ତେ ଚୈନଂ ଭୃଶସନ୍ତପ୍ତାଃ ଶରଵର୍ଷୈରଵାକିରନ୍। ସ ଚ ତାଂଶ୍ଛାଦଯାମାସ ଶରଜାଲୈଃ ପୁନଃ ପୁନଃ
ସେମାନେ ଭୟଙ୍କର ରୋଷରେ ତାଙ୍କୁ ତୀରର ବର୍ଷା କରି ଢାଙ୍କିଦେଲେ, ଏବଂ ସେ ମଧ୍ୟ ପୁନିପୁନି ତୀର ଝଡ଼ି ଦେଇ ସେମାନେକୁ ଢାଙ୍କିଦେଲେ।
ନୈଵ କର୍ଣୋ ନ ତେ ପଞ୍ଚ ଦଦୃଶର୍ବାଣସଂଵୃତାଃ। ସାଶ୍ଵସୂତଧ୍ଵଜରଥାଃ ପରସ୍ପରଶରାଚିତାଃ
କର୍ଣ୍ଣ କିମ୍ବା ସେ ପଞ୍ଚ ଭାଇ, କେହି ମଧ୍ୟ ତୀରରେ ଢାଙ୍କାଯିବାରୁ ଦେଖାଯାଉନଥିଲେ; ତାଙ୍କର ଘୋଡ଼ା, ସାରଥି, ଝଣ୍ଡା ଓ ରଥ ସବୁ ଏକାଉଁ ତୀର ଘାତରେ ଢାଙ୍କିଯାଇଥିଲା।
ପୁତ୍ରାସ୍ତେ ଦୁର୍ଜଯଶ୍ଚୈଵ ଜଯଶ୍ଚ ଵିଜଯଶ୍ଚ ହ। ନୀଲକାଶ୍ଯଜଯତ୍ସେନାଂସ୍ତ୍ରଯସ୍ତ୍ରୀନ୍ପ୍ରତ୍ଯଵାରଯନ୍
ତୁମର ପୁଅ ଦୁର୍ଜୟ, ଜୟ ଓ ବିଜୟ ପ୍ରତ୍ୟେକେ ତିନିଟି ଯୁଦ୍ଧ ଦଳକୁ ରୋକିଦେଲେ।
ତଦ୍ଯୁଦ୍ଧମଭଵଦ୍ଧୋରମୀକ୍ଷିତୃପ୍ରୀତିଵର୍ଧନମ୍। ସିଂହଵ୍ଯାଘ୍ରତରକ୍ଷୂଣାଂ ଯଥର୍କ୍ଷମହିଷର୍ଷଭୈଃ
ସେଇ ଯୁଦ୍ଧ ଭୟଙ୍କର ହେବା ସହିତ ଦର୍ଶକମାନେର ଆନନ୍ଦ ବଢ଼ାଇଦେଲା; ଯେପରି ସିଂହ, ବାଘ ଓ ଭାଲୁ ମହାବଳୀ ବୃଷ ଓ ମହିଷଙ୍କ ସହ ଲଡ଼ିଥାନ୍ତି।
କ୍ଷେମଧୂର୍ତିବୃହନ୍ତୌ ତୁ ଭ୍ରାତରୌ ସାତ୍ଵତଂ ଯୁଧି। ଦ୍ରୋଣାଯାଭିମୁଖଂ ଯାନ୍ତଂ ଶରୈସ୍ତୀକ୍ଷ୍ଣୈସ୍ତତକ୍ଷତୁଃ
କ୍ଷେମଧୂର୍ତ୍ତି ଓ ବୃହନ୍ତ, ଏହି ଦୁଇ ଭାଇ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ଦିଗକୁ ବଢ଼ୁଥିବା ସାତ୍ୟକିଙ୍କୁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତୀରରେ ଆହତ କଲେ।
ତଯୋସ୍ତସ୍ଯ ଚ ତଦ୍ଯୁଦ୍ଧମତ୍ଯଦ୍ଭୁତମିଵାଭଵତ୍। ସିଂହସ୍ଯ ଦ୍ଵିପମୁଖ୍ଯାଭ୍ଯାଂ ପ୍ରଭିନ୍ନାଭ୍ଯାଂ ଯଥା ଵନେ
ସେମାନେ ଓ ସାତ୍ୟକିଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ହେଉଥିବା ସେଇ ଯୁଦ୍ଧ ଅତି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ହେଲା, ଯେପରି ଜଙ୍ଗଲରେ ଏକ ସିଂହ ଦୁଇଟି ମଦୋନ୍ମତ ହାତୀ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରେ।
