ଅହଂ ତ୍ଵାଽନୁଗମିଷ୍ଯାମି ଧୃଷ୍ଟଦ୍ଯୁମ୍ନୋଽଥ ସାତ୍ଯକିଃ। ପାଞ୍ଚଲାଃ କେକଯା ମାତ୍ସ୍ଯାସ୍ତଥା ସର୍ଵେ ପ୍ରଭଦ୍ରକାଃ
ମୁଁ ତୁମକୁ ଅନୁସରଣ କରିବି, ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ, ସାତ୍ୟକି, ପାଞ୍ଚାଳ, କେକୟ, ମାତ୍ସ୍ୟ ଏବଂ ସମସ୍ତ ପ୍ରଭଦ୍ରକମାନେ ମଧ୍ୟ ତୁମ ସହ ରହିବେ।
ସକୃଦ୍ଭିନ୍ନଂ ତ୍ଵଯା ଵ୍ଯୂହଂ ତତ୍ର ତତ୍ର ପୁନଃ ପୁନଃ। ଵଯଂ ପ୍ରଧ୍ଵଂସଯିଷ୍ଯାମୋ ନିଘ୍ନାମାନା ଵରାନ୍ଵରାନ୍
ତୁମେ ଯେତେବେଳେ ବ୍ୟୁହକୁ ଭେଦିବ, ପୁନି ପୁନି ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ, ଆମେ ଆସୁଥିବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯୋଦ୍ଧାମାନେକୁ ଦଳିଦେବୁ।
ଅହମେତତ୍ପ୍ରଵେକ୍ଷ୍ଯାମି ଦ୍ରୋଣାନୀକଂ ଦୁରାସଦମ୍। ପତଙ୍ଗ ଇଵ ସଙ୍କ୍ରୁଦ୍ଧୋ ଜ୍ଵଲିତଂ ଜାତଵେଦସମ୍
ମୁଁ ଏହି ଡ୍ରୋଣଙ୍କ ଅପରିଚ୍ଛେଦ୍ୟ ବ୍ୟୁହକୁ ଏକ କ୍ରୋଧିତ ପତଙ୍ଗ ଯେପରି ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନିକୁ ଲାଗିଯାଏ, ସେପରି ପ୍ରବେଶ କରିବି।
ତତ୍କର୍ମାଦ୍ଯ କରିଷ୍ଯାମି ହିତଂ ଯଦ୍ଵଂଶଯୋର୍ଦ୍ଵଯୋଃ। ମାତୁଲସ୍ଯ ଚ ଯତ୍ପ୍ରୀତିଂ କରିଷ୍ଯତି ପିତୁଶ୍ଚ ମେ
ଆଜି ମୁଁ ସେହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବି, ଯାହା ଦୁଇ ପରିବାର ପାଇଁ ଭଲ ହେବ ଏବଂ ମୋ ମାମା ଓ ପିତାଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେବ।
ଶିଶୁନୈକେନ ସଙ୍ଗ୍ରମେ କାଲ୍ଯମାନାନି ସଙ୍ଘଶଃ। ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯନ୍ତି ସର୍ଵଭୂତାନି ଦ୍ଵିଷତ୍ସୈନ୍ଯାନି ଵୈ ମଯା
ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ, ମୁଁ ଏକା ଯୁବକ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଶତ୍ରୁ ସେନାମାନେକୁ ଦଳେ ଦଳେ ଅତିକ୍ରମ କରୁଛି ବୋଲି ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଦେଖିବେ।
ନାହଂ ପାର୍ଥେନ ଜାତଃ ସ୍ଯାଂ ନ ଚ ଜାତଃ ସୁଭଦ୍ରଯା। ଯଦି ମେ ସଂଯୁଗେ କଶ୍ଚିଜ୍ଜୀଵିତୋ ନାଦ୍ଯ ମୁଚ୍ଯତେ
ଯଦି ଆଜି ଯୁଦ୍ଧରେ ମୁଁ କାହାକୁ ଜୀବନ୍ତ ଛାଡ଼ିଦେଉଛି, ତେବେ ମୁଁ ପାର୍ଥ ଓ ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କର ପୁଅ ନୁହେଁ।
ଯଦି ଚୈକରଥେନାହଂ ସମଗ୍ରଂ କ୍ଷତ୍ରମଣ୍ଡଲମ୍। ନ କରୋମ୍ଯଷ୍ଟଧା ଯୁଦ୍ଧେ ନ ଭଵାମ୍ଯର୍ଜୁନାତ୍ମଜଃ
ଯଦି ଏକ ରଥରେ ବସି ମୁଁ ସମସ୍ତ କ୍ଷତ୍ରିୟ ସେନାକୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଆଠ ଭାଗରେ ଭାଗିପାରିବି ନାହିଁ, ତେବେ ମୁଁ ଅର୍ଜୁନଙ୍କର ସତ୍ୟ ପୁଅ ନୁହେଁ।
ଏଵଂ ତେ ଭାଷମାଣସ୍ଯ ବଲଂ ସୌଭଦ୍ର ଵର୍ଧତାମ୍। ଯତ୍ସମୁତ୍ସହସେ ଭେତ୍ତୁଂ ଦ୍ରୋଣାନୀକଂ ଦୁରାସଦମ୍
ସୌଭଦ୍ର, ତୁମେ ଏପରି କଥା କହୁଛ, ତେଣୁ ତୁମ ଶକ୍ତି ବଢ଼ୁ; କାରଣ ତୁମେ ଡ୍ରୋଣଙ୍କ ଅପରିଚ୍ଛେଦ୍ୟ ବ୍ୟୁହକୁ ଭେଦିବାକୁ ଦୃଢ଼ ସଙ୍କଳ୍ପ କରିଛ।
ରକ୍ଷିତଂ ପୁରୁଷଵ୍ଯାଘ୍ରୈର୍ମହେଷ୍ଵାସୈର୍ମହାବଲୈ। ସାଧ୍ଯରୁଦ୍ରମରୁତ୍ତୁଲ୍ଯୈର୍ଵସ୍ଵଗ୍ନ୍ଯାଦିତ୍ଯଵିକ୍ରମୈଃ
ଏହି ବ୍ୟୁହକୁ ବାଘ ପରି ପୁରୁଷ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଧନୁର୍ଧର, ସାଧ୍ୟ, ରୁଦ୍ର, ମାରୁତଙ୍କ ସମାନ, ଏବଂ ବସୁ, ଅଗ୍ନି, ଆଦିତ୍ୟଙ୍କ ପରାକ୍ରମ ଥିବା ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ରକ୍ଷା କରୁଛନ୍ତି।
ତସ୍ଯ ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସ ଯନ୍ତାରମଚୋଦଯତ୍
ଏହି କଥା ଶୁଣି ସେ ତାଙ୍କର ସାରଥିକୁ ଆଗକୁ ଚଳାଇବାକୁ ଉତ୍ସାହିତ କଲେ।
ସୁମିତ୍ରାଶ୍ଵାନ୍ରଣେ କ୍ଷିପ୍ରଂ ଦ୍ରୋଣାନୀକାଯ ଚୋଦଯ
ଯୁଦ୍ଧରେ ଶିଖିତ ଘୋଡ଼ାମାନେକୁ ତୁରନ୍ତ ଡ୍ରୋଣଙ୍କ ବ୍ୟୁହ ଦିଗକୁ ନେଇଯା।
ପ୍ରଵର୍ତମାନେ ସଙ୍ଗ୍ରାମେ ତସ୍ମିନ୍ନତିଭଯଙ୍କରେ। ଦ୍ରୋଣସ୍ଯ ମିଷତୋ ଵ୍ଯୂହଂ ଭିତ୍ତ୍ଵା ଵ୍ଯଚରଦାର୍ଜୁନିଃ
ସେ ଅତି ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେବା ସମୟରେ, ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ପୁଅ ଡ୍ରୋଣଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ ସାମ୍ନାରେ ବ୍ୟୁହକୁ ଭେଦି ଏଦିକ ସେଦିକ ଘୁରୁଥିଲେ।
ଦ୍ଵୈଧୀଭଵତି ମେ ଚିତ୍ତଂ ଶୁଚା ତୁଷ୍ଟ୍ଯା ଚ ସଞ୍ଜଯ। ମମ ପୁତ୍ରସ୍ଯ ଯତ୍ନୈନ୍ଯଂ ସୌଭଦ୍ରଃ ସମଵାରଯତ୍
ମୋର ମନ ଦୁଃଖ ଓ ସନ୍ତୋଷ ମଧ୍ୟରେ ଭାଗିଯାଇଛି, ସଞ୍ଜୟ; କାରଣ, ସୌଭଦ୍ର ଏକା ଥିବା ସତ୍ୱେ ମୋ ପୁଅଙ୍କର ଚେଷ୍ଟାକୁ ରୋକିଦେଲେ।
