ଅନ୍ତର୍ଧାନଂ ଚାମପାତ୍ରେ ଦୁଗ୍ଧା ପୁଣ୍ଯଜନୈର୍ଵିରାଟ୍। ଦୋଗ୍ଧା ଵୈଶ୍ରଵଣସ୍ତେଷାଂ ଵତ୍ସଶ୍ଚାସୀଦ୍ଵୃଷଧ୍ଵଜଃ
ଧର୍ମିକ ଲୋକମାନେ ସୁନାର ପାତ୍ରରେ ଅଦୃଶ୍ୟତାକୁ ଦୋହିଲେ; ବୈଶ୍ରବଣ ଦୋହାଳା, ଏବଂ ବୃଷଧ୍ୱଜ ବଛୁର ହେଲେ।
ପୁଣ୍ଯଗନ୍ଧାନ୍ପଦ୍ମପାତ୍ରେ ଗନ୍ଧର୍ଵାପ୍ସରସୋଽଦୁହନ୍। ଵତ୍ସଶ୍ଚିତ୍ରରଥସ୍ତେଷାଂ ଦୋଗ୍ଧା ଵିଶ୍ଵରୁଚିଃ ପ୍ରଭୁଃ
ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅପ୍ସରାମାନେ ପଦ୍ମର ପାତ୍ରରେ ପବିତ୍ର ସୁଗନ୍ଧ ଦୋହିଲେ; ଚିତ୍ରରଥ ବଛୁର ହେଲେ, ଏବଂ ବିଶ୍ୱରୁଚି ପ୍ରଭୁ ଦୋହାଳା।
ସ୍ଵଧାଂ ରଜତପାତ୍ରେଷୁ ଦୁଦୁହୁଃ ପିତରଶ୍ଚ ତାମ୍। ଵତ୍ସୋ ଵୈଵସ୍ଵତସ୍ତେଷାଂ ଯମୋ ଦୋଗ୍ଧାନ୍ତକସ୍ତଦା
ପିତୃମାନେ ରୌପ୍ୟର ପାତ୍ରରେ ସ୍ୱଧା ଦୋହିଲେ; ତାଙ୍କର ବଛୁର ହେଲେ ବୈବସ୍ବତ, ଏବଂ ଦୋହାଳା ହେଲେ ଯମ, ଯାହାଙ୍କୁ ଅନ୍ତକ କୁହାଯାଏ।
ଏଵଂ ନିକାଯୈସ୍ତୈର୍ଦୁଗ୍ଧା ପଯୋଽଭୀଷ୍ଟଂ ହି ସା ଵିରାଟ୍। ଯୈର୍ଵର୍ତଯନ୍ତି ତେ ହ୍ଯଦ୍ଯ ପାତ୍ରୈର୍ଵତ୍ସୈଶ୍ଚ ନିତ୍ଯଶଃ
ଏଭଳି ଏହି ସମସ୍ତ ଦଳ ଦ୍ୱାରା ଭଲ ପାଇବା ଦୁଧ ଭୂମିରୁ ଦୋହାଯାଇଥିଲା; ଏବଂ ଏହି ପାତ୍ର ଓ ବଛୁର ଦ୍ୱାରା ଏହି କାମ କେବେ ବନ୍ଦ ହୋଇନାହିଁ।
ଯଜ୍ଞୈଶ୍ଚ ଵିଵିଧୈରିଷ୍ଟ୍ଵା ପୃଥୁର୍ଵୈନ୍ଯଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍। ସନ୍ତର୍ପଯିତ୍ଵା ଭୂତାନି ସର୍ଵୈଃ କାମୈର୍ମନଃପ୍ରିଯୈଃ
ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ବେନପୁତ୍ର ପୃଥୁ ବିଭିନ୍ନ ଯଜ୍ଞ କରି ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ଇଚ୍ଛା ଅନୁଯାୟୀ ଖୁସି କରିଥିଲେ।
ହୈରଣ୍ଯାନକରୋଦ୍ରାଜା ଯେ କେଚିତ୍ପାର୍ଥିଵା ଭୁଵି। ତାନ୍ବ୍ରାହ୍ମଣେଭ୍ଯଃ ପ୍ରାଯଚ୍ଛଦଶ୍ଵମେଧେ ମହାମଖେ
ରାଜା ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀର ରାଜାମାନେ ଯେଉଁମାନେ ଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କର ସୁନାର ପ୍ରତିମା ତିଆରି କରି, ଏହା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞରେ ଦାନ କଲେ।
ସ ଷଷ୍ଟିଂ ଗୋସହସ୍ରାଣି ଷଷ୍ଟିଂ ନାଗଶତାନି ଚ। ସୌଵର୍ଣାନକରୋଦ୍ରାଜା ବ୍ରାହ୍ମଣେଭ୍ଯଶ୍ଚ ତାନ୍ଦଦୌ
ସେଇ ରାଜା ସଠି ହଜାର ସୁନାର ଗାଈ ଓ ସଠି ଶହ ସୁନାର ହାତୀ ତିଆରି କରି, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଦାନ କଲେ।
ଇମାଂ ଚ ପୃଥିଵୀଂ ସର୍ଵାଂ ମଣିରତ୍ନଵିଭୂଷିତାମ୍। ସୌଵର୍ଣୀମକରୋଦ୍ରାଜା ବ୍ରାହ୍ମଣେଭ୍ଯଶ୍ଚ ତାଂ ଦଦୌ
ସେଇ ରାଜା ରତ୍ନ ଓ ମଣିରେ ଶୋଭିତ ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀକୁ ସୁନାର ଆକୃତିରେ ତିଆରି କରି, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଦାନ କଲେ।
ସ ଚେନ୍ମମାର ସୃଞ୍ଜଯ ଚତୁର୍ଭଦ୍ରତରସ୍ତ୍ଵଯା। ପୁତ୍ରାତ୍ପୁଣ୍ଯତରସ୍ତୁଭ୍ଯଂ ମା ପୁତ୍ରମନୁତପ୍ଯଥାଃ। ଅଯଜ୍ଵାନମଦକ୍ଷିଣ୍ଯମଭି ଶ୍ଵୈତ୍ଯେତ୍ଯୁଦାହରତ୍
ଯଦି ସୃଞ୍ଜୟ ମରିଯାଉଛନ୍ତି, ଚାରିପଟେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ତୁମେ, ତୁମ ପୁଅ ତୁମଠାରୁ ଅଧିକ ପୁଣ୍ୟବାନ୍; ତେଣୁ ପୁଅ ପାଇଁ ଦୁଃଖ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ। ଯିଏ ଯଜ୍ଞ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ଦାନ ଦିଅନ୍ତି ନାହିଁ, ସେମାନେ 'ଶ୍ୱେତ' (ଅଶୁଦ୍ଧ) ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ସହସ୍ରଂ ମୁସଲେନାହନ୍ସହସ୍ରମସିନାଽଵଧୀତ୍। ଉଦ୍ବନ୍ଧନାତ୍ସହସ୍ରଂ ଚ ସହସ୍ରମୁଦକେ କୃତମ୍
ସେ ଏକ ହଜାର ମୁସଳ ଦ୍ୱାରା, ଏକ ହଜାର ତଳୱାର ଦ୍ୱାରା, ଏକ ହଜାର ବାନ୍ଧି ଏବଂ ଏକ ହଜାର ପାଣିରେ ଡୁବାଇ ମାରିଦେଲେ।
ଦନ୍ତାନ୍ଭଙ୍କ୍ତ୍ଵା ସହସ୍ରସ୍ଯ ଭିନ୍ନକର୍ଣାଂସ୍ତଥାଽକରୋତ୍। ତତଃ ସପ୍ତସହସ୍ରାଣାଂ କୁଟୁଧୃପମପାଯଯତ୍
ସେ ଏକ ହଜାର ଲୋକଙ୍କର ଦାନ୍ତ ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ, ତାଙ୍କୁ ଫାଟିଥିବା କାନ କରିଦେଲେ; ପରେ ସେ ସାତ ହଜାର ଲୋକଙ୍କୁ ଗଦାର ବିଷ ପିଇବାକୁ ବାଧ୍ୟ କଲେ।
ଶିଷ୍ଟାନ୍ଵଧ୍ଵା ଚ ହତ୍ଵା ଵୈ ତେଷାଂ ମୃର୍ଧ୍ନି ଵିଭିଦ୍ଯ ଚ। ଗୁଣାଵତୀମୁତ୍ତରେଣ ଖାଣ୍ଡଵାଦ୍ଦକ୍ଷିଣେନ ଚ। ଗିର୍ଯନ୍ତେ ଶତସାହସ୍ରା ହୈହଯାଃ ସମରେ ହତାଃ
ଅବଶିଷ୍ଟ ଲୋକଙ୍କୁ ମାରି, ତାଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ ଫାଟିଦେଇ, ଗୁଣାବତୀର ଉତ୍ତର ଓ ଖଣ୍ଡବର ଦକ୍ଷିଣରେ, ଏକ ଲକ୍ଷ ହୈହୟ ଯୁଦ୍ଧରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ।
ସରଥାଶ୍ଵଗଜା ଵୀରା ନିହତାସ୍ତତ୍ର ଶେରତେ। ପିତୁର୍ଵଧାମର୍ଷିତେନ ଜାମଦଗ୍ନ୍ଯେନ ଧୀମତା
ଅନେକ ରଥ, ଘୋଡ଼ା ଓ ହାତୀ ସହିତ ବୀରମାନେ ସେଠାରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରି ପଡ଼ିଥିଲେ; ଏହା ସବୁ ଘଟିଲା ଜାମଦଗ୍ନିଙ୍କ ପୁଅ, ପିତାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁରେ କ୍ରୁଧ୍ଧ ହୋଇ।
ନିଜଘ୍ନେ ଦଶସାହସ୍ରାନ୍ରାମଃ ପରଶୁନା ତଦା। ନ ହ୍ଯମୃଷ୍ଯତ ତା ଵାଚୋ ଯାସ୍ତୈର୍ଭୃଶମୁଦୀରିତାଃ
ତାପରେ ରାମ ତାଙ୍କର ପରଶୁ ଦ୍ୱାରା ଦଶ ହଜାର ଲୋକଙ୍କୁ ମାରିଦେଲେ; ସେମାନଙ୍କର କଠିନ କଥା ସେ ସହିପାରିଲେ ନାହିଁ।
ଭୃଗୌ ରାମାଭିଧାଵେତି ଯଦାକ୍ରନ୍ଦନ୍ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ। ତତଃ କାଶ୍ମୀରଦରଦାନ୍କୁନ୍ତିକ୍ଷୁଦ୍ରକମାଲଵାନ୍
ଯେତେବେଳେ ଉତ୍ତମ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ 'ଭୃଗୁର ରାମ ଆକ୍ରମଣ କରୁଛନ୍ତି' ବୋଲି ଚିତ୍କାର କଲେ, ସେତେବେଳେ କାଶ୍ମୀର, ଦରଦ, କୁନ୍ତି, ଶୂଦ୍ରକ ଓ ମାଳବମାନେଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ।
ଅଙ୍ଗଵଙ୍ଗକଲିଙ୍ଗାଂଶ୍ଚ ଵିଦେହାଂସ୍ତାମ୍ରଲିପ୍ତକାନ୍। ରକ୍ଷୋଵାହାନ୍ଵୀତିହୋତ୍ରାଂସ୍ତ୍ରିଗର୍ତାନ୍ମାର୍ତିକାଵତାନ୍
ସେ ଅଙ୍ଗ, ବଙ୍ଗ, କଳିଙ୍ଗ, ବିଦେହ, ତାମ୍ରଲିପ୍ତ, ରାକ୍ଷୋବାହ, ବିତିହୋତ୍ର, ତ୍ରିଗର୍ତ୍ତ ଓ ମାର୍ତ୍ତିକାବତମାନେଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ।
ଶିବୀନନ୍ଯାଂଶ୍ଚ ରାଜନ୍ଯାନ୍ଦେଶାନ୍ଦେଶାନ୍ସହସ୍ରଶଃ। ନିଜଘାନ ଶିତୈର୍ବାଣୈର୍ଜାମଦଗ୍ନ୍ଯଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍
ପ୍ରଭଳ ଜାମଦଗ୍ନ୍ୟ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ଶିବି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ରାଜାମାନେ, ବିଭିନ୍ନ ଦେଶର ହଜାର ହଜାର ରାଜନ୍ୟଙ୍କୁ ବଧ କଲେ।
କୋଟୀଶତସହସ୍ରାଣି କ୍ଷତ୍ରିଯାଣାଂ ସହସ୍ରଶଃ। ଇନ୍ଦ୍ରଗୋପକଵର୍ଣସ୍ଯ ବନ୍ଧୁଜୀଵନିଭସ୍ଯ ଚ
କୋଟି ଶତ ହଜାର କ୍ଷତ୍ରିୟ, ଯେଉଁମାନଙ୍କର ରକ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ରଗୋପ ପୋକା ଓ ବନ୍ଧୁଜୀବ ଫୁଲ ଭଳି ରଙ୍ଗିନ, ସେମାନେ ଅସଂଖ୍ୟ ଭାବେ ପଡ଼ିଲେ।
ରୁଧିରସ୍ଯ ପରୀଵାହୈଃ ପୂରଯିତ୍ଵା ସରାଂସି ଚ। ସର୍ଵାନଷ୍ଟାଦଶ ଦ୍ଵୀପାନ୍ଵଶମାନୀଯ ଭାର୍ଗଵଃ
ଭାର୍ଗବ ତାଙ୍କ ରକ୍ତର ଧାରାରେ ହ୍ରଦଗୁଡ଼ିକୁ ପୂରିଦେଲେ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଅଠାରଟି ଦ୍ୱୀପକୁ ନିଜ ଅଧୀନରେ ଆଣିଲେ।
ଈଜେ କ୍ରତୁଶତୈଃ ପୁଣ୍ଯୈଃ ସମାପ୍ତଵରଦକ୍ଷିଣୈଃ। ଵେଦୀମଷ୍ଟନଲୋତ୍ସେଧାଂ ସୌଵର୍ଣାଂ ଵିଧିନିର୍ମିତାମ୍
ସେ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ତିଆରି ହୋଇଥିବା, ଅଷ୍ଟ ହାତ ଉଚ୍ଚ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ବେଦୀ ଉପରେ ଶତଶଃ ପବିତ୍ର ଯଜ୍ଞ କଲେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦାନ ଦେଇ।
ସର୍ଵରତ୍ନଶତୈଃ ପୂର୍ଣାଂ ପତାକାଶତମାଲିନୀମ୍। ଗ୍ରାମ୍ଯାରଣ୍ଯୈଃ ପଶୁଗଣୈଃ ସମ୍ପୂର୍ଣାଂ ଚ ମହୀମିମାମ୍
ସେ ବେଦୀକୁ ଶତଶଃ ବିଭିନ୍ନ ରତ୍ନରେ ପୂରିଦେଲେ, ଶତଶଃ ପତାକାରେ ଶୋଭିତ କଲେ, ଏହି ପୃଥିବୀକୁ ଗୃହସ୍ଥ ଓ ବନ୍ୟ ପଶୁମାନେ ଭରିଦେଲେ।
ରାମସ୍ଯ ଜାମଦଗ୍ନ୍ଯସ୍ଯ ପ୍ରତିଜଗ୍ରାହ କଶ୍ଯପଃ। ତତଃ ଶତସହସ୍ରାଣି ଦ୍ଵିପେନ୍ଦ୍ରାନ୍ହେମଭୂଷଣାନ୍
ଜାମଦଗ୍ନ୍ୟ ରାମଙ୍କୁ ଠାରୁ କଶ୍ୟପ ପୃଥିବୀ ଗ୍ରହଣ କଲେ, ଏବଂ ଶତ ହଜାର ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଭୂଷିତ ମହାହସ୍ତୀମାନେ ସହିତ ନେଲେ।
ନିର୍ଦସ୍ଯୁଂ ପୃଥିଵୀଂ କୃତ୍ଵା ଶିଷ୍ଟେଷ୍ଟଜନସଙ୍କୁଲାମ୍। କଶ୍ଯପାଯ ଦଦୌ ରାମୋ ହଯମେଧେ ମହାମଖେ
ରାମ ଦୁଷ୍ଟମାନେ ହିନ୍ନ କରି, ଭଲ ଲୋକମାନେ ଭରିଥିବା ପୃଥିବୀକୁ ହୟମେଧ ମହାଯଜ୍ଞରେ କଶ୍ୟପଙ୍କୁ ଦାନ କଲେ।
ତ୍ରିଃସପ୍ତକୃତ୍ଵଃ ପୃଥିଵୀଂ କୃତ୍ଵା ନିଃକ୍ଷତ୍ରିଯାଂ ପ୍ରଭୁଃ। ଇଷ୍ଟ୍ଵା କ୍ରତୁଶତୈର୍ଵୀରୋ ବ୍ରାହ୍ମଣେଭ୍ଯୋ ହ୍ଯମନ୍ଯତ
ପ୍ରଭୁ ଏକୋଇଶିଥର ପୃଥିବୀକୁ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଶୂନ୍ୟ କଲେ, ଶତଶଃ ଯଜ୍ଞ କରି, ପରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ନିଜ ଆତ୍ମୀୟ ଭାବିଲେ।
ସପ୍ତଦ୍ଵୀପାଂ ଵସୁମତୀଂ ମାରୀଚୋଽଗୃହ୍ଣତ ଦ୍ଵିଜଃ। ରାମଂ ପ୍ରୋଵାଚ ନିର୍ଗଚ୍ଛ ଵସୁଧାତୋ ମମାଜ୍ଞଯା
ଦ୍ୱିଜ ମାରୀଚି ସପ୍ତଦ୍ୱୀପ ଧରାକୁ ଗ୍ରହଣ କଲେ, ଏବଂ ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ମୋ ଆଜ୍ଞାରେ ପୃଥିବୀ ଛାଡ଼ି ଚାଲିଯାଅ।'
ସ କଶ୍ଯପସ୍ଯ ଵଚନାତ୍ପ୍ରୋତ୍ସାର୍ଯ ସରିତାମ୍ପତିମ୍। ଇଷୁପାତେ ଯୁଧାଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠଃ କୁର୍ଵନ୍ବ୍ରାହ୍ମଣଶାସନମ୍
କଶ୍ୟପଙ୍କ ବଚନ ଅନୁସରି, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ପାଳନ କରି, ନଦୀର ନାଥକୁ ଅପସାରଣ କଲେ ଏବଂ ଚାଲିଗଲେ।
ଅଧ୍ଯାଵସଦ୍ଗିରିଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ମହେନ୍ଦ୍ରଂ ପର୍ଵତୋତ୍ତମମ୍। ଏଵଂ ଗୁଣଶତୈର୍ଯୁକ୍ତୋ ଭୃଗୂଣାଂ କୀର୍ତିଵର୍ଧନଃ
ସେ ମହେନ୍ଦ୍ର ପର୍ବତ ଉପରେ ବାସ କଲେ, ଏହିପରି ଶତଶଃ ଗୁଣରେ ଯୁକ୍ତ ଭାବେ ଭୃଗୁବଂଶର କୀର୍ତ୍ତି ବଢ଼ାଇଲେ।
ଜାମଦଗ୍ନ୍ଯୋ ହ୍ଯତିଯଶା ମରିଷ୍ଯତି ମହାଦ୍ଯୁତିଃ। ତ୍ଵଯା ଚତୁର୍ଭଦ୍ରତରଃ ପୁଣ୍ଯାତ୍ପୁଣ୍ଯତରସ୍ତଵ
ଅତି କୀର୍ତ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଜାମଦଗ୍ନ୍ୟ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିବେ; କିନ୍ତୁ ହେ ସୃଞ୍ଜୟ, ତୁମେ ତାଠାରୁ ଅଧିକ ପୁଣ୍ୟଶ୍ରୀ ଓ ଧନ୍ୟ।
ଅଯଜ୍ଵାନମଦକ୍ଷିଣ୍ଯଂ ମା ପୁତ୍ରମନୁତପ୍ଯଥାଃ। ଏତେ ଚତୁର୍ଭଦ୍ରତରାସ୍ତ୍ଵଯା ଭଦ୍ରଶତାଧିକାଃ। ମୃତା ନରଵରଶ୍ରେଷ୍ଠ ମରିଷ୍ଯନ୍ତି ଚ ସୃଞ୍ଜଯ
ଯିଏ ଯଜ୍ଞ କରିନାହାନ୍ତି, ଦାନ ଦେଇନାହାନ୍ତି, ଏମିତି ପୁଅ ପାଇଁ ଦୁଃଖ କରନି। ଏହିମାନେ ଓ ଏଠାରୁ ଅଧିକ ଧନ୍ୟ ଯେଉଁମାନେ, ହେ ମନୁଷ୍ୟମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଛନ୍ତି ଓ କରିବେ।
ରୂପଂ ଚାପ୍ରତିମଂ ତସ୍ଯ ତ୍ରିଦଶୈଶ୍ଚାପି ଦୁର୍ଲଭମ୍। ଅପଶ୍ଯତୋ ହି ଵୀରସ୍ଯ କା ଶାନ୍ତିର୍ହୃଦଯସ୍ଯ ମେ
ତାଙ୍କର ରୂପ ଅପୂର୍ବ, ଦେବତାମାନେ ପାଇବାକୁ ଦୁର୍ଲଭ। ଏମିତି ବୀରଙ୍କୁ ଦେଖି, ମୋ ହୃଦୟ କେମିତି ଶାନ୍ତି ପାଇବ?