ଯଥାଽସୀଚ୍ଚ ନିଵୃତ୍ତେଷୁ ପାଣ୍ଡଵେଯେଷୁ ସଞ୍ଜଯ। ମମ ସୈନ୍ଯାଵଶେଷସ୍ଯ ସନ୍ନିପାତଃ ସୁଦାରୁଣଃ
ସଞ୍ଜୟ, ପାଣ୍ଡବମାନେ ଯେତେବେଳେ ଯୁଦ୍ଧଭୂମିରୁ ହଟିଗଲେ, ମୋ ଶେଷ ଥିବା ସେନା ଏତେ ଭୟଙ୍କର ଭାବେ କେମିତି ଏକଠା ହେଲା?
କଥଂ ଚ ଵୋ ମନସ୍ତାତ ନିଵୃତ୍ତେଷ୍ଵଭଵତ୍ତଦା। ମାମକାନାଂ ଚ ଯେ ଶୂରାଃ କେ କାଂସ୍ତତ୍ର ନ୍ଯଵାରଯନ୍
ସେ ସମୟରେ, ପାଣ୍ଡବମାନେ ହଟିଯିବା ପରେ, ତୁମମାନଙ୍କର ମନ କିପରି ଥିଲା? ମୋ ସେନାର କେଉଁ ଶୂରବୀର ଠିଆ ରହିଲେ ଏବଂ କିଏ ତାଙ୍କୁ ରୋକିଲେ?
ତଂ ଧର୍ମରାଜୋ ବହୁଭିର୍ମର୍ମଭିଦ୍ଭିରଵାକିରତ୍। ମଦ୍ରେଶସ୍ତଂ ଚତୁଃଷଷ୍ଟ୍ଯା ଶରୈର୍ଵିଦ୍ଧ୍ଵାଽନଦଦ୍ଭୃଶମ୍
ଧର୍ମରାଜ ଅନେକ ଧାରାଳ ତୀର ଝଡ଼େଇ ମଦ୍ରରାଜାଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ, ମଦ୍ରରାଜ ମଧ୍ୟ ଚଉଷଠି ତୀର ମାରି ଭୟଙ୍କର ଚିତ୍କାର କଲେ।
ତସ୍ଯ ନାନଦତଃ କେତୁମୁଚ୍ଚକର୍ତ ଚ କାର୍ମୁକମ୍। କ୍ଷୁରାଭ୍ଯାଂ ପାଣ୍ଡଵୋ ଜ୍ଯେଷ୍ଠସ୍ତତ ଉଚ୍ଚୁକ୍ରୁଶୁର୍ଜନାଃ
ସେ ଚିତ୍କାର କରୁଥିବାବେଳେ, ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କର ବଡ଼ଭାଇ ଦୁଇଟି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତୀରରେ ତାଙ୍କର ପତାକା ଓ ଧନୁଷ କାଟିଦେଲେ, ଏହା ଦେଖି ସମସ୍ତେ ଉଲ୍ଲାସରେ ଚିତ୍କାର କଲେ।
ତଥୈଵ ରାଜା ବାହ୍ଲୀକୋ ରାଜାନଂ ଦ୍ରୁପଦଂ ଶରୈଃ। ଆଦ୍ରଵନ୍ତଂ ସହାନୀକଃ ସହାନୀକଂ ନ୍ଯଵାରଯତ୍
ଏହିପରି, ବାହ୍ଲିକ ରାଜା ତାଙ୍କର ସେନା ସହିତ ଆଗକୁ ବଢ଼ୁଥିବା ଦ୍ରୁପଦ ରାଜାଙ୍କୁ ତୀରରେ ଆବୃତ କରି ରୋକିଦେଲେ।
ତଦ୍ଯୁଦ୍ଧମଭଵଦ୍ଧୋରଂ ଵୃଦ୍ଧଯୋଃ ସହସେନଯୋଃ। ଯଥା ମହାଯୂଥପଯୋର୍ଦ୍ଵିପଯୋଃ ସମ୍ପ୍ରଭିନ୍ନଯୋଃ
ଏହି ଦୁଇ ବୃଦ୍ଧ ରାଜା ଓ ତାଙ୍କର ସେନାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧ ଏତେ ଭୟଙ୍କର ହେଲା, ଯେପରି ଦୁଇଟି ରାଗିଥିବା ବଡ଼ ହାତୀ ତାଙ୍କର ଦଳ ସହିତ ମୁହାଁମୁହିଁ ହେଉଛନ୍ତି।
ଵିନ୍ଦାନୁଵିନ୍ଦାଵାଵନ୍ତ୍ଯୌ ଵିରାଟଂ ମତ୍ସ୍ଯମାର୍ଚ୍ଛତାମ୍। ସହସୈନ୍ଯୌ ସହାନୀକଂ ଯଥେନ୍ଦ୍ରାଗ୍ନୀ ପୁରା ବଲିମ୍
ଅବନ୍ତିର ବିନ୍ଦ୍ୟ ଓ ଅନୁବିନ୍ଦ୍ୟ ତାଙ୍କର ସେନା ସହିତ ମତ୍ସ୍ୟ ରାଜା ବିରାଟଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ, ଯେପରି ପୂର୍ବେ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନି ବଳିଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲେ।
ତଦୁତ୍ପିଞ୍ଜଲକଂ ଯୁଦ୍ଧମାସୀଦ୍ଦେଵାସୁରୋପମମ୍। ମତ୍ସ୍ଯାନାଂ କେକଯୈଃ ସାର୍ଧମଭୀତାଶ୍ଵରଥଦ୍ଵିପମ୍
ମତ୍ସ୍ୟ ଓ କେକୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯେଉଁ ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା, ଯେଉଁଠାରେ ଘୋଡ଼ା, ରଥ ଓ ହାତୀମାନେ ଭୟ ନ ଭାବି ଲଡ଼ୁଥିଲେ, ସେଠାରେ ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧ ପରି ହେଲା।
ନାକୁଲିଂ ତୁ ଶତାନୀକଂ ଭୂତକର୍ମା ସଭାପତିଃ। ଅସ୍ଯନ୍ତମିଷୁଜାଲାନି ଯାନ୍ତଂ ଦ୍ରୋଣାଦଵାରଯତ୍
ନକୁଳଙ୍କ ପୁଅ ଶତାନୀକ ଡ୍ରୋଣଙ୍କ ଦିଗକୁ ତୀରର ବର୍ଷା କରି ଆଗକୁ ବଢ଼ୁଥିଲେ, ସେତେବେଳେ ସଭାପତି ଭୂତକର୍ମା ତାଙ୍କୁ ରୋକିଦେଲେ।
ତତୋ ନକୁଲଦାଯାଦସ୍ତ୍ରିଭିର୍ଭଲ୍ଲୈଃ ସୁସଂଶିତୈଃ। ଚକ୍ରେ ଵିବାହୁଶିରସଂ ଭୂତକର୍ମାଣମାହଵେ
ତାପରେ, ନକୁଳଙ୍କ ବଂଶଜ ତିନିଟି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଭଲ ତୀରରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୂତକର୍ମାଙ୍କ ଦୁଇ ହାତ ଓ ମୁଣ୍ଡ କାଟିଦେଲେ।
ସୁତସୋମଂ ତୁ ଵିକ୍ରାନ୍ତମାଯାନ୍ତଂ ତଂ ଶରୌଘିଣମ୍। ଦ୍ରୋଣାଯାଭିମୁଖଂ ଵୀରଂ ସାଲ୍ଵୋ ବାଣୈରଵାରଯତ୍
ସୂତସୋମ ତୀରର ବର୍ଷା କରି ଡ୍ରୋଣଙ୍କ ଦିଗକୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ୁଥିବା ବେଳେ, ସାଲ୍ଵ ତାଙ୍କୁ ତୀରରେ ରୋକିଦେଲେ।
ସ ତୁ ଭୀମରଥଃ ସାଲ୍ଵମାଶୁଗୈରାଯସୈଃ ଶିତୈଃ। ଷଡ୍ଭିଃ ସାଶ୍ଵନିଯନ୍ତାରମନଯଦ୍ଯମସାଦନମ୍
କିନ୍ତୁ ଭୀମରଥ ଛଅଟି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଓ ତୀବ୍ର ଲୋହା ତୀରରେ ସାଲ୍ଵଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ଘୋଡ଼ା ଓ ସାରଥି ସହିତ ଯମଲୋକକୁ ପଠାଇଦେଲେ।
ଶ୍ରୁତକୀର୍ତିଂ ସମାଯାନ୍ତଂ ମଯୂରସଦୃଶୈର୍ହଯୈଃ। ଚିତ୍ରସେନୋ ମହାରାଜ ତଵ ପୌତ୍ରଂ ନ୍ଯଵାରଯତ୍