ଵିସ୍ତରେଣୈଵ ମେ ଶଂସ ସର୍ଵଂ ଗାଵଲ୍ଗଣେ ପୁନଃ। ଵିକ୍ରୀଡିତଂ କୁମାରସ୍ଯ ସ୍କନ୍ଦସ୍ଯେଵାସୁରୈଃ ସହ
ଗାବଲ୍ଗଣ, ମୋତେ ପୁଣିଥରେ ସବୁ କଥା ଖୁବ ଭଲଭାବେ କହ, ଯେପରି ଦେବସୂତ କୁମାର ଅସୁରମାନେ ସହ ଖେଳିଥିଲେ, ସେପରି ଏହି କୁମାରଙ୍କର କୌଶଳ କଥା।
ହନ୍ତ ତେ ସମ୍ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଵିମର୍ଦମତିଦାରୁଣମ୍। ଏକସ୍ଯ ଚ ବହୂନାଂ ଚ ଯଥାସୀତ୍ତୁମୁଲୋ ରଣଃ
ଏବେ ମୁଁ ତୁମକୁ ସେ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧର କଥା କହିବି, ଯେଉଁଠାରେ ଗୋଟିଏ ଲୋକ ଓ ବହୁତ ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କେମିତି ଭୟାନକ ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା।
ଅଭିମନ୍ଯୁଃ କୃତୋତ୍ସାହଃ କୃତୋତ୍ସାହାନରିନ୍ଦମାନ୍। ରଥସ୍ଥୋ ରଥିନଃ ସର୍ଵାଂସ୍ତାଵକାନଭ୍ଯଵର୍ଷଯତ୍
ଅଭିମନ୍ୟୁ, ଯିଏ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ନଶ୍ଟ କରିବାରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ଅତି ଉତ୍ସାହୀ, ତାଙ୍କର ରଥ ଉପରେ ଦଢ଼ି ତୁମ ସମସ୍ତ ଯୋଦ୍ଧାଙ୍କୁ ବାଣରେ ଭରିଦେଲେ।
ଦ୍ରୋଣଂ କର୍ଣଂ କୃପଂ ଶଲ୍ଯଂ ଦ୍ରୌଣିଂ ଭୋଜଂ ବୃହଦ୍ବଲମ୍।। ଦୁର୍ଯୋଧନଂ ସୌମଦତ୍ତିଂ ଶକୁନିଂ ଚ ମହାବଲମ୍
ସେ ଦ୍ରୋଣ, କର୍ଣ୍ଣ, କୃପ, ଶଲ୍ୟ, ଦ୍ରୌଣି, ଭୋଜ, ବୃହଦ୍ବଳ, ଦୁର୍ୟୋଧନ, ସୌମଦତ୍ତି ଓ ଶକୁନିଙ୍କୁ ବାଣ ଲାଗିଲେ।
ନାନାନୃପାନ୍ନୃପସୁତାନ୍ସୈନ୍ଯାନି ଵିଵିଧାନି ଚ। ଅଲାତଚକ୍ରଵତ୍ସର୍ଵାଂଶ୍ଚରନ୍ବାଣୈଃ ସମାର୍ପଯତ୍
ସେ ବିଭିନ୍ନ ରାଜା, ରାଜପୁତ୍ର ଓ ନାନା ପ୍ରକାର ଚୋଉଣ୍ଡିଆ ସେନାକୁ ଅଗ୍ନିଚକ୍ର ଭଳି ବାଣରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ।
ନିଘ୍ନନ୍ନମିତ୍ରାନ୍ସୌଭଦ୍ରଃ ପରମାସ୍ତ୍ରୈଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍। ଅଦର୍ଶଯତ ତେଜସ୍ଵୀ ଦିକ୍ଷୁ ସର୍ଵାସୁ ଭାରତ
ଶୌଭଦ୍ର, ଅତି ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଶତ୍ରୁମାନୋଁକୁ ମାରିଦେଲେ ଓ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ତାଙ୍କର ତେଜ ଦେଖାଇଲେ, ହେ ଭାରତ।
