ଅଦ୍ଯ ତେ ପୁରୁଷଵ୍ଯାଘ୍ର ପ୍ରତରିଷ୍ଯେ ଋଣଂ ତଵ। ଭର୍ତୃପିଣ୍ଡକୃତଂ ରାଜନ୍ନିହତାଃ ପୃତନାମୁଖେ
ଆଜି, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବାଘ, ମୁଁ ତୁମ ଋଣ ଶୋଧିବି; ରାଜା, ଯୁଦ୍ଧର ମୁହାଁମୁହିଁ ଶତ୍ରୁମାନେ ହତ୍ୟା ହେବେ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ କ୍ଷତ୍ରିଯାନ୍ପ୍ରଵପଞ୍ଛରୈଃ। ଆସସାଦ ଦୁରାଧର୍ଷଃ ପାଣ୍ଡଵାନାମନୀକିନୀମ୍
ଏପରି କହି, ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେ ଛତ୍ରିୟମାନଙ୍କ ଉପରେ ତୀର ବର୍ଷା କଲେ ଏବଂ ଅପରାଜେୟ ଭାବେ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ସେନା ଦିଗରେ ଆଗେଇଲେ।
ଅନୀକମଧ୍ଯେ ତିଷ୍ଠନ୍ତଂ ଗାଙ୍ଗେଯଂ ଭାରତର୍ଷଭ । ଆଶୀଵିଷମିଵ କ୍ରୁଦ୍ଧଂ ପାଣ୍ଡଵାଃ ପ୍ରତ୍ଯଵାରଯନ୍
ସେନାର ମଧ୍ୟରେ ଦଢ଼ିଅଛିଥିବା ଗାଙ୍ଗେୟଙ୍କୁ, ରାଗିଥିବା ସାପ ପରି, ପାଣ୍ଡବମାନେ ରୋକିଲେ, ଭାରତଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ଦଶମେଽହନି ଭୀଷ୍ମସ୍ତୁ ଦର୍ଶଯଞ୍ଶକ୍ତିମାତ୍ମନଃ । ରାଜଞ୍ଶତସହସ୍ରାଣି ସୋଽଵଧୀତ୍କୁରୁନନ୍ଦନ
ଦଶମ ଦିନରେ, ଭୀଷ୍ମ ତାଙ୍କର ପ୍ରଭାବ ଦେଖାଇ, ରାଜା, ଶତ-ହଜାର କୁରୁବଂଶୀଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କଲେ।
ପାଞ୍ଚାଲାନାଂ ଚ ଯେ ଶ୍ରେଷ୍ଠା ରାଜପୁତ୍ରା ମହାରଥାଃ । ତେଷାମାଦତ୍ତ ତେଜାଂସି ଜଲଂ ସୂର୍ଯ ଇଵାଂଶୁଭିଃ
ପଞ୍ଚାଳ ଦେଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜପୁତ୍ର ଏବଂ ବିରାଟ ଯୋଧାମାନେ, ସେମାନଙ୍କର ତେଜ ଭିଷ୍ମ ନେଇ ନେଲେ, ଯେପରି ସୂର୍ଯ୍ୟ ତାହାର କିରଣରେ ଜଳ ଉଠାଏ।
ହତ୍ଵା ଦଶସହସ୍ରାଣି କୁଞ୍ଜରାଣାଂ ତରସ୍ଵିନାମ୍ । ସାରୋହାଣାଂ ମହାରାଜ ହଯାନାଂ ଚାଯୁତଂ ତଥା
ଏହିପରି, ଦଶ ହଜାର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହାତୀ ଓ ତାଙ୍କର ସାରଥୀମାନେ, ଏବଂ ଏକ ଲକ୍ଷ ଘୋଡାକୁ ଭିଷ୍ମ ସଂହାର କଲେ।
ପୂର୍ଣେ ଶତସହସ୍ରେ ଦ୍ଵେ ପାଦାତାନାଂ ନରୋତ୍ତମଃ । ପ୍ରଜଜ୍ଵାଲ ରଣେ ଭୀଷ୍ମୋ ଵିଧୂମ ଇଵ ପାଵକଃ
ଏହିପରି, ଦୁଇ ଲକ୍ଷ ପଦାତି ସେଉଁଠି ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ। ଯୁଦ୍ଧରେ ଭିଷ୍ମ ଧୂଆଁ ନଥିବା ଅଗ୍ନି ପରି ଜ୍ୱଳି ଉଠିଲେ।
ନ ଚୈଵଂ ପାଣ୍ଡଵେଯାନାଂ କେଚିଚ୍ଛେକୁର୍ନିରୀକ୍ଷିତୁମ୍ । ଉତ୍ତରଂ ମାର୍ଗମାସ୍ଥାଯ ତପନ୍ତମିଵ ଭାସ୍କରମ୍
ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କେହି ଭିଷ୍ମଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ସହି ପାରିଲେ ନାହିଁ, ସେ ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ଚାଲିବା ସମୟରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ତେଜରେ ଜ୍ୱଳି ଉଠିଥିଲେ।
ତେ ପାଣ୍ଡଵେଵାଃ ସଂରବ୍ଧା ମହେଷ୍ଵାସେନ ପୀଡିତାଃ । ଵଧାଯାଭ୍ଯଦ୍ରଵନ୍ଭୀଷ୍ମଂ ସୃଞ୍ଜଯାଶ୍ଚ ମହାରଥାଃ
ପାଣ୍ଡବ ଯୋଧାମାନେ ଏବଂ ଶ୍ରିଞ୍ଜୟ ମହାରଥୀମାନେ, ଭିଷ୍ମଙ୍କ ତୀର ଆଘାତରେ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ତାଙ୍କୁ ବଧ କରିବା ପାଇଁ ଆଗେଇ ଯାଇଲେ।
ସ ଵଧ୍ଯମାନୋ ବହୁଭିର୍ଭୀଷ୍ମଃ ଶାନ୍ତନଵସ୍ତଥା । ଅଵକୀର୍ଣୋ ମହେଷ୍ଵାସୈଃ ଶୈଲୋ ମେଘୈରିଵାଵୃତଃ
ଶାନ୍ତନୁପୁତ୍ର ଭିଷ୍ମ, ଅନେକ ଯୋଧାଙ୍କ ଆଘାତରେ, ବଡ଼ ଧନୁର୍ଧରମାନେ ଦ୍ୱାରା ଘିରି ଯାଇଥିଲେ, ଯେପରି ଏକ ପାହାଡ଼ ମେଘରେ ଆବୃତ ହୋଇଥାଏ।
ପୁତ୍ରାସ୍ତୁ ତଵ ଗାଙ୍ଗେଯଂ ସମନ୍ତାତ୍ପର୍ଯଵାରଯନ୍ । ମହତ୍ଯା ସେନଯା ସାର୍ଧଂ ତତୋ ଯୁଦ୍ଧମଵର୍ତତ
ତୁମର ପୁଅମାନେ ଏବଂ ବଡ଼ ସେନା ସମେତ ଗଙ୍ଗାପୁତ୍ର ଭିଷ୍ମଙ୍କୁ ଚାରିପାଖରେ ଘିରି ଦେଲେ; ତାପରେ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା।
ଅର୍ଜୁନସ୍ତୁ ରଣେ ରାଜନ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଭୀଷ୍ମସ୍ଯ ଵିକ୍ରମମ୍ । ଶିଖଣ୍ଡିନମଥୋଵାଚ ସମଭ୍ଯୋହି ପିତାମହମ୍
ରାଜା, ଅର୍ଜୁନ ଯୁଦ୍ଧରେ ଭିଷ୍ମଙ୍କର ପ୍ରତାପ ଦେଖି, ଶିଖଣ୍ଡୀଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ପିତାମହଙ୍କୁ ନିକଟରେ ଯାଅ।'
ନ ଚାପି ଭୀସ୍ତ୍ଵଯା କାର୍ଯା ଭୀଷ୍ମାଦଦ୍ଯ କଥଂଚନ । ଅହମେନଂ ଶରୈସ୍ତୀକ୍ଷ୍ଣୈଃ ପାତଯିଷ୍ଯେ ରଥୋତ୍ତମାତ୍
ଆଜି ତୁମେ ଭିଷ୍ମଙ୍କୁ କେହିପରି ଭୟ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ ନାହିଁ; ମୁଁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତୀରରେ ତାଙ୍କୁ ରଥରୁ ତଳେ ଫେଳିଦେବି।
ଏଵମୁକ୍ତସ୍ତୁ ପାର୍ଥେନ ଶିଖଣ୍ଡୀ ଭରତର୍ଷଭ । ଅଭ୍ଯଦ୍ରଵତ ଗାଙ୍ଗେଯଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ପାର୍ଥସ୍ଯ ଭାଷିତମ୍
ପାର୍ଥଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଶିଖଣ୍ଡୀ ଗଙ୍ଗାପୁତ୍ର ଭିଷ୍ମଙ୍କୁ ଆଗେଇ ଯାଇଲେ।
ଧୃଷ୍ଟଦ୍ଯୁମ୍ନସ୍ତଥା ରାଜନ୍ସୌଭଦ୍ରଶ୍ଚ ମହାରଥଃ । ହୃଷ୍ଟାଵାଦ୍ରଵତାଂ ଭୀଷ୍ମଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ପାର୍ଥସ୍ଯ ଭାଷିତମ୍
ଏହିପରି, ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ଏବଂ ସୁଭଦ୍ରାପୁତ୍ର ଅଭିମନ୍ୟୁ, ପାର୍ଥଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ, ଭିଷ୍ମଙ୍କୁ ଆଗେଇ ଯାଇଲେ।
ଵିରାଟଦ୍ରୁପଦୌ ଵୃଦ୍ଧୌ କୁନ୍ତିଭୋଜସ୍ଯ ଦଂଶିତଃ। ଅଭ୍ଯଦ୍ରଵତ ଗାଙ୍ଗେଯଂ ପୁତ୍ରସ୍ଯ ତଵ ପଶ୍ଯତଃ । ନକୁଲଃ ସହଦେଵଶ୍ଚ ଧର୍ମରାଜଶ୍ଚ ଵୀର୍ଯଵାନ୍
ବୃଦ୍ଧ ବିରାଟ ଓ ଦ୍ରୁପଦ, କୁନ୍ତିଭୋଜ ରାଜା ଏବଂ ତୁମ ପୁଅ ଦେଖିବା ସମୟରେ, ନକୁଳ, ସହଦେବ ଏବଂ ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଭିଷ୍ମଙ୍କୁ ଆଗେଇ ଯାଇଲେ।
ତଥେତରାଣି ସୈନ୍ଯାନି ସର୍ଵାମ୍ଯେଵ ଵିଶାଂପତେ । ସମାଦ୍ରଵନ୍ତ ଗାଙ୍ଗେଯଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ପାର୍ଥସ୍ଯ ଭାଷିତମ୍
ଏହିପରି, ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ସେନାମାନେ ମଧ୍ୟ, ପାର୍ଥଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଗଙ୍ଗାପୁତ୍ର ଭିଷ୍ମଙ୍କୁ ଆଗେଇ ଯାଇଲେ।
ପ୍ରତ୍ଯୁଦ୍ଯଯୁସ୍ତାଵକାଶ୍ଚ ସମେତାଂସ୍ତାନ୍ମହାରଥାନ୍ । ଯଥାଶକ୍ତି ଯଥୋତ୍ସାହଂ ତନ୍ମେ ନିଗଦତଃ ଶୃଣୁ
ତୁମର ସେନାମାନେ ମଧ୍ୟ, ଏହି ଏକତ୍ରିତ ମହାରଥୀମାନେ ନିକଟରେ ଯାଇଲେ, ସେମାନଙ୍କର ଶକ୍ତି ଓ ଉତ୍ସାହ ଅନୁଯାୟୀ; ଏହି କଥା ମୁଁ ତୁମକୁ କହୁଛି, ଶୁଣ।
ଚିତ୍ରସେନୋ ମହାରାଜ ଚେକିତାନଂ ସମଭ୍ଯାଯାତ୍ । ଭୀଷ୍ମପ୍ରେପ୍ସୁଂ ରଣେ ଯାନ୍ତଂ ଵୃଷଂ ଵ୍ଯାଘ୍ରଶିଶୁର୍ଯଥା
ରାଜା, ଚିତ୍ରସେନ ଚେକିତାନଙ୍କୁ ଆଗେଇ ଯାଇଲେ, ଯିଏ ଭିଷ୍ମଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଚାହିଁ, ବାଘ ଶିଶୁ ଏକ ବୃଷ୍ଣ ପରି ସାମ୍ନା କରିଥିଲେ।
ଧୃଷ୍ଟଦ୍ଯୁମ୍ନଂ ମହାରାଜ ଭୀଷ୍ମାନ୍ତିକମୁପାଗତମ୍ । ତ୍ଵରମାଣଂ ରଣେ ଯତ୍ତଂ କୃତଵର୍ମା ନ୍ଯଵରାଯତ୍
ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ଭିଷ୍ମଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଉତ୍ସାହିତ ହୋଇ ଯାଇଥିଲେ, କୃତବର୍ମା ତାଙ୍କୁ ରୋକିଦେଲେ।
ଭୀମସେନଂ ସୁସଂକ୍ରୁଦ୍ଧଂ ଗାଙ୍ଗେଯସ୍ଯ ଵଧୈଷିଣମ୍ । ତ୍ଵରମାଣୋ ମହାରାଜ ସୌମଦତ୍ତିର୍ନ୍ଯଵାରଯତ୍
ଭୀମସେନ ଭିଷ୍ମଙ୍କୁ ବଧ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଭୟଙ୍କର କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ଆଗେଇ ଯାଇଥିଲେ, ସୌମଦତ୍ତି ତାଙ୍କୁ ରୋକିଦେଲେ।
ତଥୈଵ ନକୁଲଂ ଶୂରଂ କିରନ୍ତଂ ସାଯକାନ୍ବହୂନ୍ । ଵିକର୍ଣୋ ଵାରଯାମାସ ଇଚ୍ଛନ୍ଭୀଷ୍ମସ୍ଯ ଜୀଵିତମ୍
ଏହିପରି, ନକୁଳ ଅନେକ ତୀର ବର୍ଷା କରୁଥିଲେ, ତାଙ୍କୁ ଭିଷ୍ମଙ୍କର ଜୀବନ ରକ୍ଷା କରିବା ଚାହିଁ, ବିକର୍ଣ୍ଣ ରୋକିଦେଲେ।
ସହଦେଵଂ ତଥା ରାଜନ୍ଯାନ୍ତଂ ଭୀଷ୍ମରଥଂ ପ୍ରତି। ଵାରଯାମାସ ସଂକ୍ରୁଦ୍ଧଃ କୃପଃ ଶାରଦ୍ଵତୋ ଯୁଧି
ଯୁଦ୍ଧଭୂମିରେ ସହଦେବ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ରଥ ପାଖକୁ ଯିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ, ସେବେ ଶରଦ୍ୱତଙ୍କ ପୁଅ କ୍ରୁଧ୍ଧ କୃପା ତାଙ୍କୁ ରୋକିଦେଲେ।
ରାକ୍ଷସଂ କ୍ରୂରକର୍ମାଣଂ ଭୈମସେନିଂ ମହାବଲମ୍ । ଭୀଷ୍ମସ୍ଯ ନିଧନପ୍ରେପ୍ସୁଂ ଦୁର୍ମୁଖୋଽଭ୍ଯଜ୍ରଵଦ୍ବଲୀ
ଭୀମସେନଙ୍କ ପୁଅ, ଭୟଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାକ୍ଷସ, ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଆଣିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିଲେ; ଏହିବେଳେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦୁର୍ମୁଖ ତାଙ୍କ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ।
ସାତ୍ଯକିଂ ସମରେ କ୍ରୁଦ୍ଧମାର୍ସ୍ଯଶୃଙ୍ଗିଵାରଯତ୍ । `ଭୀଷ୍ମସ୍ଯ ଵଧମିଚ୍ଛନ୍ତଂ ପାଣ୍ଡଵପ୍ରୀତିକାମ୍ଯଯା
ଯୁଦ୍ଧରେ କ୍ରୁଧ୍ଧ ସାତ୍ୟକିଙ୍କୁ, ଯିଏ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ମାରିବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲେ ଏବଂ ପାଣ୍ଡବଙ୍କୁ ଖୁସି କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିଲେ, ଆର୍ଷ୍ୟଶୃଙ୍ଗ ରୋକିଦେଲେ।
ଅଭିମନ୍ଯୁଂ ମହାରାଜ ଯାନ୍ତଂ ଭୀଷ୍ମରଥଂ ପ୍ରତି। ସୁଦକ୍ଷିଣୋ ମହାରାଜ କାମ୍ଭୋଜ ପ୍ରତ୍ଯଵାରଯତ୍
ହେ ରାଜା, ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ରଥ ପାଖକୁ ଯିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିବା ଅଭିମନ୍ୟୁଙ୍କୁ କାମ୍ଭୋଜ ସୁଦକ୍ଷିଣ ରୋକିଦେଲେ।
ଵିରାଟଦ୍ରୁପଦୌ ଵୃଦ୍ଧୌ ସମେତାଵରିମର୍ଦନୌ । ଅଶ୍ଵତ୍ଥାମା ତତଃ କ୍ରୁଦ୍ଧୋ ଵାରଯାମାସ ଭାରତ
ବୟସ୍କ ଓ ଶତ୍ରୁମାରିବାରେ ପାରଙ୍ଗତ ବିରାଟ ଓ ଦ୍ରୁପଦ ଏକାଠି ହୋଇଥିଲେ; ଏହିବେଳେ କ୍ରୁଧ୍ଧ ଅଶ୍ୱତ୍ଥାମା ତାଙ୍କୁ ରୋକିଦେଲେ, ହେ ଭାରତ।
ତଥା ପାଣ୍ଡୁସୁତଂ ଜ୍ଯେଷ୍ଠଂ ଭୀଷ୍ମସ୍ଯ ଵଧକାଙ୍କ୍ଷିଣମ୍ । ଭାରଦ୍ଵାଜୋ ରଣେ ଯତ୍ତୋ ଧର୍ମପୁତ୍ରମଵାରଯତ୍
ଏହିପରି, ଯୁଦ୍ଧରେ ସଚେତନ ଭାରଦ୍ୱାଜଙ୍କ ପୁଅ, ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ମାରିବାକୁ ଚାହୁଁଥିବା ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ପୁଅ ଧର୍ମପୁତ୍ରଙ୍କୁ ରୋକିଦେଲେ।
ଅର୍ଜୁନଂ ରଭସଂ ଯୁଦ୍ଧେ ପୁରସ୍କୃତ୍ଯ ଶିଖଣ୍ଡିନମ୍ । ଭୀଷ୍ମପ୍ରେପ୍ସୁଂ ମହାରାଜ ଭାସଯନ୍ତଂ ଦିଶୋ ଦଶ
ହେ ରାଜା, ଯୁଦ୍ଧରେ ଅର୍ଜୁନ, ଶିଖଣ୍ଡୀଙ୍କୁ ସାମ୍ନାରେ ରଖି, ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କରୁଥିଲେ ଏବଂ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ଖୋଜୁଥିଲେ; ଏହିବେଳେ ଦୁଷ୍ୟାସନ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଧନୁର୍ଧର, ତାଙ୍କୁ ରୋକିଦେଲେ।
ଦୁଃଶାସନୋ ମହେଷ୍ଵାସୋ ଵାରଯାମାସ ସଂଯୁଗେ। ଅନ୍ଯେ ଚ ତାଵକା ଯୋଧାଃ ପାଣ୍ଡଵାନାଂ ମହାରଥାନ୍
ଦୁଷ୍ୟାସନ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଧନୁର୍ଧର, ଯୁଦ୍ଧରେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ରୋକିଦେଲେ; ଏବଂ ତୁମ ପକ୍ଷର ଅନ୍ୟ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥୀମାନେକୁ ରୋକିଥିଲେ।