କୁରଵଶ୍ଚ କଥଂ ଯୁଦ୍ଧେ ପାଣ୍ଡଵାନ୍ପ୍ରତ୍ଯଵାରଯନ୍। ଆଚକ୍ଷ୍ଵ ମେ ମହାଯୁଦ୍ଧଂ ଭୀଷ୍ମସ୍ଯାହଵଶୋଭିନଃ
କୁରୁମାନେ କିପରି ଯୁଦ୍ଧରେ ପାଣ୍ଡବଙ୍କୁ ରୋକିଲେ? ଏହି ବଡ଼ ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯୁଦ୍ଧର ବିବରଣୀ ମୋତେ କହ ।
କୁରଵଃ ପାଣ୍ଡଵୈଃ ସାର୍ଧଂ ଯଦଯୁଧ୍ଯନ୍ତ ଭାରତ। ଯଥା ଚ ତଦଭୂଦ୍ଯୁଦ୍ଧଂ ତତ୍ତୁ ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ସାଂପ୍ରତମ୍
ଭାରତ, ଯେତେବେଳେ କୁରୁମାନେ ପାଣ୍ଡବମାନେ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ, ସେ ଯୁଦ୍ଧ କିପରି ହେଲା, ଏହିବେ ମୁଁ ବିବରଣା କରିବି ।
ଗମିତାଃ ପରଲୋକାଯ ପରମାସ୍ତ୍ରୈଃ କିରୀଟିନା । ଅହନ୍ଯହନି ସଂପ୍ରାପ୍ତେ ତାଵକାନାଂ ମହାରଥାଃ
ପ୍ରତିଦିନ, ତୁମ ସେନାର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଯୋଧାମାନେ କିରୀଟୀ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅସ୍ତ୍ରରେ ମୃତ୍ୟୁ ଲୋକକୁ ପଠାଯାଉଥିଲେ ।
ଯଥାପ୍ରତିଜ୍ଞଂ କୌରଵ୍ଯଃ ସ ଚାପି ସମିତିଂଜଯଃ । ପାର୍ଥାନାମକରୋଦ୍ଭୀଷ୍ମଃ ସତତଂ ସମିତି କ୍ଷଯମ୍
କୌରବ, ଭୀଷ୍ମ ଯୁଦ୍ଧର ବିଜୟୀ, ତାଙ୍କ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଅନୁସାରେ ସଦା ପାଣ୍ଡବ ସେନାକୁ ନଷ୍ଟ କରୁଥିଲେ ।
କୁରୁଭିଃ ସହିତଂ ଭୀଷ୍ମଂ ଯୁଧ୍ଯମାନଂ ପରଂତପ । ଅର୍ଜୁନଂ ଚ ସପାଞ୍ଚାଲ୍ଯଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସଂଶଯିତା ଜନାଃ
ଭୀଷ୍ମ କୁରୁମାନେ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିବା, ଅର୍ଜୁନ ପାଞ୍ଚାଳମାନେ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିବା ଦେଖି, ଲୋକମାନେ ସନ୍ଦେହରେ ପଡ଼ିଗଲେ ।
ଦଶମେଽହନି ତସ୍ମିଂସ୍ତୁ ଭୀଷ୍ମାର୍ଜୁନସମାଗମେ । ଅଵର୍ତତ ମହାରୌଦ୍ରଃ ସତତଂ ସମିତି କ୍ଷଯଃ
ଦଶମ ଦିନରେ, ଭୀଷ୍ମ ଓ ଅର୍ଜୁନ ମିଳିବା ସମୟରେ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଏକ ଭୟଙ୍କର ଏବଂ ଅବିରତ ହତ୍ୟା ଚାଲିଥିଲା ।
ତସ୍ମିନ୍ନଯୁତଶୋ ରାଜନ୍ଭୂଯଶଶ୍ଚ ପରଂତପଃ । ଭୀଷ୍ମଃ ଶାନ୍ତନଵୋ ଯୋଧାଞ୍ଜଘାନ ପରାମାସ୍ତ୍ରଵିତ୍
ରାଜା, ଭୀଷ୍ମ, ଶାନ୍ତନୁପୁତ୍ର, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅସ୍ତ୍ରର ଜ୍ଞାତା, ଏଠାରେ ଅନେକ ଥର ଦଶ ହଜାର ଯୋଧାମାନେକୁ ହତ୍ୟା କଲେ ।
ଯେଷାମଜ୍ଞାତକଲ୍ପାନି ନାମଗୋତ୍ରାଣି ପାର୍ଥିଵ । ତେ ହତାସ୍ତତ୍ର ଭୀଷ୍ମେଣ ଶୂରାଃ ସର୍ଵେଽନିଵର୍ତିନଃ
ଯେଉଁମାନଙ୍କର ନାମ ଓ ଗୋତ୍ର ଅଜଣା ଥିଲା, ରାଜା, ସେ ସମସ୍ତ ଶୂର ଏବଂ ଅଟୁଟ ଯୋଧାମାନେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏଠାରେ ହତ୍ୟା ହେଲେ ।
ଦଶାହାନି ତଥା ତପ୍ତ୍ଵା ଭୀଷ୍ମଃ ପାଣ୍ଡଵଵାହିନୀମ୍ । ନିରଵିଦ୍ଯତ ଧର୍ମାତ୍ମା ଜୀଵିତେ ସ ପରଂତପଃ
