କୁରଵଃ ପାଣ୍ଡଵାଶ୍ଚୈଵ ଵୃଷ୍ଣଯୋଽନ୍ଯେ ଚ ମାନଵାଃ। ଅହଂ ଚ ସହପୁତ୍ରେଣ ଅଧ୍ରୁଵା ଇତି ଚିନ୍ତ୍ଯତାମ୍
କୌରବ, ପାଣ୍ଡବ, ବୃଷ୍ଣି ଓ ଅନ୍ୟ ମାନବମାନେ, ଏବଂ ମୁଁ ମୋ ପୁଅ ସହିତ—ସମସ୍ତେ ଅସ୍ଥାୟୀ, ଏହି କଥା ଭଲଭାବେ ବୁଝ।
ପର୍ଯାଯେଣ ଵଯଂ ସର୍ଵେ କାଲେନ ବଲିନା ହତାଃ। ପରଲୋକଂ ଗମିଷ୍ଯାମଃ ସ୍ଵୈଃସ୍ଵୈଃ କର୍ମଭିରନ୍ଵିତାଃ
ସମୟର ଶକ୍ତିରେ ଆମେ ସମସ୍ତେ ଏକ ଏକ କରି ନଶ୍ଟ ହେବୁ। ଆମେ ପ୍ରତ୍ୟେକେ ନିଜ ନିଜ କର୍ମ ସହିତ ପରଲୋକକୁ ଯିବୁ।
ତପସ୍ତପ୍ତ୍ଵା ତୁ ଯାଁଲ୍ଲୋକାନ୍ପ୍ରାପ୍ନୁଵନ୍ତି ତପସ୍ଵିନଃ। କ୍ଷତ୍ରଧର୍ମାଶ୍ରିତାଃ ଵୀରାଃ କ୍ଷତ୍ରିଯାଃ ପ୍ରାପ୍ନୁଵନ୍ତି ତାନ୍
ଯେଉଁ ଲୋକକୁ ତପସ୍ୱୀମାନେ ତପସ୍ୟା କରି ପାଉଛନ୍ତି, ସେହି ଦିବ୍ୟ ଲୋକକୁ ଯୁଦ୍ଧଧର୍ମରେ ଅଟୁଟ ଥିବା ବୀର କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି।
ଏଵମାଶ୍ଵାସିତୋ ରାଜା ଭାରଦ୍ଵାଜେନ ସୈନ୍ଧଵଃ। ଅପାନୁଦଦ୍ଭଯଂ ପାର୍ଥାଦ୍ଯୁଦ୍ଧାଯ ଚ ମନୋ ଦଧେ
ଭାରଦ୍ୱାଜଙ୍କ ପୁଅଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏଭଳି ଆଶ୍ୱାସନ ପାଇ ବାଦ୍ଧା ରାଜା ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ନେଇ ଥିବା ଭୟ ଛାଡ଼ି ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ମନ ଦେଲେ।
ତତଃ ପ୍ରହର୍ଷଃ ସୈନ୍ଯାନାଂ ତସ୍ଯ ଚାସୀଦ୍ଵିଶାମ୍ପତେ। ଵାଦିତ୍ରାଣାଂ ଧ୍ଵନିଶ୍ଚୋଗ୍ରଃ ସିଂହନାଦରଵୈଃ ସହ
ତାପରେ ସେନାମାନେ ଓ ସେମାନଙ୍କ ନାୟକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବଡ଼ ଆନନ୍ଦ ହେଲା; ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ରର ତୀବ୍ର ଶବ୍ଦ ସିଂହ ଦହାଡ଼ ସହିତ ମିଶି ଉଠିଲା।
ନେହ ପଶ୍ଯାମି ଭଵତାଂ ତଥାଵୀର୍ଯଂ ଧନୁର୍ଧରମ୍। ଯୋଽର୍ଜୁନସ୍ଯାସ୍ତ୍ରମସ୍ତ୍ରେଣ ପ୍ରତିହନ୍ଯାନ୍ମହାହଵେ
ତୁମମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏମିତି କୌଣସି ଧନୁର୍ଧର ନାହିଁ, ଯିଏ ବଡ଼ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ରକୁ ଅନ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ରରେ ପ୍ରତିରୋଧ କରିପାରିବ।
ଵାସୁଦେଵସହାଯସ୍ଯ ଗାଣ୍ଡୀଵଂ ଧୁନ୍ଵତୋ ଧନୁଃ। କୋଽର୍ଜୁନସ୍ଯାଗ୍ରତସ୍ତିଷ୍ଠେତ୍ସାକ୍ଷାଦପି ଶତକ୍ରତୁଃ
