ସ ଲକ୍ଷ୍ମଣସ୍ଯେଷ୍ଵସନଂ ଛିତ୍ତ୍ଵା ଲକ୍ଷ୍ମ ଚ ଭାରତ। ଲକ୍ଷ୍ମଣେ ଶରଜାଲାନି ଵିସୃଜନ୍ବହ୍ଵଶୋଭତ
ତାପରେ, ହେ ଭାରତ, ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ଧନୁଷ ଓ ଲକ୍ଷ୍ୟ କାଟିଦେଇ, ସେ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ଉପରେ ତୀରର ଝଡ଼ ଛାଡ଼ି ବହୁତ ଦେଖାଗଲେ।
ତତୋଽଭିମନ୍ଯୁଃ କର୍ମାଣି କୁର୍ଵନ୍ତଂ ଚିତ୍ରଯୋଧିନମ୍। ଆର୍ଜୁନିଃ କୃତିନଂ ଶୂରଂ ଲକ୍ଷ୍ମଣଂ ସମଯୋଧଯତ୍
ତାପରେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ପୁଅ ଅଭିମନ୍ୟୁ, ଯିଏ ଦକ୍ଷ ଓ ସାହସୀ ଯୋଦ୍ଧା, ଯୁଦ୍ଧରେ ବଡ଼ କାମ କରୁଥିବା ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିଲେ।
ସ ସମ୍ପ୍ରହାରସ୍ତୁମୁଲସ୍ତଯୋରାସୀନ୍ମହାତ୍ମନୋଃ। ଶ୍ରୋତୄଣାମୀକ୍ଷିତୄଣାଂ ଚ ଭୃଶଂ ପ୍ରୀତିଵିଵର୍ଧନଃ
ସେଇ ଦୁଇ ମହାନ ଆତ୍ମାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ହେଉଥିବା ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ଦେଖିଥିବା ଓ ଶୁଣିଥିବା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ବହୁତ ଆନନ୍ଦ ଦେଲା।
ଵିକର୍ଣସ୍ତୁ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞୋ ଯାଜ୍ଞସେନିଂ ଶିଖଣ୍ଡିନମ୍। ପର୍ଯଵାରଯଦାଯାନ୍ତଂ ଯୁଵାନଂ ସମରେ ଯୁଵା
ତାପରେ ବିକର୍ଣ୍ଣ, ଯିଏ ବହୁତ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଓ ଯୁବକ, ଯଜ୍ଞସେନୀଙ୍କ ପୁଅ ଶିଖଣ୍ଡୀ, ଯିଏ ଯୁଦ୍ଧରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ୁଥିଲେ, ତାଙ୍କୁ ରୋକିଲେ।
ତତସ୍ତମିଷୁଜାଲେନ ଯାଜ୍ଞସେନିଃ ସମାଵୃଣୋତ୍। ଵିଧୂଯ ତଦ୍ବାଣଜାଲଂ ବଭୌ ତଵ ସୁତୋ ବଲୀ
ତାପରେ ଯଜ୍ଞସେନୀ ତାଙ୍କୁ ତୀରର ଜାଲିରେ ଢାଙ୍କିଦେଲେ, କିନ୍ତୁ ତୁମର ସକ୍ତିଶାଳୀ ପୁଅ ସେଇ ତୀର ବର୍ଷା ହଟାଇ ଦେଖାଗଲେ।
ଅଙ୍ଗଦୋଽଭିମୁଖଂ ଵୀରମୁତ୍ତମୌଜସମାହଵେ। ଦ୍ରୋଣାଯାଭିମୁଖଂ ଯାନ୍ତଂ ଶରୌଘେଣ ନ୍ଯଵାରଯତ୍
