ତତ୍ସର୍ଵଂ ଵିତତେ ଯଜ୍ଞେ ବ୍ରାହ୍ମଣେଭ୍ଯୋ ହ୍ଯମନ୍ଯତ। ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷଂ ତସ୍ଯ ହଵ୍ଯାନି ପ୍ରତିଗୃହ୍ଣନ୍ତି ଦେଵତାଃ
ସମସ୍ତ ଦ୍ରବ୍ୟ ଯଜ୍ଞରେ ବଣ୍ଟିଯାଇଥିଲା ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିଲା; ଦେବତାମାନେ ନିଜେ ତାଙ୍କର ହବି ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ।
କଵ୍ଯାନି ପିତରଃ କାଲେ ସର୍ଵକାମାନ୍ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ। ସ ଚେନ୍ମମାର ସୃଞ୍ଜଯ ଚତୁର୍ଭଦ୍ରତରସ୍ତ୍ଵଯା
ଠିକ ସମୟରେ ପିତୃମାନେ ତିନି ଲୋକରେ ତାଙ୍କର ଅର୍ପଣ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ; ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିଥିଲେ। ଯଦି ସେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥାନ୍ତେ, ହେ ସୃଞ୍ଜୟ, ସେ ତୁମଠାରୁ ଚାରିଗୁଣା ଅଧିକ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ହେବେ।
ପୁତ୍ରାତ୍ପୁଣ୍ଡତରସ୍ତୁଭ୍ଯଂ ମା ପୁତ୍ରମନୁତପ୍ଯଥାଃ। ଅଯଜ୍ଵାନମଦକ୍ଷିଣ୍ଯମଭି ଶ୍ଵୈତ୍ଯେତ୍ଯୁଦାହରତ୍
ସେ ତୁମ ପୁଅଠାରୁ ଅଧିକ ପୁଣ୍ୟବାନ୍, ତେଣୁ ପୁଅ ପାଇଁ ଦୁଃଖ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ। ଯିଏ ଯଜ୍ଞ କରେନାହିଁ କିମ୍ବା ଦାନ ଦେଇନାହିଁ, ତାଙ୍କୁ ଅପତ୍ର ଭାବେ କୁହାଯାଏ।
ଅଲଭନ୍ତୀ ପରିତ୍ରାଣଂ ଵୈନ୍ଯମେଵାଭ୍ଯପଦ୍ଯତ। କୃତାଞ୍ଜଲିପୁଟା ରାଜନ୍ପୂଜ୍ଯଂ ଲୋକୈସ୍ତ୍ରିଭିସ୍ତଦା
ସେ ରକ୍ଷା ନ ପାଇ ଭୂମିକୁ ଅଶ୍ରୟ କଲେ; ହାତ ଯୋଡି ରାଜାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ, ଏବଂ ସେ ସମୟରେ ତିନି ଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହେଲେ।
ଉଵାଚ ଚୈନଂ ନାଧର୍ମ୍ଯଂ ସ୍ତ୍ରୀଵଧଂ କର୍ତୁମର୍ହସି। କଥଂ ଧାରଯିତା ଚାସି ପ୍ରଜା ରାଜନ୍ମଯା ଵିନା
ସେ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ତୁମେ ନାରୀ ହତ୍ୟା ଭଳି ଅଧର୍ମ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ମୋ ବିନା କିପରି ପ୍ରଜାମାନେକୁ ରକ୍ଷା କରିବେ, ରାଜା?'