ବାସୁଦେବଙ୍କ ସହଯୋଗରେ ଗାଣ୍ଡୀବ ଧରିଥିବା ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ କିଏ ଦଢ଼ି ରହିପାରିବ? ଏହି କଥା ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦେବରାଜ ଇନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ।
ମହେଶ୍ଵରୋଽପି ପାର୍ଥେନ ଶ୍ରୂଯତେ ଯୋଧିନଃ ପୁରା। ପଦାତିନା ମହାଵୀର୍ଯୋ ଗିରୌ ହିମଵତି ପ୍ରଭୁଃ
ଶୁଣାଯାଏ ଯେ, ଏକଥା ଅଗ୍ରଗଣ୍ୟ ଯୋଦ୍ଧା ମହେଶ୍ୱର ମଧ୍ୟ ପୂର୍ବେ ହିମାଲୟ ପାହାଡ଼ରେ ପଦାତି ଭାବେ ପାର୍ଥ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିଥିଲେ।
ଦାନଵାନାଂ ସହସ୍ରାଣି ହିରଣ୍ଯପୁରଵାସିନାମ୍। ଜଘାନୈକରଥେନୈଵ ଦେଵରାଜପ୍ରଚୋଦିତଃ
ସେ ଏକା ରଥରେ ବସି, ଦେବତାମାନଙ୍କ ଉତ୍ସାହରେ, ହିରଣ୍ୟପୁରରେ ବସୁଥିବା ହଜାର ହଜାର ଦାନବଙ୍କୁ ବଧ କରିଥିଲେ।
ସମାଯୁକ୍ତୋ ହି କୌନ୍ତେଯୋ ବାସୁଦେଵେନ ଧୀମତା। ସାମରାନପି ଲୋକାଂସ୍ତ୍ରୀନ୍ହନ୍ଯାଦିତି ମତିର୍ମମ
ବୁଦ୍ଧିମାନ ବାସୁଦେବଙ୍କ ସହିତ ଥିବା କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଅର୍ଜୁନ ସମସ୍ତ ଦେବତା ସହିତ ତିନି ଲୋକକୁ ମଧ୍ୟ ବିନାଶ କରିପାରିବେ—ମୋର ଏହି ଦୃଢ଼ ବିଶ୍ୱାସ।
ସୋଽହମିଚ୍ଛାମ୍ଯନୁଜ୍ଞାତୁଂ ରକ୍ଷିତୁଂ ଵା ମହାତ୍ମନା। ଦ୍ରୋଣେନ ସହପୁତ୍ରେଣ ଵୀରେଣ ଯଦି ମନ୍ଯସେ
ସେହିପାଇଁ, ଯଦି ତୁମେ ଭଲ ଭାବୁଛ, ମୁଁ ମହାତ୍ମା ଦ୍ରୋଣ ଓ ତାଙ୍କର ବୀର ପୁଅଙ୍କଠାରୁ ଅନୁମତି କିମ୍ବା ରକ୍ଷା ଚାହୁଁଛି।
ସ ରାଜ୍ଞା ସ୍ଵଯମାଚାର୍ଯୋ ଭୃଶମତ୍ରାର୍ଥିତୋଽର୍ଜୁନ। ସଂଵିଧାନଂ ଚ ଵିହିତଂ ରଥାଶ୍ଚ କିଲ ସଜ୍ଜିତାଃ
ତେଣୁ ରାଜାଙ୍କ ଅନୁରୋଧରେ ଗୁରୁ ନିଜେ ସମସ୍ତ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିଦେଲେ, ଏବଂ ରଥମାନେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲା ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
କର୍ଣୋ ଭୂରିଶ୍ରଵା ଦ୍ରୌଣିର୍ଵୃଷସେନଶ୍ଚ ଦୁର୍ଜଯଃ। କୃପଶ୍ଚ ମଦ୍ରରାଜଶ୍ଚ ଷଡେତେଽସ୍ଯ ପୁରୋଗମାଃ
କର୍ଣ୍ଣ, ଭୂରିଶ୍ରବା, ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ପୁଅ, ଅଜୟ ବୃଷସେନ, କୃପାଚାର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ମଦ୍ରରାଜ—ଏହି ଛଅ ଜଣେ ତାଙ୍କର ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୀର।
