ସ ଵିଷ୍ଫାର୍ଯ ମହଚ୍ଚାପଂ କିରନ୍ନିଷୁଗଣାନ୍ବହୂନ। ତତ୍କଣ୍ଡଂ ପୂରଯାମାସ ଯଦାର୍ଜୁନିରଦାରଯତ୍
ସେ ବଡ଼ ଧନୁଷ୍ୟ ଟାଣି, ବହୁତ ତୀର ଛାଡ଼ିଲେ, ଯାହା ଅର୍ଜୁନ ଭେଦିଥିଲେ, ସେଇ ସ୍ଥାନକୁ ତୀରରେ ପୂରିଦେଲେ।
ସ ସାତ୍ଯକିଂ ତ୍ରିଭିର୍ବାଣୈରଷ୍ଟଭିଶ୍ଚ ଵୃକୋଦରମ୍। ଧୃଷ୍ଟଦ୍ଯୁମ୍ନଂ ତଥା ଷଷ୍ଟ୍ଯା ଵିରାଟଂ ଦଶଭିଃ ଶରୈଃ
ସେ ସାତ୍ୟକିଙ୍କୁ ତିନିଟି, ବୃକୋଦରଙ୍କୁ ଆଠଟି, ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କୁ ଷାଠିଟି ଓ ବିରାଟଙ୍କୁ ଦଶଟି ତୀର ମାରିଲେ।
ଦ୍ରୁପଦଂ ପଞ୍ଚଭିସ୍ତୀକ୍ଷ୍ଣୈଃ ସପ୍ତଭିଶ୍ଚ ଶିଖଣ୍ଡିନମ୍। କେକଯାନ୍ପଞ୍ଚଵିଂଶତ୍ଯା ଦ୍ରୌପଦେଯାଂସ୍ତ୍ରିଭିସ୍ତ୍ରିଭିଃ
ଡ୍ରୁପଦଙ୍କୁ ପାଞ୍ଚଟି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତୀର, ଶିଖଣ୍ଡୀଙ୍କୁ ସାତଟି, କେକୟମାନେକୁ ପঁଚିଶଟି ଓ ଦ୍ରୌପଦୀପୁତ୍ରମାନେକୁ ତିନିଟି ତୀର ଦେଇ ଆଘାତ କଲେ।
ଯୁଧିଷ୍ଠିରଂ ତୁ ସପ୍ତତ୍ଯା ତତଃ ଶେଷାନପାନୁଦତ୍। ଇଷୁଜାଲେନ ମହତା ତଦଦ୍ଭୁତମିଵାଭଵତ୍
ସେ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ସତରଟି ତୀର ମାରି, ପରେ ଅନ୍ୟମାନେକୁ ବଡ଼ ତୀରବୃଷ୍ଟିରେ ଦୂରେଇଦେଲେ, ଯାହା ଦେଖି ସମସ୍ତେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ।
ଅଥାସ୍ଯ ଶିତପୀତେନ ଭଲ୍ଲେନାଦିଶ୍ଯ କାର୍ମୁକମ୍। ଚିଚ୍ଛେଦ ପ୍ରହସନ୍ରାଜା ଧର୍ମପୁତ୍ରଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍
ତା'ପରେ ଧର୍ମପୁତ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ହଳଦିଆ ମୁଣ୍ଡିଆ ତୀର ଦେଇ ହସିହସି ତାଙ୍କର ଧନୁଷ୍ୟକୁ କାଟିଦେଲେ।
ଅକ୍ଷ୍ଣୋର୍ନିମେଷମାତ୍ରେଣ ସୋଽନ୍ଯଦାଦାଯ କାର୍ମୁକମ୍। ଵିଵ୍ଯାଧ ଦଶଭିଃ ପାର୍ଥଂ ତାଂଶ୍ଚୈଵାନ୍ଯାଂସ୍ତ୍ରିଭିସ୍ତ୍ରିଭିଃ
ଏକ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଅନ୍ୟ ଧନୁଷ୍ୟ ନେଇ, ସେ ପାର୍ଥଙ୍କୁ ଦଶଟି ତୀର ଓ ଅନ୍ୟମାନେକୁ ତିନିଟି ତୀର ମାରିଲେ।
ତତ୍ତସ୍ଯ ଲାଘଵଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଭୀମୋ ଭଲ୍ଲୈସ୍ତ୍ରିଭିସ୍ତ୍ରିଭିଃ। ଧନୁର୍ଧ୍ଵଜଂ ଚ ଚ୍ଛତ୍ରଂ ଚ କ୍ଷିତୌ କ୍ଷିପ୍ରମପାତଯତ୍
ତାଙ୍କର ତ୍ୱରିତ କୌଶଳ ଦେଖି, ଭୀମ ତିନିଟି ତୀର ଦେଇ ତାଙ୍କର ଧନୁଷ୍ୟ, ପତାକା ଓ ଛତାକୁ ତୁରନ୍ତ ଭୂମିରେ ପଡ଼ାଇଦେଲେ।
ସୋଽନ୍ଯଦାଦାଯ ବଲଵାନ୍ସଜ୍ଜଂ କୃତ୍ଵା ଚ କାର୍ମୁକମ୍। ଭୀମସ୍ଯାପାତଯତ୍କେତୁଂ ଧନୁରଶ୍ଵାଂଶ୍ଚ ମାରିଷ
ସେ ଅନ୍ୟ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଧନୁଷ୍ୟ ନେଇ, ଭୀମଙ୍କର ପତାକା, ଧନୁଷ୍ୟ ଓ ଘୋଡ଼ାମାନେକୁ ଆଘାତ କରିଲେ।
ସ ହତାଶ୍ଵାଦଵପ୍ଲୁତ୍ଯ ଚ୍ଛିନ୍ନଧନ୍ଵା ରଥୋତ୍ତମାତ୍। ସୋତ୍ଯକେରାପ୍ଲୁତୋ ଯାନଂ ଗିର୍ଯଗ୍ରମିଵ କେସରୀ
ଘୋଡ଼ାମାନେ ମରିଯିବା ଓ ଧନୁଷ୍ୟ ଭଙ୍ଗ ହେବା ପରେ, ସେ ରଥରୁ ଝାପି ସାତ୍ୟକିଙ୍କ ରଥକୁ ଚଢ଼ିଗଲେ, ଯେପରି ଶିଂହ ପାହାଡ଼ ଶିଖରକୁ ଚଢ଼େ।
ତତସ୍ତ୍ଵଦୀଯାଃ ସଂହୃଷ୍ଟାଃ ସାଧୁସାଧ୍ଵିତି ଵାଦିନଃ। ସିନ୍ଧୁରାଜସ୍ଯ ତତ୍କର୍ମ ପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯାଶ୍ରଦ୍ଧେଯମଦ୍ଭୁତମ୍
ତା'ପରେ ତୁମର ସେନାମାନେ ଆନନ୍ଦରେ 'ଶାବାଶ୍! ଶାବାଶ୍!' ବୋଲି କୁହିଲେ, ସିନ୍ଧୁରାଜଙ୍କର ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ କାମକୁ ଦେଖି ସମସ୍ତେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ।
ସଙ୍କ୍ରୁଦ୍ଧାନ୍ପାଣ୍ଡଵାନେକୋ ଯଦ୍ଦଧାରାସ୍ତ୍ରତେଜସା। ତତ୍ତସ୍ଯ କର୍ମ ଭୂତାନି ସର୍ଵାଣ୍ଯେଵାଭ୍ଯପୂଜଯନ୍
ସେ ଏକା ଅସ୍ତ୍ରର ତେଜରେ କ୍ରୋଧିତ ପାଣ୍ଡବମାନେକୁ ଯେପରି ରୋକିଥିଲେ, ସେ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଗର୍ବିତ ହୋଇ ସମ୍ମାନ କଲେ।
ସୌଭଦ୍ରେଣ ହତୈଃ ପୂର୍ଵଂ ସୋତ୍ତରାଯୋଧିଭିର୍ଦ୍ଵିପୈଃ। ପାଣ୍ଡୂନାଂ ଦର୍ଶିତଃ ପନ୍ଥାଃ ସୈନ୍ଧଵେନ ନିଵାରିତଃ
ସୌଭଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ବରୁ ଉତ୍ତର ଦିଗର ହାତୀମାନେ ମାଡ଼ି ଦିଆଯାଇଥିବା ପାଣ୍ଡବମାନେ ଦେଖାଇଥିବା ପଥକୁ ସିନ୍ଧୁରାଜ ରୋକିଦେଲେ।
ଯତମାନାସ୍ତୁ ତେ ଵୀରା ମାତ୍ସ୍ଯପାଞ୍ଚାଲକେକଯାଃ। ପାଣ୍ଡଵାଶ୍ଚାନ୍ଵପଦ୍ଯନ୍ତ ପ୍ରତିଶେକୁର୍ନ ସୈନ୍ଧଵମ୍
ମାତ୍ସ୍ୟ, ପାଞ୍ଚାଳ, କେକୟ ଓ ପାଣ୍ଡବମାନେ ଚେଷ୍ଟା କଲେ ମଧ୍ୟ, ସେମାନେ ପଛୁଆଇଲେ କିନ୍ତୁ ସିନ୍ଧୁରାଜଙ୍କୁ ଜିତିପାରିଲେ ନାହିଁ।
ଯୋ ଯୋ ହି ଯତତେ ଭେତ୍ତୁଂ ଦ୍ରୋଣାନୀକଂ ତଵାହିତଃ। ତତ୍ତମେଵ ଵରଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ସୈନ୍ଧଵଃ ପ୍ରତ୍ଯଵାରଯତ୍
ତୁମ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ବ୍ୟୁହକୁ ଯେଉଁଯେଉଁ ଯୋଦ୍ଧା ଭଙ୍ଗ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ, ସେମାନେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ସୁଯୋଗ ମିଳିଲେ ମଧ୍ୟ, ସିନ୍ଧୁରାଜ ସେମାନେକୁ ରୋକିଦେଲେ।
ଅର୍ଜୁନୋ ତପସ୍ତପ୍ତ୍ଵା ଗନ୍ଧର୍ଵେଭ୍ଯୋ ଯଦାହୃତମ୍। ତୁମ୍ବୁରୁପ୍ରମୁଖେଭ୍ଯୋ ଵୈ ତେନାମୋହଯତାହିତାନ୍
ଅର୍ଜୁନ ତପସ୍ୟା କରି, ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ତୁମ୍ବୁରୁ ଆଦି ଯେଉଁମାନେ ଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କଠାରୁ ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ମୋହିତ କରୁଥିବା ଅସ୍ତ୍ର ପାଇଥିଲେ।
ଏକଧା ଶତଧା ରାଜନ୍ଦୃଶ୍ଯତେ ସ୍ମ ସହସ୍ରଧା। ଅଲାତଚକ୍ରଵତ୍ସଙ୍ଖ୍ଯେ କ୍ଷିପ୍ରମସ୍ତ୍ରାଣି ଦର୍ଶଯନ୍
ହେ ରାଜା, ଏହି ଅସ୍ତ୍ର ଏକଥର, ଶତଥର, ହଜାରଥର ଦେଖାଯାଉଥିଲା; ଯୁଦ୍ଧରେ ସେ ଦ୍ରୁତ ଅସ୍ତ୍ରମାନେକୁ ଅଗ୍ନିଚକ୍ର ପରି ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥିଲେ।
ରଥଚର୍ଯାସ୍ତ୍ରମାଯାଭିର୍ମୋହଯିତ୍ଵା ପରନ୍ତପଃ। ବିଭେଦ ଶତଧା ରାଜଞ୍ଶରୀରାଣି ମହୀକ୍ଷିତାମ୍
ରଥ ଚଳାଣ, ଅସ୍ତ୍ର ଓ ମାୟା ଦ୍ୱାରା ଶତ୍ରୁମାନେ ଭ୍ରମିତ ହେବା ପରେ, ସେ ଶୂରବୀର ରାଜାମାନଙ୍କ ଦେହକୁ ଶତ ଖଣ୍ଡରେ ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ, ରାଜନ।
ପ୍ରାଣାଃ ପ୍ରାଣଭୃତାଂ ସଙ୍ଖ୍ଯେ ପ୍ରେଷିତା ନିଶିତୈଃ ଶରୈଃ। ରାଜନ୍ପ୍ରାପୁରସୁଂ ଲୋକଂ ଶରୀରାଣ୍ଯଵନିଂ ଯଯୁଃ
ଯୁଦ୍ଧରେ ଜୀବମାନଙ୍କର ପ୍ରାଣ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ନଷ୍ଟ ହେଲା; ରାଜନ, ସେମାନଙ୍କର ଆତ୍ମା ଉପର ଲୋକକୁ ଚଲିଗଲା, ଦେହମାନେ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲା।
ଧନୂଂଷ୍ଯଶ୍ଵାନ୍ନିଯନ୍ତୄଂଶ୍ଚ ଧ୍ଵଜାନ୍ବାହୂଂଶ୍ଚ ସାଙ୍ଗଦାନ୍। ସିରାଂସି ଚ ଶିତୈର୍ବାଣୈସ୍ତେଷାଂ ଚିଚ୍ଛେଦ ଫାଲ୍ଗୁନିଃ
ଫାଲ୍ଗୁନୀ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ସେମାନଙ୍କର ଧନୁଷ, ଘୋଡ଼ା, ସାରଥି, ଧ୍ୱଜ, କଙ୍କଣ ପିନ୍ଧିଥିବା ବାହୁ ଓ ଶିରାଗୁଡ଼ିକୁ କାଟିଦେଲେ।
ଚୂତାରାମୋ ଯଥା ଭଗ୍ନଃ ପଞ୍ଚଵର୍ଷଃ ଫଲୋପଗଃ। ରାଜପୁତ୍ରଶତଂ ତଦ୍ଵତ୍ସୌଭଦ୍ରେଣ ନିପାତିତମ୍
ଯେପରି ଫଳ ଧରୁଥିବା ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷର ଆମ୍ବ ଗଛ ଭାଙ୍ଗିଯାଏ, ସେପରି ସଉଭଦ୍ର ଏକ ସଂଖ୍ୟାର ରାଜପୁତ୍ରମାନେକୁ ପଡ଼ିଦେଲେ।
କ୍ରୁଦ୍ଧାଶୀଵିଷସଙ୍କାଶାନ୍ସୁକୁମାରାନ୍ସୁଖୋଚିତାନ୍। ଏକେନ ନିହତାନ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଭୀତୋ ଦୁର୍ଯୋଧନୋଽଭଵତ୍
କ୍ରୁଧ୍ଧ ନାଗ ସଦୃଶ, ସୁକୁମାର ଓ ଆରାମରେ ଅଭ୍ୟସ୍ତ ଯୁବକମାନେକୁ ଏକମାତ୍ର ଲୋକ ହତ ହେବା ଦେଖି, ଦୁର୍ୟୋଧନ ଭୟଭୀତ ହେଲେ।
ରଥିନଃ କୁଞ୍ଜରାନଶ୍ଵାନ୍ପଦାତୀଂଶ୍ଚାଵମର୍ଦିତାନ୍। ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଦୁର୍ଯୋଧନଃ କ୍ଷିପ୍ରମୁପାଯାତ୍ତମମର୍ଷିତଃ
ରଥୀ, ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା ଓ ପଦାତିମାନେ ଚୁର୍ମାର୍ଦ୍ଧ ହେଉଥିବା ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ଦୁର୍ୟୋଧନ ତୁରନ୍ତ ରାଗରେ ସେଠାକୁ ଯାଇଲେ।
ତଯୋଃ କ୍ଷଣମିଵାପୂର୍ଵଃ ସଙ୍ଗ୍ରାମଃ ସମପଦ୍ଯତ। ଅଥାଭଵତ୍ତେ ଵିମୁଖଃ ପୁତ୍ରଃ ଶରଶତାହତଃ
ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କିଛି ଖ୍ଷଣ ପାଇଁ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା; ପରେ, ଶତଶଃ ବାଣରେ ଆଘାତ ପାଇ, ରାଜପୁତ୍ର ପିଛୁ ହଟିଗଲେ।
ଅଶ୍ରଦ୍ଧେଯମିଵାଶ୍ଚର୍ଯଂ ସୌଭଦ୍ରସ୍ଯାଥ ଵିକ୍ରମମ୍। କିନ୍ତୁ ନାତ୍ଯଦ୍ଭୁତଂ ତେଷାଂ ଯେଷାଂ ଧର୍ମୋ ଵ୍ଯପାଶ୍ରଯଃ
ସଉଭଦ୍ରଙ୍କର ପ୍ରତାପ ଅଦ୍ଭୁତ ଓ ଅବିଶ୍ୱାସ୍ୟ ଲାଗିଲା; କିନ୍ତୁ ଯେଉଁମାନେ ଧର୍ମକୁ ଆଶ୍ରୟ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ଅତି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ନୁହେଁ।
ଅତ୍ରାପ୍ଯୁଦାହରନ୍ତୀମମିତିହାସଂ ପୁରାତନମ୍। ଅକମ୍ପନସ୍ଯ କଥିତଂ ନାରଦେନ ପୁରା ନୃପ
ଏଠି ମଧ୍ୟ ଏକ ପୁରୁଣା କଥା ଉଦାହରଣ ଦେଉଛନ୍ତି, ରାଜନ; ଏହା ଅକମ୍ପନଙ୍କ କଥା, ଯାହାକୁ ପୂର୍ବେ ନାରଦ କହିଥିଲେ।
ସ ଚାପି ରାଜା ରାଜେନ୍ଦ୍ର ପୁତ୍ରଵ୍ଯସନମୁତ୍ତମମ୍। ଅପ୍ରସହ୍ଯତମଂ ଲୋକେ ପ୍ରାପ୍ତଵାନିତି ନଃ ଶ୍ରୁତମ୍
ସେ ରାଜା, ରାଜାନାମ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପୁଅ ହରାଇବା ଯେପରି ଦୁଃଖ ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ ମଧ୍ୟରେ ସବୁଠାରୁ ଭୟଙ୍କର, ଏହି ଦୁଃଖକୁ ଅନୁଭବ କରିଥିଲେ ବୋଲି ଆମେ ଶୁଣିଛୁ।
ତଦହଂ ସମ୍ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ମୃତ୍ଯୋଃ ପ୍ରଭଵମୁତ୍ତମମ୍। ତତସ୍ତ୍ଵଂ ମୋକ୍ଷ୍ଯସେ ଦୁଃଖାତ୍ସ୍ନେହବନ୍ଧନସଂଶ୍ରଯାତ୍
ମୁଁ ଏବେ ତୁମକୁ ମୃତ୍ୟୁର ସର୍ବୋତ୍ତମ ଉତ୍ପତ୍ତି ବିଷୟରେ କହିବି; ତାହା ପରେ ତୁମେ ସ୍ନେହ ବନ୍ଧନ ଓ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରିପାରିବ।
ସମସ୍ତପାପରାଶିଘ୍ନଂ ଶୃଣୁ କୀର୍ତଯତୋ ମମ। ଧନ୍ଯମାଖ୍ଯାନମାଯୁଷ୍ଯଂ ଶୋକଘ୍ନଂ ପୁଷ୍ଟିଵର୍ଧନମ୍
ମୋ ମୁଖରୁ ଶୁଣ, ଯେଉଁ କଥା ସମସ୍ତ ପାପକୁ ନଶ୍ଟ କରେ, ଧନ୍ୟତା ଦେଇଥାଏ, ଆୟୁ ଦୀର୍ଘ କରେ, ଶୋକ ଦୂର କରେ ଓ ଶକ୍ତି ବଢ଼ାଏ।
ପଵିତ୍ରମରିସଙ୍ଘଘ୍ନଂ ପଙ୍ଗଲାନାଂ ଚ ମଙ୍ଗଲମ୍। ଯଥୈଵ ଵେଦାଧ୍ଯଯନମୁପାଖ୍ଯାନମିଦଂ ତଥା
ଏହି କଥା ପବିତ୍ର, ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ଦଳକୁ ନଶ୍ଟ କରେ, ଦୁଃଖିତମାନେ ପାଇଁ ମଙ୍ଗଳକାରୀ; ଏହି ଉପାଖ୍ୟାନ ବେଦ ପାଠ ଭଳି ପବିତ୍ର।
ଶ୍ରଵଣୀଯଂ ମହାରାଜ ପ୍ରାତର୍ନିତ୍ଯଂ ନୃପୋତ୍ତମୈଃ। ପୁତ୍ରାନାଯୁଷ୍ମତୋ ରାଜ୍ଯମୀହମାନୈଃ ଶ୍ରିଯଂ ତଥା
ମହାରାଜ, ଏହି କଥା ରୋଜ ସକାଳେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜାମାନେ ଶୁଣିବା ଉଚିତ, ବିଶେଷକରି ଯେଉଁମାନେ ଦୀର୍ଘାୟୁ ପୁଅ, ରାଜ୍ୟ ଓ ଶ୍ରୀ ଆଶା କରନ୍ତି।