ଭଵଦ୍ଭିରୁପଲବ୍ଧାନି କଥିତାନି ଚ ସଂସଦି । ପାଣ୍ଡଵା ଵାସୁଦେଵଶ୍ଚ ଵିଦିତା ମମ ସର୍ଵଶଃ
ଏହି ସବୁ ଆପଣମାନେ ସଭାରେ ଦେଖିଛନ୍ତି ଓ କହିଛନ୍ତି; ପାଣ୍ଡବମାନେ ଓ ବସୁଦେବଙ୍କୁ ମୁଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଜାଣେ।
ଅଜେଯାଃ ପୁରୁଷୈରନ୍ଯୈରିତି ତଂଶ୍ଚୋତ୍ସହାମହେ। ଵିଜଯିଷ୍ଯେ ରଣେ ପାଣ୍ଡୂନିତି ମେ ନିଶ୍ଚିତଃ ମନଃ
ଅନ୍ୟ ମଣିଷମାନେଠାରୁ ତାଙ୍କୁ ଅଜୟ କୁହାଯାଏ, ତଥାପି ମୋ ମନ ନିଶ୍ଚୟ କରିଛି ଯେ, ମୁଁ ଯୁଦ୍ଧରେ ପାଣ୍ଡବମାନେଙ୍କୁ ଜିତିବି।
ନ ଚ ଶକ୍ଯମଵସ୍ରଷ୍ଟୁଂ ଵୈରମେତତ୍ସୁଦାରୁଣମ୍ । ଧନଂଜଯେନ ଯୋତ୍ସ୍ଯେଽହଂ ସ୍ଵଧର୍ମପ୍ରୀତମାନସଃ
ଏହି ଭୟଙ୍କର ଶତ୍ରୁତାକୁ ତ୍ୟାଗ କରିହେବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ; ମୁଁ ଧନଞ୍ଜୟ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବି, ମୋ ମନ ନିଜ ଧର୍ମରେ ଲଗିଛି।
ଅନୁଜାନୀଷ୍ଵ ମାଂ ତାତ ଯୁଦ୍ଧାଯ କୃତନିଶ୍ଚଯମ୍ । ଅନୁଜ୍ଞାତସ୍ତ୍ଵଯା ଵୀର ଯୁଧ୍ଯେଯମିତି ମେ ମତିଃ
ପିତା, ମୋତେ ଅନୁମତି ଦିଅ, ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ମୁଁ ନିଶ୍ଚିତ ହୋଇଛି; ଆପଣଙ୍କ ଅନୁମତିରେ, ବୀର, ମୁଁ ଯୁଦ୍ଧ କରିବି—ଏହି ମୋ ମନର ନିଶ୍ଚୟ।
ଦୁରୁକ୍ତଂ ଵିପ୍ରତୀପଂ ଵା ରଭସାଚ୍ଚାପଲାତ୍ତଥା । ଯନ୍ମଯେହ କୃତଂ କିଂଚିତ୍ତନ୍ମେ ତ୍ଵଂ କ୍ଷନ୍ତୁମର୍ହସି
ଏଠାରେ ମୁଁ ଯେଉଁ କଠୋର କିମ୍ବା ଅନୁଚିତ କଥା ଅବିବେକ ବା ଅବିଚାରରେ କହିଥିଲି, ସେସବୁ ପାଇଁ ମୋତେ କ୍ଷମା କରନ୍ତୁ।
ନ ଚେଚ୍ଛକ୍ଯମଵସ୍ରଷ୍ଟୁଂ ଵୈରମେତତ୍ସୁଦାରୁଣମ୍। ଅନୁଜାନାମି କର୍ଣ ତ୍ଵାଂ ଯୁଧ୍ଯସ୍ଵ ସ୍ଵର୍ଗକାମ୍ଯଯା
ଏହି ଭୟଙ୍କର ଶତ୍ରୁତାକୁ ତ୍ୟାଗ କରିହେବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ; କର୍ଣ୍ଣ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଅନୁମତି ଦେଉଛି—ସ୍ୱର୍ଗ ଲାଗି ଯୁଦ୍ଧ କର।
ନିର୍ମନ୍ଯୁର୍ଗତସଂରମ୍ଭଃ କୃତକର୍ମା ରଣେ ସ୍ମ ହ। ଯଥାଶକ୍ତି ଯଥୋତ୍ସାହଂ ସତାଂ ଵୃତ୍ତେଷୁ ଵୃତ୍ତଵାନ୍
ସେ ଅହଂକାର ଓ କ୍ରୋଧ ଛାଡି, ଯୁଦ୍ଧରେ ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପୂରଣ କରିଥିଲେ। ନିଜ ଶକ୍ତି ଓ ଉତ୍ସାହ ଅନୁଯାୟୀ, ସଦ୍ବ୍ୟବହାରୀଙ୍କ ପଥରେ ଚାଲିଥିଲେ।
ଅହଂ ତ୍ଵାମନୁଜାନାମି ଯଦିଚ୍ଛସି ତଦାପ୍ନୁହି । କ୍ଷତ୍ରଧର୍ମଜିତାଁଲ୍ଲୋକାନଵାପ୍ସ୍ଯସି ଧନଂଜଯାତ୍
ମୁଁ ତୁମକୁ ଅନୁମତି ଦେଉଛି—ତୁମେ ଯାହା ଚାହଁ, ତାହା ପାଓ। କ୍ଷତ୍ରିୟ ଧର୍ମ ପାଳନ କରି, ତୁମେ ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କଠାରୁ ଲୋକଗୁଡ଼ିକୁ ଲାଭ କରିପାରିବ।
ଯୁଧ୍ଯସ୍ଵ ନିରହଂକାରୋ ବଲଵୀର୍ଯଵ୍ଯପାଶ୍ରଯଃ । ଧର୍ମ୍ଯାଦ୍ଧି ଯୁଦ୍ଧାଦଧିକଂ କ୍ଷତ୍ରିଯସ୍ଯ ନ ଵିଦ୍ଯତେ
ଅହଂକାର ଛାଡି, ଶକ୍ତି ଓ ପ୍ରତାପରେ ଭରସା କରି ଯୁଦ୍ଧ କର। କାରଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ ପାଇଁ ଧର୍ମମୟ ଯୁଦ୍ଧଠାରୁ ଉତ୍ତମ କିଛି ନାହିଁ।
ପ୍ରଶମେ ହି କୃତୋ ଯତ୍ନଃ ସୁମହାନ୍ସୁଚିରଂ ମଯା। ନ ଚୈଵ ଶକିତଃ କର୍ତୁଂ ଯତୋ ଧର୍ମସ୍ତତୋ ଜଯଃ
ମୁଁ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ବଡ଼ ପ୍ରୟାସ କରିଥିଲି ଶାନ୍ତି ପାଇଁ, କିନ୍ତୁ ସେଥିରେ ସଫଳ ହେବା ଯାଏନି। ଯେଉଁଠାରେ ଧର୍ମ ଅଛି, ସେଠାରେ ଜୟ ଅଛି।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତଵତି ଗାଙ୍ଗେଯେ ଅଭିଵାଦ୍ଯୋପମନ୍ତ୍ର୍ଯ ଚ। ରାଧେଯୋ ରଥମାରୁହ୍ଯ ପ୍ରାଯାତ୍ତଵ ସୁତଂ ପ୍ରତି
ଗଙ୍ଗାପୁତ୍ର ଏପରି କହିବା ପରେ, କର୍ଣ୍ଣ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ବିଦାୟ ଜଣାଇ, ରଥରେ ଚଢ଼ି ତୁମ ପୁଅଙ୍କ ଦିଗକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ଇତ୍ଯେତଦ୍ବହୁଵୃତ୍ତାନ୍ତଂ ଭୀଷ୍ମପର୍ଵାଖିଲଂ ମଯା। ଶୃଣ୍ଵତେ ତେ ମହାରାଜ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ପାପହରଂ ଶୁଭମ୍
ହେ ମହାରାଜ, ଏହିପରି ଅନେକ ଘଟଣାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୀଷ୍ମ ପର୍ବକୁ ମୁଁ ତୁମକୁ କହିଲି, ଯାହା ଶୁଭ ଓ ପାପ ନାଶ କରେ।
ଯଃ ଶ୍ରାଵଯେତ୍ସଦା ରାଜନ୍ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ଵେଦପାରଗାନ୍ । ଶ୍ରଦ୍ଧାଵନ୍ତଶ୍ଚ ଯେ ଚାପି ଶ୍ରୋଷ୍ଯନ୍ତି ମନୁଜା ଭୁଵି
ଯେଉଁମାନେ ବେଦ ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଏହା ଶୁଣାନ୍ତି, କିମ୍ବା ଏହି ଭୂମିରେ ଶ୍ରଦ୍ଧାବାନ୍ ଲୋକମାନେ ଏହା ଶୁଣନ୍ତି,