ରାଜାନଂ ତୁ ତଥାମ୍ବଷ୍ଠମେକଂ ଯୁଦ୍ଧାଭିନନ୍ଦିନମ୍। ଚେଦିରାଜଃ ଶରାନସ୍ଯନ୍କ୍ରୁଦ୍ଧୋ ଦ୍ରୋଣାଦଵାରଯତ୍
ଯୁଦ୍ଧକୁ ଭଲପାଉଥିବା ଅମ୍ବଷ୍ଠ ରାଜା ଡ୍ରୋଣଙ୍କ ଉପରେ ଆଗେଇଯାଉଥିବା ବେଳେ, ଚେଦି ରାଜା କ୍ରୋଧରେ ତାଙ୍କୁ ତୀର ମାରି ରୋକିଦେଲେ।
ତତୋଽମ୍ବଷ୍ଠୋଽସ୍ଥିଭେଦିନ୍ଯା ନିରଭିଦ୍ଯଚ୍ଛଲାକଯା। ସ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ସଶରଂ ଚାପଂ ରଥାଦ୍ଭୂମିମୁପାଗମତ୍
ତାପରେ ଅମ୍ବଷ୍ଠ ରାଜା ଏକ ହଡ଼ ଭେଦିଦେଇଥିବା ତୀରରେ ଆଘାତ ପାଇଲେ; ସେ ତାଙ୍କର ଧନୁଷ ଓ ତୀର ଛାଡ଼ି ରଥରୁ ଅବତରି ଭୂମିକୁ ଯାଇପଡ଼ିଲେ।
ଵାର୍ଧକ୍ଷେମିଂ ତୁ ଵାର୍ଷ୍ଣେଯଂ କୃପଃ ଶାରଦ୍ଵତଃ ଶରୈଃ। ଅକ୍ଷୁଦ୍ରଃ କ୍ଷୁଦ୍ରକୈର୍ବାଣୈଃ କ୍ରୁଦ୍ଧରୂପମଵାରଯତ୍
ଶାରଦ୍ୱତ ପୁତ୍ର କୃପାଚାର୍ଯ୍ୟ ନିଜ ତୀରରେ, ନିଜେ ଛୋଟ ନୁହେଁ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଭୟଙ୍କର କିନ୍ତୁ ଅଳ୍ପ ତୀର ନେଇ ଆସୁଥିବା ବୃଷ୍ଣି ଯୋଦ୍ଧା ସାତ୍ୟକିଙ୍କୁ ରୋକିଦେଲେ।
ଯୁଧ୍ଯନ୍ତୌ କୃପଵାର୍ଷ୍ଣେଯୌ ଯେଽପଶ୍ଯଂଶ୍ଚିତ୍ରଯୋଧିନୌ। ତେ ଯୁଦ୍ଧାସକ୍ତମନସୋ ନାନ୍ଯଂ ବୁବୁଧିରେ କ୍ରିଯାମ୍
ଯେମାନେ କୃପାଚାର୍ଯ୍ୟ ଓ ସାତ୍ୟକିଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିବା ଦେଖିଲେ, ସେମାନେ ଦୁହେଁର ଅଦ୍ଭୁତ ଯୁଦ୍ଧ କୌଶଳରେ ଏତେ ଲୀନ ହୋଇଗଲେ ଯେ, ଅନ୍ୟ କିଛି ଦେଖିପାରିଲେ ନାହିଁ।
ସୌମଦତ୍ତିସ୍ତୁ ରାଜାନଂ ମଣିମନ୍ତମତନ୍ଦ୍ରିତମ୍। ପର୍ଯଵାରଯଦାଯାନ୍ତଂ ଯଶୋ ଦ୍ରୋଣସ୍ଯ ଵର୍ଘଯନ୍
ସୌମଦତ୍ତି ରାଜା ଅବିଚଳ ମନେ ଡ୍ରୋଣଙ୍କ ମହିମା ବଢ଼ାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରି, ଆଗେଇଯାଉଥିବା ମଣିମନ୍ତ ରାଜାଙ୍କୁ ରୋକିଦେଲେ।
ସ ସୌମଦତ୍ତେସ୍ତ୍ଵରିତଶ୍ଚିତ୍ରେଷ୍ଵସନକେତନେ। ପୁନଃ ପତାକାଂ ସୂତଂ ଚଚ୍ଛତ୍ରଂ ଚାପାତଯଦ୍ରଥାତ୍
ତାପରେ, ସୌମଦତ୍ତି ତୁରନ୍ତ ଏହି ଚମତ୍କାର ଯୁଦ୍ଧରେ ମଣିମନ୍ତଙ୍କ ରଥରୁ ପତାକା, ସାରଥି ଓ ଛତାକୁ ଖସାଇଦେଲେ।