ଏକସ୍ଯାର୍ଥାଯ ଯୋ ହନ୍ଯାଦାତ୍ମନୋ ଵା ପରସ୍ଯ ଵା। ଏକଂ ପ୍ରାଣାନ୍ବହୂନ୍ଵାପି ପ୍ରାଣିନାଂ ନାସ୍ତି ପାତକଂ
ଏକ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପାଇଁ ଯେଉଁଠି ଜଣେ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟମାନେ, ନିଜ ପାଇଁ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ପାଇଁ ହତ୍ୟା କରେ, ତାହାରେ କୌଣସି ପାପ ନାହିଁ।
ଯସ୍ମିଂସ୍ତୁ ନିହତେ ଭଦ୍ରେ ବହଵଃ ସୁଖମେଧତେ। ତସ୍ମିନ୍ହତେ ତ୍ଵଧଂ ନାସ୍ତି ପାତକଂ ନୋପଭୁଜ୍ଯତେ
ଯେଉଁଠି ଜଣେ ମରିଲେ ଅନେକ ଲୋକ ଖୁସି ପାଆନ୍ତି, ସେଠି ଏମିତି ହତ୍ୟାରେ କୌଣସି ପାପ ନାହିଁ, ଦୋଷ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ।
ସୋଽହଂ ପାଲନିମିତ୍ତଂ ତ୍ଵାଂ ବଧିଷ୍ଯାମି ଵସୁଂଧରେ। ଯଦି ଚେଦ୍ଵଚନାଦଦ୍ଯ ନ କରିଷ୍ଯସି ମେ ପ୍ରିଯମ୍
ତେଣୁ ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ, ଯଦି ତୁମେ ଆଜି ମୋ କଥା ଶୁଣି ମୋର ପ୍ରିୟ କାମ କରିବ ନାହାଁ, ତେବେ ମୁଁ ତୁମକୁ ବଧ କରିବି, ହେ ଭୂମି।
ତ୍ଵାଂ ନିହତ୍ଯ ତୁ ବାଣେନ ମଚ୍ଛାସନପରାଙ୍ମୁଖୀମ୍। ଆତ୍ମାନଂ ପ୍ରଥଯିତ୍ଵାଽହଂ ପ୍ରଜା ଧାରଯିତା ସ୍ଵଯଂ
ମୁଁ ତୁମକୁ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ମାରି, ମୋ ଆଜ୍ଞାକୁ ଅମାନ୍ୟ କରିଥିବା ଭୂମିକୁ ପଛକୁ ହଟାଇ, ନିଜେ ନିଜ ପରିଚୟ ଦେଇ ପ୍ରଜାମାନେକୁ ରକ୍ଷା କରିବି।
ସୁଖଂ ଵଚନମାସ୍ଥାଯ ମମ ଧର୍ମଭୃତାଂ ଵରେ। ସ़ଞ୍ଜୀଵଯ ପ୍ରଜା ନିତ୍ଯଂ ଶକ୍ତା ହ୍ଯସି ଵସୁନ୍ଧରେ
ମୋ କଥା ଗ୍ରହଣ କରି, ଧର୍ମକୁ ଧାରଣ କରୁଥିବା ସର୍ବୋତ୍ତମ, ସଦା ପ୍ରଜାମାନେକୁ ଜୀବନ ଦେଅ; ତୁମେ ନିଶ୍ଚୟ ଏହି କାମ କରିପାରିବ, ହେ ଭୂମି।
ଦୁହିତୃତ୍ଵଂ ଚ ମେ ଗଚ୍ଛ ଏଵମେତନ୍ମହାଶରମ୍। ନିଯଚ୍ଛେଯଂ ତ୍ଵଦର୍ଥାଯ ଉଦ୍ଯତଂ ଘୋରଦର୍ଶନମ୍
ମୋ ପାଇଁ ତୁମେ ମୋ ଝିଅ ଭାବେ ରହ, ଏହିପରି ମହାଶର ମୁଁ ତୁମ ପାଇଁ ଏହି ଭୟଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ରକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବି।