ଦଶ ଦିନ ପାଣ୍ଡବ ସେନାକୁ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଇ, ଭୀଷ୍ମ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଏବଂ ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ଜଳାଇବାରେ ପ୍ରବୀଣ, ଜୀବନର ଇଚ୍ଛା ହରାଇଦେଲେ ।
ସ କ୍ଷିପ୍ରଂ ଵଧମନ୍ଵିଚ୍ଛନ୍ନାତ୍ମନୋଽଭିସୁଖଂ ରଣେ। ନ ହନ୍ଯାଂ ମାନଵଶ୍ରେଷ୍ଠାନ୍ସଂଗ୍ରାମେଽଭିମୁଖାନିତି
ସେ ନିଜ ପାଇଁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଶୀଘ୍ର ମୃତ୍ୟୁ ଚାହି, ଭାବିଲେ, "ମୁଁ ଯୁଦ୍ଧରେ ସାମ୍ନା ସାମ୍ନି ଆସୁଥିବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନୁଷ୍ୟମାନେକୁ ହତ୍ୟା କରିବି ନାହିଁ ।"
ଚିନ୍ତଯିତ୍ଵା ମହାବାହୁଃ ପିତା ଦେଵଵ୍ରତସ୍ତଵ । ଅଭ୍ଯାଶସ୍ଥଂ ମହାରାଜ ପାଣ୍ଡଵଂ ଵାକ୍ଯମବ୍ରଵୀତ୍
ଏପରି ଚିନ୍ତା କରି, ତୁମ ବାପା ଦେବବ୍ରତ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ନିକଟରେ ଥିବା ପାଣ୍ଡବଙ୍କୁ, ରାଜା, କିଛି କଥା କହିଲେ ।
ଯୁଧିଷ୍ଠିର ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ ସର୍ଵଶାସ୍ତ୍ରଵିଶାରଦ । ଶୃଣୁଷ୍ଵ ଵଚନଂ ତାତ ଧର୍ମ୍ଯଂ ସ୍ଵର୍ଗ୍ଯଂ ଚ ଜଲ୍ପତଃ
ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ବଡ଼ ଜ୍ଞାନୀ, ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରର ଜ୍ଞାତା, ମୋ କଥା ଶୁଣ, ପ୍ରିୟ, ଏହା ଧର୍ମ ଓ ସ୍ବର୍ଗକୁ ନେଇଯିବା ।
ନିର୍ଵିଷ୍ଣୋଽସ୍ମି ଭୃଶଂ ତାତ ଦେହେନାନେନ ଭାରତ । ଘ୍ନତଶ୍ଚ ମେ ଗତଃ କାଲଃ ସୁବହୂନ୍ପ୍ରାଣିନୋ ରଣେ
ମୁଁ ଏହି ଶରୀରରେ ବହୁତ କ୍ଲାନ୍ତ, ପ୍ରିୟ, ଭାରତ; ମୋ ହାତରେ ଅନେକ ଯୋଧାମାନେର ମୃତ୍ୟୁ ସମୟ ଆସିଗଲା ।
ତସ୍ମାତ୍ପାର୍ଥଂ ପୁରୋଧାଯ ପାଞ୍ଚାଲାନ୍ସୃଜ୍ଜଯାଂସ୍ତଥା । ମଦ୍ଵଧେ କ୍ରିଯତାଂ ଯତ୍ନୋ ମମ ଚେଦିଚ୍ଛସି ପ୍ରିଯମ୍
ତେଣୁ, ଅର୍ଜୁନକୁ ଆଗରେ ରଖି, ପାଞ୍ଚାଳ ଓ ସୃଞ୍ଜୟମାନେ ସହିତ, ମୋର ବଧ ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କର, ଯଦି ତୁମେ ମୋ ପାଇଁ ଭଲ ଚାହୁଛ ।
ତସ୍ଯ ତନ୍ମତମାଜ୍ଞାଯ ପାଣ୍ଡଵଃ ସତ୍ଯଦର୍ଶନଃ । ଭୀଷ୍ମଂ ପ୍ରତି ଯଯୌ ରାଜା ସଂଗ୍ରାମେ ସହ ସୃଞ୍ଜଯୈଃ
ସେହି ଉପଦେଶ ବୁଝି, ସତ୍ୟକୁ ଦେଖିବା ପାଣ୍ଡବ, ସୃଞ୍ଜୟମାନେ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ପାଖକୁ ଆଗେଇ ଗଲେ।
ଧୃଷ୍ଟଦ୍ଯୁମ୍ନସ୍ତତୋ ରାଜନ୍ପାଣ୍ଡଵଶ୍ଚ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ । ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଭୀଷ୍ମସ୍ଯ ତାଂ ଵାଚଂ ଚୋଦଯାମାସତୁର୍ବଲମ୍
ତାପରେ, ରାଜା, ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ଏବଂ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଭୀଷ୍ମଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ସେମାନଙ୍କର ସେନାକୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ାଇଲେ।
ଅଭିଦ୍ରଵଧ୍ଯଂ ଯୁଦ୍ଧ୍ଯଧ୍ଵଂ ଭୀଷ୍ମଂ ଜଯତ ସଂଯୁଗେ । ରକ୍ଷିତାଃ ସତ୍ଯସନ୍ଧେନ ଜିଷ୍ଣୁନା ରିପୁଜିଷ୍ଣୁନା
ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କର, ଯୁଦ୍ଧ କର, ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ଜିତ; ତୁମେ ସତ୍ୟବାନ ଏବଂ ଶତ୍ରୁଜୟୀ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ।
ଅଯଂ ଚାପି ମହେଷ୍ଵାସଃ ପାର୍ଷତୋ ଵାହିନୀପତିଃ । ଭୀମସେନଶ୍ଚ ସମରେ ପାଲଯିଷ୍ଯତି ଵୋ ଧ୍ରୁଵମ୍
ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଧନୁର୍ଧର, ପାର୍ଷତ ସେନାପତି, ଏବଂ ଭୀମସେନ ଯୁଦ୍ଧରେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ତୁମେମାନେ ରକ୍ଷା କରିବେ।
ମା ଵୋ ଭୀଷ୍ମାଦ୍ଭଯଂ କିଂଚିଦସ୍ତ୍ଵଦ୍ଯ ଯୁଧି ସୃଞ୍ଜଯାଃ। ଧ୍ରୁଵଂ ଭୀଷ୍ମଂ ଵିଜେଷ୍ଯାମଃ ପୁରସ୍କୃତ୍ଯ ଶିଖଣ୍ଡିନମ୍
ସୃଞ୍ଜୟମାନେ, ଆଜି ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ଦେଖି କିଛି ଭୟ ରଖିବା ଦରକାର ନାହିଁ; ଶିଖଣ୍ଡିଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି ଆମେ ନିଶ୍ଚିତ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ଜିତିବା।
ତେ ତଥା ସମଯଂ କୃତ୍ଵା ଦଶମେଽହନି ପାଣ୍ଡଵାଃ। ବ୍ରହ୍ମଲୋକପରା ଭୂତ୍ଵା ସଂଜଗ୍ମୁଃ କ୍ରୋଧମୂର୍ଚ୍ଛିତାଃ
ଦଶମ ଦିନରେ ଏଭଳି ସମ୍ମତି କରି, ପାଣ୍ଡବମାନେ ବ୍ରହ୍ମଲୋକ ପାଇବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ, କ୍ରୋଧରେ ମତିହରା ହୋଇ ଯୁଦ୍ଧକୁ ଆଗେଇ ଗଲେ।
ଶିଖଣ୍ଡିନଂ ପୁରସ୍କୃତ୍ଯ ପାଣ୍ଡଵଂ ଚ ଧନଞ୍ଜଯମ୍ । ଭୀଷ୍ମସ୍ଯ ପାତନେ ଯତ୍ନଂ ପରମଂ ତେ ସମାସ୍ଥିତାଃ
ଶିଖଣ୍ଡି ଏବଂ ଧନଞ୍ଜୟକୁ ଆଗରେ ରଖି, ସେମାନେ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ପତନ କରାଇବାରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚେଷ୍ଟା ରଖିଲେ।
ତତସ୍ତ୍ଵ ସୁତାଦିଷ୍ଟା ନାନାଜନପଦେଶ୍ଵରାଃ। ଦ୍ରୋଣେନ ସହପୁତ୍ରେଣ ସହସେନା ମହାବଲାଃ
ତାପରେ, ତୁମ ପୁଅଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଅନୁସାରେ, ବହୁ ଦେଶର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଜାମାନେ, ଦ୍ରୋଣ ଏବଂ ତାଙ୍କ ପୁଅ ସହିତ, ସେନା ସହିତ ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ।
ଦୁଃଶାସନଶ୍ଚ ବଲଵାନ୍ସହ ସର୍ଵୈଃ ସହୋଦରୈଃ । ଭୀଷ୍ମଂ ସମରମଧ୍ଯସ୍ଥଂ ପାଲଯାଂଚକ୍ରିରେ ତଦା
ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦୁଃଶାସନ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଭାଇମାନେ, ତାପରେ, ଯୁଦ୍ଧର ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିଲେ।
ତତସ୍ତୁ ତାଵକାଃ ଶୂରାଃ ପୁରସ୍କୃତ୍ଯ ମହାଵ୍ରତମ୍। ଶିଖଣ୍ଡିପ୍ରମୁଖାନ୍ପାର୍ଥାନ୍ଯୋଧଯନ୍ତି ସ୍ମ ସଂଯୁଗେ
ତାପରେ, ତୁମ ଶୂରବୀରମାନେ, ମହାବ୍ରତୀ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି, ଶିଖଣ୍ଡି ନେତୃତ୍ୱରେ ପାଣ୍ଡବମାନେ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିଲେ।
ଚେଦିଭିସ୍ତୁ ସପାଞ୍ଚାଲୈଃ ସହିତୋ ଵାନରଧ୍ଵଜଃ । ଯଯୌ ଶାନ୍ତନଵଂ ଭୀଷ୍ମଂ ପୁରସ୍କୃତ୍ଯ ଶିଖଣ୍ଡିନମ୍
ଚେଦି ଏବଂ ପଞ୍ଚାଳମାନେ ସହିତ, ବାନର ଧ୍ୱଜଧାରୀ ଅର୍ଜୁନ, ଶିଖଣ୍ଡିଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି, ଶାନ୍ତନୁପୁତ୍ର ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ଆଗକୁ ଗଲେ।
ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ରଂ ଶିନେର୍ନପ୍ତା ଧୃଷ୍ଟକେତୁସ୍ତୁ ପୌରଵମ୍ । ଅଭିମନ୍ଯୁଃ ସହାମାତ୍ଯଂ ଦୁର୍ଯୋଧମଯୋଧଯତ୍
ଧୃଷ୍ଟକେତୁ, ଶିନିଙ୍କ ନାତି, ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ପୁଅଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ; ଅଭିମନ୍ୟୁ ତାଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହିତ ଦୁର୍ୟୋଧନଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।
ଵିରାଟସ୍ତୁ ସହାନୀକଃ ସହସେନଂ ଜଯଦ୍ରଥମ୍ । ଵୃଦ୍ଧକ୍ଷତ୍ରସ୍ଯ ଦାଯାଦମାସସାଦ ପରଂତପ
ବିରାଟ, ତାଙ୍କ ସେନା ସହିତ, ବୃଦ୍ଧକ୍ଷତ୍ରଙ୍କ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ଜୟଦ୍ରଥଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କଲେ।
ମଦ୍ରରାଜଂ ମହେଷ୍ଵାସଂ ସହସୈନ୍ଯଂ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଃ । ଭୀମସେନୋଽଭିଗୁପ୍ତସ୍ତୁ ନାଗାନୀକମୁପାଦ୍ରଵତ୍
ଯୁଧିଷ୍ଠିର ତାଙ୍କ ସେନା ସହିତ, ମଦ୍ର ରାଜା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଧନୁର୍ଧରଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ; ଭୀମସେନ ସୁରକ୍ଷିତ ହୋଇ, ହାତୀ ସେନାକୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ।
ଅପ୍ରଧୃଷ୍ଯମନାଵାର୍ଯଂ ସର୍ଵଶସ୍ତ୍ରଭୃତାଂ ଵରମ୍ । ଦ୍ରୋଣଂ ପ୍ରତି ଯଯୌ ଯତ୍ତଃ ପାଞ୍ଚାଲ୍ଯଃ ସହ ସୋଦରୈଃ
ପଞ୍ଚାଳ, ତାଙ୍କ ଭାଇମାନେ ସହିତ, ଅପରାଜିତ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ଦ୍ରୋଣଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ।
କର୍ଣିକାରଧ୍ଵଜଂ ଚୈଵ ସିଂହକୈତୁରରିଂଦମଃ । ପ୍ରତ୍ଯୁଜ୍ଜଗାମ ସୌଭଦ୍ରଂ ରାଜପୁତ୍ରୋ ବୃହଦ୍ବଲଃ
ସିଂହ ଧ୍ୱଜଧାରୀ ଶତ୍ରୁନାଶକ ଭଗଦତ୍ତ, କର୍ଣ୍ଣିକାର ଧ୍ୱଜଧାରୀ ସଉଭଦ୍ରଙ୍କୁ ମିଳିବାକୁ ଆଗେଇ ଗଲେ; ରାଜପୁତ୍ର ବୃହଦ୍ବଳ ତାଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କଲେ।