ଅଥାପ୍ଲୁତ୍ଯ ରଥାତ୍ତୂର୍ଣଂ ଯୂପକେତୁରମିତ୍ରହା। ସାଶ୍ଵସୂତଧ୍ଵଜରଥଂ ତଂ ଚକର୍ତ ଵରାସିନା
ତାପରେ ଶତ୍ରୁ ନାଶକ ଯୂପକେତୁ ତୁରନ୍ତ ନିଜ ରଥରୁ ଲାଫି ପଡ଼ି, ଏକ ଉତ୍ତମ ତଳୱାରରେ ସେଇ ରଥ, ଘୋଡ଼ା, ସାରଥି ଓ ପତାକାକୁ କାଟିଦେଲେ।
ରଥଂ ଚ ସ୍ଵଂ ସମାସ୍ଥାଯ ଧନୁରାଦାଯ ଚାପରମ୍। ସ୍ଵଯଂ ଯଚ୍ଛନ୍ହଯାନ୍ରାଜନ୍ଵ୍ଯଧମତ୍ପାଣ୍ଡଵୀଂ ଚମୂମ୍
ନିଜ ରଥରେ ବସି, ଅନ୍ୟ ଏକ ଧନୁଷ ନେଇ, ସେ ନିଜେ ଘୋଡ଼ା ଚଲାଇ, ରାଜନ୍, ପାଣ୍ଡବ ସେନାକୁ ଆଘାତ କଲେ।
ପାଣ୍ଡ୍ଯମିନ୍ଦ୍ରମିଵାଯାନ୍ତମସୁରାନ୍ପ୍ରତି ଦୁର୍ଜଯମ୍। ସମର୍ଥଃ ସାଯକୌଘେନ ଵୃଷସେନୋ ନ୍ଯଵାରଯତ୍
ପାଣ୍ଡ୍ୟ ରାଜା ଅସୁରମାନେ ଉପରେ ଆସୁଥିବା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପରି ଅଦମ୍ୟ ଥିଲେ; ବୃଷସେନ ତୀରର ବର୍ଷାରେ ସେଉଁଠି ତାଙ୍କୁ ରୋକିଦେଲେ।
ଅଥାଜଗାମ ହୈଡିମ୍ବୋ ମହାମାଯୋ ମହାବଲଃ। ପିତୄଣାଂ ହିତମନ୍ଵିଚ୍ଛନ୍ଦହନ୍କୌରଵଵାହିନୀମ୍
ତାପରେ ହଇଡିମ୍ବ, ମହା ମାୟା ଓ ମହାବଳୀ, ନିଜ ପିତୃମାନେଙ୍କ ଭଲ ଚାହିଁ, କୌରବ ସେନା ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ।
ଗଦାପରିଘନିସ୍ତ୍ରିଂଶପଟ୍ଟସାଯୋଘନୋପଲୈଃ। କଡଙ୍ଗରୈର୍ଭୁଶୁଣ୍ଡୀଭିଃ ପ୍ରାସୈସ୍ତୋମରସାଯକୈଃ
ଗଦା, ଲୋହ ଗଦା, ତଳୱାର, ଭାଲା, ଭାରି ଗଦା, କାଟା ଲାଗିଥିବା ଗଦା, ବଣ, ତୀର, ଅଣ୍ଡା, ତୋମର, ଏମିତି ଅନେକ ଅସ୍ତ୍ର ନେଇ,
ମୁସଲୈର୍ମୁଦ୍ଗରୈଶ୍ଚକ୍ରୈର୍ନ୍ଭିଣ୍ଡିପାଲପରଶ୍ଵଥୈଃ। ପାଂସୁଵାତାଗ୍ନିସଲିଲୈର୍ଭସ୍ମଲୋଷ୍ଠତୃଣଦ୍ରୁମୈଃ
ମୁସଳ, ମୁଦ୍ଗର, ଚକ୍ର, ଗୁଲି, କୁଟାର, ଧୂଳି, ପବନ, ଅଗ୍ନି, ପାଣି, ଛାର, ମାଟି, ଘାସ ଓ ଗଛ ଦ୍ୱାରା,
ଆତୁଦନ୍ପ୍ରରୁଜନ୍ଭଞ୍ଜନ୍ନିଘ୍ନନ୍ଵିଦ୍ରାଵଯନ୍କ୍ଷିପନ୍। ସେନାଂ ଵିଭୀଷଯନ୍ନାଯାଦ୍ଦୋଣପ୍ରେପ୍ସୁର୍ଘଟୋତ୍କଚଃ
ମାରି, ଆଘାତ କରି, ଭାଙ୍ଗି, ହତ୍ୟା କରି, ଭଗାଇ, ଛିପି, ସେନାକୁ ଭୟଭୀତ କରି, ଘଟୋତ୍କଚ ଡ୍ରୋଣଙ୍କୁ ଖୋଜି ଆଗେଇଯାଇଲେ।
ତଂ ତୁ ନାନାପ୍ରହରଣୈର୍ନାନାଯୁଦ୍ଧଵିଶେଷଣୈଃ। ରାକ୍ଷସଂ ରାକ୍ଷସଃ କ୍ରୁଦ୍ଧଃ ସମାଜଘ୍ନେ ହ୍ଯଲମ୍ବୁସଃ
ତାପରେ ରାକ୍ଷସ ଅଲମ୍ବୁସ, କ୍ରୋଧରେ ଭରିଯାଇ, ବିଭିନ୍ନ ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଯୁଦ୍ଧ ଚାଳିରେ ସେଇ ରାକ୍ଷସ ଘଟୋତ୍କଚ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ।
ତଯୋସ୍ତଦଭଵଦ୍ଯୁଦ୍ଧଂ ରକ୍ଷୋଗ୍ରାମଣିମୁଖ୍ଯଯୋଃ। ତାଦୃଗ୍ଯାଦୃକ୍ପୁରାଵୃତ୍ତଂ ଶମ୍ବରାମରରାଜଯୋଃ
ଏହି ଦୁଇ ରାକ୍ଷସ ନାୟକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯେଉଁଯୁଦ୍ଧ ହେଲା, ତାହା ପୂର୍ବେ ଶମ୍ବର ଓ ଦେବତା ରାଜାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ହୋଇଥିବା ଯୁଦ୍ଧ ପରି ଥିଲା।
ଏଵଂ ଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵଶତାନ୍ଯାସନ୍ରଥଵାରଣଵାଜିନାମ୍। ପଦାତୀନାଂ ଚ ଭଦ୍ରଂ ତେ ତଵ ତେଷାଂ ଚ ସଙ୍କୁଲେ
ଏଭଳି ରଥ, ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା ଓ ପଦାତିମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶତଶଃ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା, ତୁମ ଓ ସେମାନଙ୍କ ସେନାରେ, ଏହି ଭୀଷଣ ଭିଡ଼ରେ।
ନୈତାଦୃଶୋ ଦୃଷ୍ଟପୂର୍ଵଃ ସଙ୍ଗ୍ରାମୋ ନୈଵ ଚ ଶ୍ରୁତଃ। ଦ୍ରୋଣସ୍ଯାଭାଵଭାଵେ ତୁ ପ୍ରସକ୍ତାନାଂ ପରସ୍ପରମ୍
ଡ୍ରୋଣଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତି କିମ୍ବା ଅନୁପସ୍ଥିତିରେ, ଏଭଳି ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ପୂର୍ବେ କେବେ ଦେଖାଯାଇନଥିଲା, ନାହିଁ କେବେ ଶୁଣାଯାଇଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ସେମାନେ ପ୍ରବଳ ଭାବେ ଏକାଉଁଠି ଲଗିଥିଲେ।
ଇଦଂ ଘୋରମିଦଂ ଚିତ୍ରମିଦଂ ରୌଦ୍ରମିତି ପ୍ରଭୋ। ତତ୍ର ଯୁଦ୍ଧାନ୍ଯଦୃଶ୍ଯନ୍ତ ପ୍ରତତାନି ବହୂନି ଚ
ହେ ପ୍ରଭୁ, ସେଠାରେ ଅନେକ ପ୍ରକାର ଯୁଦ୍ଧ ଦେଖାଯାଉଥିଲା—କିଛି ଭୟଙ୍କର, କିଛି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ, କିଛି ଦାରୁଣ; ସେଗୁଡ଼ିକ ସାରା ମାଇଦାନରେ ବିସ୍ତୃତ ଥିଲା।
ତେନ ନାଗେନ ସନ୍ତ୍ରସ୍ତା ପାଣ୍ଡଵାନାମନୀକିନୀ। ସହସାଽଭ୍ଯଦ୍ରଵଦ୍ରାଜନ୍ଯତ୍ର ତସ୍ଯୌ ଵୃକୋଦରଃ
ସେ ହାତୀ ଦ୍ୱାରା ପାଣ୍ଡବ ସେନା ଭୟଭୀତ ହୋଇଗଲା; ଏହା ଦେଖି ବିମ୍ବ ହଠାତ୍ ତାହା ସାମ୍ନାକୁ ଧାଉଥିଲେ।
ତତୋ ଯୁଧିଷ୍ଠିରୋ ରାଜା ହତଂ ମତ୍ଵା ଵୃକୋଦରମ୍। ଭଗଦତ୍ତଂ ସପାଞ୍ଚାଲ୍ଯଃ ସର୍ଵତଃ ସମଵାରଯତ୍
ତାପରେ ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ବିମ୍ବ ମୃତ ଭାବି, ପଞ୍ଚାଳ ସହିତ ଚାରିପଟେ ଭଗଦତ୍ତଙ୍କୁ ଘେରି ନେଲେ।
ତଂ ରଥଂ ରଥିନାଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠାଃ ପରିଵାର୍ଯ ପରନ୍ତପାଃ। ଅଵାକିରଞ୍ଶରୈସ୍ତୀକ୍ଷ୍ଣୈଃ ଶତଶୋଽଥ ସହସ୍ରଶଃ
ଯୁଦ୍ଧରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥୀମାନେ ସେଇ ରଥକୁ ଘେରି ଶତେ ହଜାରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ ବର୍ଷା କରିଲେ।
ସ ଵିଘାତଂ ପୃଷତ୍କାନାମଙ୍କୁଶେନ ସମାହରନ୍। କ୍ଷଣେନ ପାଣ୍ଡୁପାଞ୍ଜାଲାନ୍ଵ୍ଯଧମତ୍ପର୍ଵତେଶ୍ଵରଃ
ଭଗଦତ୍ତ ତାଙ୍କ ଅଙ୍କୁଶ ଦ୍ୱାରା ବାଣମାନେକୁ ରୋକି, ଦ୍ରୁତ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ପାଣ୍ଡବ ଓ ପଞ୍ଚାଳମାନେକୁ ଚିଥରାଇଦେଲେ।
ତଦଦ୍ଭୁତମପଶ୍ଯାମ ଭଗଦତ୍ତସ୍ଯ ସଂଯୁଗେ। ତଥା ଵୃଦ୍ଧସ୍ଯ ଚରିତଂ କୁଞ୍ଜରେଣ ଵିଶାମ୍ପତେ
ସେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଆମେ ଭଗଦତ୍ତଙ୍କ ଅଦ୍ଭୁତ କାର୍ଯ୍ୟ ଦେଖିଲୁ; ବୟସ୍କ ହେବା ସତ୍ତ୍ୱେ ତାଙ୍କ ହାତୀ ସହିତ ଏମିତି କାମ କରିଥିଲେ, ରାଜା।
ତତୋ ରାଜା ଦଶାର୍ଣାନାଂ ପ୍ରାଗ୍ଜ୍ଯୋତିଷମୁପାଦ୍ରଵତ୍। ତିର୍ଯଗ୍ଯାତେନ ନାଗେନ ସମଦେନାଶୁଗାମିନା
ତାପରେ ଦଶାର୍ଣ୍ଣ ରାଜା ତୀବ୍ର ଓ ମଦୋନ୍ମତ୍ତ ହାତୀ ଉପରେ ଚଢି, କୋଣାରୁ ଭଗଦତ୍ତଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ।