ଚୋଦଯନ୍ତୋ ହଯାଂସ୍ତୂର୍ଣଂ ପଲାଯନ୍ତେ ସ୍ମ ତାଵକାଃ। ସାଦିନୋ ରଥିନଶ୍ଚୈଵ ପତ୍ତଯଶ୍ଚାର୍ଜୁନାର୍ଦିତାଃ
ତୁମ ଘୋଡ଼ାଚାଳକ, ରଥୀ ଓ ପଦାତିମାନେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଆଘାତରେ ଘୋଡ଼ାକୁ ତୁରନ୍ତ ଚଲାଇ ଦୌଡ଼ି ଯାଉଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ପଳାଇଯାଉଥିଲେ।
ପାର୍ଷ୍ଣ୍ଯଙ୍ଗୁଷ୍ଠାଙ୍କୁଶୈର୍ନାଗଂ ଚୋଦଯନ୍ତସ୍ତଥାଽପରେ। ଶରୈଃ ସମ୍ମୋହିତାଶ୍ଚାନ୍ଯେ ତମେଵାଭିମୁଖା ଯଯୁଃ
ଅନ୍ୟମାନେ ପାଦ, ଆଂଠି ଓ ଅଙ୍କୁଶ ଦ୍ୱାରା ହାତୀକୁ ଚଲାଉଥିଲେ; କିଛି ଲୋକ ବାଣରେ ମନ୍ତ୍ରମୁଗ୍ଧ ହୋଇ ସିଧା ତାଙ୍କ ଦିଗକୁ ଚାଲିଯାଉଥିଲେ।
ତଵ ଯୋଘ ହତୋତ୍ସାହା ଵିଭ୍ରାନ୍ତମନସସ୍ତଦା
ସେ ସମୟରେ ତୁମ ସେନା ଉତ୍ସାହ ହରାଇ, ମନ ଭ୍ରମିତ ହୋଇ ଭାଙ୍ଗିପଡ଼ିଲେ।
ଅଥାନ୍ଯଦ୍ଧନୁରାଦାଯ ହାର୍ଦିକ୍ଯଃ କ୍ରୋଧମୂର୍ଚ୍ଛିତଃ। କୃତ୍ଵା ଵିଧନୁଷୌ ଵୀରୌ ଶରଵର୍ଷୈରଵାକିରତ୍
ତାପରେ ହାର୍ଦ୍ଦିକ୍ୟ ଅତି କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ଆଉ ଏକ ଧନୁଷ୍ୟ ନେଲେ ଓ ଦୁଇ ନାୟକଙ୍କର ଧନୁଷ୍ୟ ଭାଙ୍ଗି ତାଙ୍କୁ ବାଣ ବର୍ଷାରେ ଢାଙ୍କିଦେଲେ।
ତାଵନ୍ଯେ ଧନୁଷୀ ସଜ୍ଯେ କୃତ୍ଵା ଭୋଜଂ ଵିଜଘ୍ନତୁଃ। ତେନାନ୍ତରେଷୁ ବୀଭତ୍ସୁର୍ଵିଵେଶାମିତ୍ରଵାହିନୀମ୍
ସେ ଦୁଇଜଣ ଆଉ ଧନୁଷ୍ୟ ଚଢ଼ାଇ ଭୋଜକୁ ଆଘାତ କଲେ; ସେ ସମୟରେ ବିଭାତ୍ସୁ ଶତ୍ରୁ ସେନାରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ନ ଲେଭାତେ ତୁ ତୌ ଦ୍ଵାରଂ ଵାରିତୌ କୃତଵର୍ମଣା। ଧାର୍ତରାଷ୍ଟ୍ରେଷ୍ଵନୀକେଷୁ ଯତମାନୌ ନରର୍ଷଭୌ
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ସେନା ମଧ୍ୟରେ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ଦୁଇଜଣ କୃତବର୍ମାଙ୍କ ଅଟକାଣିରେ ପ୍ରବେଶ ମିଳିଲା ନାହିଁ।
ଅନୀକାନ୍ଯର୍ଦଯନ୍ଯୁଦ୍ଧେ ତ୍ଵରିତଃ ଶ୍ଵେତଵାହନଃ। ନାଵଧୀତ୍କୃତଵର୍ମାଣଂ ପ୍ରାପ୍ତମପ୍ଯରିସୂଦନଃ
ଶ୍ୱେତଘୋଡ଼ା ଚଢ଼ିଥିବା ନାୟକ ଯୁଦ୍ଧରେ ବିପକ୍ଷ ଦଳକୁ ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ, କିନ୍ତୁ ଶତ୍ରୁ ନାଶକ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ କୃତବର୍ମାଙ୍କୁ ମାରିଲେ ନାହିଁ।
ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତୁ ତଥାଽଽଯାନ୍ତଂଶୂରୋ ରାଜା ଶ୍ରୁତାଯୁଧଃ। ଅଭ୍ଯଦ୍ରଵତ୍ସୁସଙ୍କ୍ରୁଦ୍ଧୋ ଵିଧୁନ୍ଵାନୋ ମହଦ୍ଧନୁଃ
ସେଉଁଠି ଏଭଳି ଆସୁଥିବାକୁ ଦେଖି, ସୂର୍ଯ୍ୟବନ୍ଶୀ ଶୂର ରାଜା ଶ୍ରୁତାୟୁଧ ବହୁତ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ବଡ଼ ଧନୁଷ୍ୟ ଘୁଞ୍ଚାଇ ଆକ୍ରମଣ କଲେ।
ସ ପାର୍ଥଂ ତ୍ରିଭିରାନର୍ଚ୍ଛତ୍ସପ୍ତତ୍ଯା ଚ ଜନାର୍ଦନମ୍। କ୍ଷୁରପ୍ରେଣ ସୁତୀକ୍ଷ୍ଣେନ ପାର୍ଥକେତୁମତାଡଯତ୍
ସେ ତିନିଟି ତୀରରେ ପାର୍ଥଙ୍କୁ ଆଘାତ କଲେ ଏବଂ ସପ୍ତତିଟି ତୀରରେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ଘାତ କଲେ। ତାପରେ, ଏକ ତୀକ୍ଷ୍ଣ କ୍ଷୁରପ୍ର ତୀରରେ ପାର୍ଥଙ୍କର ପତାକାକୁ ଆଘାତ କଲେ।
ତତୋଽର୍ଜୁନୋ ନଵତ୍ଯା ତୁ ଶରାଣାଂ ନତପର୍ଵଣାମ୍। ଆଜଘାନ ଭୃଶଂ କ୍ରୁଦ୍ଧସ୍ତୋତ୍ରୈରିଵ ମହାଦ୍ଵିପମ୍
ତାପରେ ଅର୍ଜୁନ, ଭୟଙ୍କର ରେଷରେ, ନବବେଟି ଚାଲିଆ ତୀରରେ ସେଉଁଠିକୁ ଆଘାତ କଲେ, ଯେପରି ଏକ ମହାଗଜକୁ ଅନେକ ଅଙ୍କୁଶ ଦ୍ୱାରା ଆଘାତ କରାଯାଏ।
ସ ତନ୍ନ ମମୃଷେ ରାଜନ୍ପାଣ୍ଡଵେଯସ୍ଯ ଵିକ୍ରମମ୍। ଅଥୈନଂ ସପ୍ତସପ୍ତତ୍ଯା ନାରାଚାନାଂ ସମାର୍ପଯତ୍
ହେ ରାଜା, ସେ ପାଣ୍ଡବପୁତ୍ରଙ୍କର ବୀରତାକୁ ସହିପାରିଲେ ନାହିଁ। ତାପରେ ସେ ତାଙ୍କୁ ସତତରିସଟି ଲୋହା ତୀରରେ ଆଘାତ କଲେ।
ତସ୍ଯାର୍ଜୁନୋ ଧନୁଶ୍ଛିତ୍ତ୍ଵା ଶରାଵାପଂ ନିକୃତ୍ଯ ଚ। ଆଜଘାନୋରସି କ୍ରୁଦ୍ଧଃ ସପ୍ତଭିର୍ନତପର୍ଵଭିଃ
ଅର୍ଜୁନ ତାଙ୍କର ଧନୁଷ୍ୟକୁ କାଟିଦେଲେ ଏବଂ ତୀରର ଥଳକୁ ଅଲଗା କରିଦେଲେ। ତାପରେ, ରେଷରେ, ସପ୍ତଟି ଚାଲିଆ ତୀରରେ ତାଙ୍କର ବକ୍ଷସ୍ଥଳରେ ଆଘାତ କଲେ।
ଅଥାନ୍ଯଦ୍ଧନୁରାଦାଯ ସ ରାଜା କ୍ରୋଧମୂର୍ଚ୍ଛିତଃ। ଵାସଵିଂ ନଵଭିର୍ବାଣୈର୍ବାହ୍ଵୋରୁରସି ଚାର୍ପଯତ୍
ତାପରେ, ଅନ୍ୟ ଏକ ଧନୁଷ୍ୟ ନେଇ, ସେ ରାଜା ଭୟଙ୍କର କ୍ରୋଧରେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କର ବାହୁ ଓ ବକ୍ଷସ୍ଥଳରେ ନଅଟି ତୀରରେ ଆଘାତ କଲେ।
ତତୋଽର୍ଜୁନଃ ସ୍ମଯନ୍ନେଵ ଶ୍ରୁତାଯୁଧମରିନ୍ଦମଃ। ଶରୈରନେକସାହସ୍ରୈଃ ପୀଡଯାମାସ ଭାରତ
ତାପରେ ଅର୍ଜୁନ, ହସିକି, ଶତ୍ରୁମାରିବାରେ ସମର୍ଥ, ଅନେକ ହଜାର ତୀରରେ ସେଉଁଠିକୁ ଅତି କଷ୍ଟ ଦେଲେ, ହେ ଭାରତ।
ଅଶ୍ଵାଂଶ୍ଚାସ୍ଯାଵଧୀତ୍ତୂର୍ଣଂ ସାରଥିଂ ଚ ମହାରଥଃ। ଵିଵ୍ଯାଧ ଚୈନଂ ସପ୍ତତ୍ଯା ନାରାଚାନାଂ ମହାବଲଃ
ମହାବଳୀ ଅର୍ଜୁନ ତାଙ୍କର ଘୋଡ଼ା ଓ ସାରଥିକୁ ତୁରନ୍ତ ମାରିଦେଲେ ଏବଂ ସପ୍ତତିଟି ଲୋହା ତୀରରେ ସେଉଁଠିକୁ ଆଘାତ କଲେ।
ହତାଶ୍ଵଂ ରଥମୁତ୍ସୃଜ୍ଯ ସ ତୁ ରାଜା ଶ୍ରୁତାଯୁଧଃ। ଅଭ୍ଯଦ୍ରୁଵଦ୍ରୁଣେ ପାର୍ଥଂ ଗଦାମୁଦ୍ଯମ୍ଯ ଵୀର୍ଯଵାନ୍
ଘୋଡ଼ା ମରିଯିବା ପରେ, ଶ୍ରୁତାୟୁଧ ନାମକ ରାଜା ତାଙ୍କର ରଥକୁ ଛାଡ଼ି, ଗଦା ଉଠାଇ, ସାହସରେ ପାର୍ଥଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ।
ଵରୁଣସ୍ଯତ୍ମଜୋ ଵୀରଃ ସ ତୁ ରାଜା ଶ୍ରୁତାଯୁଧଃ। ପର୍ଣାଶାଜନନୀ ଯସ୍ଯ ଶୀତତୋଯା ମହାନଦୀ
ସେ ଭୀର ଶ୍ରୁତାୟୁଧ ରାଜା, ଯିଏ ବରୁଣଙ୍କର ପୁତ୍ର ଏବଂ ଯାହାଙ୍କର ମାଆ ଥିଲେ ଶୀତଳ ଜଳ ଧାରା ମହାନଦୀ ପର୍ଣ୍ଣାଶା, ସେ ଆଗେ ବଢ଼ିଲେ।
ତସ୍ଯ ମାତାଽବ୍ରଵୀଦ୍ରାଜନ୍ଵରୁଣଂ ପୁତ୍ରକାରଣାତ୍। ଅଵଧ୍ଯୋଽଯଂ ଭଵେଲ୍ଲୋକେ ଶତ୍ରୂଣାଂ ତନଯୋ ମମ
ତାଙ୍କର ମାଆ ତାଙ୍କ ପୁଅ ପାଇଁ ବରୁଣଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ମୋର ପୁଅ ଏହି ଜଗତରେ ଶତ୍ରୁମାନେ ପାଇଁ ଅଜୟ ହେଉ।'
ଵରୁଣସ୍ତ୍ଵବ୍ରଵୀତ୍ପ୍ରୀତୋ ଦଦାମ୍ଯସ୍ମୈ ଵରଂ ହିତମ୍। ଦିଵ୍ଯମସ୍ତ୍ରଂ ସୁତସ୍ତେଽଯଂ ଯେନାଵଧ୍ଯୋ ଭଵିଷ୍ଯତି
ତେବେ, ବରୁଣ ଖୁସି ହୋଇ କହିଲେ, 'ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଭଲ ପାଇଁ ଏକ ବର ଦେଉଛି। ତୁମର ପୁଅ ଏମିତି ଏକ ଦିବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ପାଇବେ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ସେ ଅଜୟ ହେବ।'
ନାସ୍ତି ଚାପ୍ଯମରତ୍ଵଂ ଵୈ ମନୁଷ୍ଯସ୍ଯ କଥଞ୍ଚନ। ସର୍ଵେଣାଵଶ୍ଯମର୍ତଵ୍ଯଂ ଜାତେନ ସରିତାଂ ଵରେ
'କିନ୍ତୁ ମଣିଷ ପାଇଁ କେବେ ଅମରତ୍ୱ ନାହିଁ; ଯେଉଁମାନେ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ ସବୁଠାରୁ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିବେ, ହେ ନଦୀମାନ୍ୟ।'
ଦୁର୍ଧର୍ଷସ୍ତ୍ଵେଷ ଶତ୍ରୂଣାଂ ରଣେଷୁ ଭଵିତା ସଦା। ଅସ୍ତ୍ରସ୍ଯାସ୍ଯ ପ୍ରଭାଵାଦ୍ଵୈ ଵ୍ଯେତୁ ତେ ମାନସୋ ଜ୍ଵରଃ
'ତଥାପି, ଏହି ଅସ୍ତ୍ରର ଶକ୍ତିରେ, ସେ ସଦା ଯୁଦ୍ଧରେ ଶତ୍ରୁମାନେ ପାଇଁ ଅଜୟ ରହିବେ; ତୁମ ମନର ଚିନ୍ତା ଦୂର ହେଉ।'
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ଵରୁଣଃ ପ୍ରାଦାଦ୍ଗଦାଂ ମନ୍ତ୍ରପୁରସ୍କୃତାମ୍। ଯାମାସାଦ୍ଯ ଦୁରାଧର୍ଷଃ ସର୍ଵଲୋକେ ଶ୍ରୁତାଯୁଧଃ
ଏମିତି କହି ବରୁଣ ମନ୍ତ୍ରସିଦ୍ଧ ଗଦା ଦେଲେ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଶ୍ରୁତାୟୁଧ ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ଅଜୟ ହେଲେ।
ଉଵାଚ ଚୈନଂ ଭଗଵାନ୍ପୁନରେଵ ଜଲେଶ୍ଵରଃ। ଅଯୁଧ୍ଯତି ନ ମୋକ୍ତଵ୍ଯା ସା ତ୍ଵଯ୍ଯେଵ ପତେଦିତି
ପୁଣି ଜଳର ଦେବତା ତାଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ଯେଉଁଠି ଯୁଦ୍ଧ ହେଉନାହିଁ, ସେଠି ଏହି ଗଦା ଛାଡ଼ିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଏହା କେବଳ ତୁମ ଉପରେ ପଡ଼ିବ।'
ହନ୍ଯାଦେଷା ପ୍ରତୀପଂ ହି ପ୍ରଯୋକ୍ତାରମପି ପ୍ରଭୋ। ନ ଚାକରୋତ୍ସ ତଦ୍ଵାକ୍ଯଂ ପ୍ରାପ୍ତେ କାଲେ ଶ୍ରୁତାଯୁଧଃ
'ଏହି ଅସ୍ତ୍ର ଭୁଲ୍ ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କଲେ, ଏହା ନିଜ ଧାରକୁ ମଧ୍ୟ ନଷ୍ଟ କରିଦେବ।' କିନ୍ତୁ ସମୟ ଆସିଲାବେଳେ, ଶ୍ରୁତାୟୁଧ ସେହି ଆଜ୍ଞାକୁ ମାନିଲେ ନାହିଁ।
ସ ତଯା ଵୀରଘାତିନ୍ଯା ଜନାର୍ଦନମତାଡଯତ୍। ପ୍ରତିଜଗ୍ରାହ ତାଂ କୃଷ୍ଣଃ ପୀନେନାଂସେନ ଵୀର୍ଯଵାନ୍। ନାକମ୍ପଯତ ଶୌରିଂ ସା ଵିନ୍ଧ୍ଯଂ ଗିରିମିଵାନିଲଃ
ସେ ଭୟଙ୍କର ଗଦା ଦ୍ୱାରା ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ଆଘାତ କଲେ; କିନ୍ତୁ ବଳବାନ୍ କୃଷ୍ଣ ତାହାକୁ ନିଜ ମୋଟା କାନ୍ଧରେ ଧରିଲେ, ଏବଂ ଏହା ଶୌରିଙ୍କୁ ଜରାଇପାରିଲା ନାହିଁ, ଯେପରି ବାତାସ ବିନ୍ଧ୍ୟ ପାହାଡ଼କୁ ହଲାଇପାରେ ନାହିଁ।
ତତୋଽର୍ଜୁନଃ କ୍ଷୁରପ୍ରାଭ୍ଯାଂ ଭୁଜୌ ପରିଘସନ୍ନିଭୌ। ଚିଚ୍ଛେଦ ପାଣ୍ଡଵଃ ଶୀଘ୍ରଂ ଜଲେଶ୍ଵରସୁତସ୍ଯ ଵୈ
ତାପରେ, ଅର୍ଜୁନ ଦୁଇଟି ତୀକ୍ଷ୍ଣ କ୍ଷୁରପ୍ର ତୀରରେ ଜଳଦେବତାଙ୍କର ପୁତ୍ରଙ୍କର ଲୋହା ଗଦା ପରି ଦୁଇଟି ବାହୁକୁ ତୁରନ୍ତ କାଟିଦେଲେ।
ସ ଜ୍ଵଲନ୍ତୀ ମହୋଲ୍କେଵ ସମାସାଦ୍ଯ ଜନାର୍ଦନମ୍'। ପ୍ରତ୍ଯାଗତା ମହାଵେଗା କୃତ୍ଯେଵ ଦୁରଧିଷ୍ଠିତା
ସେ ଅଗ୍ନିଶିଖା ପରି ଦହୁଥିବା ଗଦା ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରି ତୀବ୍ର ଗତିରେ ଆସିଲା, ପରେ ଦୂର୍ଦ୍ଦମ ଶକ୍ତି ପରି ପଛକୁ ଫେରିଗଲା।
ଜଘାନ ଚାସ୍ଥିତଂ ଵୀରଂ ଶ୍ରୁତାଯୁଧମମର୍ଷଣମ୍। `ସ ପପାତ ହତୋ ଭୂମୌ ଵିଶିରା ଵିଭୁଜୋ ବଲୀ। ସମ୍ଭଗ୍ନ ଇଵ ଵାତେନ ବହୁଶାଖୋ ଵନସ୍ପତିଃ
ସେ ଗଦା ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଦଁଡାଇଥିବା ବୀର ଶ୍ରୁତାୟୁଧଙ୍କୁ ଆଘାତ କଲା। ଶିର ଛିନ୍ନ ଓ ହାତ ପ୍ରସାରିତ ହୋଇ, ସେ ମହାବଳୀ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ, ଯେପରି ଝଡ଼ରେ ଅନେକ ଶାଖା ଭାଙ୍ଗିଯାଇଥିବା ବୃକ୍ଷ।
ସା ଵିସ୍ଫୁରନ୍ତୀ ଜ୍ଵଲିତା ଵଜ୍ରଵେଗସମା ଗଦା'। ହତ୍ଵା ଶ୍ରୁତାଯୁଧଂ ଵୀରଂ ଧରଣୀମନ୍ଵପଦ୍ଯତ
ଅଗ୍ନିପରି ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଓ କମ୍ପିତ ହୋଇଥିବା, ବଜ୍ର ସମ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଗଦାଟି, ବୀର ଶ୍ରୁତାୟୁଧଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରି ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲା।
ଗଦାଂ ନିଵର୍ତିତାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ନିହତଂ ଚ ଶ୍ରୁତାଯୁଧମ୍। ହାହାକାରୋ ମହାଂସ୍ତତ୍ର ସୈନ୍ଯାନାଂ ସମଜାଯତ। ସ୍ଵେନାସ୍ତ୍ରେଣ ହତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଶ୍ରୁତାଯୁଧମରିନ୍ଦମମ୍
ଗଦାଟି ପଛକୁ ଫେରି ଆସିଲା ଓ ଶ୍ରୁତାୟୁଧଙ୍କୁ ମୃତ ଦେଖି, ସେନାମାନେ ଭୟରେ ଚିତ୍କାର କଲେ। ନିଜ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଶତ୍ରୁଜୟୀ ଶ୍ରୁତାୟୁଧଙ୍କୁ ମୃତ ଦେଖି ସମସ୍ତେ ଅଚମ୍ବିତ ହେଲେ।