ସର୍ଵମେତନ୍ମହାରାଜ ଵିଧାସ୍ଯାସି ପରନ୍ତପ। ଵତ୍ସଂ ତ୍ଵଂ ପଶ୍ଯ ରାଜନ୍ଵୈ କ୍ଷରେଯଂ ଯେନ ଵତ୍ସଲା
ହେ ମହାରାଜ, ଶତ୍ରୁମାନେ ଯାହାକୁ ଭୟ କରନ୍ତି, ତୁମେ ସମସ୍ତ କାମ ସଫଳ କରିପାରିବ; ଦେଖ, ରାଜା, ଯେଉଁ ଛୁଆଁ ଦ୍ୱାରା ଗାଈ ଦୁଧ ଦେଇଥାଏ।
ସମାଂ ତୁ କୁରୁ ସର୍ଵଜ୍ଞ ମାଂ ତୁ ଧର୍ମଭୃତାଂ ଵର। ଯଥା ଵିଷ୍ଯନ୍ଦମାନଂ ଵୈ କ୍ଷୀରଂ ସର୍ଵତ୍ର ଭାଵଯେ
ହେ ସମସ୍ତ କିଛି ଜାଣିଥିବା, ଧର୍ମରେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ, ମୋତେ ସମାନ କର; ଯେପରି ଦୁଧ ସମସ୍ତଠାରେ ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ, ସେପରି ମୁଁ ସମସ୍ତଠାରେ ବ୍ୟାପି ଯାଉ।
ତତ ଉତ୍ସାରଯାମାସ ଶିଲାଜାଲାନି ସର୍ଵଶଃ। ପୃଥୁର୍ଵୈନ୍ଯସ୍ତଦା ରାଜା ତେନ ଶୈଲା ଵିଵର୍ଧିତାଃ
ତାପରେ ବେଣଙ୍କ ପୁଅ ପୃଥୁ ରାଜା ସମସ୍ତ ପାହାଡ଼ ଓ ପଥର ଅଟକା ହଟାଇଦେଲେ; ଏଭଳି ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପାହାଡ଼ମାନେ ବଢ଼ିଗଲେ।
ନ ହି ପୂର୍ଵନିସର୍ଗେ ଵୈ ଵିଷମେ ଵସୁଧାତଲେ। ପ୍ରଵିଭାଗଃ ପୁରାଣାଂ ଵା ଗ୍ରାମାଣାଂ ଵା ମହୀପତେ
ପୂର୍ବ ତିଆରିରେ, ହେ ମହୀପତି, ପୃଥିବୀର ଉଚ୍ଚ-ନିମ୍ନ ସ୍ଥଳରେ କୌଣସି ପୁରୁଣା ଜମି ବା ଗ୍ରାମର ବିଭାଗ ଥିଲାନାହିଁ।
ନ ସସ୍ଯାନି ନ ଗୋରକ୍ଷ୍ଯଂ ନ କୃଷିର୍ନ ଵଣିକ୍ପଥଃ। ଵୈନ୍ଯାତ୍ପ୍ରଭୃତି ରାଜେନ୍ଦର ସର୍ଵସ୍ଯୈତସ୍ଯ ସମ୍ଭଵଃ
କୌଣସି ଫସଲ, ଗାଈ ଚରାଇବା, ଚାଷ ବା ବ୍ୟବସାୟ ରାସ୍ତା ଥିଲାନାହିଁ; ବେଣଙ୍କ ପୁଅ ପୃଥୁ ରାଜାଙ୍କ ପରେ ଏସବୁ ଆରମ୍ଭ ହେଲା।
ଯତ୍ରଯତ୍ର ଚ ସାମ୍ଯଂ ତୁ ଭୂମାଵାସୀତ୍କିଲାନଘ। ତତ୍ରତତ୍ର ପ୍ରଜାସ୍ତାତ ନିଵାସମଭିରୋଚଯନ୍। କୃଚ୍ଛ୍ରେଣ ଚ ମହାରାଜ ଇତ୍ଯେଵମନୁଶୁଶ୍ରୁମ
ପୃଥିବୀରେ ଯେଉଁଠାରେ ସମତଳ ଜମି ଥିଲା, ସେଠାରେ ଲୋକମାନେ ବସିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରିଥିଲେ; କିନ୍ତୁ ଏହା ବହୁତ କଷ୍ଟରେ ସମ୍ଭବ ହୋଇଥିଲା, ଏହିପରି ଆମେ ଶୁଣିଛୁ।
ତଥେତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ପୁନର୍ଵୈନ୍ଯୋ ଗୃହୀତ୍ଵାଽଽଜଗଵଂ ଧନୁଃ। ଶରାଂଶ୍ଚାପ୍ରତିମାନ୍ଘୋରାଂଶ୍ଚିନ୍ତଯିତ୍ଵାଽବ୍ରଵୀନ୍ମହୀମ୍
‘ଠିକ୍ ଅଛି’ ବୋଲି କହି, ବେଣଙ୍କ ପୁଅ ପୃଥୁ ପୁଣି ତାଙ୍କ ଗଞ୍ଜନା ଧନୁଷ ଧରି, ଭୟଙ୍କର ଏବଂ ଅପୂର୍ବ ବାଣ ଭାବି, ପୃଥିବୀକୁ କହିଲେ।
ଏହ୍ଯେହି ଵସୁଧେ କ୍ଷିପ୍ରଂ କ୍ଷରୈଭ୍ଯଃ କାଙ୍କ୍ଷିତଂ ପଯଃ। ମଚ୍ଛସନାତିଗାଂ ଵୈ ତ୍ଵାଂ ପ୍ରମଥିଷ୍ଯାମ୍ଯହଂ ଶରୈଃ
ଆସ, ଆସ ଶୀଘ୍ର, ହେ ପୃଥିବୀ, ତୁମ ଝରଣାରୁ ଆମେ ଯେଉଁ ଦୁଧ ଚାହୁଁଛୁ ତାହା ଦିଅ; ମୋ ଆଜ୍ଞା ମାନିବାକୁ ନ ଚାହିଲେ, ମୁଁ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ତୁମକୁ ଭାଙ୍ଗିଦେବି।
ତଥୋକ୍ତା ସାଽତ୍ମନଃ ଶ୍ରେଯଶ୍ଚିନ୍ତଯିତ୍ଵାଽବ୍ରଵୀତ୍ପୃଥୁମ୍
ଏଭଳି କଥା ଶୁଣି, ସେ ନିଜ ଭଲ ଭାବି, ପୃଥୁଙ୍କୁ କହିଲେ।
ତତୋ ଦାସ୍ଯାମ୍ଯହଂ ଭଦ୍ର ସର୍ଵଂ ଯସ୍ଯ ଯଥେପ୍ସିତମ୍। ଦୁହିତୃତ୍ଵେ ଚ ମାଂ ଵୀର ସଙ୍କଲ୍ପଯିତୁମର୍ହସି
ତେବେ, ହେ ଶୁଭେ, ମୁଁ ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଇଚ୍ଛାମୁତାବକ ଦେଇଦେବି; ଏବଂ, ହେ ବୀର, ତୁମେ ମୋତେ ଝିଅ ଭାବେ ମନେ କର।
ତଥେତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ପୃଥୁଃ ସର୍ଵଂ ଵିଧାନମକରୋଦ୍ଵଶୀ। ତତୋ ଭୂତନିକାଯାସ୍ତାଂ ଵସୁଧାଂ ଦୁଦୁହୁସ୍ତଦା
‘ଠିକ୍ ଅଛି’ ବୋଲି କହି, ପୃଥୁ ରାଜା ସମସ୍ତ ବ୍ୟବସ୍ଥା କଲେ; ତାପରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନେ ପୃଥିବୀକୁ ଦୁହିଲେ।
ତାଂ ଵନସ୍ପତଯଃ ପୂର୍ଵଂ ସମୁତ୍ତସ୍ଥୁର୍ଦୁଧୁକ୍ଷଵଃ। ସାଽତିଷ୍ଠଦ୍ଵତ୍ସଲା ଵତ୍ସଂ ଦୋଗ୍ଧୃପାତ୍ରାଣି ଚେଚ୍ଛତୀ
ପ୍ରଥମେ ଗଛମାନେ ଉଠିଲେ, ସେମାନେ ଦୁହିବାକୁ ଚାହିଲେ; ସେ ମାତୃଭାବରେ ଦାଉଦେଇ ଦାଉ, ଏବଂ ଏକ ଛୁଆଁ ଓ ଦୁଧ ଧରିବା ପାତ୍ର ଚାହିଲେ।
ଵତ୍ସୋଽଭୂତ୍ପୁଷ୍ପିତଃ ସାଲଃ ପ୍ଲକ୍ଷୋ ଦୋଗ୍ଧାଽଭଵତ୍ତଦା। ଛିନ୍ନପ୍ରରୋହଣଂ ଦୁଗ୍ଧଂ ପାତ୍ରମୌଦୁମ୍ବରଂ ଶୁଭମ୍
ଫୁଲିଥିବା ସାଳ ଗଛ ଛୁଆଁ ହେଲା, ପ୍ଲକ୍ଷ ଗଛ ଦୁହିବାକୁ ଲାଗିଲା; କଟା ଶାଖାର ରସ ଦୁଧ ହେଲା, ଓ ଦୁଧ ଧରିବା ପାତ୍ର ହେଲା ଉତ୍ତମ ଉଦୁମ୍ବର କାଠର ବାଟି।
ଉଦଯଃ ପର୍ଵତୋ ଵତ୍ସୋ ମେରୁର୍ଦୋଗ୍ଧା ମହାଗିରିଃ। ରତ୍ନାନ୍ଯୋଷଧଯୋ ଦୁଗ୍ଧଂ ପାତ୍ରମସ୍ତମଯଂ ତଥା
ଉଦୟ ପାହାଡ଼ ଛୁଆଁ ହେଲା, ମେରୁ ମହାପାହାଡ଼ ଦୁହିଲେ; ରତ୍ନ ଓ ଔଷଧି ଦୁଧ ହେଲା, ଓ ଦୁଧ ଧରିବା ପାତ୍ର ହେଲା ଅସ୍ତମୟ।
ଦେଵାନାଂ ଵତ୍ସ ଇନ୍ଦ୍ରୋଽଭୂତ୍ପାତ୍ରଂ ଦାରୁମଯଂ ତଥା'। ଦୋଗ୍ଧା ଚ ସଵିତା ଦେଵୋ ଦୁଗ୍ଧମୂର୍ଜସ୍କରଂ ପ୍ରିଯମ୍
ଦେବତାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଇନ୍ଦ୍ର ଛୁଆଁ ହେଲେ, ପାତ୍ର ହେଲା କାଠର; ଦୁହିଲେ ସବିତା ଦେବତା, ଦୁଧ ହେଲା ପ୍ରିୟ ଓ ପୁଷ୍ଟିକର।
ଅସୁରା ଦୁଦୁହୁର୍ମାଯାମଯଃପାତ୍ରେ ତୁ ତାଂ ତଦା। ଦୋଗ୍ଧା ଦ୍ଵିମୂର୍ଧା ତତ୍ରାସୀଦ୍ଵତ୍ସଶ୍ଚାସୀଦ୍ଵିରୋଚନଃ
ଅସୁରମାନେ ମାୟାର ପାତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପୃଥିବୀକୁ ଦୁହିଲେ; ଦୁଇମୁଣ୍ଡି ଦୁହିଲେ, ଓ ବିରୋଚନ ଛୁଆଁ ହେଲେ।
କୃଷିଂ ଚ ସସ୍ଯଂ ଚ ନରା ଦୁଦୁହୁଃ ପୃଥିଵୀତଲେ। ସ୍ଵାଯଂଭୁଵୋ ମନୁର୍ଵତ୍ସସ୍ତେଷାଂ ଦୋଗ୍ଧାଽଭଵତ୍ପୃଥୁଃ
ମଣିଷମାନେ ପୃଥିବୀରୁ ଚାଷ ଓ ଫସଲ ଦୁହିଲେ; ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସ୍ୱାୟମ୍ଭୁବ ମନୁ ଛୁଆଁ ହେଲେ, ଓ ପୃଥୁ ଦୁହିଲେ।
ଅଲାବୁପାତ୍ରେ ଚ ତଥା ଵିଷଂ ଦୁଗ୍ଧା ଵସୁନ୍ଧରା। ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରୋଽଭଵଦ୍ଦୋଗ୍ଧା ତେଷାଂ ଵତ୍ସସ୍ତୁ ତକ୍ଷକଃ
ଏକ ଆଲାଭୁ କୁଅଁରେ ପୃଥିବୀରୁ ବିଷ ଦୋହାଗଲା; ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଦୋହାଳା, ଏବଂ ତାକ୍ଷକ ବଛୁର ହେଲା।
ସପ୍ତର୍ଷିଭିର୍ବ୍ରହ୍ମ ଦୁଗ୍ଧା ତଥା ଚାକ୍ଲିଷ୍ଟକର୍ମଭିଃ। ଦୋଗ୍ଧା ବୃହସ୍ପତିଃ ପାତ୍ରଂ ଛନ୍ଦୋ ଵତ୍ସଶ୍ଚ ସୋମରାଟ୍
ସପ୍ତ ଋଷିମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଦୋହିଲେ; ବୃହସ୍ପତି ଦୋହାଳା, ଛନ୍ଦ ପାତ୍ର ହେଲା, ଏବଂ ସୋମରାଜା ବଛୁର ହେଲେ।