ଶକଟଃ ପଦ୍ମକଶ୍ଚାର୍ଧୋ ଵ୍ଯୂହୋ ଦ୍ରୋଣେନ ନିର୍ମିତଃ। ପଦ୍ମକର୍ଣିକମଧ୍ଯସ୍ଥଃ ସୂଚୀ ପାର୍ଶ୍ଵେ ଜଯଦ୍ରଥଃ
ଦ୍ରୋଣ ଅର୍ଧ ଗଡ଼ିଏବଂ ଅର୍ଧ ପଦ୍ମ ଆକୃତିରେ ବ୍ୟୁହ ଗଠନ କରିଛନ୍ତି। ପଦ୍ମର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ସୂଚୀ ଆକୃତିରେ ଜୟଦ୍ରଥ ଦଢ଼ିଆ ଅଛନ୍ତି।
ସ୍ଥାସ୍ଯତେ ରକ୍ଷିତେ ଵୀରୈଃ ସିନ୍ଧୁରାଟ୍ ସ ସୁଦୁର୍ମଦଃ। ଧନୁଷ୍ଯସ୍ତ୍ରେ ଚ ଵୀର୍ଯେ ଚ ପ୍ରାଣେ ଚୈଵ ତଥୌରସେ
ସିନ୍ଧୁରାଜ, ଯିଏ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗର୍ବିତ ଏବଂ ଦୁର୍ଦ୍ଦମ, ସେଠାରେ ଶୂରବୀରମାନେ ରକ୍ଷା କରିବେ। ଧନୁର୍ବିଦ୍ୟା, ଅସ୍ତ୍ର, ପ୍ରାଣ ଏବଂ ଶକ୍ତିରେ ସେ ଅଜୟ।
ଅଵିଷହ୍ଯତମା ହ୍ଯେତେ ନିଶ୍ଚିତାଃ ପାର୍ଥ ଷଡ୍ରଥାଃ। ଏତାନଜିତ୍ଵା ସଗଣାନ୍ନୈଵ ପ୍ରାପ୍ଯୋ ଜଯଦ୍ରଥଃ
ହେ ପାର୍ଥ, ଏହି ଛଅ ରଥୀକୁ ଅପରାଜିତ ବୋଲି ମନାଯାଏ। ସେମାନେ ଓ ତାଙ୍କ ସେନାକୁ ଜିତିବା ଛଡ଼ା, ଜୟଦ୍ରଥଙ୍କୁ ପହଞ୍ଚିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।
ତେଷାମେକୈକଶୋ ଵୀର୍ଯଂ ଷଣ୍ଣାଂ ତ୍ଵମନୁଚିନ୍ତଯ। ସହିତା ହି ନରଵ୍ଯାଘ୍ର ନ ଶକ୍ଯା ଜେତୁମଞ୍ଜସା
ତୁମେ ଏହି ଛଅ ଜଣଙ୍କର ଶକ୍ତିକୁ ଭଲଭାବେ ବିଚାର କର। ହେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେମାନେ ସମେତ ଥିଲେ ସହଜରେ ଜିତିହେବେ ନାହିଁ।
ଭୂଯସ୍ତୁ ମନ୍ତ୍ରଯିଷ୍ଯାମି ନୀତିମାତ୍ମହିତାଯ ଵୈ। ମନ୍ତ୍ରଜ୍ଞୈଃ ସଚିଵୈଃ ସାର୍ଧଂ ସୁହୃଦ୍ଭିଃ କାର୍ଯସିଦ୍ଧଯେ
ତଥାପି, ତୁମର ଭଲ ପାଇଁ, ନୀତି ଜଣା ବନ୍ଧୁ ଓ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହିତ ଆଉ ଉପଦେଶ ଦେବି, ଯାହାଦ୍ୱାରା କାମ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ ହେବ।
ତଵ ପ୍ରସାଦାଦ୍ଭଗଵନ୍କିଂନାଵାପ୍ତଂ ରଣେ ମମ। ଅଵିଷହ୍ଯଂ ହୃଷୀକେଶ କିଂ ଜାନନ୍ମାଂ ଵିଗର୍ହସେ
ହେ ପ୍ରଭୁ, ତୁମର କୃପାରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ମୋତେ କଣ ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ରହିଗଲା? ହେ ହୃଷୀକେଶ, ମୋତେ ଅଜୟ ଜାଣି, କାହିଁକି ତୁମେ ମୋତେ ନିନ୍ଦା କରୁଛ?
ଯଥା ଲକ୍ଷ୍ମ ସ୍ଥିରଂ ଚନ୍ଦ୍ରେ ସମୁଦ୍ରେ ଚ ଯଥା ଜଲମ୍। ଏଵମେତାଂ ପ୍ରତିଜ୍ଞାଂ ମେ ସତ୍ଯାଂ ଵିଦ୍ଧି ଜନାର୍ଦନ
ଯେପରି ଚନ୍ଦ୍ରରେ ଚିହ୍ନ ଅଟୁଟ ରହେ, ସମୁଦ୍ରରେ ଜଳ ଯେପରି ନିଶ୍ଚିତ, ସେପରି, ହେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ, ମୋ ପ୍ରତିଜ୍ଞାକୁ ଏକଦମ ସତ୍ୟ ବୋଲି ଜାଣ।
ମାଵମଂସ୍ଥା ମମାସ୍ତ୍ରାଣି ମାଵମଂସ୍ଥାଶ୍ଚ ଗାଣ୍ଡିଵମ୍। ମାଵମଂସ୍ଥା ବଲଂ ବାହ୍ଵୋର୍ମାଵମଂସ୍ଥା ଧନଞ୍ଜଯମ୍
ମୋ ଅସ୍ତ୍ରମାନେକୁ ଅଳ୍ପ ଭାବନିଅ, ଗାଣ୍ଡୀବକୁ ଅଳ୍ପ ଭାବନିଅ, ମୋ ଦୁଇ ବାହୁର ଶକ୍ତିକୁ ଅଳ୍ପ ଭାବନିଅ, ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଅଳ୍ପ ଭାବନିଅ ନାହିଁ।
ଗାଣ୍ଡୀଵଂ ଚ ଧନୁର୍ଦିଵ୍ଯଂ ଯୋଦ୍ଧା ଚାହଂ ନରର୍ଷଭ। ତ୍ଵଂ ଚ ଯନ୍ତା ହୃଷୀକେଶ କିନ୍ନୁ ସ୍ଯାଦଜିତଂ ମଯା
ଗାଣ୍ଡୀବ ଦିବ୍ୟ ଧନୁଷ୍ୟ, ମୁଁ ଏକ ଯୋଦ୍ଧା, ହେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ; ତୁମେ ହୃଷୀକେଶ ରଥଚାଳକ—ତେବେ କିପରି ମୋତେ ଜୟ ମିଳିବ ନାହିଁ?
ଯଥାଭିଯାଯ ସଙ୍ଗ୍ରମଂ ନ ଜିତୋ ଵୈ ଜଯାମି ଚ। ତେନ ସତ୍ଯେନ ସଙ୍ଗ୍ରାମେ ହତଂ ଵିଦ୍ଧି ଜଯଦ୍ରଥମ୍
ଯେପରି ମୁଁ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରକୁ ପ୍ରବେଶ କରି କେବେ ହାରିନାହିଁ, ସେଇ ସତ୍ୟର ଶପଥ ଦେଉଛି—ଯୁଦ୍ଧରେ ଜୟଦ୍ରଥ ନିଶ୍ଚିତ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିବ।
ତ୍ଵଂ ଚ ମାଧଵ ସର୍ଵଂ ତତ୍ତଥା ପ୍ରତିଵିଧାସ୍ଯସି। ଯଥା ରିପୂଣାଂ ମିଷତାଂ ପ୍ରମଥିଷ୍ଯାମି ସୈନ୍ଧଵମ୍
ତୁମେ ମଧୁସୂଦନ, ସବୁ କାମରେ ଏମିତି କରିବେ, ଯେପରି ଶତ୍ରୁମାନେ ଦେଖିଥିବାବେଳେ ମୁଁ ସିନ୍ଧୁରାଜକୁ ନଶ୍ଟ କରିପାରିବି।
ଧ୍ରୁଵଂ ଵୈ ବ୍ରାହ୍ମଣେ ସତ୍ଯଂ ଧ୍ରୁଵା ସାଧୁଷୁ ସନ୍ନତିଃ। ଶ୍ରୀର୍ଧ୍ରୁଵାଽପି ଚ ଦକ୍ଷେଷୁ ଧ୍ରୁଵୋ ନାରାଯଣେ ଜଯଃ
ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କରେ ସତ୍ୟ ନିଶ୍ଚିତ, ସଦ୍ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ମଧ୍ୟ ନମ୍ରତା ନିଶ୍ଚିତ, ପରିଶ୍ରମୀଙ୍କୁ ଶ୍ରୀ ନିଶ୍ଚିତ, ଏବଂ ନାରାୟଣଙ୍କରେ ଜୟ ନିଶ୍ଚିତ।
