ଚିତ୍ରସେନଶ୍ଚ ତଂ ରାଜଂସ୍ତ୍ରିଂଶତା ନତପର୍ଵଭିଃ । ଆଜଘାନ ରମେ କ୍ରୁଦ୍ଧଃ ସ ଚ ତଂ ପ୍ରତ୍ଯଵିଧ୍ଯତ
ଚିତ୍ରସେନ ଯୁଦ୍ଧରେ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ସେଇ ରାଜାଙ୍କୁ ତିରିଶଟି ଭଲ ତୀର ଦେଇ ଆକ୍ରମଣ କଲେ, ଏବଂ ସେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରତିଉତ୍ତର ଦେଇ ତୀର ଦେଇ ଆକ୍ରମଣ କଲେ।
ଭୀଷ୍ମସ୍ଯ ସମରେ ରାଜନ୍ଯଶୋ ମାନଂ ଚ ଵର୍ଧଯନ୍ । ସୌଭଦ୍ରୋ ରାଜପୁତ୍ରଂ ତୁ ବୃହଦ୍ବଲମଯୋଧଯତ୍
ଭୀଷ୍ମଙ୍କର ଯଶ ଓ ମାନ ବଢ଼ାଇବା ପାଇଁ, ସଉଭଦ୍ର ରାଜପୁତ୍ର ବୃହଦ୍ବଳଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।
ପାର୍ଥହେତୋଃ ପରାକ୍ରାନ୍ତୋ ଭୀଷ୍ମସ୍ଯ ନିଧନଂ ପ୍ରତି। ଆର୍ଜୁନିଂ କୋସଲେନ୍ଦ୍ରସ୍ତୁ ଵିଦ୍ଧ୍ଵା ପଞ୍ଚଭିରାଯସୈଃ
ପାର୍ଥଙ୍କ ପାଇଁ, ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଲାଗି ଚେଷ୍ଟା କରି, କୋଶଳ ରାଜା ଆର୍ଜୁନଙ୍କ ପୁଅକୁ ପାଞ୍ଚଟି ଲୋହା ତୀର ଦେଇ ଘାୟଲ କଲେ।
ପୁନର୍ଵିଵ୍ଯାଧ ଵିଂଶତ୍ଯା ଶରୈଃ ସନ୍ନତପର୍ଵଭିଃ । ସୌଭଦ୍ରଃ କୋସଲେନ୍ଦ୍ରଂ ତୁ ଵିଵ୍ଯାଧାଷ୍ଟଭିରାଯସୈଃ
ପଛରେ ସେ ଆଉ କୁହାଯାଉଥିବା ଭଲ ତୀର ଦେଇ ବିଶଟି ତୀର ଦେଇ ଆକ୍ରମଣ କଲେ, ଯେଉଁଠି ସଉଭଦ୍ର କୋଶଳ ରାଜାଙ୍କୁ ଅଠଟି ଲୋହା ତୀର ଦେଇ ଘାୟଲ କଲେ।
ନାକମ୍ପଯତ ସଂଗ୍ରାମେ ଵିଵ୍ଯାଧ ଚ ପୁନଃ ଶରୈଃ । କୌସଲ୍ଯସ୍ଯ ଧନୁଶ୍ଚାପି ପୁନଶ୍ଚିଚ୍ଛେଦ ଫାଲ୍ଗୁନିଃ
ସେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୟଭିତ ହେଲେ ନାହିଁ, ଆଉ ତୀର ଦେଇ ଆକ୍ରମଣ କଲେ; ଫାଲ୍ଗୁନୀଙ୍କ ପୁଅ ପୁନି କୋଶଳ ରାଜାଙ୍କ ଧନୁଷକୁ କାଟି ଦେଲେ।
ଆଜଘାନ ଶରୈଶ୍ଚାପି ତ୍ରିଂଶତା କଙ୍କପତ୍ରିଭିଃ । ସୋଽନ୍ଯତ୍କାର୍ମୁକମାଦାଯ ରାଜପୁତ୍ରୋ ବୃହଦ୍ବଲଃ
ସେ ତିରିଶଟି ମୟୂର ପାଖ ଥିବା ତୀର ଦେଇ ଆକ୍ରମଣ କଲେ; ତାପରେ ରାଜପୁତ୍ର ବୃହଦ୍ବଳ ଆଉ ଏକ ଧନୁଷ ନେଲେ।
ଫାଲ୍ଗୁନିଂ ସମରେ କ୍ରୁଦ୍ଧୋ ଵିଵ୍ଯାଧ ବହୁଭିଃ ଶରୈଃ । ତଯୋର୍ଯୁଦ୍ଧଂ ସମଭଵଦ୍ଭୀଷ୍ମହେତୋଃ ପରଂତପ
କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ସେ ଫାଲ୍ଗୁନୀଙ୍କ ପୁଅକୁ ଅନେକ ତୀର ଦେଇ ଆକ୍ରମଣ କଲେ; ଦୁଇଜଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ଶତ୍ରୁ ଦଳନ କରୁଥିବା, ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ପାଇଁ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା।
ସଂରବ୍ଧଯୋର୍ମହାରାଜ ସମରେ ଚିତ୍ରଯୋଧିନୋଃ । ଯଥା ଦେଵାସୁରେ ଯୁଦ୍ଧେ ବଲିଵାସଵଯୋରଭୂତ୍
ହେ ରାଜା, ଦୁଇଜଣ ଯୁଦ୍ଧରେ କ୍ରୋଧିତ ଓ ଦକ୍ଷ ହୋଇ, ଦେବାସୁର ଯୁଦ୍ଧରେ ବଳି ଓ ଇନ୍ଦ୍ର ଯେପରି ଯୁଦ୍ଧ କରିଥିଲେ, ସେପରି ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।
ଭୀମସେନୋ ଗଜାନୀକଂ ଯୋଧଯନ୍ବହ୍ଵଶୋଭତ । ଯଥା ଶକ୍ରୋ ଵଜ୍ରପାଣିର୍ଦାରଯନ୍ପର୍ଵତୋତ୍ତମାନ୍
ଭୀମସେନ ହାତୀ ସେନା ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରି ବହୁତ ଦେଖାଗଲେ, ଯେପରି ଶକ୍ର ବଜ୍ରଧାରୀ ପର୍ବତକୁ ଭାଙ୍ଗି ଦେଉଥିବା।
ତେ ଵଧ୍ଯମାନା ଭୀମେନ ମାତ୍ଗା ଗିରିସନ୍ନିଭାଃ । ନିପେତୁରୁର୍ଵ୍ଯାଂ ସହିତା ନାଦଯନ୍ତୋ ଵସୁଧରାମ୍
ଭୀମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମାରାଯାଉଥିବା ସେହି ପର୍ବତ ସଦୃଶ ହାତୀମାନେ ଏକଠା ଭାବରେ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଲେ, ତାଙ୍କର ଗୁଞ୍ଜନରେ ଭୂମି କମ୍ପିତ ହେଲା।
ଗିରିମାତ୍ରା ହି ତେ ନାଗା ଭିନ୍ନାଞ୍ଜନଚଯୋପମାଃ । ଵିରେଜୁର୍ଵସୁଧାଂ ପ୍ରାପ୍ତା ଵିକୀର୍ଣା ଇଵ ପର୍ଵତାଃ
ସେହି ପର୍ବତ ସମାନ ଏବଂ ଭଙ୍ଗା କଜଳ ଗୁଡିକୁ ଦେଖିବା ପରି ହାତୀମାନେ ଭୂମିରେ ବିକିର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ପଡ଼ିଥିଲେ, ଭାଙ୍ଗା ପର୍ବତ ଭଳି ଚମକୁଥିଲେ।
ଯୁଧିଷ୍ଠିରୋ ମହେଷ୍ଵାସୋ ମଦ୍ରରାଜାନମାହଵେ । ମହତ୍ଯା ସେନଯା ଗୁପ୍ତଂ ପୀଡଯାମାସ ସଂଗତମ୍
ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଧନୁର୍ଧର, ମଦ୍ର ରାଜାଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅତିବଡ଼ ଦଳ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ ଓ ଚାରିପଟେ ଘିରିଥିବା ସ୍ଥିତିରେ ଦବାଇ ଦେଲେ।
ମଦ୍ରେଶ୍ଵରଶ୍ଚ ସମରେ ଧର୍ମପୁତ୍ରଂ ମହାରଥମ୍ । ପୀଡଯାମାସ ସଂରବ୍ଧୋ ଭୀଷ୍ମହେତୋଃ ପରାକ୍ରମୀ
ମଦ୍ର ରାଜା ଯୁଦ୍ଧରେ କ୍ରୋଧିତ ଓ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରବଳ ହୋଇ ଧର୍ମପୁତ୍ର ମହାରଥୀଙ୍କୁ ଦବାଇ ଦେଲେ।
ଵିରାଟଂ ସୈନ୍ଧଵୋ ରାଜା ଵିଦ୍ଧ୍ଵା ସନ୍ନତପର୍ଵଭିଃ । ନଵଭିଃ ସାଯକୈସ୍ତୀକ୍ଷ୍ଣୈସ୍ତ୍ରିଂଶତା ପୁନରାର୍ପଯତ୍
ସିନ୍ଧୁ ରାଜା ଭଲ ତୀର ଦେଇ ଭିନ୍ନ ନଉଟି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତୀର ଦେଇ ଭିରାଟଙ୍କୁ ଘାୟଲ କଲେ, ପଛରେ ତିରିଶଟି ତୀର ଦେଇ ଆଉ ଏକଥର ଆକ୍ରମଣ କଲେ।
ଵିରାଟଶ୍ଚ ମହାରାଜ ସୈନ୍ଧଵଂ ଵାହିନୀପତିଃ । ତ୍ରିଂଶଦ୍ଭିର୍ନିଶିତୈର୍ବାଣୈରାଜଘାନ ସ୍ତନାନ୍ତରେ
ଭିରାଟ, ରାଜା, ସେନାପତି, ସିନ୍ଧୁ ରାଜାଙ୍କୁ ତିରିଶଟି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତୀର ଦେଇ ଛାତିରେ ଘାୟଲ କଲେ।
ଚିତ୍ରକାର୍ମୁକନିସ୍ତ୍ରିଂଶୌ ଚିତ୍ରଵର୍ମାଯୁଧଧ୍ଵଜୌ । ରେଜତୁଶ୍ଚିତ୍ରରୂପୌ ତୌ ସଂଗ୍ରାମେ ମତ୍ସ୍ଯସୈନ୍ଧଵୌ
ଦୁଇଜଣ, ଚମକୁଥିବା ଧନୁଷ ଓ ତଳୱାର, ଚମକୁଥିବା କବଚ ଓ ଅସ୍ତ୍ର ଧ୍ୱଜ ସହିତ, ମତ୍ସ୍ୟ ଓ ସିନ୍ଧୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଦ୍ଭୁତ ରୂପରେ ଚମକୁଥିଲେ।
ଦ୍ରୋଣଃ ପାଞ୍ଚାଲପୁତ୍ରେଣ ସମାଗମ୍ଯ ମହାରଣେ । ମହାସମୁଦଯଂ ଚକ୍ରେ ଶରୈଃ ସନ୍ନତପର୍ଵଭିଃ
ଦ୍ରୋଣ ମହାରଣରେ ପାଞ୍ଚାଳପୁତ୍ର ସହିତ ମିଳି, ନିଜ ଶରଗୁଡିକୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାବରେ ବର୍ଷା କଲେ, ଯେଉଁ ଶରଗୁଡିକର ପାଖ ଭଲ ଭାବେ ଗଠିତ ଥିଲା।
ତତୋ ଦ୍ରୋଣୋ ମହାରାଜ ପାର୍ଷତସ୍ଯ ମହଦ୍ଧନୁଃ । ଛିତ୍ତ୍ଵା ପଞ୍ଚାଶତେଷୂଂଶ୍ଚ ପାର୍ଷତଂ ପ୍ରତି ସୃଷ୍ଟଵାନ୍
ତାପରେ, ରାଜା, ଦ୍ରୋଣ ପାର୍ଷତଙ୍କର ବଡ ଧନୁକୁ କାଟିଦେଲେ ଏବଂ ପାର୍ଷତଙ୍କୁ ପ୍ରତି ପଚାଶଟି ଶର ଛାଡିଦେଲେ।
ସୋଽନ୍ଯତ୍କାର୍ମୁକମାଦାଯ ପାର୍ଷତଃ ପରଵୀରହା। ଦ୍ରୋଣସ୍ଯ ମିଷତୋ ଯୁଦ୍ଧେ ପ୍ରେଷଯାମାସ ସାଯକାନ୍
ପାର୍ଷତ ଆଉ ଏକ ଧନୁ ନେଇ, ଶତ୍ରୁବିରଙ୍କ ନାଶକ ଭାବରେ, ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦେଖିଦେଇ ଶରଗୁଡିକୁ ଛାଡିଦେଲେ।
ତାଞ୍ଛରାଞ୍ଛରଘାତେନ ଚିଚ୍ଛେଦ ସ ମହାରଥଃ । ଦ୍ରୋଣୋ ଦ୍ରୁପଦପୁତ୍ରାଯ ପ୍ରାହିଣୋତ୍ପଞ୍ଚ ସାଯକାନ୍
ସେଇ ମହାରଥୀ ଦ୍ରୋଣ ନିଜ ଶର ଦ୍ୱାରା ସେଇ ଶରଗୁଡିକୁ କାଟିଦେଲେ ଏବଂ ଦ୍ରୁପଦପୁତ୍ରଙ୍କୁ ପାଞ୍ଚଟି ଶର ଛାଡିଦେଲେ।
ତତଃ କ୍ରୁଦ୍ଧୋ ମହାରାଜ ପାର୍ଷତଃ ପରଵୀରହା । ଦ୍ରୋଣାଯ ଚିକ୍ଷେପ ଗଦାଂ ଯମଦଣ୍ଡୋପମାଂ ରଣେ
ତାପରେ, ରାଜା, ପାର୍ଷତ ଶତ୍ରୁବିରଙ୍କ ନାଶକ ଭାବରେ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ମୃତ୍ୟୁ ଦଣ୍ଡ ସଦୃଶ ଗଦା ଫିଙ୍ଗିଦେଲେ।
ତାମାପତନ୍ତୀଂ ସହସା ହେମପଟ୍ଟଵିଭୂଷିତାମ୍। ଶରୈଃ ପଞ୍ଚାଶତା ଦ୍ରୋଣୋ ଵାରଯାମାସ ସଂଯୁଗେ
ସେଇ ଗଦା, ସୁନାର ତାସା ଦ୍ୱାରା ସଜିତ ଏବଂ ତେଜରେ ଆସୁଥିବା, ଦ୍ରୋଣ ଯୁଦ୍ଧରେ ପଚାଶଟି ଶର ଦ୍ୱାରା ରୋକିଦେଲେ।
ସା ଛିନ୍ନା ବହୁଧା ରାଜନ୍ଦ୍ରୋଗଚାପଚ୍ଯୁତୈଃ ଶରୈଃ । ଚୂର୍ଣୀକୃତା ଵିଶୀର୍ଯନ୍ତୀ ପପାତ ଵସୁଧାତଲେ
ସେଇ ଗଦା, ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ଧନୁରୁ ଛାଡାଯାଇଥିବା ଶର ଦ୍ୱାରା ଅନେକ ଖଣ୍ଡରେ ଭାଙ୍ଗିଗଲା, ଚୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ବିଭାଜିତ ହେଇ ପୃଥିବୀ ଉପରେ ପଡିଗଲା।
ଗଦାଂ ଵିନିହତାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପାର୍ଷତଃ ଶତ୍ରୁତାପନଃ । ଦ୍ରୋଣାଯ ଶକ୍ତିଂ ଚିକ୍ଷେପ ସର୍ଵପାରଶଵୀଂ ଶୁଭାମ୍
ଗଦା ନଷ୍ଟ ହେବାକୁ ଦେଖି, ପାର୍ଷତ ଶତ୍ରୁତାପନ ଭାବରେ ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ସବୁପଟି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଏବଂ ଶୋଭାମୟ ଶକ୍ତି ଫିଙ୍ଗିଦେଲେ।
ତାଂ ଦ୍ରୋଣୋ ନଵଭିର୍ବାଣୈଶ୍ଚିଚ୍ଛେଦ ଯୁଧି ଭାରତ। ପାର୍ଷତଂ ଚ ମହେଷ୍ଵାସଂ ପୀଜଯାମାସ ସଂଯୁଗେ
ଦ୍ରୋଣ ଯୁଦ୍ଧରେ ସେଇ ଶକ୍ତିକୁ ନଉଟି ଶର ଦ୍ୱାରା କାଟିଦେଲେ, ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପାର୍ଷତଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଭଲ ଭାବରେ ଦବାଇଦେଲେ।
ଏଵମେତନ୍ମହାଯୁଦ୍ଧଂ ଦ୍ରୋଣପାର୍ଷତଯୋରଭୂତ୍। ଭୀଷ୍ମଂ ପ୍ରତି ମହାରାଜ ଘୋରରୂପଂ ଭଯାନକମ୍
ଏଭଳି ଦ୍ରୋଣ ଓ ପାର୍ଷତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଏକ ଭୟଙ୍କର ଏବଂ ଭୀତିଜନକ ବଡ ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା।
ଅର୍ଜୁନଃ ପ୍ରାପ୍ଯ ଗାଙ୍ଗେଯଂ ପୀଡଯନ୍ନିଶିତୈଃ ଶରୈଃ । ଅଭ୍ଯଦ୍ରଵତ ସଂଯତ୍ତୋ ଵନେ ମତ୍ତମିଵ ଦ୍ଵିପମ୍
କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଅର୍ଜୁନ ଗାଙ୍ଗେୟଙ୍କୁ ପହଞ୍ଚି, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶର ଦ୍ୱାରା ଦବାଇଦେଲେ ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧରେ ଉତ୍ସୁକ ହୋଇ, ଜଙ୍ଗଲରେ ମଦୋନ୍ମତ ହାତୀ ପରି ଆଗକୁ ବଢିଗଲେ।
ପ୍ରତ୍ଯୁଦ୍ଯଯୌ ଚ ତଂ ରାଜା ଭଗଦତ୍ତଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍ । ତ୍ରିଧା ଭିନ୍ନେନ ନାଗେନ ମଦାନ୍ଧେନ ମହାବଲଃ
ତାପରେ, ରାଜା ଭଗଦତ୍ତ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାବରେ, ତିନିପଟି ଶିକ୍ଷିତ ଏବଂ ମଦୋନ୍ମତ ହାତୀ ଉପରେ ଚଢି, ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଲେ।
ତମାପତନ୍ତଂ ସହସା ମହେନ୍ଦ୍ରଗଜସନ୍ନିଭମ୍ । ପରଂ ଯତ୍ନଂ ସମସ୍ଥାଯ ବୀଭତ୍ସୁଃ ପ୍ରତ୍ଯପଦ୍ଯତ
ସେଇ ରାଜା, ଦେବତାଙ୍କ ମହାହାତୀ ସଦୃଶ, ତେଜରେ ଆଗକୁ ବଢିଯାଉଥିବାବେଳେ, ଅର୍ଜୁନ ସମସ୍ତ ଶକ୍ତି ଦେଇ ତାଙ୍କୁ ରୋକିଲେ।
ତତୋ ଗଜଗତୋ ରାଜା ଭଗଦତ୍ତଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍ । ଅର୍ଜୁନଂ ଶରଵର୍ଷେଣ ଵାରଯାମାସ ସଂଯୁଗେ
ତାପରେ, ରାଜା ଭଗଦତ୍ତ ହାତୀ ଉପରେ ଚଢି, ଶୌର୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଶରବର୍ଷା ଦ୍ୱାରା ରୋକିଦେଲେ।