ଚିନ୍ତଯିତ୍ଵା ମହାବାହୁଃ ପିତା ଦେଵଵ୍ରତସ୍ତଵ । ଅଭ୍ଯାଶସ୍ଥଂ ମହାରାଜ ପାଣ୍ଡଵଂ ଵାକ୍ଯମବ୍ରଵୀତ୍
ଏପରି ଚିନ୍ତା କରି, ତୁମ ବାପା ଦେବବ୍ରତ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ନିକଟରେ ଥିବା ପାଣ୍ଡବଙ୍କୁ, ରାଜା, କିଛି କଥା କହିଲେ ।
ଯୁଧିଷ୍ଠିର ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ ସର୍ଵଶାସ୍ତ୍ରଵିଶାରଦ । ଶୃଣୁଷ୍ଵ ଵଚନଂ ତାତ ଧର୍ମ୍ଯଂ ସ୍ଵର୍ଗ୍ଯଂ ଚ ଜଲ୍ପତଃ
ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ବଡ଼ ଜ୍ଞାନୀ, ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରର ଜ୍ଞାତା, ମୋ କଥା ଶୁଣ, ପ୍ରିୟ, ଏହା ଧର୍ମ ଓ ସ୍ବର୍ଗକୁ ନେଇଯିବା ।
ନିର୍ଵିଷ୍ଣୋଽସ୍ମି ଭୃଶଂ ତାତ ଦେହେନାନେନ ଭାରତ । ଘ୍ନତଶ୍ଚ ମେ ଗତଃ କାଲଃ ସୁବହୂନ୍ପ୍ରାଣିନୋ ରଣେ
ମୁଁ ଏହି ଶରୀରରେ ବହୁତ କ୍ଲାନ୍ତ, ପ୍ରିୟ, ଭାରତ; ମୋ ହାତରେ ଅନେକ ଯୋଧାମାନେର ମୃତ୍ୟୁ ସମୟ ଆସିଗଲା ।
ତସ୍ମାତ୍ପାର୍ଥଂ ପୁରୋଧାଯ ପାଞ୍ଚାଲାନ୍ସୃଜ୍ଜଯାଂସ୍ତଥା । ମଦ୍ଵଧେ କ୍ରିଯତାଂ ଯତ୍ନୋ ମମ ଚେଦିଚ୍ଛସି ପ୍ରିଯମ୍
ତେଣୁ, ଅର୍ଜୁନକୁ ଆଗରେ ରଖି, ପାଞ୍ଚାଳ ଓ ସୃଞ୍ଜୟମାନେ ସହିତ, ମୋର ବଧ ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କର, ଯଦି ତୁମେ ମୋ ପାଇଁ ଭଲ ଚାହୁଛ ।
ତସ୍ଯ ତନ୍ମତମାଜ୍ଞାଯ ପାଣ୍ଡଵଃ ସତ୍ଯଦର୍ଶନଃ । ଭୀଷ୍ମଂ ପ୍ରତି ଯଯୌ ରାଜା ସଂଗ୍ରାମେ ସହ ସୃଞ୍ଜଯୈଃ
ସେହି ଉପଦେଶ ବୁଝି, ସତ୍ୟକୁ ଦେଖିବା ପାଣ୍ଡବ, ସୃଞ୍ଜୟମାନେ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ପାଖକୁ ଆଗେଇ ଗଲେ।
ଧୃଷ୍ଟଦ୍ଯୁମ୍ନସ୍ତତୋ ରାଜନ୍ପାଣ୍ଡଵଶ୍ଚ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ । ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଭୀଷ୍ମସ୍ଯ ତାଂ ଵାଚଂ ଚୋଦଯାମାସତୁର୍ବଲମ୍
ତାପରେ, ରାଜା, ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ଏବଂ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଭୀଷ୍ମଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ସେମାନଙ୍କର ସେନାକୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ାଇଲେ।
ଅଭିଦ୍ରଵଧ୍ଯଂ ଯୁଦ୍ଧ୍ଯଧ୍ଵଂ ଭୀଷ୍ମଂ ଜଯତ ସଂଯୁଗେ । ରକ୍ଷିତାଃ ସତ୍ଯସନ୍ଧେନ ଜିଷ୍ଣୁନା ରିପୁଜିଷ୍ଣୁନା
ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କର, ଯୁଦ୍ଧ କର, ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ଜିତ; ତୁମେ ସତ୍ୟବାନ ଏବଂ ଶତ୍ରୁଜୟୀ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ।
ଅଯଂ ଚାପି ମହେଷ୍ଵାସଃ ପାର୍ଷତୋ ଵାହିନୀପତିଃ । ଭୀମସେନଶ୍ଚ ସମରେ ପାଲଯିଷ୍ଯତି ଵୋ ଧ୍ରୁଵମ୍
ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଧନୁର୍ଧର, ପାର୍ଷତ ସେନାପତି, ଏବଂ ଭୀମସେନ ଯୁଦ୍ଧରେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ତୁମେମାନେ ରକ୍ଷା କରିବେ।
ମା ଵୋ ଭୀଷ୍ମାଦ୍ଭଯଂ କିଂଚିଦସ୍ତ୍ଵଦ୍ଯ ଯୁଧି ସୃଞ୍ଜଯାଃ। ଧ୍ରୁଵଂ ଭୀଷ୍ମଂ ଵିଜେଷ୍ଯାମଃ ପୁରସ୍କୃତ୍ଯ ଶିଖଣ୍ଡିନମ୍
ସୃଞ୍ଜୟମାନେ, ଆଜି ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ଦେଖି କିଛି ଭୟ ରଖିବା ଦରକାର ନାହିଁ; ଶିଖଣ୍ଡିଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି ଆମେ ନିଶ୍ଚିତ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ଜିତିବା।
ତେ ତଥା ସମଯଂ କୃତ୍ଵା ଦଶମେଽହନି ପାଣ୍ଡଵାଃ। ବ୍ରହ୍ମଲୋକପରା ଭୂତ୍ଵା ସଂଜଗ୍ମୁଃ କ୍ରୋଧମୂର୍ଚ୍ଛିତାଃ
ଦଶମ ଦିନରେ ଏଭଳି ସମ୍ମତି କରି, ପାଣ୍ଡବମାନେ ବ୍ରହ୍ମଲୋକ ପାଇବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ, କ୍ରୋଧରେ ମତିହରା ହୋଇ ଯୁଦ୍ଧକୁ ଆଗେଇ ଗଲେ।
ଶିଖଣ୍ଡିନଂ ପୁରସ୍କୃତ୍ଯ ପାଣ୍ଡଵଂ ଚ ଧନଞ୍ଜଯମ୍ । ଭୀଷ୍ମସ୍ଯ ପାତନେ ଯତ୍ନଂ ପରମଂ ତେ ସମାସ୍ଥିତାଃ
ଶିଖଣ୍ଡି ଏବଂ ଧନଞ୍ଜୟକୁ ଆଗରେ ରଖି, ସେମାନେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ପତନ କରାଇବାରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚେଷ୍ଟା ରଖିଲେ।
ତତସ୍ତ୍ଵ ସୁତାଦିଷ୍ଟା ନାନାଜନପଦେଶ୍ଵରାଃ। ଦ୍ରୋଣେନ ସହପୁତ୍ରେଣ ସହସେନା ମହାବଲାଃ
ତାପରେ, ତୁମ ପୁଅଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଅନୁସାରେ, ବହୁ ଦେଶର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଜାମାନେ, ଦ୍ରୋଣ ଏବଂ ତାଙ୍କ ପୁଅ ସହିତ, ସେନା ସହିତ ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ।
ଦୁଃଶାସନଶ୍ଚ ବଲଵାନ୍ସହ ସର୍ଵୈଃ ସହୋଦରୈଃ । ଭୀଷ୍ମଂ ସମରମଧ୍ଯସ୍ଥଂ ପାଲଯାଂଚକ୍ରିରେ ତଦା
ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦୁଃଶାସନ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଭାଇମାନେ, ତାପରେ, ଯୁଦ୍ଧର ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିଲେ।
ତତସ୍ତୁ ତାଵକାଃ ଶୂରାଃ ପୁରସ୍କୃତ୍ଯ ମହାଵ୍ରତମ୍। ଶିଖଣ୍ଡିପ୍ରମୁଖାନ୍ପାର୍ଥାନ୍ଯୋଧଯନ୍ତି ସ୍ମ ସଂଯୁଗେ
ତାପରେ, ତୁମ ଶୂରବୀରମାନେ, ମହାବ୍ରତୀ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି, ଶିଖଣ୍ଡି ନେତୃତ୍ୱରେ ପାଣ୍ଡବମାନେ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିଲେ।
ଚେଦିଭିସ୍ତୁ ସପାଞ୍ଚାଲୈଃ ସହିତୋ ଵାନରଧ୍ଵଜଃ । ଯଯୌ ଶାନ୍ତନଵଂ ଭୀଷ୍ମଂ ପୁରସ୍କୃତ୍ଯ ଶିଖଣ୍ଡିନମ୍
ଚେଦି ଏବଂ ପଞ୍ଚାଳମାନେ ସହିତ, ବାନର ଧ୍ୱଜଧାରୀ ଅର୍ଜୁନ, ଶିଖଣ୍ଡିଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି, ଶାନ୍ତନୁପୁତ୍ର ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ଆଗକୁ ଗଲେ।
ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ରଂ ଶିନେର୍ନପ୍ତା ଧୃଷ୍ଟକେତୁସ୍ତୁ ପୌରଵମ୍ । ଅଭିମନ୍ଯୁଃ ସହାମାତ୍ଯଂ ଦୁର୍ଯୋଧମଯୋଧଯତ୍
ଧୃଷ୍ଟକେତୁ, ଶିନିଙ୍କ ନାତି, ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ପୁଅଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ; ଅଭିମନ୍ୟୁ ତାଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହିତ ଦୁର୍ୟୋଧନଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।
ଵିରାଟସ୍ତୁ ସହାନୀକଃ ସହସେନଂ ଜଯଦ୍ରଥମ୍ । ଵୃଦ୍ଧକ୍ଷତ୍ରସ୍ଯ ଦାଯାଦମାସସାଦ ପରଂତପ
ବିରାଟ, ତାଙ୍କ ସେନା ସହିତ, ବୃଦ୍ଧକ୍ଷତ୍ରଙ୍କ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ଜୟଦ୍ରଥଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କଲେ।
ମଦ୍ରରାଜଂ ମହେଷ୍ଵାସଂ ସହସୈନ୍ଯଂ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ । ଭୀମସେନୋଽଭିଗୁପ୍ତସ୍ତୁ ନାଗାନୀକମୁପାଦ୍ରଵତ୍
ଯୁଧିଷ୍ଠିର ତାଙ୍କ ସେନା ସହିତ, ମଦ୍ର ରାଜା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଧନୁର୍ଧରଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ; ଭୀମସେନ ସୁରକ୍ଷିତ ହୋଇ, ହାତୀ ସେନାକୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ।
ଅପ୍ରଧୃଷ୍ଯମନାଵାର୍ଯଂ ସର୍ଵଶସ୍ତ୍ରଭୃତାଂ ଵରମ୍ । ଦ୍ରୋଣଂ ପ୍ରତି ଯଯୌ ଯତ୍ତଃ ପାଞ୍ଚାଲ୍ଯଃ ସହ ସୋଦରୈଃ
ପଞ୍ଚାଳ, ତାଙ୍କ ଭାଇମାନେ ସହିତ, ଅପରାଜିତ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ।
କର୍ଣିକାରଧ୍ଵଜଂ ଚୈଵ ସିଂହକୈତୁରରିଂଦମଃ । ପ୍ରତ୍ଯୁଜ୍ଜଗାମ ସୌଭଦ୍ରଂ ରାଜପୁତ୍ରୋ ବୃହଦ୍ବଲଃ
ସିଂହ ଧ୍ୱଜଧାରୀ ଶତ୍ରୁନାଶକ ଭଗଦତ୍ତ, କର୍ଣ୍ଣିକାର ଧ୍ୱଜଧାରୀ ସଉଭଦ୍ରଙ୍କୁ ମିଳିବାକୁ ଆଗେଇ ଗଲେ; ରାଜପୁତ୍ର ବୃହଦ୍ବଳ ତାଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କଲେ।
ଶିଖଣ୍ଡିନଂ ଚ ପୁତ୍ରାସ୍ତେ ପାଣ୍ଡଵଂ ଚ ଧନଞ୍ଜଯମ୍ । ରାଜଭିଃ ସମରେ ପାର୍ଥମଭିପେତୁର୍ଜିଘାଂସଵଃ
ତୁମ ପୁଅମାନେ ଏବଂ ରାଜାମାନେ, ଶିଖଣ୍ଡି ଏବଂ ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଆକ୍ରମଣ କରି, ପାର୍ଥଙ୍କୁ ମାରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଆଗେଇ ଗଲେ।
ତସ୍ମିନ୍ନତିମହାଭୀମେ ସେନଯୋର୍ଵୈ ପରାକ୍ରମେ । ସଂପ୍ରଧାଵତ୍ସ୍ଵନୀକେଷୁ ମେଦିନୀ ସମକମ୍ପତ