ଵିଧୂଯ ସର୍ଵପାପାନି ଵିହାଯାନ୍ତେ କଲେଵରମ୍ । ପ୍ରଯାନ୍ତି ତତ୍ପଦଂ ଵିଷ୍ଣୋର୍ଯତ୍ପ୍ରାପ୍ଯ ନ ନିଵର୍ତତେ
ସେମାନେ ସମସ୍ତ ପାପ ଛାଡ଼ି, ଶେଷରେ ଶରୀର ତ୍ୟାଗ କରି, ସେହି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି, ଯେଉଁଠାରୁ ପୁନର୍ବାର ଫେରିଆସିବା ନାହିଁ।
ତସ୍ମାତ୍ସର୍ଵପ୍ରଯତ୍ନେନ ଭାରତଂ ଭରତର୍ଷଭ। ଶୃଣୁଯାତ୍ସିଦ୍ଧିମନ୍ଵିଚ୍ଛନ୍ନିହ ଵାମୁତ୍ର ମାନଵଃ
ତେଣୁ, ହେ ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସମସ୍ତ ପ୍ରୟାସରେ, ଯେଉଁ ମଣିଷ ସିଦ୍ଧି ଚାହେ, ସେଉଁଠି କିମ୍ବା ପରଲୋକରେ ଭାରତକୁ ଶୁଣିବା ଉଚିତ।
ଭୋଜନଂ ଭୋଜଯେଦ୍ଵିପ୍ରାନ୍ଗନ୍ଧମାଲ୍ଯୈରଲଙ୍କୃତାନ୍ । ଭୀଷ୍ମପର୍ଵଣି ରାଜେନ୍ଦ୍ର ଦଦ୍ଯାତ୍ପାନୀଯମୁତ୍ତମମ୍
ଭୀଷ୍ମ ପର୍ବରେ, ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ଗନ୍ଧ ଓ ମାଳ୍ୟରେ ଶୋଭିତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଦେବା ଓ ଉତ୍ତମ ଜଳ ଦେବା ଉଚିତ।
ପତିତେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠେ ବଭୂଵ କୁରୁଵାହିନୀ। ଦ୍ଯୌରିଵାପେତନକ୍ଷତ୍ରା ହୀନଂ ଖମିଵ ଵାଯୁନା
ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ ପଡ଼ିଯିବା ପରେ, କୁରୁ ସେନା ଏମିତି ହେଲା—ଯେପରି ଆକାଶରୁ ତାରା ହଟିଯାଇଛି, କିମ୍ବା ବାୟୁ ଦ୍ୱାରା ଖ ଶୂନ୍ୟ ହୋଇଯାଇଛି।
ଵିପନ୍ନସସ୍ଯେଵ ମହୀ ଵାକ୍ଚୈଵାସଂସ୍କୃତା ଯଥା। ଆସୁରୀଵ ଯଥା ସେନା ନିଗୃହୀତେ ନୃପେ ବଲୌ
ମାଟି ଅନ୍ନ ନଷ୍ଟ ହେଲା ପରି, କଥା ଅସଂସ୍କୃତ ହେଲା ପରି, ଏବଂ ସେନା ଏମିତି ହେଲା—ଯେପରି ରାଜା ହାରିଗଲେ ଦାନବ ସେନା ଅସହାୟ ହୋଇଯାଏ।
ଵିଧଵେଵ ଵାରାରୋହା ଶୁଷ୍କତୋଯେଵ ନିମ୍ନଗା। ଵୃକୈରିଵ ଵନେ ରୁଦ୍ଧା ପୃଷତୀ ହତଯୂଥପା
ବିଧବା ଜଣେ ସ୍ତ୍ରୀ, ଶୁଷ୍କ ନଦୀ ଯେପରି, କିମ୍ବା ଅଗ୍ରଣୀ ମୃଗ ମରିଯିବା ପରେ ଅଟକିଥିବା ହରିଣ ଦଳ ପରି।
ଶରଭାଽଽହତସିଂହେଵ ମହତୀ ଗିରିକନ୍ଦରା। ସା ସେନା ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠେ ପତିତେ ଜାହ୍ନଵୀସୁତେ
ଶରଭ ଦ୍ୱାରା ସିଂହ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିବା ବଡ଼ ପାହାଡ଼ ଗୁହା ପରି, ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜାହ୍ନବୀପୁତ୍ର ପଡ଼ିଯିବା ପରେ ସେ ସେନା ଏମିତି ହେଲା।
ଵିଷ୍ଵଗ୍ଵାତାହତିକ୍ଷୁବ୍ଧା ନୌରିଵାସୀନ୍ମହାର୍ଣଵେ। ବଲିଭିଃ ପାଣ୍ଡଵୈର୍ଵୀରୈର୍ଲବ୍ଧଲକ୍ଷୈର୍ଭୃଶାର୍ଦିତା
ବିପରୀତ ପବନରେ ଉଠାଉଠି ହେଉଥିବା ବଡ଼ ସମୁଦ୍ରର ଜାହାଜ ପରି, ପାଣ୍ଡବମାନେ ଲକ୍ଷ୍ୟ ପାଇଁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇ ସେ ସେନାକୁ ଭୟଙ୍କର ଭାବେ ଅତିକ୍ରମ କରିଥିଲେ।
ସା ତଦାସୀଦ୍ଭୃଶଂ ସେନା ଵ୍ଯାକୁଲାଶ୍ଵରଥଦ୍ଵିପା। ଵିପନ୍ନଭୂଯିଷ୍ଠନରା କୃପଣା ଧ୍ଵସ୍ତମାନସା
ସେ ସମୟରେ ସେ ସେନା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅସ୍ଥିର ହେଲା, ଘୋଡ଼ା, ରଥ ଓ ହାତୀ ଭିତରେ ଅନ୍ୟୋନ୍ୟ ଅସ୍ଥିରତା, ଅଧିକାଂଶ ମଣିଷ ନଷ୍ଟ, ଦୟାଜନକ ଓ ମନ ଭଙ୍ଗ ହୋଇଯାଇଥିଲେ।
ତସ୍ଯାଂ ତ୍ରସ୍ତା ନୃପତଯଃ ସୈନିକାଶ୍ଚ ପୃଥଗ୍ଵିଧାଃ। ପାତାଲ ଇଵ ମଜ୍ଜନ୍ତୋ ହୀନା ଦେଵଵ୍ରତେନ ତେ
ସେ ସେନାରେ, ଦେବବ୍ରତ ବିହୀନ ହେବାରୁ, ରାଜାମାନେ ଓ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ସେନାମାନେ ଭୟଭୀତ ହୋଇ, ପାତାଳକୁ ଡୁବିଯିବା ପରି ହେଉଥିଲେ।
କର୍ଣସ୍ଯ କୁରଵୋଽସ୍ମାର୍ଷୁଃ ସ ହି ଦେଵଵ୍ରତୋପମଃ। ସର୍ଵଶସ୍ତ୍ରଭୃତାଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ରୋଚମାନମିଵାତିଥିମ୍
କୁରୁମାନେ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କଲେ, କାରଣ ସେ ଦେବବ୍ରତଙ୍କ ସମାନ, ସମସ୍ତ ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଅତିଥି ପରି ଉଜ୍ୱଳ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।
ବନ୍ଧୁମାପଦ୍ଗତସ୍ଯେଵ ତମେଵୋପାଗମନ୍ମନଃ। ଚୁକ୍ରୁଶୁଃ କର୍ଣକର୍ଣେତି ତତ୍ର ଭାରତ ପାର୍ଥିଵାଃ
ଯେପରି ଦୁଃଖରେ ପଡ଼ିଥିବା ଜଣେ ନିଜ ଆତ୍ମୀୟ ପାଖକୁ ମନ ଯାଏ, ସେପରି ସେମାନଙ୍କର ମନ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଉପରେ ଗଲା। ସେଠାରେ, ହେ ଭାରତ, ସମସ୍ତ ରାଜାମାନେ ଚିତ୍କାର କଲେ, 'କର୍ଣ୍ଣ! କର୍ଣ୍ଣ!'।
ରାଧେଯଂ ହିତମସ୍ମାକଂ ସୂତପୁତ୍ରଂ ତନୁତ୍ଯଜମ୍। ସ ହି ନାବୁଧ୍ଯତ ତଦା ଦଶାହାନି ମହାଯଶାଃ
ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କ ଭଲ ପାଇଁ, ସେମାନେ ରାଧାର ପୁଅ, ସୂତପୁତ୍ର କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ଡାକିଲେ, ଯିଏ ନିଜ ଜୀବନ ଦେଇଦେବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ। କିନ୍ତୁ ସେ ସମୟରେ, ସେ ମହାପ୍ରସିଦ୍ଧ କର୍ଣ୍ଣ ଦଶ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କିଛି ଉତ୍ତର ଦେଲେ ନାହିଁ।
ସାମାତ୍ଯବନ୍ଧୁଃ କର୍ଣୋ ଵୈ ତମାନଯତ ମାଚିରମ୍। ଭୀଷ୍ମେଣ ହି ମହାବାହୁଃ ସର୍ଵକ୍ଷତ୍ରସ୍ଯ ପଶ୍ଯତଃ
କର୍ଣ୍ଣ ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ସାଥୀ ଓ ବନ୍ଧୁମାନେ ସହିତ ତୁରନ୍ତ ଡାକାଗଲେ, କାରଣ ମହାବଳଶାଳୀ ଭୀଷ୍ମ ସମସ୍ତ କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ତାଙ୍କୁ ଡାକିଥିଲେ।
ରଥେଷୁ ଗଣ୍ଯମାନେଷୁ ବଲଵିକ୍ରମଶାଲିଷୁ। ସଙ୍ଖ୍ଯାତୋଽର୍ଧରଥଃ କର୍ଣୋ ଦ୍ଵିଗୁଣଃ ସନ୍ନରର୍ଷଭଃ
ଯେତେବେଳେ ରଥୀମାନେ ଓ ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରଭାବ ଗଣନା ହେଉଥିଲା, ସେତେବେଳେ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ଅର୍ଧରଥୀ ବୋଲି ଗଣାଯାଇଥିଲା, କିନ୍ତୁ, ହେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେ ତ ସତ୍ୟରେ ଦୁଇ ଗୁଣା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲେ।
ରଥାତିରଥସଙ୍ଖ୍ଯାଯାଂ ଯୋଽଗ୍ରଣୀଃ ଶୂରସମ୍ଭତଃ। ସାସୁରାନପି ଦେଵେଶାନ୍ରଣେ ଯୋ ଯୋଦ୍ଧୁମୁତ୍ସହେତ୍
ରଥୀ ଓ ଅତିରଥୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସେ ସବୁଠାରୁ ଆଗରେ ଥିଲେ, ବୀରତାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ। ସେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦେବତାମାନେ ଓ ଅସୁରମାନେ ସହିତ ମଧ୍ୟ ଲଢ଼ିପାରିବାକୁ ସମର୍ଥ ଥିଲେ।
ସ ତୁ ତେନୈଵ କୋପେନ ରାଜନ୍ଗାଙ୍ଗେଯମୁକ୍ତଵାନ୍। ତ୍ଵଯି ଜୀଵତି କୌରଵ୍ଯ ନାହଂ ଯୋତ୍ସ୍ଯେ କଦାଚନ
କିନ୍ତୁ, ହେ ରାଜା, କ୍ରୋଧରେ ଆଙ୍ଗ ରାଜ୍ୟର ପୁଅ କହିଥିଲେ, 'ତୁମେ ବଞ୍ଚିଥିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ହେ କୌରବ, ମୁଁ କେବେ ଯୁଦ୍ଧ କରିବି ନାହିଁ।'