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ହୃଷୀକେଶଂ ସ୍ଵଯମାତ୍ମାନମାତ୍ମନା। ସନ୍ଦିଦେଶାର୍ଜୁନୋ ନର୍ଦନ୍ଵାସଵିଃ କେଶଵଂ ପ୍ରଭୁମ୍
ଏପରି କହି, ହୃଷୀକେଶଙ୍କୁ ଓ ନିଜକୁ ନିଜେ ଉପଦେଶ ଦେଲେ ଅର୍ଜୁନ, ଇନ୍ଦ୍ରପୁତ୍ର, ଏବଂ କେଶବ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ।
ଯଥା ପ୍ରଭାତାଂ ରଜନୀଂ କଲ୍ପିତଃ ସ୍ଯାଦ୍ରଥୋତ୍ତମଃ। ତଥା କାର୍ଯଂ ତ୍ଵଯା କୃଷ୍ଣ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ସ୍ଯାଦ୍ଯଥା ଧ୍ରୁଵା
ଯେପରି ଭୋର ହେବା ପୂର୍ବରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥ ତିଆରି ହୁଏ, ସେପରି, ହେ କୃଷ୍ଣ, ତୁମେ ଏମିତି କର, ଯାହାଦ୍ୱାରା ମୋ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ପୂରଣ ହେବ।
ଶ୍ଵଃ ଶିରଃ ପାଦମୂଲଂ ତେ ସୈନ୍ଧଵସ୍ଯାହୃତଂ ଧ୍ରୁଵମ୍। ପଦ୍ଧ୍ଯାଂ ପ୍ରମଥିତାସି ତ୍ଵଂ ଵିଶୋକା ଭଵ ମା ରୁଦଃ
କାଲି ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ସିନ୍ଧୁରାଜଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ତୁମ ପାଦ ତଳେ ଆଣାଯିବ; ଯୁଦ୍ଧରେ ସେ ଚୁର୍ମାର ହେବାକୁ ଦେଖିବ; ଶାନ୍ତ ହେଉ, କାନ୍ଦିବା ଦରକାର ନାହିଁ।
କ୍ଷତ୍ରଧର୍ମଂ ପୁରସ୍କୃତ୍ଯ ଗତଃ ଶୂରଃ ସତାଂ ଗତିମ୍। ଵଯଂ ଚ ପ୍ରାପ୍ନୁଯାମେହ ଯେ ଚାନ୍ଯେ ଶସ୍ତ୍ରଜୀଵିନଃ
କ୍ଷତ୍ରିୟ ଧର୍ମକୁ ଅନୁସରି, ତୁମ ସାହସୀ ପୁଅ ସଦ୍ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ମାର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଛି; ଆମେ ଓ ଅନ୍ୟ ଯେଉଁମାନେ ଅସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରୁଛୁ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଗତିକୁ ପାଉ।
ଵ୍ଯୂଢୋରସ୍କୋ ମହାବାହୁରନିଵର୍ତୀ ରିପୁଵ୍ରଜାତ୍। ଗତସ୍ତଵ ଵରାରୋହେ ପୁତ୍ରଃ ସ୍ଵର୍ଗଂ ଜ୍ଵରଂ ଜହି
ତୁମ ପୁଅ, ବିସ୍ତୃତ ବକ୍ଷ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାହୁ, ଶତ୍ରୁମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଅଦମ୍ୟ, ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଚଲିଗଲେ, ହେ ସୁନ୍ଦରୀ—ତୁମ ଦୁଃଖ ଛାଡ଼।