ଅଙ୍ଗଦ, ଯୁଦ୍ଧରେ ସାହସୀ ଉତ୍ତମୌଜସଙ୍କ ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇ, ତାଙ୍କୁ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ଦିଗରେ ବଢ଼ିଯିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିବାବେଳେ ତୀର ବର୍ଷା କରି ରୋକିଦେଲେ।
ସ ସମ୍ପ୍ରହାରସ୍ତୁମୁଲସ୍ତଯୋଃ ପୁରୁଷସିଂହଯୋଃ। ସୈନିକାନାଂ ଚ ସର୍ଵେଷାଂ ତଯୋଶ୍ଚ ପ୍ରୀତିଵର୍ଧନଃ
ସେଇ ଦୁଇଟି ସିଂହ ସଦୃଶ ପୁରୁଷଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ସମସ୍ତ ସେନା ଓ ସେମାନେ ଦୁଇଜଣଙ୍କ ଆନନ୍ଦ ବଢ଼ାଇଦେଲା।
ଦୁର୍ମୁଖସ୍ତୁ ମହେଷ୍ଵାସୋ ଵୀରଂ ପୁରୁଜିତଂ ବଲୀ। ଦ୍ରୋଣାଯାଭିମୁଖଂ ଯାନ୍ତଂ ଵତ୍ସଦନ୍ତୈରଵାରଯତ୍
ଦୁର୍ମୁଖ, ଯିଏ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଧନୁର୍ଧର, ସେ ସାହସୀ ପୁରୁଜିତଙ୍କୁ, ଯିଏ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ଦିଗରେ ବଢ଼ୁଥିଲେ, ବଛା ଦାନ୍ତ ଭଳି ତୀର ଦେଇ ରୋକିଦେଲେ।
ସ ଦୁର୍ମୁଖଂ ଭ୍ରୁଵୋର୍ମଧ୍ଯେ ନାରାଚେନାଭ୍ଯତାଡଯତ୍। ତସ୍ଯ ତଦ୍ଧି ବଭୌ ଵକ୍ତ୍ରଂ ସନାଲମିଵ ପଙ୍କଜମ୍
ସେ ଦୁର୍ମୁଖଙ୍କୁ ଭୃକୁଟି ମଧ୍ୟରେ ଚଉଡ଼ା ମୁଣ୍ଡିଆ ତୀର ଦେଇ ଘାତ କଲେ, ତାହାରେ ତାଙ୍କର ମୁହଁ ଡାଣ୍ଡ ସହିତ ପଦ୍ମ ଭଳି ଦେଖାଗଲା।
କର୍ଣସ୍ତୁ କେକଯାନ୍ଭ୍ରାତୄନ୍ପଞ୍ଚ ଲୋହିତକଧ୍ଵଜାନ୍। ଦ୍ରୋଣାଯାଭିମୁଖଂ ଯାତାଞ୍ଶରଵର୍ଷୈରଵାରଯତ୍
କର୍ଣ୍ଣ, ଲାଲ ଝଣ୍ଡା ଧାରଣ କରୁଥିବା କେକୟ ପଞ୍ଚ ଭାଇଙ୍କୁ, ଯେଉଁମାନେ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ଦିଗରେ ବଢ଼ୁଥିଲେ, ତୀରର ବର୍ଷା କରି ରୋକିଦେଲେ।
ତେ ଚୈନଂ ଭୃଶସନ୍ତପ୍ତାଃ ଶରଵର୍ଷୈରଵାକିରନ୍। ସ ଚ ତାଂଶ୍ଛାଦଯାମାସ ଶରଜାଲୈଃ ପୁନଃ ପୁନଃ
ସେମାନେ ଭୟଙ୍କର ରୋଷରେ ତାଙ୍କୁ ତୀରର ବର୍ଷା କରି ଢାଙ୍କିଦେଲେ, ଏବଂ ସେ ମଧ୍ୟ ପୁନିପୁନି ତୀର ଝଡ଼ି ଦେଇ ସେମାନେକୁ ଢାଙ୍କିଦେଲେ।
ନୈଵ କର୍ଣୋ ନ ତେ ପଞ୍ଚ ଦଦୃଶର୍ବାଣସଂଵୃତାଃ। ସାଶ୍ଵସୂତଧ୍ଵଜରଥାଃ ପରସ୍ପରଶରାଚିତାଃ
କର୍ଣ୍ଣ କିମ୍ବା ସେ ପଞ୍ଚ ଭାଇ, କେହି ମଧ୍ୟ ତୀରରେ ଢାଙ୍କାଯିବାରୁ ଦେଖାଯାଉନଥିଲେ; ତାଙ୍କର ଘୋଡ଼ା, ସାରଥି, ଝଣ୍ଡା ଓ ରଥ ସବୁ ଏକାଉଁ ତୀର ଘାତରେ ଢାଙ୍କିଯାଇଥିଲା।
ପୁତ୍ରାସ୍ତେ ଦୁର୍ଜଯଶ୍ଚୈଵ ଜଯଶ୍ଚ ଵିଜଯଶ୍ଚ ହ। ନୀଲକାଶ୍ଯଜଯତ୍ସେନାଂସ୍ତ୍ରଯସ୍ତ୍ରୀନ୍ପ୍ରତ୍ଯଵାରଯନ୍
ତୁମର ପୁଅ ଦୁର୍ଜୟ, ଜୟ ଓ ବିଜୟ ପ୍ରତ୍ୟେକେ ତିନିଟି ଯୁଦ୍ଧ ଦଳକୁ ରୋକିଦେଲେ।
ତଦ୍ଯୁଦ୍ଧମଭଵଦ୍ଧୋରମୀକ୍ଷିତୃପ୍ରୀତିଵର୍ଧନମ୍। ସିଂହଵ୍ଯାଘ୍ରତରକ୍ଷୂଣାଂ ଯଥର୍କ୍ଷମହିଷର୍ଷଭୈଃ
ସେଇ ଯୁଦ୍ଧ ଭୟଙ୍କର ହେବା ସହିତ ଦର୍ଶକମାନେର ଆନନ୍ଦ ବଢ଼ାଇଦେଲା; ଯେପରି ସିଂହ, ବାଘ ଓ ଭାଲୁ ମହାବଳୀ ବୃଷ ଓ ମହିଷଙ୍କ ସହ ଲଡ଼ିଥାନ୍ତି।
କ୍ଷେମଧୂର୍ତିବୃହନ୍ତୌ ତୁ ଭ୍ରାତରୌ ସାତ୍ଵତଂ ଯୁଧି। ଦ୍ରୋଣାଯାଭିମୁଖଂ ଯାନ୍ତଂ ଶରୈସ୍ତୀକ୍ଷ୍ଣୈସ୍ତତକ୍ଷତୁଃ
କ୍ଷେମଧୂର୍ତ୍ତି ଓ ବୃହନ୍ତ, ଏହି ଦୁଇ ଭାଇ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ଦିଗକୁ ବଢ଼ୁଥିବା ସାତ୍ୟକିଙ୍କୁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତୀରରେ ଆହତ କଲେ।
ତଯୋସ୍ତସ୍ଯ ଚ ତଦ୍ଯୁଦ୍ଧମତ୍ଯଦ୍ଭୁତମିଵାଭଵତ୍। ସିଂହସ୍ଯ ଦ୍ଵିପମୁଖ୍ଯାଭ୍ଯାଂ ପ୍ରଭିନ୍ନାଭ୍ଯାଂ ଯଥା ଵନେ
ସେମାନେ ଓ ସାତ୍ୟକିଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ହେଉଥିବା ସେଇ ଯୁଦ୍ଧ ଅତି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ହେଲା, ଯେପରି ଜଙ୍ଗଲରେ ଏକ ସିଂହ ଦୁଇଟି ମଦୋନ୍ମତ ହାତୀ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରେ।
ରାଜାନଂ ତୁ ତଥାମ୍ବଷ୍ଠମେକଂ ଯୁଦ୍ଧାଭିନନ୍ଦିନମ୍। ଚେଦିରାଜଃ ଶରାନସ୍ଯନ୍କ୍ରୁଦ୍ଧୋ ଦ୍ରୋଣାଦଵାରଯତ୍
ଯୁଦ୍ଧକୁ ଭଲପାଉଥିବା ଅମ୍ବଷ୍ଠ ରାଜା ଡ୍ରୋଣଙ୍କ ଉପରେ ଆଗେଇଯାଉଥିବା ବେଳେ, ଚେଦି ରାଜା କ୍ରୋଧରେ ତାଙ୍କୁ ତୀର ମାରି ରୋକିଦେଲେ।