ସେହି ଅତି ଭୟଙ୍କର ଦୁଇ ସେନାର ପ୍ରତାପ ମଧ୍ୟରେ, ସେମାନେ ନିଜ ଦଳରେ ଦୌଡ଼ିବା ସମୟରେ, ପୃଥିବୀ କମ୍ପି ଉଠିଲା।
ତାନ୍ଯନୀକାନ୍ଯନୀକେଷୁ ସମଯୁଧ୍ଯନ୍ତ ଭାରତ । ତାଵକାନାଂ ପରେଷାଂ ଚ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଶାନ୍ତନଵଂ ରଣେ
ଭାରତ, ତୁମର ଦଳ ଓ ଶତ୍ରୁ ଦଳ ମଧ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧ ହେଉଥିଲା; ରଣଭୂମିରେ ଶାନ୍ତନୁଙ୍କ ପୁଅଙ୍କୁ ଦେଖି ସମସ୍ତେ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲେ।
ତତସ୍ତେଷାଂ ପ୍ରଯତତାମନ୍ଯୋନ୍ଯମଭିଧାଵତାମ୍ । ପ୍ରାଦୁରାସୀନ୍ମହାଶବ୍ଦୋ ଦିକ୍ଷୁ ସର୍ଵାସୁ ଭାରତ
ସେମାନେ ଏକାପରକୁ ଆକ୍ରମଣ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବା ସମୟରେ, ଭାରତ, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଭୟଙ୍କର ଶବ୍ଦ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲା।
ଶଙ୍ଖଦୁନ୍ଦୁଭିଘୋଷଶ୍ଚ ଵାରଣାନାଂ ଚ ବୃଂହିତୈଃ । ସିଂହନାଦଶ୍ଚ ସୈନ୍ଯାନାଂ ଦାରୁଣଃ ସମପଦ୍ଯତ
ଶଂଖ, ଡୁନ୍ଡୁଭି ଓ ହାତୀମାନଙ୍କ ତୁଣ୍ଡର ଉଚ୍ଚ ଶବ୍ଦ, ଏବଂ ସେନାମାନଙ୍କ ଦାରୁଣ ସିଂହନାଦ ଚାରିପାଖରେ ଗୁଞ୍ଜି ଉଠିଲା।
ସା ଚ ସର୍ଵନରେନ୍ଦ୍ରାଣାଂ ଚନ୍ଦ୍ରାର୍କସଦୃଶୀ ପ୍ରଭା । ହାରାଙ୍ଗଦକିରୀଟେଷୁ ନିଷ୍ପ୍ରଭା ସମପଦ୍ଯତ
ସମସ୍ତ ରାଜାଙ୍କର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା, ଯାହା ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମାନ, ସେମାନଙ୍କ ହାର, ଅଙ୍ଗଦ ଓ ମୁକୁଟରେ ଅନ୍ଧାରି ହେଇଗଲା।
ରଜୋମେଘାସ୍ତୁ ସଂଜଜ୍ଞୁଃ ଶସ୍ତ୍ରଵିଦ୍ଯୁଦ୍ଭିରାଵୃତାଃ । ଧନୁଷାଂ ଚାପି ନିର୍ଘୋଷୋ ଦାରୁଣଃ ସମପଦ୍ଯତ
ଧୂଳିର ମେଘ ଉଠିଲା, ଶସ୍ତ୍ରର ଚମକରେ ଢାକି ଦିଆଯାଇଥିଲା; ଧନୁଷର ତାଣ ଦାରୁଣ ଶବ୍ଦ କରିଲା।
ବାଣଶଙ୍ଖପ୍ରଣାଦାଶ୍ଚ ଭେରୀଣାଂ ଚ ମହାସ୍ଵନାଃ । ରଥଘୋଷଶ୍ଚ ସଂଜଜ୍ଞେ ସେନଯୋରୁଭଯୋରପି
ବାଣ ଓ ଶଂଖର ଶବ୍ଦ, ଡୁନ୍ଡୁଭିର ଉଚ୍ଚ ଗୁଞ୍ଜନ, ଏବଂ ରଥର ଗଡ଼ଗଡ଼ ଦୁଇ ସେନାରୁ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲା।
ପ୍ରାସଶକ୍ତ୍ଯୃଷ୍ଟିସଙ୍ଘୈଶ୍ଚ ବାଣୌଘୈଶ୍ଚ ସମାକୁଲମ୍ । ନିଷ୍ପ୍ରକାଶମିଵାକାଶଂ ସେନଯୋଃ ସମପଦ୍ଯତ
ପ୍ରାସ, ଶକ୍ତି, ଋଷ୍ଟି ଓ ବାଣର ବର୍ଷାରେ ଦୁଇ ସେନାର ମଧ୍ୟ ଅକାଶ ଏପରି ଭରିଗଲା, ଯେପରି ଆଲୋକ ହରାଇଯାଇଛି।
ଅନ୍ଯୋନ୍ଯଂ ରଥିନଃ ପେତୁର୍ଵାଜିନଶ୍ଚ ମହାହଵେ । କୁଞ୍ଜରାନ୍କୁଞ୍ଜରା ଜଘ୍ନୁଃ ପାଦାତାଂଶ୍ଚ ପଦାତଯଃ
ଏହି ବିଶାଳ ଯୁଦ୍ଧରେ ରଥଯୋଧ୍ୟାମାନେ ଏକାପରକୁ ପଡ଼ିଲେ, ଘୋଡ଼ାସାରଥୀମାନେ ଆଘାତ କରିଲେ, ହାତୀମାନେ ହାତୀକୁ ମାରିଲେ, ଓ ପଦାତୀମାନେ ପଦାତୀଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧ କରିଲେ।