କୌନ୍ତେଯସ୍ତ୍ଵଂ ନ ରାଧେଯୋ ନ ତଵାଧିରଥଃ ପିତା। ସୂର୍ଯଜସ୍ତ୍ଵଂ ମହାବାହୋ ଵିଦିତୋ ନାରଦାନ୍ମଯା
ତୁମେ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର, ରାଧାପୁତ୍ର ନୁହଁ, ତୁମର ପିତା ଅଧିରଥ ନୁହଁ; ହେ ମହାବାହୁ, ତୁମେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଏହି କଥା ମୁଁ ନାରଦ ଦ୍ୱାରା ଜାଣିଛି ।
କୃଷ୍ଣଦ୍ଵୈପାଯନାଚ୍ଚୈଵ ତେଜସା ଚ ନ ସଂଶଯଃ । ନ ଚ ଦ୍ଵେଷୋସ୍ତି ମେ ତାତ ତ୍ଵଯି ସତ୍ଯଂ ବ୍ରଵୀମି ତେ
କୃଷ୍ଣଦ୍ୱୈପାୟନ ଓ ତୁମ ତେଜ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ଏହାର କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ; ମୋର ମନରେ ତୁମ ପ୍ରତି କୌଣସି ଦ୍ୱେଷ ନାହିଁ, ମୁଁ ତୁମକୁ ସତ୍ୟ କହୁଛି ।
ତେଜୋଵଧନିମିତ୍ତଂ ତୁ ପରୁଷଂ ତ୍ଵାହମବ୍ରୁଵମ୍। ଅକସ୍ମାତ୍ପାଣ୍ଡଵାନ୍ହି ତ୍ଵଂ ଦ୍ଵିଷସୀତି ମତିର୍ମମ
ତୁମ ତେଜ କମ୍ କରିବା ପାଇଁ ମୁଁ କଠୋର କଥା କହିଥିଲି; ହଠାତ୍ ମୋ ମନରେ ଲାଗିଲା ଯେ, ତୁମେ ପାଣ୍ଡବମାନେକୁ ଦ୍ୱେଷ କରୁଛ ।
ଯେନାସି ବହୁଶୋ ରାଜ୍ଞା ଚୋଦିତଃ ସୂତନନ୍ଦନ । ଜାତୋଽସି ଧର୍ମଲୋପେନ ତତସ୍ତେ ବୁଦ୍ଧିରୀଦୃଶୀ
ରାଜା ତୁମକୁ ବାରମ୍ବାର ଉତ୍ସାହିତ କରିଥିଲେ, ହେ ସୂତପୁତ୍ର, ଧର୍ମ ଉଲ୍ଲଂଘନ ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲ; ଏହିପରି ତୁମ ମନ ହୋଇଗଲା ।
ନୀଚାଶ୍ରଯାନ୍ମତ୍ସରେଣ ଦ୍ଵେଷିଣୀ ଗୁମିନାମପି । ତେନାସି ବହୁଶୋ ରୂକ୍ଷଂ ଶ୍ରାଵିତଃ କୁରୁସଂସଦି
ନିମ୍ନ ସଙ୍ଗ, ଇର୍ଷ୍ୟା ଓ ନିଷ୍ପାପମାନେ ପ୍ରତି ଦ୍ୱେଷ ଦ୍ୱାରା, ତୁମେ କୁରୁସଭାରେ ବାରମ୍ବାର କଠୋର କଥା ଶୁଣିଥିଲ ।
ଜାନାମି ସମରେ ଵୀର୍ଯଂ ଶତ୍ରୁଭିର୍ଦୁଃସହଂ ଭୁଵି । ବ୍ରହ୍ମଣ୍ଯତାଂ ଚ ଶୌର୍ଯଂ ଚ ଦାନେ ଚ ପରମାଂ ସ୍ଥିତିମ୍
ମୁଁ ଜାଣେ, ଯୁଦ୍ଧରେ ତୁମ ପ୍ରତାପ ଶତ୍ରୁମାନେ ପାଇଁ ଅସହ୍ୟ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପ୍ରତି ଭକ୍ତି, ସୌର୍ଯ୍ୟ ଓ ଦାନରେ ତୁମ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ସ୍ଥିତି ।
ନ ତ୍ଵଯା ସଦୃଶଃ କଶ୍ଚିତ୍ପୁରୁଷେଷ୍ଵମରୋପମ। କୁଲଭେଦଭଯାଚ୍ଚାହଂ ସଦା ପରୁଷମୁକ୍ତଵାନ୍
ପୃଥିବୀରେ କେହି ମଧ୍ୟ ତୁମ ପରି ନୁହଁ, ହେ ଅପୂର୍ଣ୍ଣିୟ; କୁଳ ଭଙ୍ଗ ଭୟରେ ମୁଁ ସଦା କଠୋର କଥା କହିଥିଲି ।
ଇଷ୍ଵସ୍ତ୍ରେ ଭାରସଂଧାନେ ଲାଘଵେଽସ୍ତ୍ରବଲେ ତଥା । ସଦୃଶଃ ଫଲ୍ଗୁନେନାସି କୃଷ୍ଣେନ ଚ ମହାତ୍ମନା
ଧନୁର୍ବିଦ୍ୟା, ଶରର ଭାର ନିର୍ଣ୍ଣୟ, ଦ୍ରୁତତା ଓ ଅସ୍ତ୍ରଶକ୍ତିରେ, ତୁମେ ଫଳ୍ଗୁନ ଓ ମହାତ୍ମା କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସମାନ ।
କର୍ଣ କାଶିପୁରଂ ଗତ୍ଵା ତ୍ଵଯୈକେନ ଧନୁଷ୍ମତା । କନ୍ଯାର୍ଥେ କୁରୁରାଜସ୍ଯ ରାଜାନୋ ମୃଦିତା ଯୁଧି
କର୍ଣ୍ଣ, ତୁମେ ଏକାକି ଧନୁଷ୍ଧାରୀ ହୋଇ କାଶୀକୁ ଗଲା ଓ କୁରୁରାଜଙ୍କର କନ୍ୟା ପାଇଁ ଯୁଦ୍ଧରେ ସମସ୍ତ ରାଜାମାନେଙ୍କୁ ଜିତିଥିଲା।
ତଥା ଚ ବଲଵାନ୍ରାଜା ଜରାସନ୍ଧୋ ଦୁରାସଦଃ। ସମରେ ସମରଶ୍ଲାଘିନ୍ନ ତ୍ଵଯା ସଦୃଶୋଽଭଵତ୍
ଏହିପରି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଦୁର୍ଜୟ ରାଜା ଜରାସନ୍ଧ ଯୁଦ୍ଧରେ ଗର୍ବିତ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ତୁମ ସମ୍ମୁଖରେ ସମାନ ହୋଇପାରିଲେ ନାହିଁ।
ବ୍ରହ୍ମଣ୍ଯଃ ସତ୍ତ୍ଵଯୋଧୀ ଚ ତେଜସା ଚ ବଲେନ ଚ । ଦେଵଗର୍ଭସମଃ ସଙ୍ଖ୍ଯେ ମନୁଷ୍ଯୈରଧିକୋ ଯୁଧି
ତୁମେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପ୍ରତି ଭକ୍ତ, ମନରେ ଯୋଦ୍ଧା, ଶକ୍ତି ଓ ପ୍ରଭାବରେ ଦେବତାଙ୍କ ସମାନ, ଯୁଦ୍ଧରେ ମଣିଷମାନେଠାରୁ ଅଧିକ।
ଵ୍ଯପନୀତୋଽଦ୍ଯ ମନ୍ଯୁର୍ମେ ଯସ୍ତ୍ଵାଂ ପ୍ରତି ପୁରା କୃତଃ । ଦୈଵଂ ପୁରୁଷକାରେଣ ନ ଶକ୍ଯମତିଵର୍ତିତୁମ୍
ଆଜି ମୋର ଯେଉଁ କ୍ରୋଧ ପୂର୍ବରୁ ତୁମ ପ୍ରତି ଥିଲା, ସେ ଶାନ୍ତ ହୋଇଗଲା; ଭାଗ୍ୟକୁ ମାନବ ଚେଷ୍ଟାରେ ଜିତିହେବା ଯାଏଁ ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।
ସୋଦର୍ଯାଃ ପାଣ୍ଡଵା ଵୀରା ଭ୍ରାତରସ୍ତେଽରିସୂଦନ। ସଂଗଚ୍ଛ ତୈର୍ମହାବାହୋ ମମ ଚେଦିଚ୍ଛସି ପ୍ରିଯମ୍
ପାଣ୍ଡବମାନେ ତୁମ ସହଓଦର ଭାଇ, ଶତ୍ରୁଘ୍ନ; ମୋତେ ଖୁସି କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛ, ମହାବାହୁ, ତେବେ ସେମାନଙ୍କ ସହିତ ଏକତ୍ରିତ ହେଉ।
ମଯା ଭଵତୁ ନିର୍ଵୃତ୍ତଂ ଵୈରମାଦିତ୍ଯନନ୍ଦନ । ପୃଥିଵ୍ଯାଂ ସର୍ଵରାଜାନୋ ଭଵନ୍ତ୍ଵଦ୍ଯ ନିରାମଯାଃ
ମୋ ଦ୍ୱାରା ଆମ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଶତ୍ରୁତା ଶେଷ ହେଉ, ସୂର୍ଯ୍ୟପୁତ୍ର; ଆଜି ପୃଥିବୀର ସମସ୍ତ ରାଜା ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତ ହେଉନ୍ତୁ।
ଜାନାମ୍ଯେଵ ମହାବାହୋ ସର୍ଵମେତନ୍ନ ସଂଶଯଃ। ଯଥା ଵଦସି ମେ ଭୀଷ୍ମ କୌନ୍ତେଯୋଽହଂ ନ ସୂତଜଃ
ମହାବାହୁ, ମୁଁ ଏହା ସଂଶୟ ବିନା ଭଲଭାବେ ଜାଣେ; ଭୀଷ୍ମ, ତୁମେ ଯେପରି କହ, ମୁଁ କୁନ୍ତୀର ପୁଅ, ରଥଚାଳକର ପୁଅ ନୁହେଁ।
ଅଵକୀର୍ଣସ୍ତ୍ଵହଂ କୁନ୍ତ୍ଯା ସୂତେନ ଚ ଵିଵର୍ଧିତଃ। ଭୁକ୍ତ୍ଵା ଦୁର୍ଯୋଧନୈଶ୍ଵର୍ଯଂ ନ ମିଥ୍ଯା କର୍ତୁମୁତ୍ସହେ
କିନ୍ତୁ କୁନ୍ତୀ ମୋତେ ତ୍ୟାଗିଥିଲେ ଓ ମୁଁ ରଥଚାଳକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପାଳିତ ହୋଇଛି; ଦୁର୍ୟୋଧନଙ୍କ ଐଶ୍ୱର୍ୟ ଉପଭୋଗ କରି, ମୁଁ ମିଥ୍ୟା କାମ କରିପାରିବି ନାହିଁ।
ଵସୁଦେଵସୁତୋ ଯଦ୍ଵତ୍ପାଣ୍ଡଵାଯ ଦୃଢଵ୍ରତଃ । ଵମୁ ଚୈଵ ଶରୀରଂ ଚ ପୁତ୍ରଦାରଂ ତଥା ଯଶଃ
ଯେପରି ବସୁଦେବଙ୍କ ପୁଅ ଦୃଢ଼ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ରଖି, ପାଣ୍ଡବ ପାଇଁ ରାଜ୍ୟ, ଦେହ, ପୁଅ, ଜନାନୀ ଓ କୀର୍ତ୍ତି ତ୍ୟାଗ କରିଥିଲେ,
ସର୍ଵଂ ଦୁର୍ଯୋଧନସ୍ଯାର୍ଥେ ତ୍ଯକ୍ତଂ ମେ ଭୂରିଦକ୍ଷିଣ । ମା ଚୈତଦ୍ଵ୍ଯାଧିମରଣଂ କ୍ଷତ୍ରଂ ସ୍ଯାଦିତି କୌରଵ
ସେପରି, ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ୟୋଧନଙ୍କ ପାଇଁ ସବୁକିଛି ତ୍ୟାଗ କରିଛି, ଦାନଶୀଳ; କୌରବ, କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ରୋଗ ବା ଅକାଳ ମୃତ୍ୟୁ ଦ୍ୱାରା ନଷ୍ଟ ହେଉନ୍ତୁ ନାହିଁ।
କୋପିତାଃ ପାଣ୍ଡଵା ନିତ୍ଯଂ ମଯାଽଶ୍ରିତ୍ଯ ସୁଯୋଧନମ୍ । ଅଵଶ୍ଯଭାଵୀ ହ୍ଯର୍ଥୋଽଯଂ ଯୋ ନ ଶକ୍ଯୋ ନିଵର୍ତିତୁମ୍
ପାଣ୍ଡବମାନେ ସଦା କ୍ରୋଧିତ ଓ ସୁୟୋଧନଙ୍କ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଛନ୍ତି, ମୋ ଦ୍ୱାରା; ଏହି ଫଳ ଅନିବାର୍ଯ୍ୟ ଓ ରୋକିହେବା ଯାଏଁ ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।
ଦୈଵଂ ପୁରୁଷକାରେଣ କୋ ଵିଵର୍ତିତୁମୁତ୍ସହେତ୍। ପୃଥିଵୀକ୍ଷଯସଂଶୀନି ନିମିତ୍ତାନି ପିତାମହ
ଭାଗ୍ୟକୁ ମାନବ ଚେଷ୍ଟାରେ କିଏ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିପାରିବ? ପୃଥିବୀ ନଶ୍ୱରତାର ଚିହ୍ନ ସ୍ପଷ୍ଟ, ପିତାମହ।
ଭଵଦ୍ଭିରୁପଲବ୍ଧାନି କଥିତାନି ଚ ସଂସଦି । ପାଣ୍ଡଵା ଵାସୁଦେଵଶ୍ଚ ଵିଦିତା ମମ ସର୍ଵଶଃ
ଏହି ସବୁ ଆପଣମାନେ ସଭାରେ ଦେଖିଛନ୍ତି ଓ କହିଛନ୍ତି; ପାଣ୍ଡବମାନେ ଓ ବସୁଦେବଙ୍କୁ ମୁଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଜାଣେ।
ଅଜେଯାଃ ପୁରୁଷୈରନ୍ଯୈରିତି ତଂଶ୍ଚୋତ୍ସହାମହେ। ଵିଜଯିଷ୍ଯେ ରଣେ ପାଣ୍ଡୂନିତି ମେ ନିଶ୍ଚିତଃ ମନଃ
ଅନ୍ୟ ମଣିଷମାନେଠାରୁ ତାଙ୍କୁ ଅଜୟ କୁହାଯାଏ, ତଥାପି ମୋ ମନ ନିଶ୍ଚୟ କରିଛି ଯେ, ମୁଁ ଯୁଦ୍ଧରେ ପାଣ୍ଡବମାନେଙ୍କୁ ଜିତିବି।
ନ ଚ ଶକ୍ଯମଵସ୍ରଷ୍ଟୁଂ ଵୈରମେତତ୍ସୁଦାରୁଣମ୍ । ଧନଂଜଯେନ ଯୋତ୍ସ୍ଯେଽହଂ ସ୍ଵଧର୍ମପ୍ରୀତମାନସଃ
ଏହି ଭୟଙ୍କର ଶତ୍ରୁତାକୁ ତ୍ୟାଗ କରିହେବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ; ମୁଁ ଧନଞ୍ଜୟ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବି, ମୋ ମନ ନିଜ ଧର୍ମରେ ଲଗିଛି।
ଅନୁଜାନୀଷ୍ଵ ମାଂ ତାତ ଯୁଦ୍ଧାଯ କୃତନିଶ୍ଚଯମ୍ । ଅନୁଜ୍ଞାତସ୍ତ୍ଵଯା ଵୀର ଯୁଧ୍ଯେଯମିତି ମେ ମତିଃ
ପିତା, ମୋତେ ଅନୁମତି ଦିଅ, ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ମୁଁ ନିଶ୍ଚିତ ହୋଇଛି; ଆପଣଙ୍କ ଅନୁମତିରେ, ବୀର, ମୁଁ ଯୁଦ୍ଧ କରିବି—ଏହି ମୋ ମନର ନିଶ୍ଚୟ।
ଦୁରୁକ୍ତଂ ଵିପ୍ରତୀପଂ ଵା ରଭସାଚ୍ଚାପଲାତ୍ତଥା । ଯନ୍ମଯେହ କୃତଂ କିଂଚିତ୍ତନ୍ମେ ତ୍ଵଂ କ୍ଷନ୍ତୁମର୍ହସି
ଏଠାରେ ମୁଁ ଯେଉଁ କଠୋର କିମ୍ବା ଅନୁଚିତ କଥା ଅବିବେକ ବା ଅବିଚାରରେ କହିଥିଲି, ସେସବୁ ପାଇଁ ମୋତେ କ୍ଷମା କରନ୍ତୁ।
ନ ଚେଚ୍ଛକ୍ଯମଵସ୍ରଷ୍ଟୁଂ ଵୈରମେତତ୍ସୁଦାରୁଣମ୍। ଅନୁଜାନାମି କର୍ଣ ତ୍ଵାଂ ଯୁଧ୍ଯସ୍ଵ ସ୍ଵର୍ଗକାମ୍ଯଯା
ଏହି ଭୟଙ୍କର ଶତ୍ରୁତାକୁ ତ୍ୟାଗ କରିହେବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ; କର୍ଣ୍ଣ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଅନୁମତି ଦେଉଛି—ସ୍ୱର୍ଗ ଲାଗି ଯୁଦ୍ଧ କର।
ନିର୍ମନ୍ଯୁର୍ଗତସଂରମ୍ଭଃ କୃତକର୍ମା ରଣେ ସ୍ମ ହ। ଯଥାଶକ୍ତି ଯଥୋତ୍ସାହଂ ସତାଂ ଵୃତ୍ତେଷୁ ଵୃତ୍ତଵାନ୍
ସେ ଅହଂକାର ଓ କ୍ରୋଧ ଛାଡି, ଯୁଦ୍ଧରେ ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପୂରଣ କରିଥିଲେ। ନିଜ ଶକ୍ତି ଓ ଉତ୍ସାହ ଅନୁଯାୟୀ, ସଦ୍ବ୍ୟବହାରୀଙ୍କ ପଥରେ ଚାଲିଥିଲେ।
ଅହଂ ତ୍ଵାମନୁଜାନାମି ଯଦିଚ୍ଛସି ତଦାପ୍ନୁହି । କ୍ଷତ୍ରଧର୍ମଜିତାଁଲ୍ଲୋକାନଵାପ୍ସ୍ଯସି ଧନଂଜଯାତ୍
ମୁଁ ତୁମକୁ ଅନୁମତି ଦେଉଛି—ତୁମେ ଯାହା ଚାହଁ, ତାହା ପାଓ। କ୍ଷତ୍ରିୟ ଧର୍ମ ପାଳନ କରି, ତୁମେ ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କଠାରୁ ଲୋକଗୁଡ଼ିକୁ ଲାଭ କରିପାରିବ।
ଯୁଧ୍ଯସ୍ଵ ନିରହଂକାରୋ ବଲଵୀର୍ଯଵ୍ଯପାଶ୍ରଯଃ । ଧର୍ମ୍ଯାଦ୍ଧି ଯୁଦ୍ଧାଦଧିକଂ କ୍ଷତ୍ରିଯସ୍ଯ ନ ଵିଦ୍ଯତେ
ଅହଂକାର ଛାଡି, ଶକ୍ତି ଓ ପ୍ରତାପରେ ଭରସା କରି ଯୁଦ୍ଧ କର। କାରଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ ପାଇଁ ଧର୍ମମୟ ଯୁଦ୍ଧଠାରୁ ଉତ୍ତମ କିଛି ନାହିଁ।
ପ୍ରଶମେ ହି କୃତୋ ଯତ୍ନଃ ସୁମହାନ୍ସୁଚିରଂ ମଯା। ନ ଚୈଵ ଶକିତଃ କର୍ତୁଂ ଯତୋ ଧର୍ମସ୍ତତୋ ଜଯଃ
ମୁଁ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ବଡ଼ ପ୍ରୟାସ କରିଥିଲି ଶାନ୍ତି ପାଇଁ, କିନ୍ତୁ ସେଥିରେ ସଫଳ ହେବା ଯାଏନି। ଯେଉଁଠାରେ ଧର୍ମ ଅଛି, ସେଠାରେ ଜୟ ଅଛି।