ଯାଵନ୍ନ ତେ ଚମୂଃ ସର୍ଵାଃ ଶରୈଃ ସନ୍ନତପର୍ଵଭିଃ । ନାଶଯତ୍ଯର୍ଜୁନସ୍ତାଵତ୍ସଂଧିସ୍ତେ ତାତ ଯ୍ରୁଜ୍ଯତାମ୍
ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅର୍ଜୁନ ତୁମ ସମସ୍ତ ସେନାକୁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ଧ୍ୱଂସ କରିନାହାନ୍ତି, ପ୍ରିୟ, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶାନ୍ତି କର।
ଯାଵତ୍ତିଷ୍ଠନ୍ତି ସମରେ ହତଶେଷାଃ ସହୋଦରାଃ । ନୃପାଶ୍ଚ ବହଵୋ ରାଜଂସ୍ତାଵତ୍ସଂଧିଃ ପ୍ରଯୁଜ୍ଯତାମ୍
ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅବଶିଷ୍ଟ ଭାଇମାନେ ଏବଂ ଅନେକ ରାଜା ଅଛନ୍ତି, ରାଜା, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶାନ୍ତି କର।
ନ ନିର୍ଦହତି ତେ ଯାଵତ୍କ୍ରୋଧଦୀପ୍ତେକ୍ଷଣଶ୍ଚମୂମ୍ । ଯୁଧିଷ୍ଠିରୋ ରଣେ ତାଵତ୍ସଂଧିସ୍ତେ ତାତ ଯୁଜ୍ଯତାମ୍
ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ରୋଷରେ ତୁମ ସେନାକୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦଗ୍ଧ କରିନାହାନ୍ତି, ପ୍ରିୟ, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶାନ୍ତି କର।
ନକୁଲଃ ସହଦେଵଶ୍ଚ ଭୀମସେନଶ୍ଚ ପାଣ୍ଡଵଃ। ଯାଵଚ୍ଚମୂଂ ମହାରାଜ ନାଶଯନ୍ତି ନ ସର୍ଵଶଃ
ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନକୁଳ, ସହଦେବ ଏବଂ ଭୀମସେନ ପାଣ୍ଡବମାନେ ତୁମ ସେନାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଧ୍ୱଂସ କରିନାହାନ୍ତି, ମହାରାଜ—
ତାଵତ୍ତେ ପାଣ୍ଡଵୈର୍ଵୀରୈଃ ସୌହାର୍ଦଂ ମମ ରୋଚତେ। ଯୁଦ୍ଧଂ ମଦନ୍ତମେଵାସ୍ତୁ ତାତ ସଂଶାମ୍ଯ ପାଣ୍ଡଵୈଃ
ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୋତେ ଶୂର ପାଣ୍ଡବମାନେ ସହିତ ମିତ୍ରତା ଭଲ ଲାଗେ; ଯୁଦ୍ଧ ଶେଷ ହେଉ, ପ୍ରିୟ, ପାଣ୍ଡବମାନେ ସହିତ ଶାନ୍ତି କର।
ଏତତ୍ତେ ରୋଚତାଂ ଵାକ୍ଯଂ ଯଦୁକ୍ତୋଽସି ମଯାଽନଘ। ଏତତ୍କ୍ଷମମହଂ ମନ୍ଯେ ତଵ ଚୈଵ କୁଲସ୍ଯ ଚ
ମୁଁ ଯାହା କହିଛି, ନିର୍ମଳ ମନେ, ଏହି କଥା ତୁମକୁ ଭଲ ଲାଗୁ; ଏହା ତୁମେ ଏବଂ ତୁମ ବଂଶ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ବୋଲି ମୁଁ ଭାବୁଛି।
ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ମନ୍ଯୁଂ ଵ୍ଯୁପଶାମ୍ଯସ୍ଵ ପାର୍ଥୈଃ ପର୍ଯାପ୍ତମେତଦ୍ଯତ୍କୃତଂ ଫଲ୍ଗୁନେନ । ଭୀଷ୍ମସ୍ଯାନ୍ତାଦସ୍ତୁ ଵଃ ସୌହୃଦଂ ଚ ଜୀଵନ୍ତୁ ଶେଷାଃ ସାଧୁ ରାଜନ୍ପ୍ରସୀଦ
ତୁମ ରୋଷ ଛାଡ଼ି ପାଣ୍ଡବମାନେ ସହିତ ମିଳିଯାଅ; ଫଳ୍ଗୁନ ଯେତେ କରିଛନ୍ତି, ଏହା ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ। ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ଶେଷ ପରେ ମିତ୍ରତା ହେଉ, ଅବଶିଷ୍ଟମାନେ ବଞ୍ଚନ୍ତୁ—ଦୟା କର, ରାଜା।
ରାଜ୍ଯସ୍ଯାର୍ଦଂ ଦୀଯତାଂ ପାଣ୍ଡଵାନା- ମିନ୍ଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥଂ ଧରମରାଜୋଽଭିଯାତୁ। ମା ମିତ୍ରଧ୍ରୁକ୍ପାର୍ଥିଵାନାଂ ଜଘନ୍ଯଃ ପାପାଂ କୀର୍ତିଂ ପ୍ରାପ୍ସ୍ଯସେ କୌରଵେନ୍ଦ୍ର
ରାଜ୍ୟର ଅର୍ଧ ଦିଅ ପାଣ୍ଡବମାନେକୁ; ଧର୍ମରାଜ ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥକୁ ଯାଉନ୍ତୁ। ରାଜାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସବୁଠାରୁ ଖରାପ ନାମ ନେଉନି, ବନ୍ଧୁମାନେକୁ ଧୋକା ଦେଉନି, କୌରବ ନାୟକ, ଖରାପ କୀର୍ତ୍ତି ଅର୍ଜନ କରିବେ ନାହିଁ।
ମମାଵସାନାଚ୍ଛାନ୍ତିରସ୍ତୁ ପ୍ରଜାନାଂ ସଂଗଚ୍ଛନ୍ତାଂ ପାଣ୍ଡଵାଃ ପ୍ରୀତିମନ୍ତଃ। ପିତା ପୁତ୍ରଂ ମାତୁଲଂ ଭାଗିନେଯୋ ଭ୍ରାତା ଚୈଵ ଭ୍ରାତରଂ ପ୍ରୈତୁ ରାଜନ୍
ମୋର ଶେଷ ସମୟରେ ପ୍ରଜାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶାନ୍ତି ହେଉ; ପାଣ୍ଡବମାନେ ସମ୍ମିଳିତ ହେଉନ୍ତୁ। ପିତା ପୁଅଙ୍କୁ, ମାମା ଭାଉଜକୁ, ଭାଇ ଭାଇକୁ ମିଳିଯାଉନ୍ତୁ, ରାଜା।
ନ ଚେଦେଵଂ ପ୍ରାପ୍ତକାଲଂ ଵଚୋ ମେ ମୋହାଵିଷ୍ଟଃ ପ୍ରତିପତ୍ସ୍ଯସ୍ଯବୁଦ୍ଧ୍ଯା । ତପ୍ସ୍ଯସ୍ଯନ୍ତେ ଏତଦନ୍ତାଃ ସ୍ଥ ସର୍ଵେ ସତ୍ଯାମେତାଂ ଭାରତୀମୀରଯାମି
ଯଦି ତୁମେ ମୋର ଏହି ସମୟଯୋଗ୍ୟ କଥାକୁ ବୁଝି ଗ୍ରହଣ କରିବ ନାହାଁ, ମୋହରେ ପଡ଼ିବ, ତେବେ ଶେଷରେ ଦୁଃଖ ପାଇବ; ସମସ୍ତେ ଶେଷ ହେଉଛ। ଏହି କଥା ମୁଁ ସତ୍ୟ କହୁଛି, ଭାରତ।
ଏତଦ୍ଵାକ୍ଯଂ ସୌହୃଦାଦାପଗେଯୋ ମଧ୍ଯେ ରାଜ୍ଞାଂ ଭାରତଂ ଶ୍ରାଵଯିତ୍ଵା। ତୂଷ୍ଣୀମାସୀଚ୍ଛଲ୍ଯସଂତପ୍ତମର୍ମା ଯୋଜ୍ଯାତ୍ମାନଂ ଵେଦନାଂ ସଂନିଯମ୍ଯ
ମିତ୍ରତାରେ ଏହି କଥା ନଦୀପୁତ୍ରଙ୍କୁ କହି, ରାଜାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଏହା ଶୁଣାଇ, ସେ ଚୁପ୍ଚାପ ବସିଗଲେ । ଶଲ୍ୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦୁଃଖିତ ହୃଦୟ ହୋଇଥିଲେ, ନିଜ ଯନ୍ତ୍ରଣାକୁ ଅନ୍ତରେ ରଖି ଶାନ୍ତ ରହିଲେ ।
ଧର୍ମାର୍ଥସହିତଂ ଵାକ୍ଯଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ହିତମନାମଯମ୍ । ନାରୋଚଯତ ପୁତ୍ରସ୍ତେ ମୁମୂର୍ଷୁରିଵ ଭେଷଜମ୍
ଧର୍ମ ଓ ଉପକାର ଭରିଥିବା, କିଛି କ୍ଷତି ନଥିବା ଏହି କଥା ଶୁଣି, ତୁମର ପୁଅ ଏହାକୁ ଗ୍ରହଣ କଲେ ନାହିଁ, ଯେପରି ମରୁଥିବା ଲୋକ ଔଷଧ ନେବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେନି ।
ତତସ୍ତେ ପାର୍ଥିଵାଃ ସର୍ଵେ ଜଗ୍ମୁଃ ସ୍ଵାନାଲଯାନ୍ପୁନଃ । ତୂଷ୍ଣୀଂଭୂତେ ମହାରାଜ ଭୀଷ୍ମେ ଶନ୍ତନୁନନ୍ଦନେ
ତାପରେ ସମସ୍ତ ରାଜାମାନେ ପୁଣି ନିଜ ଘରକୁ ଚଲିଗଲେ, ମହାରାଜ, ଯେତେବେଳେ ଶାନ୍ତନୁପୁତ୍ର ଭୀଷ୍ମ ଚୁପ୍ଚାପ ହୋଇ ରହିଲେ ।
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତୁ ନିହତଂ ଭୀଷ୍ମଂ ରାଧେଯଃ ପୁରୁଷର୍ଷଭଃ । ଈଷଦାଗତସଂତ୍ରାସସ୍ତ୍ଵରଯୋପଜଗାମ ହ
ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଖବର ଶୁଣି, ରାଧାପୁତ୍ର, ମହାପୁରୁଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଅଳ୍ପ ଭୟଭିତ ହୋଇ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ ଭାବେ ଆସିଲେ ।
ସ ଦଦର୍ଶ ମହାତ୍ମାନଂ ଶରତଲ୍ପଗତଂ ତଦା। ଜନ୍ମଶଯ୍ଯାଗତଂ ଵୀରଂ କାର୍ତିକେଯମିଵ ପ୍ରଭୁମ୍
ସେ ଦେଖିଲେ, ମହାତ୍ମା ଭୀଷ୍ମ ଶରର ଶୟ୍ୟାରେ ପଡ଼ିଛନ୍ତି, ଜନ୍ମଶୟ୍ୟାରେ ଶୟାନ ଏହି ବୀର, କାର୍ତ୍ତିକେୟଙ୍କ ପରି ପ୍ରଭାଶାଳୀ ।
ନିମୀଲିତାକ୍ଷଂ ତଂ ଵୀରଂ ସାଶ୍ରୁକଣ୍ଠସ୍ତଦା ଵୃଷା । ଅଭ୍ଯେତ୍ଯ ପାଦଯୋସ୍ତସ୍ଯ ନିପପାତ ମହାଦ୍ଯୁତିଃ
ତାଙ୍କ ଆଖି ବନ୍ଦ ଥିଲା, ଗଳା ଅଶ୍ରୁରେ ଭରିଗଲା, ସେ ଦୀପ୍ତିମାନ ବୃଷ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ପାଦପଦ୍ମରେ ପଡ଼ିଗଲେ ।
ରାଧେଯୋଽହଂ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ ନିତ୍ଯମକ୍ଷିଗତସ୍ତଵ । ଦ୍ଵେଷ୍ଯୋଽତ୍ଯନ୍ତମନାଗାଃ ସନ୍ନିତି ଚୈନମୁଵାଚ ହ
ମୁଁ ରାଧାପୁତ୍ର, ହେ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସଦା ତୁମ ପ୍ରତି ବିରୋଧୀ ଥିଲି; ମୁଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦ୍ୱେଷିତ ଓ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ — ଏହିପରି ସେ କହିଲେ ।
ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା କୁରୁଵୃଦ୍ଧୋ ହି ଶରୈଃ ସଂଵୃତଲୋଚନଃ। ରହିତଂ ଧିଷ୍ଣ୍ଯମାଲୋକ୍ଯ ସମୁତ୍ସାର୍ଯ ଚ ରକ୍ଷିଣଃ
ଏହି କଥା ଶୁଣି, କୁରୁବୃଦ୍ଧ ଭୀଷ୍ମ ଶରରେ ଆଖି ଢାକା ଥିବାବେଳେ, ଖାଲି ସିଂହାସନକୁ ଦେଖି, ରକ୍ଷକମାନେକୁ ଦୂରେ କରିଦେଲେ ।
ପିତେଵ ପୁତ୍ରଂ ଗାଙ୍ଗେଯଃ ପରିରଭ୍ଯୈକପାଣିନା । ଶନୈରୁଦ୍ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ସସ୍ନେହମିଦଂ ଵଚନମବ୍ରଵୀତ୍
ପିତା ଯେପରି ପୁଅକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରେ, ଗାଙ୍ଗେୟ ଏକହାତରେ ତାକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ, ଧୀରେ ଏବଂ ସ୍ନେହରେ ଏହି କଥା କହିଲେ ।
ନ ଵିପ୍ରିଯଂ ମମୈଵେହ ଯତ୍ସ୍ପର୍ଧେଥା ମଯା ସହ । ଯଦି ମାଂ ନାଧିଗଚ୍ଛେଥା ନ ତେ ଶ୍ରେଯୋ ଧ୍ରୁଵଂ ଭଵେତ୍
ମୋ ପାଇଁ ଏଠାରେ କିଛି ଅପ୍ରିୟ ନାହିଁ, ଯେପାଇଁ ତୁମେ ମୋ ସହିତ ପ୍ରତିସ୍ପର୍ଧା କରିବ; ଯଦି ମୋତେ ପ୍ରାପ୍ତ କରିପାରିବ ନାହିଁ, ତେବେ ତୁମ ପାଇଁ କୌଣସି ମଙ୍ଗଳ ହେବ ନାହିଁ ।
କୌନ୍ତେଯସ୍ତ୍ଵଂ ନ ରାଧେଯୋ ନ ତଵାଧିରଥଃ ପିତା। ସୂର୍ଯଜସ୍ତ୍ଵଂ ମହାବାହୋ ଵିଦିତୋ ନାରଦାନ୍ମଯା
ତୁମେ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର, ରାଧାପୁତ୍ର ନୁହଁ, ତୁମର ପିତା ଅଧିରଥ ନୁହଁ; ହେ ମହାବାହୁ, ତୁମେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଏହି କଥା ମୁଁ ନାରଦ ଦ୍ୱାରା ଜାଣିଛି ।
କୃଷ୍ଣଦ୍ଵୈପାଯନାଚ୍ଚୈଵ ତେଜସା ଚ ନ ସଂଶଯଃ । ନ ଚ ଦ୍ଵେଷୋସ୍ତି ମେ ତାତ ତ୍ଵଯି ସତ୍ଯଂ ବ୍ରଵୀମି ତେ
କୃଷ୍ଣଦ୍ୱୈପାୟନ ଓ ତୁମ ତେଜ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ଏହାର କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ; ମୋର ମନରେ ତୁମ ପ୍ରତି କୌଣସି ଦ୍ୱେଷ ନାହିଁ, ମୁଁ ତୁମକୁ ସତ୍ୟ କହୁଛି ।
ତେଜୋଵଧନିମିତ୍ତଂ ତୁ ପରୁଷଂ ତ୍ଵାହମବ୍ରୁଵମ୍। ଅକସ୍ମାତ୍ପାଣ୍ଡଵାନ୍ହି ତ୍ଵଂ ଦ୍ଵିଷସୀତି ମତିର୍ମମ
ତୁମ ତେଜ କମ୍ କରିବା ପାଇଁ ମୁଁ କଠୋର କଥା କହିଥିଲି; ହଠାତ୍ ମୋ ମନରେ ଲାଗିଲା ଯେ, ତୁମେ ପାଣ୍ଡବମାନେକୁ ଦ୍ୱେଷ କରୁଛ ।
ଯେନାସି ବହୁଶୋ ରାଜ୍ଞା ଚୋଦିତଃ ସୂତନନ୍ଦନ । ଜାତୋଽସି ଧର୍ମଲୋପେନ ତତସ୍ତେ ବୁଦ୍ଧିରୀଦୃଶୀ
ରାଜା ତୁମକୁ ବାରମ୍ବାର ଉତ୍ସାହିତ କରିଥିଲେ, ହେ ସୂତପୁତ୍ର, ଧର୍ମ ଉଲ୍ଲଂଘନ ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲ; ଏହିପରି ତୁମ ମନ ହୋଇଗଲା ।
ନୀଚାଶ୍ରଯାନ୍ମତ୍ସରେଣ ଦ୍ଵେଷିଣୀ ଗୁମିନାମପି । ତେନାସି ବହୁଶୋ ରୂକ୍ଷଂ ଶ୍ରାଵିତଃ କୁରୁସଂସଦି
ନିମ୍ନ ସଙ୍ଗ, ଇର୍ଷ୍ୟା ଓ ନିଷ୍ପାପମାନେ ପ୍ରତି ଦ୍ୱେଷ ଦ୍ୱାରା, ତୁମେ କୁରୁସଭାରେ ବାରମ୍ବାର କଠୋର କଥା ଶୁଣିଥିଲ ।
ଜାନାମି ସମରେ ଵୀର୍ଯଂ ଶତ୍ରୁଭିର୍ଦୁଃସହଂ ଭୁଵି । ବ୍ରହ୍ମଣ୍ଯତାଂ ଚ ଶୌର୍ଯଂ ଚ ଦାନେ ଚ ପରମାଂ ସ୍ଥିତିମ୍
ମୁଁ ଜାଣେ, ଯୁଦ୍ଧରେ ତୁମ ପ୍ରତାପ ଶତ୍ରୁମାନେ ପାଇଁ ଅସହ୍ୟ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପ୍ରତି ଭକ୍ତି, ସୌର୍ଯ୍ୟ ଓ ଦାନରେ ତୁମ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ସ୍ଥିତି ।
ନ ତ୍ଵଯା ସଦୃଶଃ କଶ୍ଚିତ୍ପୁରୁଷେଷ୍ଵମରୋପମ। କୁଲଭେଦଭଯାଚ୍ଚାହଂ ସଦା ପରୁଷମୁକ୍ତଵାନ୍
ପୃଥିବୀରେ କେହି ମଧ୍ୟ ତୁମ ପରି ନୁହଁ, ହେ ଅପୂର୍ଣ୍ଣିୟ; କୁଳ ଭଙ୍ଗ ଭୟରେ ମୁଁ ସଦା କଠୋର କଥା କହିଥିଲି ।
ଇଷ୍ଵସ୍ତ୍ରେ ଭାରସଂଧାନେ ଲାଘଵେଽସ୍ତ୍ରବଲେ ତଥା । ସଦୃଶଃ ଫଲ୍ଗୁନେନାସି କୃଷ୍ଣେନ ଚ ମହାତ୍ମନା
ଧନୁର୍ବିଦ୍ୟା, ଶରର ଭାର ନିର୍ଣ୍ଣୟ, ଦ୍ରୁତତା ଓ ଅସ୍ତ୍ରଶକ୍ତିରେ, ତୁମେ ଫଳ୍ଗୁନ ଓ ମହାତ୍ମା କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସମାନ ।
କର୍ଣ କାଶିପୁରଂ ଗତ୍ଵା ତ୍ଵଯୈକେନ ଧନୁଷ୍ମତା । କନ୍ଯାର୍ଥେ କୁରୁରାଜସ୍ଯ ରାଜାନୋ ମୃଦିତା ଯୁଧି
କର୍ଣ୍ଣ, ତୁମେ ଏକାକି ଧନୁଷ୍ଧାରୀ ହୋଇ କାଶୀକୁ ଗଲା ଓ କୁରୁରାଜଙ୍କର କନ୍ୟା ପାଇଁ ଯୁଦ୍ଧରେ ସମସ୍ତ ରାଜାମାନେଙ୍କୁ ଜିତିଥିଲା।
ତଥା ଚ ବଲଵାନ୍ରାଜା ଜରାସନ୍ଧୋ ଦୁରାସଦଃ। ସମରେ ସମରଶ୍ଲାଘିନ୍ନ ତ୍ଵଯା ସଦୃଶୋଽଭଵତ୍
ଏହିପରି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଦୁର୍ଜୟ ରାଜା ଜରାସନ୍ଧ ଯୁଦ୍ଧରେ ଗର୍ବିତ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ତୁମ ସମ୍ମୁଖରେ ସମାନ ହୋଇପାରିଲେ ନାହିଁ।