ମୟୂର ପରି ଘୋଡ଼ା ନେଇ ଆଗକୁ ବଢ଼ୁଥିବା ତୁମ ପଉତ୍ର ଶ୍ରୁତକୀର୍ତ୍ତିଙ୍କୁ ରାଜା, ଚିତ୍ରସେନ ରୋକିଦେଲେ।
ତମାର୍ଜୁନିଃ ଶରୈଶ୍ଚକ୍ରେ ପିତୃଵ୍ଯଂ ଜର୍ଝରଚ୍ଛଵିମ୍। ଶରୈଶ୍ଚ ଦ୍ରୌପଦୀପୁତ୍ରଂ ଚିତ୍ରସେନଃ ସମାଵୃଣୋତ୍
ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ପୁଅ ତୀରରେ ତାଙ୍କ ପିସା ଚିତ୍ରସେନଙ୍କ ଦେହକୁ ଫାଟିଦେଲେ, ଏବଂ ଚିତ୍ରସେନ ମଧ୍ୟ ଦ୍ରୌପଦୀପୁତ୍ରଙ୍କୁ ତୀରରେ ଆବୃତ କଲେ।
କିରନ୍ତଂ ଶରଜାଲାନି ପ୍ରଭିନ୍ନମିଵ କୁଞ୍ଜରମ୍। ଶ୍ରୁତକର୍ମାଣମାଯାନ୍ତଂ ଦୌଶ୍ଶାସନିରଵାରଯତ୍
ମଦମସ୍ତ ହାତୀ ପରି ତୀରର ବର୍ଷା କରୁଥିବା ଏବଂ ଆଗକୁ ବଢ଼ୁଥିବା ଶ୍ରୁତକର୍ମାଙ୍କୁ ଦୁଃଶାସନଙ୍କ ପୁଅ ରୋକିଦେଲେ।
ତୌ ପୌତ୍ରୌ ତଵ ଦୁର୍ଧର୍ଷୌ ପରସ୍ପରଵଧୈଷିଣୌ। ପିତୄଣାମର୍ଥସିଦ୍ଧ୍ଯର୍ଥଂ ଚକ୍ରତୁର୍ଯୁଦ୍ଧମୁତ୍ତମମ୍
ତୁମର ଏହି ଦୁଇ ଅଜୟ୍ୟ ପଉତ୍ର, ପ୍ରତିଏକେ ଅନ୍ୟଜଣଙ୍କୁ ମାରିବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲେ, ପିତାମାନଙ୍କ ସଫଳତା ପାଇଁ ଉତ୍ତମ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।
ତିଷ୍ଠନ୍ତମଗ୍ରେ ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପ୍ରତିଵିନ୍ଧ୍ଯଂ ମହାହଵେ। ଦ୍ରୌଣିର୍ମାନଂ ପିତୁଃ କୁର୍ଵନ୍ମାର୍ଗଣୈଃ ସମଵାରଯତ୍
ମହାସମରରେ ପ୍ରତିବିନ୍ଧ୍ୟ ଆଗରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବାକୁ ଦେଖି, ଡ୍ରୋଣଙ୍କ ପୁଅ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ମର୍ଯ୍ୟାଦା ରକ୍ଷା ପାଇଁ ତୀରରେ ତାଙ୍କୁ ରୋକିଦେଲେ।
ତଂ କ୍ରୁଦ୍ଧଂ ପ୍ରତିଵିଵ୍ଯାଧ ପ୍ରତିଵିନ୍ଧ୍ଯଃ ଶିତୈଃ ଶରୈଃ। ସିଂହଲାଙ୍ଗୂଲଲକ୍ଷ୍ମାଣଂ ପିତୁରର୍ଥେ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତମ୍
ପ୍ରତିବିନ୍ଧ୍ୟ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ସିଂହପୁଛ ଚିହ୍ନ ଥିବା ଏବଂ ପିତାଙ୍କ ପାଇଁ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ଡ୍ରୋଣପୁଅଙ୍କୁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତୀରରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ।
ପ୍ରଵପନ୍ନିଵ ବୀଜାନି ବୀଜକାଲେ କୃଷୀଵଲଃ। ଦ୍ରୌଣାଯନିର୍ଦ୍ରୌପଦେଯଂ ଶରଵର୍ଷୈରଵାକିରତ୍
ଯେପରି ଚାଷୀ ଠିକ୍ ସମୟରେ ବିଆଁ ପକାଇ ଦିଏ, ସେପରି ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ପୁଅ ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ପୁଅ ଉପରେ ତୀରର ବର୍ଷା କରିଲେ।
ଯସ୍ତୁ ଶୂରତମୋ ରାଜନ୍ନୁଭଯୋଃ ସେନଯୋର୍ମତଃ। ତଂ ପଟଚ୍ଚରହନ୍ତାରଂ ଲକ୍ଷ୍ମଣଃ ସମଵାରଯତ୍
ହେ ରାଜା, ଦୁଇଟି ସେନାରେ ସବୁଠାରୁ ସାହସୀ ଯେଉଁଥିଲେ, ତାଙ୍କୁ ଢାଳ ଭାଙ୍ଗିବାରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ରୋକିଦେଲେ।
ସ ଲକ୍ଷ୍ମଣସ୍ଯେଷ୍ଵସନଂ ଛିତ୍ତ୍ଵା ଲକ୍ଷ୍ମ ଚ ଭାରତ। ଲକ୍ଷ୍ମଣେ ଶରଜାଲାନି ଵିସୃଜନ୍ବହ୍ଵଶୋଭତ
ତାପରେ, ହେ ଭାରତ, ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ଧନୁଷ ଓ ଲକ୍ଷ୍ୟ କାଟିଦେଇ, ସେ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ଉପରେ ତୀରର ଝଡ଼ ଛାଡ଼ି ବହୁତ ଦେଖାଗଲେ।
ତତୋଽଭିମନ୍ଯୁଃ କର୍ମାଣି କୁର୍ଵନ୍ତଂ ଚିତ୍ରଯୋଧିନମ୍। ଆର୍ଜୁନିଃ କୃତିନଂ ଶୂରଂ ଲକ୍ଷ୍ମଣଂ ସମଯୋଧଯତ୍
ତାପରେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ପୁଅ ଅଭିମନ୍ୟୁ, ଯିଏ ଦକ୍ଷ ଓ ସାହସୀ ଯୋଦ୍ଧା, ଯୁଦ୍ଧରେ ବଡ଼ କାମ କରୁଥିବା ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିଲେ।
ସ ସମ୍ପ୍ରହାରସ୍ତୁମୁଲସ୍ତଯୋରାସୀନ୍ମହାତ୍ମନୋଃ। ଶ୍ରୋତୄଣାମୀକ୍ଷିତୄଣାଂ ଚ ଭୃଶଂ ପ୍ରୀତିଵିଵର୍ଧନଃ
ସେଇ ଦୁଇ ମହାନ ଆତ୍ମାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ହେଉଥିବା ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ଦେଖିଥିବା ଓ ଶୁଣିଥିବା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ବହୁତ ଆନନ୍ଦ ଦେଲା।
ଵିକର୍ଣସ୍ତୁ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞୋ ଯାଜ୍ଞସେନିଂ ଶିଖଣ୍ଡିନମ୍। ପର୍ଯଵାରଯଦାଯାନ୍ତଂ ଯୁଵାନଂ ସମରେ ଯୁଵା
ତାପରେ ବିକର୍ଣ୍ଣ, ଯିଏ ବହୁତ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଓ ଯୁବକ, ଯଜ୍ଞସେନୀଙ୍କ ପୁଅ ଶିଖଣ୍ଡୀ, ଯିଏ ଯୁଦ୍ଧରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ୁଥିଲେ, ତାଙ୍କୁ ରୋକିଲେ।
ତତସ୍ତମିଷୁଜାଲେନ ଯାଜ୍ଞସେନିଃ ସମାଵୃଣୋତ୍। ଵିଧୂଯ ତଦ୍ବାଣଜାଲଂ ବଭୌ ତଵ ସୁତୋ ବଲୀ
ତାପରେ ଯଜ୍ଞସେନୀ ତାଙ୍କୁ ତୀରର ଜାଲିରେ ଢାଙ୍କିଦେଲେ, କିନ୍ତୁ ତୁମର ସକ୍ତିଶାଳୀ ପୁଅ ସେଇ ତୀର ବର୍ଷା ହଟାଇ ଦେଖାଗଲେ।
ଅଙ୍ଗଦୋଽଭିମୁଖଂ ଵୀରମୁତ୍ତମୌଜସମାହଵେ। ଦ୍ରୋଣାଯାଭିମୁଖଂ ଯାନ୍ତଂ ଶରୌଘେଣ ନ୍ଯଵାରଯତ୍
ଅଙ୍ଗଦ, ଯୁଦ୍ଧରେ ସାହସୀ ଉତ୍ତମୌଜସଙ୍କ ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇ, ତାଙ୍କୁ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ଦିଗରେ ବଢ଼ିଯିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିବାବେଳେ ତୀର ବର୍ଷା କରି ରୋକିଦେଲେ।
ସ ସମ୍ପ୍ରହାରସ୍ତୁମୁଲସ୍ତଯୋଃ ପୁରୁଷସିଂହଯୋଃ। ସୈନିକାନାଂ ଚ ସର୍ଵେଷାଂ ତଯୋଶ୍ଚ ପ୍ରୀତିଵର୍ଧନଃ
ସେଇ ଦୁଇଟି ସିଂହ ସଦୃଶ ପୁରୁଷଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ସମସ୍ତ ସେନା ଓ ସେମାନେ ଦୁଇଜଣଙ୍କ ଆନନ୍ଦ ବଢ଼ାଇଦେଲା।
ଦୁର୍ମୁଖସ୍ତୁ ମହେଷ୍ଵାସୋ ଵୀରଂ ପୁରୁଜିତଂ ବଲୀ। ଦ୍ରୋଣାଯାଭିମୁଖଂ ଯାନ୍ତଂ ଵତ୍ସଦନ୍ତୈରଵାରଯତ୍
ଦୁର୍ମୁଖ, ଯିଏ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଧନୁର୍ଧର, ସେ ସାହସୀ ପୁରୁଜିତଙ୍କୁ, ଯିଏ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ଦିଗରେ ବଢ଼ୁଥିଲେ, ବଛା ଦାନ୍ତ ଭଳି ତୀର ଦେଇ ରୋକିଦେଲେ।
ସ ଦୁର୍ମୁଖଂ ଭ୍ରୁଵୋର୍ମଧ୍ଯେ ନାରାଚେନାଭ୍ଯତାଡଯତ୍। ତସ୍ଯ ତଦ୍ଧି ବଭୌ ଵକ୍ତ୍ରଂ ସନାଲମିଵ ପଙ୍କଜମ୍
ସେ ଦୁର୍ମୁଖଙ୍କୁ ଭୃକୁଟି ମଧ୍ୟରେ ଚଉଡ଼ା ମୁଣ୍ଡିଆ ତୀର ଦେଇ ଘାତ କଲେ, ତାହାରେ ତାଙ୍କର ମୁହଁ ଡାଣ୍ଡ ସହିତ ପଦ୍ମ ଭଳି ଦେଖାଗଲା।
କର୍ଣସ୍ତୁ କେକଯାନ୍ଭ୍ରାତୄନ୍ପଞ୍ଚ ଲୋହିତକଧ୍ଵଜାନ୍। ଦ୍ରୋଣାଯାଭିମୁଖଂ ଯାତାଞ୍ଶରଵର୍ଷୈରଵାରଯତ୍
କର୍ଣ୍ଣ, ଲାଲ ଝଣ୍ଡା ଧାରଣ କରୁଥିବା କେକୟ ପଞ୍ଚ ଭାଇଙ୍କୁ, ଯେଉଁମାନେ ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ଦିଗରେ ବଢ଼ୁଥିଲେ, ତୀରର ବର୍ଷା କରି ରୋକିଦେଲେ।