ତଦ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଚରିତଂ ତସ୍ଯ ସୌଭଦ୍ରସ୍ଯାମିତୌଜସଃ। ସମକମ୍ପନ୍ତ ସୈନ୍ଯାନି ତ୍ଵଦୀଯାନି ସହସ୍ରଶଃ
ଏହି ଅମିତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଶୌଭଦ୍ରଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ଦେଖି ତୁମ ସେନା ହଜାରେ ହଜାରେ କମ୍ପିଗଲା।
ଅଥାବ୍ରଵୀନ୍ମହାପ୍ରାଜ୍ଞୋ ଭାରଦ୍ଵାଜଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍। ହର୍ଷେଣୋତ୍ଫୁଲ୍ଲନଯନଃ କୃପମାଭାଷ୍ଯ ସତ୍ଵରମ୍
ତାପରେ ବଡ଼ ପ୍ରଜ୍ଞାଶାଳୀ ଓ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଭାରଦ୍ୱାଜ, ଆନନ୍ଦରେ ଚକ୍ଚକାଉଥିବା ଚକ୍ଷୁରେ, ଶୀଘ୍ର କୃପଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଘଟଯନ୍ନିଵ ମର୍ମାଣି ପୁତ୍ରସ୍ଯ ତଵ ଭାରତ। ଅଭିମନ୍ଯୁଂ ରଣେ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତଦା ରଣଵିଶାରଦମ୍
ଅଭିମନ୍ୟୁଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦେଖି, ଯେଉଁଠାରେ ସେ ଯୁଦ୍ଧକୁ ଭଲଭାବେ ଜାଣନ୍ତି, ଏହା ତୁମ ପୁଅଙ୍କର ହୃଦୟକୁ ଛିଦ୍ର କରିଦେଉଥିବା ପରି ଲାଗୁଥିଲା, ହେ ଭାରତ।
ଏଷ ଗଚ୍ଛତି ସୌଭଦ୍ରଃ ପାର୍ଥାନାଂ ପ୍ରଥିତୋ ଯୁଵା। ନନ୍ଦଯନ୍ସୁହୃଦଃ ସର୍ଵାନ୍ରାଜାନଂ ଚ ଯୁଧିଷ୍ଠିରମ୍
ଏହି ଶୌଭଦ୍ର, ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧରେ ସମସ୍ତ ମିତ୍ର ଓ ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ଖୁସି କରି ଆଗକୁ ବଢ଼ୁଛନ୍ତି।
ନକୁଲଂ ସହଦେଵଂ ଚ ଭୀମସେନଂ ଚ ପାଣ୍ଡଵମ୍। ବନ୍ଧୂନ୍ସମ୍ବନ୍ଧିନଶ୍ଚାନ୍ଯାନ୍ମଧ୍ଯସ୍ଥାନ୍ସୁହୃଦସ୍ତଥା
ସେ ନକୁଳ, ସହଦେବ, ଭୀମସେନ, ତାଙ୍କର ଆତ୍ମୀୟ, ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସମ୍ବନ୍ଧୀ, ମଧ୍ୟସ୍ଥ ଓ ମିତ୍ରମାନୋଁକୁ ମଧ୍ୟ ଆନନ୍ଦ ଦେଉଛନ୍ତି।
ନାସ୍ଯ ଯୁଦ୍ଧେ ସମଂ ମନ୍ଯେ କଞ୍ଚିଦନ୍ଯଂ ଧନୁର୍ଧରମ୍। ଇଚ୍ଛନ୍ହନ୍ଯାଦିମାଂ ସେନାଂ କିମର୍ଥମପି ନେଚ୍ଛତି
ମୁଁ ଯୁଦ୍ଧରେ ତାଙ୍କ ସମାନ କୌଣସି ଧନୁର୍ଧରକୁ ଦେଖୁନି; ସେ ଚାହିଲେ ଏହି ସେନାକୁ ନଶ୍ଟ କରିପାରନ୍ତି, କିନ୍ତୁ କୌଣସି କାରଣରୁ ସେ ଏହା ଚାହୁଁନାହାନ୍ତି।
ଦ୍ରୋଣସ୍ଯ ପ୍ରୀତିସଂଯୁକ୍ତଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵାକ୍ଯଂ ତଵାତ୍ମଜଃ। ଆର୍ଜୁନିଂ ପ୍ରତି ସଙ୍କ୍ରୁଦ୍ଧୋ ଦ୍ରୋଣଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସ୍ମଯନ୍ନିଵ
ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ପ୍ରେମଭରା କଥା ଶୁଣି, ତୁମ ପୁଅ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ପୁଅ ଉପରେ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ହସୁଥିବା ପରି ଦେଖିଲେ।
ଅଥ ଦୁର୍ଯୋଧନଃ କର୍ଣମବ୍ରଵୀଦ୍ବାହ୍ଲିକଂ ନୃପଃ। ଦୁଃଶାସନଂ ମଦ୍ରରାଜଂ ତାଂସ୍ତଥାଽନ୍ଯାନ୍ମହାରଥାନ୍
ତାପରେ ରାଜା ଦୁର୍ୟୋଧନ କର୍ଣ୍ଣ, ବାହ୍ଲିକ, ଦୁଃଶାସନ, ମଦ୍ରରାଜ ଓ ଅନ୍ୟ ମହାରଥୀମାନୋଁକୁ କହିଲେ।
ସର୍ଵଭୂର୍ଧାଭିଷିକ୍ତାନାମାଚାର୍ଯୋ ବ୍ରହ୍ମଵିତ୍ତମଃ। ଅର୍ଜୁନସ୍ଯ ସୁତଂ ମୂଢଂ ନାଯଂ ହନ୍ତୁମିହେଚ୍ଛତି
ସମସ୍ତ ରାଜାମାନେଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଧିଷ୍ଠିତ ଓ ବେଦରେ ପାରଙ୍ଗତ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ, ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ମୂଢ଼ ପୁଅକୁ ମାରିବାକୁ ଚାହୁଁନାହାନ୍ତି।
ନ ହ୍ଯସ୍ଯ ସମରେ ଯୁଦ୍ଧ୍ଯେଦନ୍ତକୋଽପ୍ଯାତତାଯିନଃ। କିମଙ୍ଗ ପୁନରେଵାନ୍ଯୋ ମର୍ତ୍ଯଃ ସତ୍ଯଂ ବ୍ରଵୀମି ଵଃ
ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ ତାଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ମୃତ୍ୟୁ ମଧ୍ୟ ଆସିବେନି; ତେବେ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ମଣିଷ କିପରି ଯୁଦ୍ଧ କରିପାରିବ? ଏହା ମୁଁ ସତ୍ୟ କହୁଛି।
ଅର୍ଜୁନସ୍ଯ ସୁତଂ ତ୍ଵେଷ ଶିଷ୍ଯତ୍ଵାଦଭିରକ୍ଷତି। ଶିଷ୍ଯାଃ ପୁତ୍ରାଶ୍ଚ ଦଯିତାସ୍ତଦପତ୍ଯଂ ଚ ଧର୍ମିଣାମ୍
ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ପୁଅ ଥିବାରୁ, ଶିଷ୍ୟତ୍ୱର ନିମିତ୍ତରେ ଦ୍ରୋଣ ତାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରୁଛନ୍ତି; ଶିଷ୍ୟ, ପୁଅ ଓ ଧର୍ମିକଙ୍କ ସନ୍ତାନ ସବୁ ଆତ୍ମୀୟ ହୋଇଥାନ୍ତି।