପ୍ରେଷିତୈର୍ମୃଧେ। ଅର୍ଜୁନଂ ପ୍ରତିଵିଵ୍ଯାଧ ଦଶଭିଃ କଙ୍କପତ୍ରିଭିଃ
ଯୁଦ୍ଧରେ ଗାଣ୍ଡୀବରୁ ଛାଡ଼ାଯାଇଥିବା ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତୀରରେ ଦୁର୍ଦ୍ଦଶା ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ସୁଦକ୍ଷିଣ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଦଶଟି କଙ୍କପତ୍ରି ତୀର ମାରି ପ୍ରତିଉତ୍ତର ଦେଲେ।
ଵାସୁଦେଵଂ ତ୍ରିଭିର୍ଵିଦ୍ଧ୍ଵା ପୁନଃ ପାର୍ଥଂ ଚ ପଞ୍ଚଭିଃ। ତସ୍ଯ ପାର୍ଥୋ ଧନୁଶ୍ଛିତ୍ତ୍ଵା କେତୁଂ ଚିଚ୍ଛେଦ ମାରିଷ
ସେ ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ତିନିଟି ତୀର ଓ ପାର୍ଥଙ୍କୁ ପାଞ୍ଚଟି ତୀର ମାରିଲେ; କିନ୍ତୁ ପାର୍ଥ ତାଙ୍କର ଧନୁଷ ଓ ପତାକା କାଟିଦେଲେ।
ଭଲ୍ଲାଭ୍ଯାଂ ଭୃଶତୀକ୍ଷ୍ଣାଭ୍ଯାଂ ତଂ ଚ ଵିଵ୍ଯାଧ ପାଣ୍ଡଵଃ। ସ ତୁ ପାର୍ଥଂ ତ୍ରିଭିର୍ଵିଦ୍ଧ୍ଵା ସିଂହନାଦମଥାନଦତ୍
ପାଣ୍ଡବ ଦୁଇଟି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଭଲରେ ସୁଦକ୍ଷିଣଙ୍କୁ ବେଧିଲେ; ତେବେ ସୁଦକ୍ଷିଣ ତିନିଟି ତୀର ମାରି ପାର୍ଥଙ୍କୁ ଦଁଡାଇ, ସିଂହ ପରି ଗର୍ଜନ କଲେ।
ସର୍ଵପାରଶଵୀଂ ଚୈଵ ଶକ୍ତିଂ ଶୂରଃ ସୁଦକ୍ଷିଣଃ। ସଘଣ୍ଟାଂ ପ୍ରାହିଣୋଦ୍ଧୋରାଂ କ୍ରୁଦ୍ଧୋ ଗାଣ୍ଡୀଵଧନ୍ଵନେ
କ୍ରୋଧିତ ଶୂର ସୁଦକ୍ଷିଣ ଘଣ୍ଟା ଲାଗିଥିବା ଏବଂ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଲୋହାର ଶକ୍ତି ଗାଣ୍ଡୀବଧାରୀଙ୍କ ଉପରେ ଛାଡ଼ିଲେ।