ହୀମନ୍ତଃ ସର୍ଵଶାସ୍ତ୍ରଜ୍ଞା ଜ୍ଞାନତୃପ୍ତା ଜିତେନ୍ଦ୍ରିଯାଃ। ଯାଂ ଗତିଂ ସାଧଵୋ ଯାନ୍ତି ତାଂ ଗତିଂ ଵ୍ରଜ ପୁତ୍ରକ
ମୋ ପୁଅ, ଯେଉଁ ସଜ୍ଜନମାନେ ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ର ଜ୍ଞାନରେ ପାରଙ୍ଗତ, ଜ୍ଞାନରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଉପରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ରଖିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଯେଉଁ ଦିଗକୁ ପହଁଚନ୍ତି, ସେଇ ଦିଗକୁ ଯାଅ।
ଏଵଂ ଵିଲପତୀଂ ଦୀନାଂ ସୁଭଦ୍ରାଂ ଶୋକକର୍ଶିତାମ୍। ଅନ୍ଵପଦ୍ଯତ ପାଞ୍ଚାଲୀ ଵୈରାଟିସହିତାଂ ତଦା
ଏହିପରି ଦୁଃଖରେ ଡୁବିଥିବା, ଶୋକରେ କ୍ଷୀଣ ହୋଇ କାନ୍ଦୁଥିବା ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କୁ ବିରାଟର ଝିଅ ସହିତ ଦ୍ରୌପଦୀ ଅନୁସରଣ କଲେ।
ସା ପ୍ରକାମଂ ରୁଦିତ୍ଵା ଚ ଵିଲପ୍ଯ ଚ ସୁଦୁଃଖିତା। ଉନ୍ମତ୍ତଵତ୍ତଦା ରାଜନ୍ଵିସଂଜ୍ଞା ପତିତା କ୍ଷିତୌ
ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ଭଲଭଳି କାନ୍ଦିଲେ, ବିଳାପ କରିଲେ, ଏବଂ ପାଗଳ ଭଳି ଅବସ୍ଥାରେ ସ୍ମୃତିହୀନ ହୋଇ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ, ରାଜା।
ସୋପଚାରସ୍ତୁ କୃଷ୍ଣସ୍ତାଂ ଦୁଃଖିତାଂ ଭୃଶଦୁଃଖିତଃ। ସିକ୍ତ୍ଵାମ୍ଭସା ସମାଶ୍ଵାସ୍ଯ ତତ୍ତଦୁକ୍ତ୍ଵା ହିତଂ ଵଚଃ
କୃଷ୍ଣ, ସେ ଦୁଃଖରେ ଡୁବିଥିବା ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କ ଦୁଃଖ ଦେଖି ନିଜେ ମଧ୍ୟ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ, ଉପଚାର କରି, ପାଣି ଛିଟିଲେ, ସାନ୍ତ୍ବନା ଦେଲେ ଓ ଉପଯୁକ୍ତ କଥା କହିଲେ।
ଵିସଂଜ୍ଞକଲ୍ପାଂ ରୁଦତୀମପଵିଦ୍ଧାଂ ପ୍ରଵେପତୀମ୍। ଭଗିନୀଂ ପୁଣ୍ଡରୀକାକ୍ଷ ଇଦଂ ଵଚନମବ୍ରଵୀତ୍
ପଦ୍ମନୟନ କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କ ଭଉଣୀକୁ କାନ୍ଦୁଥିବା, ମନ ଭାଙ୍ଗି ପଡ଼ିଥିବା, କମ୍ପିତ ଓ ସ୍ମୃତିହୀନ ଭଳି ଦେଖି, ଏହି କଥା କହିଲେ।
ସୁଭଦ୍ରେ ମା ଶୁଚଃ ପୁତ୍ରଂ ପାଞ୍ଚାଲ୍ଯାଶ୍ଵାସଯୋତ୍ତରାମ୍। ଗତୋଽଭିମନ୍ଯୁଃ ପ୍ରଥିତାଂ ଗତିଂ କ୍ଷତ୍ରିଯପୁଙ୍ଗଵଃ
ସୁଭଦ୍ରା, ଦୁଃଖ କରନି, ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ସନ୍ତାନବଧୁ ଉତ୍ତରାକୁ ସାନ୍ତ୍ବନା ଦିଅ। ଅଭିମନ୍ୟୁ, ଯୋଧାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଦିଗକୁ ପହଁଚିଛନ୍ତି।
ଯେ ଚାନ୍ଯେଽପି କୁଲେ ସନ୍ତି ପୁରୁଷା ନୋ ଵରାନନେ। ସର୍ଵେ ନ ତେ ଗତିଂ ଯାନ୍ତି ଯାଽଭିମନ୍ଯୋର୍ଯଶସ୍ଵିନଃ
ହେ ସୁନ୍ଦର ମୁହଁଥିବା, ଆମ ବଂଶର ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ପୁରୁଷମାନେ ମଧ୍ୟ ଯେଉଁ ଦିଗକୁ ଅଭିମନ୍ୟୁ ପହଁଚିଛନ୍ତି, ସେଠାକୁ ପହଁଚିପାରିନାହାନ୍ତି।
କୁର୍ଯାମ ତଦ୍ଵଯଂ କର୍ମ କୁର୍ଯୁର୍ଯୁତ୍ସୁହୃଦଶ୍ଚ ନଃ। କୃତଵାନ୍ଯାଦୃଗଦ୍ଯୈକସ୍ତଵ ପୁତ୍ରୋ ମହାରଥଃ
ଆମେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ, ଓ ଆମ ଯୁଦ୍ଧସ୍ଥଳର ମିତ୍ରମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରୁନ୍। ତୁମର ପୁଅ, ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଆଜି ଏକାକି ଭକ୍ତିରେ କରିଛନ୍ତି।
ଏଵମାଶ୍ଵାସ୍ଯ ଭଗିନୀଂ ଦ୍ରୌପଦୀମପି ଚୋତ୍ତରାମ୍। ପାର୍ଥସ୍ଯୈଵ ମହାବାହୁଃ ପାର୍ଶ୍ଵମାଗାଦରିନ୍ଦମଃ
ଏପରି ଭାବେ ଭଉଣୀ, ଦ୍ରୌପଦୀ ଓ ଉତ୍ତରାଙ୍କୁ ସାନ୍ତ୍ବନା ଦେଇ, ଶତ୍ରୁଘ୍ନ କୃଷ୍ଣ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାହୁଧରୀ, ପାର୍ଥଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ।
ତତୋଽଭ୍ଯନୁଜ୍ଞାଯ ନୃପାନ୍କୃଷ୍ଣୋ ବନ୍ଧୂଂସ୍ତଥାଽର୍ଜୁନମ୍। ଵିଵେଶାନ୍ତଃ ପୁରେ ରାଜଂସ୍ତେ ଚ ଜଗ୍ମୁଃ ସ୍ଵମାଲଯମ୍
ତାପରେ କୃଷ୍ଣ, ରାଜାମାନେ, ବନ୍ଧୁମାନେ ଓ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଅନୁମତି ଦେଇ, ସହରର ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଏବଂ ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ନିଜ ଘରକୁ ଫେରିଗଲେ।
ନ ଶକ୍ଯମନୃତାଂ କର୍ତୁଂ ପ୍ରତିଜ୍ଞାଂ ଵିଜଯେନ ହି। `ମହଦ୍ଧି ସାହସଂ ପାର୍ଥଃ କୃତଵାଚ୍ଛୋକମୋହିତଃ
ଏକଥା ନିଶ୍ଚିତ, ଏକଥା ଦେଇଥିବା ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଭଙ୍ଗ କରିହେବ ନାହିଁ, ଜିତିବା ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ। ପାର୍ଥ, ଶୋକ ଓ ମୋହରେ ଡୁବି, ବଡ଼ ଦୁର୍ଧର୍ଷ କାମ ନେଇଛନ୍ତି।
ଧର୍ମପୁତ୍ରଃ କଥଂ ରାଜା ଭଵିଷ୍ଯତି ମୃତେଽର୍ଜୁନେ। ତସ୍ମିନ୍ହି ଵିଜଯଃ କୃତ୍ସ୍ନଃ ପାଣ୍ଡଵେନ ସମାହିତଃ
ଯଦି ଅର୍ଜୁନ ନ ରହିଲେ, ଧର୍ମପୁତ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିର କିପରି ରାଜା ହେବେ? କାରଣ, ସମସ୍ତ ଜୟ ତାଙ୍କ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିଛି।
ଯଦି ନୋଽସ୍ତି କୃତଂ କିଞ୍ଚିଦ୍ଯଦି ଦତ୍ତଂ ହୁତଂ ଯଦି। ଫଲେନ ତସ୍ଯ ସର୍ଵସ୍ଯ ସଵ୍ଯସାଚୀ ଜଯତ୍ଵରୀନ୍
ଯଦି ଆମେ କିଛି ନିକ କାମ କରିଛୁ, ଦାନ କିମ୍ବା ଯଜ୍ଞ କରିଛୁ, ତାହାର ଫଳରେ ସବ୍ୟସାଚୀ ତାଙ୍କ ଶତ୍ରୁମାନେ ଉପରେ ଜୟ ପାଉନ୍।
ଏଵଂ କଥଯତାଂ ତେଷାଂ ଜଯମାଶଂସତାଂ ପ୍ରଭୋ। କୃଚ୍ଛ୍ରେଣ ମହତା ରାଜନ୍ରଜନୀ ଵ୍ଯତ୍ଯଵର୍ତତ
ଏଭଳି ଜୟର ଆଶା କରି କଥାହେଉଥିବା ବେଳେ, ରାଜା, ବଡ଼ କଷ୍ଟରେ ସେଇ ରାତି କେତେ ଦିନ ଭଳି କଟିଗଲା।
ତସ୍ଯା ରଜନ୍ଯା ମଧ୍ଯେ ତୁ ପ୍ରତିବୁଦ୍ଧୋ ଜନାର୍ଦନଃ। ସ୍ମୃତ୍ଵା ପ୍ରତିଜ୍ଞାଂ ପାର୍ଥସ୍ଯ ଦାରୁକଂ ପ୍ରତ୍ଯଭାଷତ
ସେଇ ରାତିର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ଜାଗିଲେ, ଏବଂ ପାର୍ଥଙ୍କ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ମନେପକାଇ ଦାରୁକଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଅର୍ଜୁନେନ ପ୍ରତିଜ୍ଞାତମାର୍ତେନ ହତବନ୍ଧୁନା। ଜଯଦ୍ରଥଂ ଵଧିଷ୍ଯାମି ଶ୍ଵୋଭୂତ ଇତି ଦାରୁକ
ଦାରୁକ, ଅର୍ଜୁନ ଶୋକରେ ଭାସୁଥିବା, ବନ୍ଧୁହୀନ ହୋଇ, ପ୍ରତିଜ୍ଞା ନେଇଛନ୍ତି—'ମୁଁ ଆସନ୍ତାକାଲି ଜୟଦ୍ରଥଙ୍କୁ ମାରିଦେବି'।
ତତ୍ତୁ ଦୁର୍ଯୋଧନଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ମନ୍ତ୍ରିଭିର୍ମନ୍ତ୍ରଯିଷ୍ଯତି। ଯଥା ଜଯଦ୍ରଥଂ ପାର୍ଥୋ ନ ହନ୍ଯାଦିତି ସଂଯୁଗେ
ଏହି କଥା ଦୁର୍ୟୋଧନ ଶୁଣିଲେ, ସେ ତାଙ୍କର ପରାମର୍ଶଦାତାମାନେ ସହିତ ଆଲୋଚନା କରିବ, ଯେପରି ଯୁଦ୍ଧରେ ଅର୍ଜୁନ ଜୟଦ୍ରଥଙ୍କୁ ମାରିପାରିବେନି।
ଅକ୍ଷୌହିଣ୍ଯୋ ହି ତାଃ ସର୍ଵା ରକ୍ଷିଷ୍ଯନ୍ତି ଜଯଦ୍ରଥମ୍। ଦ୍ରୋଣଶ୍ଚ ସହପୁତ୍ରେଣ ସର୍ଵାସ୍ତ୍ରଵିଧିପାରଗଃ
ସେଇ ସମସ୍ତ ଅକ୍ଷୌହିଣୀ ସେନା ଜୟଦ୍ରଥଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବେ। ଏବଂ ଡ୍ରୋଣ, ତାଙ୍କର ପୁଅ ସହିତ, ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ରରେ ପାରଙ୍ଗତ, ସେଠାରେ ରହିବେ।
ଏକୋ ଵୀରଃ ସହସ୍ରାକ୍ଷୋ ଦୈତ୍ଯଦାନଵଦର୍ପହା। ସୋଽପି ତଂ ନୋତ୍ସହେତାଜୌ ହନ୍ତୁଂ ଦ୍ରୋଣେନ ରକ୍ଷିତମ୍
ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବୀର, ଯେଉଁଠାରେ ହଜାର ଟିଏ ଆଖି ଥାଏ ଏବଂ ଦାନବ-ଅସୁରଙ୍କର ଅହଂକାର ଭଙ୍ଗ କରିଥାଏ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧରେ ଡ୍ରୋଣଙ୍କ ରକ୍ଷା ରେହିଥିବା ଜୟଦ୍ରଥଙ୍କୁ ମାରିପାରିବେନି।
ସୋଽହଂ ଶ୍ଵସ୍ତତ୍କରିଷ୍ଯାମି ଯଥା କୁନ୍ତୀସୁତୋଽର୍ଜୁନଃ। ଅପ୍ରାପ୍ତେଽସ୍ତଂ ଦିନକରେ ହନିଷ୍ଯତି ଜଯଦ୍ରଥମ୍
ତେଣୁ, ଆସନ୍ତା କାଲି ମୁଁ ଏପରି କାମ କରିବି, ଯେ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଅର୍ଜୁନ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅସ୍ତ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ଜୟଦ୍ରଥଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିପାରିବେ।
ନ ହି ଦାରା ନ ମିତ୍ରାଣି ଜ୍ଞାତଯୋ ନ ଚ ବାନ୍ଧଵାଃ। କଶ୍ଚିଦନ୍ଯଃ ପ୍ରିଯତରଃ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ରାନ୍ମମାର୍ଜୁନାତ୍
ମୋ ପାଇଁ ନା ଜଣେ ଜଣେ ଜଣେ ପତ୍ନୀ, ନା ବନ୍ଧୁ, ନା ଆତ୍ମୀୟ, ନା ଆଉ କେହି—କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଅର୍ଜୁନ ଠାରୁ ଅଧିକ ପ୍ରିୟ କେହି ନାହିଁ।
ଅନର୍ଜୁନମିମଂ ଲୋକଂ ମୁହୂର୍ତମପି ଦାରୁକ। ଉଦୀକ୍ଷିତୁଂ ନ ଶକ୍ତୋଽହଂ ଭଵିତା ନ ଚ ତତ୍ତଥା
ଅର୍ଜୁନ ବିନା, ଦାରୁକ, ମୁଁ ଏହି ସଂସାରକୁ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ମଧ୍ୟ ଦେଖିପାରିବିନି; ଏହା କେବେ ହେବ ନାହିଁ।
ଅହଂ ଵିଜିତ୍ଯ ତାନ୍ସର୍ଵାନ୍ସହସା ସହଯଦ୍ଵିପାନ୍। ଅର୍ଜୁନାର୍ଥେ ହନିଷ୍ଯାମି ସକର୍ଣାନ୍ସସୁଯୋଧନାନ୍
ମୁଁ ସେମାନଙ୍କୁ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ସହଯୋଗୀ ହାତୀମାନେ ସହିତ ଦ୍ରୁତ ଜୟ କରି, ଅର୍ଜୁନଙ୍କର ଭଲ ପାଇଁ କର୍ଣ୍ଣ, ଦୁର୍ୟୋଧନ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ମାରିଦେବି।
ଶ୍ଵୋ ନିରୀକ୍ଷନ୍ତୁ ମେ ଵୀର୍ଯଂ ତ୍ରଯୋ ଲୋକା ମହାହଵେ। ଧନଞ୍ଜଯାର୍ଥେ ସମରେ ପରାକ୍ରାନ୍ତସ୍ଯ ଦାରୁକ
ଦାରୁକ, ଆସନ୍ତା କାଲି ମୋର ପ୍ରଭାବ ଦେଖିବେ ତିନି ଲୋକ, ଯେପରି ମୁଁ ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କ ପାଇଁ ଯୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରବଳ ପ୍ରୟାସ କରିବି।
ଶ୍ଵୋ ନରେନ୍ଦ୍ରସହସ୍ରାଣି ରାଜପୁତ୍ରଶତାନି ଚ। ସାଶ୍ଵଦ୍ଵିପରଥାନ୍ଯାଜୌ ଵିଦ୍ରଵିଷ୍ଯାମି ଦାରୁକ
ଦାରୁକ, ଆସନ୍ତା କାଲି ହଜାର ହଜାର ରାଜା ଏବଂ ଶତଶଃ ରାଜପୁତ୍ର, ତାଙ୍କର ଘୋଡ଼ା, ହାତୀ ଏବଂ ରଥ ସହିତ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୟରେ ପଳାଇଯିବେ।
ଶ୍ଵସ୍ତାଂ ଚକ୍ରପ୍ରମଥିତାଂ ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯସେ ନୃପଵାହିନୀମ୍। ମଯା କ୍ରୁଦ୍ଧେନ ସମରେ ପାଣ୍ଡଵାର୍ଥେ ନିପାତିତାମ୍
ଦାରୁକ, ଆସନ୍ତା କାଲି ତୁମେ ଦେଖିବ, ମୋର କ୍ରୋଧରେ, ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଯୁଦ୍ଧରେ, ମୋର ଚକ୍ର ଦ୍ୱାରା ରାଜାମାନଙ୍କର ସେନା ଚୁର୍ଣ୍ଣ ବିଚୁର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯିବ।
ଶ୍ଵଃ ସଦେଵାଃ ସଗନ୍ଧର୍ଵାଃ ପିଶାଚୋରଗରାକ୍ଷସାଃ। ଜ୍ଞାସ୍ଯନ୍ତି ଲୋକାଃ ସର୍ଵେ ମାଂ ସୁହୃଦଂ ସଵ୍ଯସାଚିନଃ
ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ, ପିଶାଚ, ନାଗ ଏବଂ ରାକ୍ଷସ ସହିତ ସମସ୍ତ ଲୋକେ ଆସନ୍ତା କାଲି ଜାଣିଯିବେ, ମୁଁ ସବ୍ୟସାଚୀଙ୍କର ସଂଗୀ।
ଯସ୍ତଂ ଦ୍ଵେଷ୍ଟି ସ ମାଂ ଦ୍ଵେଷ୍ଟି ଯସ୍ତଂ ଚାନୁ ସ ମାମନୁ। ଇତି ସଙ୍କଲ୍ପ୍ଯତାଂ ବୁଦ୍ଧ୍ଯା ଶରୀରାର୍ଧଂ ମମାର୍ଜୁନଃ
ଯିଏ ତାଙ୍କୁ ଘୃଣା କରେ, ସେ ମୋତେ ଘୃଣା କରେ; ଯିଏ ତାଙ୍କୁ ଅନୁସରେ, ସେ ମୋତେ ଅନୁସରେ। ଏହିପରି ତୁମ ମନରେ ନିଶ୍ଚୟ କର, ଅର୍ଜୁନ ମୋ ଦେହର ଅର୍ଧାଂଶ।
ଯଥା ତ୍ଵଂ ମେ ପ୍ରଭାତାଯାମସ୍ଯାଂ ନିଶି ରଥୋତ୍ତମମ୍। କଲ୍ପଯିତ୍ଵା ଯଥାଶାସ୍ତ୍ରମାଦାଯ ଵ୍ରଜ ସଂଯତଃ
ଏହି ରାତି ଶେଷ ହେଲେ, ପ୍ରଭାତ ହେବା ସହିତ, ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଉତ୍ତମ ରଥ ତିଆରି କରି, ଶାନ୍ତ ଭାବରେ ନେଇ ଯିଅ।
ଗଦାଂ କୌମୋଦକୀଂ ଦିଵ୍ଯାଂ ଶକ୍ତିଂ ଚକ୍ରଂ ଧନୁଃ ଶରାନ୍। ଆରୋପ୍ଯ ଵୈ ରଥେ ସୂତ ସର୍ଵୋପକରଣାନି ଚ
ଦାରୁକ, ରଥରେ ଦିବ୍ୟ କୌମୋଦକୀ ଗଦା, ଶକ୍ତି, ଚକ୍ର, ଧନୁଷ, ଶର ଏବଂ ସମସ୍ତ ଆଉଜାର ରଖ।