ତତୋଽମ୍ବଷ୍ଠୋଽସ୍ଥିଭେଦିନ୍ଯା ନିରଭିଦ୍ଯଚ୍ଛଲାକଯା। ସ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ସଶରଂ ଚାପଂ ରଥାଦ୍ଭୂମିମୁପାଗମତ୍
ତାପରେ ଅମ୍ବଷ୍ଠ ରାଜା ଏକ ହଡ଼ ଭେଦିଦେଇଥିବା ତୀରରେ ଆଘାତ ପାଇଲେ; ସେ ତାଙ୍କର ଧନୁଷ ଓ ତୀର ଛାଡ଼ି ରଥରୁ ଅବତରି ଭୂମିକୁ ଯାଇପଡ଼ିଲେ।
ଵାର୍ଧକ୍ଷେମିଂ ତୁ ଵାର୍ଷ୍ଣେଯଂ କୃପଃ ଶାରଦ୍ଵତଃ ଶରୈଃ। ଅକ୍ଷୁଦ୍ରଃ କ୍ଷୁଦ୍ରକୈର୍ବାଣୈଃ କ୍ରୁଦ୍ଧରୂପମଵାରଯତ୍
ଶାରଦ୍ୱତ ପୁତ୍ର କୃପାଚାର୍ଯ୍ୟ ନିଜ ତୀରରେ, ନିଜେ ଛୋଟ ନୁହେଁ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଭୟଙ୍କର କିନ୍ତୁ ଅଳ୍ପ ତୀର ନେଇ ଆସୁଥିବା ବୃଷ୍ଣି ଯୋଦ୍ଧା ସାତ୍ୟକିଙ୍କୁ ରୋକିଦେଲେ।
ଯୁଧ୍ଯନ୍ତୌ କୃପଵାର୍ଷ୍ଣେଯୌ ଯେଽପଶ୍ଯଂଶ୍ଚିତ୍ରଯୋଧିନୌ। ତେ ଯୁଦ୍ଧାସକ୍ତମନସୋ ନାନ୍ଯଂ ବୁବୁଧିରେ କ୍ରିଯାମ୍
ଯେମାନେ କୃପାଚାର୍ଯ୍ୟ ଓ ସାତ୍ୟକିଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିବା ଦେଖିଲେ, ସେମାନେ ଦୁହେଁର ଅଦ୍ଭୁତ ଯୁଦ୍ଧ କୌଶଳରେ ଏତେ ଲୀନ ହୋଇଗଲେ ଯେ, ଅନ୍ୟ କିଛି ଦେଖିପାରିଲେ ନାହିଁ।
ସୌମଦତ୍ତିସ୍ତୁ ରାଜାନଂ ମଣିମନ୍ତମତନ୍ଦ୍ରିତମ୍। ପର୍ଯଵାରଯଦାଯାନ୍ତଂ ଯଶୋ ଦ୍ରୋଣସ୍ଯ ଵର୍ଘଯନ୍
ସୌମଦତ୍ତି ରାଜା ଅବିଚଳ ମନେ ଡ୍ରୋଣଙ୍କ ମହିମା ବଢ଼ାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରି, ଆଗେଇଯାଉଥିବା ମଣିମନ୍ତ ରାଜାଙ୍କୁ ରୋକିଦେଲେ।
ସ ସୌମଦତ୍ତେସ୍ତ୍ଵରିତଶ୍ଚିତ୍ରେଷ୍ଵସନକେତନେ। ପୁନଃ ପତାକାଂ ସୂତଂ ଚଚ୍ଛତ୍ରଂ ଚାପାତଯଦ୍ରଥାତ୍
ତାପରେ, ସୌମଦତ୍ତି ତୁରନ୍ତ ଏହି ଚମତ୍କାର ଯୁଦ୍ଧରେ ମଣିମନ୍ତଙ୍କ ରଥରୁ ପତାକା, ସାରଥି ଓ ଛତାକୁ ଖସାଇଦେଲେ।
ଅଥାପ୍ଲୁତ୍ଯ ରଥାତ୍ତୂର୍ଣଂ ଯୂପକେତୁରମିତ୍ରହା। ସାଶ୍ଵସୂତଧ୍ଵଜରଥଂ ତଂ ଚକର୍ତ ଵରାସିନା
ତାପରେ ଶତ୍ରୁ ନାଶକ ଯୂପକେତୁ ତୁରନ୍ତ ନିଜ ରଥରୁ ଲାଫି ପଡ଼ି, ଏକ ଉତ୍ତମ ତଳୱାରରେ ସେଇ ରଥ, ଘୋଡ଼ା, ସାରଥି ଓ ପତାକାକୁ କାଟିଦେଲେ।
ରଥଂ ଚ ସ୍ଵଂ ସମାସ୍ଥାଯ ଧନୁରାଦାଯ ଚାପରମ୍। ସ୍ଵଯଂ ଯଚ୍ଛନ୍ହଯାନ୍ରାଜନ୍ଵ୍ଯଧମତ୍ପାଣ୍ଡଵୀଂ ଚମୂମ୍
ନିଜ ରଥରେ ବସି, ଅନ୍ୟ ଏକ ଧନୁଷ ନେଇ, ସେ ନିଜେ ଘୋଡ଼ା ଚଲାଇ, ରାଜନ୍, ପାଣ୍ଡବ ସେନାକୁ ଆଘାତ କଲେ।
ପାଣ୍ଡ୍ଯମିନ୍ଦ୍ରମିଵାଯାନ୍ତମସୁରାନ୍ପ୍ରତି ଦୁର୍ଜଯମ୍। ସମର୍ଥଃ ସାଯକୌଘେନ ଵୃଷସେନୋ ନ୍ଯଵାରଯତ୍
ପାଣ୍ଡ୍ୟ ରାଜା ଅସୁରମାନେ ଉପରେ ଆସୁଥିବା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପରି ଅଦମ୍ୟ ଥିଲେ; ବୃଷସେନ ତୀରର ବର୍ଷାରେ ସେଉଁଠି ତାଙ୍କୁ ରୋକିଦେଲେ।
ଅଥାଜଗାମ ହୈଡିମ୍ବୋ ମହାମାଯୋ ମହାବଲଃ। ପିତୄଣାଂ ହିତମନ୍ଵିଚ୍ଛନ୍ଦହନ୍କୌରଵଵାହିନୀମ୍
ତାପରେ ହଇଡିମ୍ବ, ମହା ମାୟା ଓ ମହାବଳୀ, ନିଜ ପିତୃମାନେଙ୍କ ଭଲ ଚାହିଁ, କୌରବ ସେନା ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ।
ଗଦାପରିଘନିସ୍ତ୍ରିଂଶପଟ୍ଟସାଯୋଘନୋପଲୈଃ। କଡଙ୍ଗରୈର୍ଭୁଶୁଣ୍ଡୀଭିଃ ପ୍ରାସୈସ୍ତୋମରସାଯକୈଃ
ଗଦା, ଲୋହ ଗଦା, ତଳୱାର, ଭାଲା, ଭାରି ଗଦା, କାଟା ଲାଗିଥିବା ଗଦା, ବଣ, ତୀର, ଅଣ୍ଡା, ତୋମର, ଏମିତି ଅନେକ ଅସ୍ତ୍ର ନେଇ,
ମୁସଲୈର୍ମୁଦ୍ଗରୈଶ୍ଚକ୍ରୈର୍ନ୍ଭିଣ୍ଡିପାଲପରଶ୍ଵଥୈଃ। ପାଂସୁଵାତାଗ୍ନିସଲିଲୈର୍ଭସ୍ମଲୋଷ୍ଠତୃଣଦ୍ରୁମୈଃ
ମୁସଳ, ମୁଦ୍ଗର, ଚକ୍ର, ଗୁଲି, କୁଟାର, ଧୂଳି, ପବନ, ଅଗ୍ନି, ପାଣି, ଛାର, ମାଟି, ଘାସ ଓ ଗଛ ଦ୍ୱାରା,
ଆତୁଦନ୍ପ୍ରରୁଜନ୍ଭଞ୍ଜନ୍ନିଘ୍ନନ୍ଵିଦ୍ରାଵଯନ୍କ୍ଷିପନ୍। ସେନାଂ ଵିଭୀଷଯନ୍ନାଯାଦ୍ଦୋଣପ୍ରେପ୍ସୁର୍ଘଟୋତ୍କଚଃ
ମାରି, ଆଘାତ କରି, ଭାଙ୍ଗି, ହତ୍ୟା କରି, ଭଗାଇ, ଛିପି, ସେନାକୁ ଭୟଭୀତ କରି, ଘଟୋତ୍କଚ ଡ୍ରୋଣଙ୍କୁ ଖୋଜି ଆଗେଇଯାଇଲେ।
ତଂ ତୁ ନାନାପ୍ରହରଣୈର୍ନାନାଯୁଦ୍ଧଵିଶେଷଣୈଃ। ରାକ୍ଷସଂ ରାକ୍ଷସଃ କ୍ରୁଦ୍ଧଃ ସମାଜଘ୍ନେ ହ୍ଯଲମ୍ବୁସଃ
ତାପରେ ରାକ୍ଷସ ଅଲମ୍ବୁସ, କ୍ରୋଧରେ ଭରିଯାଇ, ବିଭିନ୍ନ ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଯୁଦ୍ଧ ଚାଳିରେ ସେଇ ରାକ୍ଷସ ଘଟୋତ୍କଚ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ।